మూలమన్త్రం షడఙ్గం చ న్యసేదఙ్గేషు సత్తమః । అఙ్గుష్ఠాదిష్వఙ్గులీషు హృదయాదిషు చ క్రమాత్
ఉత్తముడు ఆ మూలమంత్రాన్ని ఆరు భాగాలుగా చేసి, మొదట వేలి పొడవునా, అంగుళి మొదలుకొని, హృదయం మొదలైన ఇతర అవయవాలపై క్రమంగా స్థాపించాలి.
నమః స్వాహావషడ్యుక్తైర్హుంవౌషట్ఫట్పదాన్వితైః । ప్రణవాదియుతైర్మన్త్రైః షడ్భిరేవ షడఙ్గకమ్
'నమః', 'స్వాహా', 'వషట్', 'హుం', 'వౌషట్', 'ఫట్' అనే పదాలను, ప్రణవాది అక్షరాలతో కలిపి, ఆరు భాగాల మంత్రాన్ని ఏర్పరచాలి.
వర్ణన్యాసాదికం పశ్చాన్మూలమన్త్రస్య యోజయేత్ । స్థానేషు తత్తత్కల్పోక్తేష్వితి న్యాసవిధిః స్మృతః
అక్షర స్థాపన మొదలైనవి పూర్తయ్యాక, మూలమంత్రాన్ని సంప్రదాయంలో చెప్పిన చోట్లను అనుసరించి స్థాపించాలి. ఇదే నియాస విధానం అని గుర్తించాలి.
తతో నిజే శరీరేఽస్మింశ్చిన్తయేదాసనం శుభమ్ । దక్షాంసే చ న్యసేద్ధర్మం వామాంసే జ్ఞానమేవ చ
తర్వాత, తన శరీరంలో పవిత్రమైన ఆసనాన్ని ధ్యానించాలి. కుడి తొడపై ధర్మాన్ని, ఎడమ తొడపై జ్ఞానాన్ని స్థాపించాలి.
వామోరౌ చాపి వైరాగ్యం దక్షోరావథ విన్యసేత్ । ఐశ్వర్యం ముఖదేశే తు మునే ధ్యాయేదధర్మకమ్
ఎడమ మోకాలిపై వైరాగ్యాన్ని, కుడి మోకాలిపై కూడా అలాగే స్థాపించాలి. ముఖంలో ఐశ్వర్యాన్ని ధ్యానించాలి, అలాగే ముఖంలోనే అధర్మాన్ని కూడా ఆలోచించాలి.
వామపార్శ్వే నాభిదేశే దక్షపార్శ్వే తథా పునః । నఞాదీశ్చాపి జ్ఞానాదీన్పూర్వోక్తానేవ విన్యసేత్
ఎడమ వైపు నాభి ప్రాంతంలో, మళ్లీ కుడి వైపున కూడా, ముందు చెప్పిన నఞ్ మొదలైన అక్షరాలను, జ్ఞానాన్ని మొదలైన వాటిని స్థాపించాలి.
పాదా ధర్మాదయః ప్రోక్తాః పీఠస్య మునిసత్తమ । అధర్మాద్యాస్తు గాత్రాణి స్మృతాని మునిపుఙ్గవైః
మునిశ్రేష్ఠా! పాదాలు ధర్మాది పీఠంగా చెప్పబడ్డాయి. అధర్మాది అవయవాలను మునిపుంగవులు శరీర భాగాలుగా భావించారు.
మధ్యేఽనన్తం హృది స్థానే న్యసేన్మృద్వాసనే స్థలే । ప్రపఞ్చపద్మం విమలం తస్మిన్సూర్యేన్దుపావకాన్
మధ్యలో, హృదయ స్థలంలో, మృదువైన ఆసనంపై అనంతుడిని స్థాపించాలి. ఆపై, అందులో నిర్మలమైన ప్రపంచ పద్మాన్ని, అందులో సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని ఉన్నట్లు ఆవిష్కరించాలి.
న్యసేత్కలాయుతాన్మన్త్రీ సంక్షేపాత్తా వదామ్యహమ్ । సూర్యస్య ద్వాదశ కలాస్తా ఇన్దోః షోడశ స్మృతాః
అక్కడ కళలను స్థాపించాలి. వాటిని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను: సూర్యునికి పన్నెండు కళలు, చంద్రునికి పదహారు కళలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది.
దశ వహ్నేః కలాః ప్రోక్తాస్తాభిర్యుక్తాంస్తు తాన్స్మరేత్ । సత్త్వం రజస్తమశ్చైవ న్యసేత్తేషామథోపరి
అగ్నికి పది కళలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది. వాటిని కలిపి ధ్యానించి, వాటి మీద సత్వం, రజస్సు, తమస్సును స్థాపించాలి.
ఆత్మానమన్తరాత్మానం పరమాత్మానమేవ చ । జ్ఞానాత్మానం న్యసేద్విద్వానిత్థం పీఠస్య కల్పనా
వివేకి తనను తాను, అంతరాత్మను, పరమాత్మను, జ్ఞానాత్మను స్థాపించాలి. ఇదే పీఠ స్థాపన విధానం.
అముకాసనాయ నమ ఇతి మన్త్రేణ సాధకః । ఆసనం పూజయిత్వా తు తస్మిన్ధ్యాయేత్పరామ్బికామ్
'అముకాసనాయ నమః' అనే మంత్రంతో, సాధకుడు ఆ ఆసనాన్ని పూజించి, ఆపై అక్కడ పరామ్బికను ధ్యానించాలి.
కల్పోక్తవిధినా మన్త్రీ దేయమన్త్రస్య దేవతామ్ । మానసైరుపచారైశ్చ పూజయేత్తాం యథావిధి
సంప్రదాయంలో చెప్పిన విధంగా, మంత్రదేవతను, మనసులో ఉపచారాలు సమర్పిస్తూ, యథావిధిగా పూజించాలి.
ముద్రాః ప్రదర్శయేద్విద్వాన్కల్పోక్తా మోదకారికాః । యాభిర్విరచితాభిస్తు మోదో దేవ్యాస్తు జాయతే
వివేకి సంప్రదాయంలో చెప్పిన ముద్రలను చూపించాలి. అవి సరిగ్గా చేయబడితే దేవికి ఆనందాన్ని కలిగిస్తాయి.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ తతః స్వవామభాగాగ్రే షట్కోణోపరి వర్తులమ్ । చతురస్రయుతం సమ్యఙ్మధ్యే మణ్డలమాలిఖేత్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: తరువాత, తన ఎడమవైపు ముందు భాగంలో, షట్కోణంపై ఒక వృత్తాన్ని గీసి, దాని మధ్యలో సరిగ్గా నాలుగు మూలలున్న చతురస్రాన్ని గీయాలి.
మధ్యే త్రికోణం సంలిఖ్య శఙ్ఖముద్రాం ప్రదర్శయేత్ । షడఙ్గాని చ షట్కోణేష్వర్చయేత్కుసుమాదిభిః
మధ్యలో త్రికోణాన్ని గీసి, శంఖముద్రను చూపించాలి. ఆరు కోణాలలో, పుష్పాలు మొదలైన వాటితో ఆరు అవయవాలను పూజించాలి.
అగ్న్యాదిషు తు కోణేషు షడఙ్గార్చనమాచరేత్ । ఆధారపాత్రమాదాయ శఙ్ఖస్య మునిసత్తమ
అగ్ని మొదలైన మూలల కోణాల్లో, మునిశ్రేష్ఠా, శంఖాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని, ఆరు భాగాల పూజను చేయాలి.
అస్త్రమన్త్రేణ సమ్ప్రోక్ష్య స్థాపయేత్తత్ర మణ్డలే । మం వహ్నిమణ్డలాయోక్త్వా తతో దశకలాత్మనే
అస్త్రమంత్రంతో శంఖాన్ని చల్లించి, మండలంలో ఉంచి, 'మం' అనే మంత్రాన్ని అగ్నిమండలానికి చెప్పి, ఆ తరువాత దశభాగాల కోసం కూడా ఉచ్చరించాలి.
అముకదేవ్యా అర్ఘ్యపాత్రస్థానాయ నమ ఇత్యపి । మన్త్రోఽయముక్తః శఙ్ఖస్యాప్యాధారస్థాపనే బుధైః
అముకదేవికి అర్ఘ్యపాత్ర స్థానం అని నమస్కరించి, జ్ఞానులు చెప్పిన విధంగా శంఖానికి ఆధారం స్థాపించేటప్పుడు ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.
ఆధారే పూర్వమారభ్య ప్రదక్షిణక్రమేణ తు । దశ వహ్నికలాః పూజ్యా వహ్నిమణ్డలసంస్థితాః
ఆధారంలో మొదలుపెట్టి, కుడివైపు తిరుగుతూ, అగ్నిమండలంలో ఉన్న పది అగ్నికళలను పూజించాలి.
తతో వై మూలమన్త్రేణ ప్రోక్షితం శఙ్ఖముత్తమమ్ । స్థాపయేత్తత్ర చాధారే మూలమన్త్రమనుస్మరన్
తర్వాత మూలమంత్రంతో శ్రేష్ఠమైన శంఖాన్ని చల్లించి, మూలమంత్రాన్ని జపిస్తూ, దానిని ఆధారంలో ఉంచాలి.
అం సూర్యమణ్డలాయోక్త్వా ద్వాదశాన్తే కలాత్మనే । అముకదేవ్యర్ఘ్యపాత్రాయ నమ ఇత్యుచ్చరేత్తతః
'అం' అనే మంత్రాన్ని సూర్యమండలానికి, పన్నెండు భాగాల కోసం ఉచ్చరించి, ఆ తరువాత 'అముకదేవ్యర్ఘ్యపాత్రాయ నమః' అని చెప్పాలి.
శం శఙ్ఖాయ పదం ప్రోచ్య నమ ఇత్యేతదుచ్చరేత్ । ప్రోక్షయేత్తేన తం శఙ్ఖం తస్మిన్ద్వాదశ పూజయేత్
'శం' అనే పదాన్ని శంఖానికి, 'నమః' అని కూడా చెప్పి, ఆ మంత్రంతో శంఖాన్ని చల్లాలి; అక్కడ పన్నెండు భాగాలను పూజించాలి.
సూర్యస్య ద్వాదశ కలాస్తపన్యాద్యా యథాక్రమమ్ । విలోమమాతృకాం ప్రోచ్య మూలమన్త్రం విలోమకమ్
సూర్యుని పన్నెండు కళలు, తపన మొదలైనవాటిని క్రమంగా ఉచ్చరించి, అక్షరమాలను వెనుకకు, మూలమంత్రాన్ని కూడా వెనుకకు జపించాలి.
జలైరాపూరయేచ్ఛఙ్ఖం తత్ర చేన్దోః కలాం న్యసేత్ । ఓం సోమమణ్డలాయోక్త్వాన్తే షోడశకలాత్మనే
శంఖాన్ని నీటితో నింపి, అక్కడ చంద్రుని కళను స్థాపించి, 'ఓం' అనే మంత్రాన్ని చంద్రమండలానికి, చివరగా పదహారు భాగాలకు ఉచ్చరించాలి.
అముకార్ఘ్యామృతాయేతి హృన్మన్త్రాన్తో మనుః స్మృతః । పూజయేన్మనునా తేన జలం తు సృణిముద్రయా
'అముకార్ఘ్యామృతాయ' అనే హృదయమంత్రంతో మంత్రాన్ని ముగించాలి; ఆ మంత్రంతో, జలాన్ని మరియు సృణిముద్రను ఉపయోగించి పూజ చేయాలి.
తీర్థాన్యావాహ్య తత్రైవాప్యష్టకృత్వో జపేన్మనుమ్ । షడఙ్గాని జలే న్యస్య హృదా సంపూజయేదపః
తీర్థాలను అక్కడ ఆహ్వానించి, ఎనిమిది సార్లు మంత్రాన్ని జపించి, ఆరు భాగాలను నీటిలో స్థాపించి, హృదయంతో ఆ నీటిని పూజించాలి.
అష్టకృత్వో జపేన్మూలం ఛాదయేన్మత్స్యముద్రయా । తతో దక్షిణదిగ్భాగే శఙ్ఖస్య ప్రోక్షణీం న్యసేత్
మూలమంత్రాన్ని ఎనిమిది సార్లు జపించి, మత్స్యముద్రతో కప్పాలి; తరువాత దక్షిణదిక్కులో శంఖానికి ప్రోక్షణ పాత్రను ఉంచాలి.
శఙ్ఖామ్బు కిఞ్చిన్నిక్షిప్య ప్రోక్షయేత్తేన సర్వతః । పూజాద్రవ్యం నిజాత్మానం విశుద్ధం భావయేత్తతః
శంఖంలో కొంత నీరు తీసి, దానితో అన్నింటినీ చల్లాలి; ఆ తరువాత పూజా వస్తువులను, తనను తాను పవిత్రంగా భావించాలి.
శ్రీనారాయణాయ ఉవాచ తతః స్వపురతో వేద్యాం సర్వతోభద్రమణ్డలమ్ । సంలిఖ్య కర్ణికామధ్యం పూరయేచ్ఛాలితణ్డులైః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: తరువాత, తన ముందు వేదికపై, అన్ని దిశల్లో మంగళకరమైన మండలాన్ని గీసి, మధ్యలో శుభ్రమైన అక్కులు నింపాలి.