రణయన్మహతీం గాయన్గాయత్ర్యాః పరమాన్గుణాన్ । నిషసాద సభామధ్యే మునీనాం భావితాత్మనామ్
గాయత్రీదేవి గొప్ప గుణాలను పాటలతో ఆలపిస్తూ, నారదుడు ధ్యానంలో లీనమైన మునుల సభ మధ్యలో కూర్చున్నాడు.
గౌతమాదిభిరత్యుచ్చైః పూజితః శాన్తమానసః । కథాశ్చకార వివిధా యశసో గౌతమస్య చ
గౌతముడు మొదలైన మునులందరూ అతనిని గొప్పగా సత్కరించారు. మనసు ప్రశాంతంగా ఉన్న నారదుడు, గౌతముని కీర్తి సహా అనేక కథలు చెప్పాడు.
బ్రహ్మర్షే దేవసదసి దేవరాట్ తవ యద్యశః । జగౌ బహువిధం స్వచ్ఛం మునిపోషణజం పరమ్
బ్రహ్మర్షీ! దేవతల సభలో దేవేంద్రుడు మునుల పోషణ వల్ల కలిగిన పరమ కీర్తిని అనేక విధాలుగా స్పష్టంగా పాడాడు.
శ్రుత్వా శచీపతేర్వాణీం త్వాం ద్రష్టుమహమాగతః । ధన్యోఽసి త్వం మునిశ్రేష్ఠ జగదమ్బాప్రసాదతః
శచీపతిని విన్న తర్వాత నిన్ను దర్శించడానికి నేను వచ్చాను. మునులలో శ్రేష్ఠుడవు నీవు, జగదంబ కృప వల్ల నీవు ధన్యుడవయ్యావు.
ఇత్యుక్త్వా మునివర్యం తం గాయత్రీసదనం యయౌ । దదర్శ జగదమ్బాం తాం ప్రేమోత్ఫుల్లవిలోచనః
అలా ఆ మునిశ్రేష్ఠునితో మాట్లాడి, గాయత్రీదేవి ఆలయానికి వెళ్లాడు. ప్రేమతో కళ్లు వికసించి జగదంబను దర్శించాడు.
తుష్టావ విధివద్దేవీం జగామ త్రిదివం పునః । అథ తత్ర స్థితా యే తే బ్రాహ్మణా మునిపోషితాః
అతడు విధిగా దేవిని స్తుతించి, మళ్లీ స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు. ఆ మునివరుడు పోషించిన బ్రాహ్మణులు అక్కడే ఉండిపోయారు.
ఉత్కర్షం తు మునేః శ్రుత్వాసూయయా ఖేదమాగతాః । యథాస్య న యశో భూయాత్కర్తవ్యం సర్వథైవ హి
ఆ మునివరుడి గొప్పతనాన్ని విని, వారు అసూయతో బాధపడి, ఆయన కీర్తి ఇంకెక్కువ కాకుండా అన్ని విధాలా ప్రయత్నించాలనుకున్నారు.
కాలే సమాగతే పశ్చాదితి సర్వైస్తు నిశ్చితమ్ । తతః కాలేన కియతాప్యభూద్వృష్టిర్ధరాతలే
అప్పుడే నిర్ణయించిన సమయం రాగానే అందరూ ఒకే అభిప్రాయానికి వచ్చారు. కొంతకాలం తర్వాత భూమిపై వర్షం కురిసింది.
సుభిక్షమభవత్సర్వదేశేషు నృపసత్తమ । శ్రుత్వా వార్తాం సుభిక్షస్య మిలితాః సర్వవాడవాః
ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, అన్ని ప్రాంతాల్లో సమృద్ధి నెలకొంది. ఆ సుభిక్ష వార్త విని, గ్రామస్థులందరూ కూడిపోయారు.
గౌతమం శప్తుముద్యోగం హా హా రాజన్ ప్రచక్రిరే । ధన్యౌ తేషాం చ పితరౌ యయోరుత్పత్తిరీదృశీ
ఓ రాజా, వారు గౌతముని శపించేందుకు సిద్ధమయ్యారు. అలాంటి సంతానం కలిగిన తల్లిదండ్రులు నిజంగా ధన్యులు.
కాలస్య మహిమా రాజన్ వక్తుం కేన హి శక్యతే । గౌర్నిర్మితా మాయయైకా ముమూర్షుర్జరతీ నృప
ఓ రాజా, కాల మహిమను ఎవరు వివరించగలరు? మాయతో ఏర్పడిన ఆ పాడి ఆవు, వృద్ధాప్యంతో మరణించాలనుకుంది.
జగామ సా చ శాలాయాం హోమకాలే మునేస్తదా । హుంహుంశబ్దైర్వారితా సా ప్రాణాంస్తత్యాజ తత్క్షణే
ఆమె హోమ సమయానికి శాలలోకి వెళ్లింది. అక్కడ 'హుం హుం' అని అరవడంతో, వెంటనే ప్రాణాలు విడిచింది.
గౌర్హతానేన దుష్టేనేత్యేవం తే చుక్రుశుర్ద్విజాః । హోమం సమాప్య మునిరాఙ్ విస్మయం పరమం గతః
ఈ దుష్టుడు ఆవును చంపాడని ద్విజులు అరవసాగారు. హోమం పూర్తయిన తరువాత, ఆ ముని అత్యంత ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యాడు.
సమాధిమీలితాక్షః సంశ్చిన్తయామాస కారణమ్ । కృతం సర్వం ద్విజైరేతదితి జ్ఞాత్వా తదైవ సః
ఆ ముని కళ్లను మూసుకుని ధ్యానంలో కారణాన్ని ఆలోచించాడు. ఇది అంతా ద్విజుల చేత జరిగిందని వెంటనే గ్రహించాడు.
దధార కోపం పరమం ప్రలయే రుద్రకోపవత్ । శశాప చ ఋషీన్సర్వాన్కోపసంరక్తలోచనః
అతడు ప్రళయ సమయంలో రుద్రుడు కోపించినట్టు తీవ్రమైన కోపాన్ని పట్టుకున్నాడు. కోపంతో కళ్లెర్రగా మారి, అన్ని ఋషులను శపించాడు.
వేదమాతరి గాయత్ర్యాం తద్ధ్యానే తన్మనోర్జపే । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వథా బ్రాహ్మణాధమాః
వేదమాత అయిన గాయత్రీలో, దాని ధ్యానంలో, మనసులో జపంలో, మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
వేదే వేదోక్తయజ్ఞేషు తద్వార్తాసు తథైవ చ । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
వేదాలలో, వేదోక్త యజ్ఞాలలో, వాటి విషయాల్లో కూడా మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
శివే శివస్య మన్త్రే చ శివశాస్త్రే తథైవ చ । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
శివునిలో, శివుని మంత్రంలో, శివుని శాస్త్రాల్లో కూడా మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
మూలప్రకృత్యాః శ్రీదేవ్యాస్తద్ధ్యానే తత్కథాసు చ । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
శ్రీదేవి యొక్క మూలప్రకృతిలో, దాని ధ్యానంలో, దాని కథనాల్లో కూడా మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
దేవీమన్త్రే తథా దేవ్యాః స్థానేఽనుష్ఠానకర్మణి । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
దేవి మంత్రంలో, అలాగే దేవి స్థలంలో జరిగే కర్మల్లో కూడా మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
దేవ్యుత్సవదిదృక్షాయాం దేవీనామానుకీర్తనే । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
దేవి ఉత్సవాన్ని చూడాలనే కోరికలో, దేవి నామాలను జపించడంలో కూడా మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
దేవీభక్తస్య సాన్నిధ్యే దేవీభక్తార్చనే తథా । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
దేవి భక్తుని సమక్షంలో, దేవి భక్తులను పూజించడంలో కూడా మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
శివోత్సవదిదృక్షాయాం శివభక్తస్య పూజనే । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
శివ ఉత్సవాన్ని చూడాలనే కోరికలో, శివ భక్తుని పూజలో కూడా మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
రుద్రాక్షం బిల్వపత్రే చ తథా శుద్ధే చ భస్మని । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
రుద్రాక్షలో, బిల్వపత్రంలో, పవిత్ర బస్మలో కూడా మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
శ్రౌతస్మార్తసదాచారే జ్ఞానమార్గే తథైవ చ । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
శ్రౌత, స్మార్త ఆచారాలలో, జ్ఞాన మార్గంలో కూడా మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
అద్వైతజ్ఞాననిష్ఠాయాం శాన్తిదాన్త్యాదిసాధనే । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
అద్వైత జ్ఞాన నిష్ఠలో, శాంతి, దమాది సాధనల్లో కూడా మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, ఓ బ్రాహ్మణాధములారా.
నిత్యకర్మాద్యనుష్ఠానేఽప్యగ్నిహోత్రాదిసాధనే । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
ప్రతిరోజూ చేయాల్సిన పనుల్లోనూ, అగ్నిహోత్రాది యాగాల్లోనూ, మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, బ్రాహ్మణులలో అత్యంత నీచులారా.
స్వాధ్యాయాధ్యయనే చైవ తథా ప్రవచనేఽపి చ । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
వేదాలను చదవడంలోనూ, పఠించడంలోనూ, బోధించడంలోనూ మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, బ్రాహ్మణులలో అత్యంత నీచులారా.
గోదానాదిషు దానేషు పితృశ్రాద్ధేషు చైవ హి । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
గోవు దానాల వంటి దానాల్లోనూ, పితృదేవతలకు శ్రాద్ధాల్లోనూ మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, బ్రాహ్మణులలో అత్యంత నీచులారా.
కృచ్ఛ్రచాన్ద్రాయణే చైవ ప్రాయశ్చిత్తే తథైవ చ । భవతానున్ముఖా యూయం సర్వదా బ్రాహ్మణాధమాః
కృచ్ఛ్ర, చాంద్రాయణ వ్రతాల్లోనూ, పాపపరిహార కర్మల్లోనూ మీరు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంటారు, బ్రాహ్మణులలో అత్యంత నీచులారా.