పనసా బకులా లోధ్రాః కర్ణికారాశ్చ శింశపాః । దేవదారుకాఞ్చనారా ఆమ్రాశ్చైవ సుమేరవః
పనస, బకుల, లోధ్ర, కర్ణికార, శింశప, దేవదారు, కంచనార, మామిడి, సుమేరు వంటి చెట్లు అక్కడ ఉన్నాయి.
లికుచా హిఙ్గులాశ్చైలా లవఙ్గాః కట్ఫలాస్తథా । పాటలా ముచుకున్దాశ్చ ఫలిన్యో జఘనేఫలాః
లికుచ, హింగుల, చైల, లవంగం, కట్ఫల, పాటల, ముచుకుంద, ఇంకా తక్కువ ఎత్తులో పండ్లు కాయించే చెట్లు కూడా ఉన్నాయి.
తాలాస్తమాలాః సాలాశ్చ కఙ్కోలా నాగభద్రకాః । పున్నాగాః పీలవః సాల్వకా వై కర్పూరశాఖినః
తాళ, తమాల, సాల, కంకోల, నాగభద్రక, పున్నాగ, పీలవ, సాల్వక, కర్పూర చెట్లు అక్కడ కనిపిస్తాయి.
అశ్వకర్ణా హస్తికర్ణాస్తాలపర్ణాశ్చ దాడిమాః । గణికా బన్ధుజీవాశ్చ జమ్బీరాశ్చ కురణ్డకాః
అశ్వకర్ణ, హస్తికర్ణ, తాళపర్ణ, దాడిమ, గణిక, బంధుజీవ, జంబీర, కురండక వంటి చెట్లు ఉన్నాయి.
చామ్పేయా బన్ధుజీవాశ్చ తథా వై కనకద్రుమాః । కాలాగురుద్రుమాశ్చైవ తథా చన్దనపాదపాః
చంపక, బంధుజీవ, బంగారు వృక్షాలు, నల్ల అగరువుడ్ చెట్లు, ఇంకా చందన వృక్షాలు కూడా ఉన్నాయి.
ఖర్జూరా యూథికాస్తాలపర్ణ్యశ్చైవ తథేక్షవః । క్షీరవృక్షాశ్చ ఖదిరాశ్చిఞ్జాభల్లాతకాస్తథా
ఖర్జూర, యూతిక, తాళపర్ణ, ఇక్షువు, పాలిచ్చే చెట్లు, ఖదిర, చింజ, భల్లాతక వంటి చెట్లు అక్కడ ఉన్నాయి.
రుచకాః కుటజా వృక్షా బిల్వవృక్షాస్తథైవ చ । తులసీనాం వనాన్యేవం మల్లికానాం తథైవ చ
రుచక, కూటజ, బిల్వ వృక్షాలు, తులసి తోటలు, అలాగే మల్లె తోటలు కూడా ఉన్నాయి.
ఇత్యాదితరుజాతీనాం వనాన్యుపవనాని చ । నానావాపీశతైర్యుక్తాన్యేవం సన్తి ధరాధిప
ఇలా ఎన్నో రకాల చెట్ల అడవులు, తోటలు, వందలకొద్ది వివిధ రకాల చెరువులతో అలంకరించబడి, భూమిపాలకా, అక్కడ ఉన్నాయి.
కోకిలారావసంయుక్తా గుఞ్జద్భ్రమరభూషితాః । నిర్యాసస్రావిణః సర్వే స్నిగ్ధచ్ఛాయాస్తరూత్తమాః
కోయిలల గానంతో, గుంజుతున్న తేనెటీగలతో అలంకరించబడిన అన్ని ఉత్తమ చెట్లు రసాన్ని కార్చుతూ, మృదువైన నీడను ఇస్తున్నాయి.
నానాఋతుభవా వృక్షా నానాపక్షిసమాకులాః । నానారసస్రావిణీభిర్నదీభిరతిశోభితాః
ప్రతి ఋతువుకూ తగిన చెట్లు, అనేక రకాల పక్షులతో నిండినవి, అనేక రుచుల ప్రవాహంతో నదులు అక్కడ ప్రకాశిస్తున్నాయి.
పారావతశుకవ్రాతసారికాపక్షమారుతైః । హంసపక్షసముద్భూతావాతవ్రాతైశ్చలద్ద్రుమమ్
పావురాలు, శుకులు, సారికలు గుంపులుగా ఎగురుతూ, హంసల రెక్కల వాయువులతో చెట్లు ఊగిపోతున్నాయి.
సుగన్ధగ్రాహిపవనపూరితం తద్వనోత్తమమ్ । సహితం హరిణీయూథైర్ధావమానైరితస్తతః
ఆ అద్భుతమైన అడవి సుగంధ వాయువులతో నిండిపోయి, జింకల గుంపులు అక్కడ ఇక్కడ పరుగెత్తుతూ కనిపిస్తాయి.
నృత్యద్బర్హికదమ్బస్య కేకారావైః సుఖప్రదైః । నాదితం తద్వనం దివ్యం మధుస్రావి సమన్తతః
నృత్యం చేసే నెమళ్ల గుంపుల కేకలతో, వాటి జతల మధుర స్వరాలతో ఆ దివ్యవనం చుట్టూ మధురంగా మారి, తేనెతో నిండిపోయి ఉంది.
కాంస్యసాలాదుత్తరే తు తామ్రసాలః ప్రకీర్తితః । చతురస్రసమాకార ఉన్నత్యా సప్తయోజనః
కాంస్య సాల వృక్షానికి ఉత్తరంగా, తామ్ర సాల వృక్షం ఉంది. అది నాలుగు మూలలతో, ఎత్తులో ఏడు యోజనాలు ఉంటుంది.
ద్వయోస్తు సాలయోర్మధ్యే సమ్ప్రోక్తా కల్పవాటికా । యేషాం తరూణాం పుష్పాణి కాఞ్చనాభాని భూమిప
ఆ రెండు సాల చెట్ల మధ్యలో ప్రసిద్ధి చెందిన కల్పవాటిక ఉంది. అక్కడి చెట్ల పువ్వులు బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోతుంటాయి, ఓ భూమిపాలకా.
పత్రాణి కాఞ్చనాభాని రత్నబీజఫలాని చ । దశయోజనగన్ధో హి ప్రసర్పతి సమన్తతః
ఆ చెట్ల ఆకులు బంగారు వలె మెరిసిపోతాయి, పండ్లు రత్నాల వలె ఉంటాయి, వాటి సువాసన పది యోజనాల దూరం వరకు వ్యాపిస్తుంది.
తద్వనం రక్షితం రాజన్ వసన్తేనర్తునానిశమ్ । పుష్పసింహాసనాసీనః పుష్పచ్ఛత్రవిరాజితః
ఆ అడవిని, రాజా, వసంత ఋతువు రాత్రింబగలు కాపాడుతూ, పుష్పసింహాసనంపై కూర్చొని, పుష్పచత్రంతో అలంకరించబడి ఉంటాడు.
పుష్పభూషాభూషితశ్చ పుష్పాసవవిఘూర్ణితః । మధుశ్రీర్మాధవశ్రీశ్చ ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే
పుష్పాల అలంకరణతో, పుష్పాసవ మత్తులో మునిగిపోయి, అతనికి మధుశ్రీ, మాధవశ్రీ అనే ఇద్దరు ప్రియ భార్యలు తోడుగా ఉంటారు.
క్రీడతః స్మేరవదనే సుమస్తబకకన్దుకైః । అతీవ రమ్యం విపినం మధుస్రావి సమన్తతః
పువ్వుల మాలలతో, పువ్వుల బంతులతో, నవ్వుతూ ఆడుకుంటూ ఉన్నారు. చుట్టూ అంతటా తీపి తేనె పరిమళంతో ఆ అడవి ఎంతో అందంగా కనిపించింది.
దశయోజనపర్యన్తం కుసుమామోదవాయునా । పూరితం దివ్యగన్ధర్వైః సాఙ్గనైర్గానలోలుపైః
పది యోజనాల దూరం వరకు పువ్వుల సువాసన గాలిలో వ్యాపించింది. ఆకాశంలో దివ్య గంధర్వులు, వారి భార్యలతో పాటలు పాడుతూ అక్కడ ఉన్నారు.
శోభితం తద్వనం దివ్యం మత్తకోకిలనాదితమ్ । వసన్తలక్ష్మీసంయుక్తం కామికామప్రవర్ధనమ్
ఆ దివ్యవనంలో మత్తులో ఉన్న కోకిలలు కూస్తూ, వసంత ఋతువు అందాన్ని చిలికిస్తూ, ప్రేమాభిలాషలు పెరుగుతున్నాయి.
తామ్రసాలాదుత్తరత్ర సీససాలః ప్రకీర్తితః । సముచ్ఛ్రాయః స్మృతోఽప్యస్య సప్తయోజనసంఖ్యయా
తామ్రసాల అడవికి ఉత్తరంగా సీససాల అని పిలవబడే అడవి ఉంది. దాని ఎత్తు ఏడు యోజనాలు అని చెబుతారు.
సన్తానవాటికామధ్యే సాలయోస్తు ద్వయోర్నృప । దశయోజనగన్ధస్తు ప్రసూనానాం సమన్తతః
సంతానవాటిక మధ్యలో, ఆ రెండు అడవుల మధ్య, రాజా! పువ్వుల పరిమళం చుట్టూ పది యోజనాల వరకు వ్యాపించింది.
హిరణ్యాభాని కుసుమాన్యుత్ఫుల్లాని నిరన్తరమ్ । అమృతద్రవసంయుక్తఫలాని మధురాణి చ
పువ్వులు బంగారు వర్ణంలో ఎప్పుడూ వికసించి ఉంటాయి. పండ్లు తీపిగా, అమృతం కలిసినట్లుగా ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటాయి.
గ్రీష్మర్తుర్నాయకస్తస్యా వాటికాయా నృపోత్తమ । శుక్రశ్రీశ్చ శుచిశ్రీశ్చ ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! ఆ వనానికి వేసవి కాలంలో నాయకుడు శుక్రశ్రీ. అతనికి శుచిశ్రీ, శుక్రశ్రీ అనే ఇద్దరు గౌరవనీయమైన భార్యలు ఉన్నారు.
సన్తాపత్రస్తలోకాస్తు వృక్షమూలేషు సంస్థితాః । నానాసిద్ధైః పరివృతో నానాదేవైః సమన్వితః
వేడిమి బాధపడే ప్రజలు చెట్ల వేర్ల దగ్గర ఆశ్రయం పొందుతారు. అతనికి అనేక సిద్ధులు, అనేక దేవతలు చుట్టూ ఉంటారు.
విలాసినీనాం వృన్దైస్తు చన్దనద్రవపఙ్కిలైః । పుష్పమాలాభూషితైస్తు తాలవృన్తకరామ్బుజైః
ఆయన చుట్టూ ఆటపాటలతో ఉన్న స్త్రీలు, పువ్వుల మాలలు ధరించి, చేతుల్లో తాళపత్రాల వంటివి పట్టుకుని, శరీరానికి చందనపు లేపనంతో అలంకరించుకుని ఉంటారు.
ప్రాకారః శోభితో రాజఞ్ఛీతలామ్బునిషేవిభిః । సీససాలాదుత్తరత్రాప్యారకూటమయః శుభః
రాజా! ఆ ప్రాకారం చల్లని నీటిని ఆస్వాదించే వారితో అందంగా ఉంటుంది. సీససాల అడవికి ఉత్తరంగా మరో బంగారు ప్రాకారం ఉంది.
ప్రాకారో వర్తతే రాజన్ మునియోజనదైర్ఘ్యవాన్ । హరిచన్దనవృక్షాణాం వాటీ మధ్యే తయోః స్మృతా
రాజా! ఆ ప్రాకారం మునులు చెప్పిన యోజనాల పొడవుతో విస్తరించి ఉంది. ఆ రెండు అడవుల మధ్యలో హరిచందన వృక్షాల తోట ఉంది.
సాలయోరధినాథస్తు వర్షర్తుర్మేఘవాహనః । విద్యుత్పిఙ్గలనేత్రశ్చ జీమూతకవచః స్మృతః
వర్షాకాలంలో ఆ అడవులకు అధిపతి మేఘవాహనుడు. అతని కన్నులు మెరుపులా పసుపు రంగులో ఉంటాయి. అతన్ని జీమూతకవచుడు అని కూడా పిలుస్తారు.