సప్తర్షిమణ్డలగతా సోమమణ్డలవాసినీ । సర్వజ్ఞా సాన్ద్రకరుణా సమానాధికవర్జితా
ఆమె సప్తర్షుల మండలంలో నివసించేది, చంద్ర మండలంలో వాసం చేసేది. సర్వజ్ఞురాలు, లోతైన కరుణ కలది, సమానమైనవారు లేని, ఎవరూ మించని దేవత.
సర్వోత్తుఙ్గా సఙ్గహీనా సద్గుణా సకలేష్టదా । సరఘా సూర్యతనయా సుకేశీ సోమసంహతిః
ఆమె అందరిలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నది, అనురాగం లేని స్వభావం కలది, సద్గుణాలతో నిండినది, కావలసినదాన్ని ప్రసాదించేది. శత్రువులను నాశనం చేసేది, సూర్యుని కుమార్తె, అందమైన జుట్టుతో, చంద్రుని సారాన్ని కలిగి ఉంది.
హిరణ్యవర్ణా హరిణీ హ్రీంకారీ హంసవాహినీ । క్షౌమవస్త్రపరీతాఙ్గీ క్షీరాబ్ధితనయా క్షమా
ఆమె బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోతూ, జింకలా నడకతో, 'హ్రీం' అనే మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తూ, హంసపై కూర్చుని, మెత్తని వస్త్రాలతో అలంకరించబడి, పాల సముద్రపు కుమార్తెగా, సహనానికి మూర్తిరూపంగా ఉంటారు.
గాయత్రీ చైవ సావిత్రీ పార్వతీ చ సరస్వతీ । వేదగర్భా వరారోహా శ్రీగాయత్రీ పరామ్బికా
ఆమె గాయత్రీ, సావిత్రీ, పార్వతీ, సరస్వతీ కూడా. వేదాలను తనలో ఉంచుకున్నది, శ్రేష్ఠమైన రూపంతో, శుభమైన గాయత్రీ, పరమమైన తల్లి.
ఇతి సాహస్రకం నామ్నాం గాయత్ర్యాశ్చైవ నారద । పుణ్యదం సర్వపాపఘ్నం మహాసమ్పత్తిదాయకమ్
ఓ నారదా! ఇదే గాయత్రీదేవికి సంబంధించిన వెయ్యి పేర్ల సమాహారం. ఇది పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది, గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
ఏవం నామాని గాయత్ర్యాస్తోషోత్పత్తికరాణి హి । అష్టమ్యాం చ విశేషేణ పఠితవ్యం ద్విజైః సహ
ఈ గాయత్రీదేవి పేర్లు సంతోషాన్ని కలిగిస్తాయి. ముఖ్యంగా అష్టమి రోజున, ద్విజులతో కలిసి ఈ పేర్లను పఠించాలి.
జపం కృత్వా హోమపూజాధ్యానం కృత్వా విశేషతః । యస్మై కస్మై న దాతవ్యం గాయత్ర్యాస్తు విశేషతః
జపం చేసి, హోమం, పూజ, ధ్యానం ప్రత్యేకంగా చేసిన తర్వాత, ఈ గాయత్రీ సంబంధమైన రహస్యాన్ని ఎవరికైనా ఇవ్వకూడదు.
సుభక్తాయ సుశిష్యాయ వక్తవ్యం భూసురాయ వై । భ్రష్టేభ్యః సాధకేభ్యశ్చ బాన్ధవేభ్యో న దర్శయేత్
ఈ ఉపదేశాన్ని మంచి భక్తుడు, మంచి శిష్యుడు లేదా బ్రాహ్మణుడికి మాత్రమే చెప్పాలి. పతితులకు, అనర్హులకు, బంధువులకు చూపకూడదు.
యద్గృహే లిఖితం శాస్త్రం భయం తస్య న కస్యచిత్ । చఞ్చలాపి స్థిరా భూత్వా కమలా తత్ర తిష్ఠతి
ఏ ఇంట్లో ఈ గ్రంథం వ్రాయబడితే, అక్కడ ఎవరికీ భయం ఉండదు. చంచలమైన లక్ష్మీదేవి కూడా అక్కడ స్థిరంగా నివసిస్తుంది.
ఇదం రహస్యం పరమం గుహ్యాద్గుహ్యతరం మహత్ । పుణ్యప్రదం మనుష్యాణాం దరిద్రాణాం నిధిప్రదమ్
ఇది అత్యంత రహస్యమైనది, చాలా గొప్పది. ఇది మనుషులకు పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, దరిద్రులకు ధనాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
మోక్షప్రదం ముముక్షూణాం కామినాం సర్వకామదమ్ । రోగాద్వై ముచ్యతే రోగీ బద్ధో ముచ్యేత బన్ధనాత్
మోక్షాన్ని కోరేవారికి మోక్షాన్ని ఇస్తుంది, కోరికలున్నవారికి అన్ని కోరికలు నెరవేర్చుతుంది. రోగులు వ్యాధుల నుంచి విముక్తి పొందుతారు, బంధనంలో ఉన్నవారు బంధనాల నుంచి విడుదలవుతారు.
బహ్మహత్యాసురాపానసువర్ణస్తేయినో నరాః । గురుతల్పగతో వాపి పాతకాన్ముచ్యతే సకృత్
బ్రాహ్మణ హత్య, మద్యం సేవ, బంగారం దొంగతనం, గురుపత్నిని ఆశ్రయించడం వంటి ఘోరపాపాలు చేసినవారు కూడా ఒక్కసారి పఠించినా పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతారు.
అసత్ప్రతిగ్రహాచ్చైవాభక్ష్యభక్షాద్విశేషతః । పాఖణ్డానృతముఖ్యేభ్యః పఠనాదేవ ముచ్యతే
అనుచితమైన దానాలు, నిషిద్ధమైన ఆహారం తీసుకోవడం, పాకండులు, అబద్ధాలు చెప్పేవారితో కలవడం వంటివి చేసినా, ఈ గ్రంథాన్ని పఠించడం వల్ల విముక్తి లభిస్తుంది.
ఇదం రహస్యమమలం మయోక్తం పద్మజోద్భవ । బ్రహ్మసాయుజ్యదం నౄణాం సత్యం సత్యం న సంశయః
ఓ పద్మలోద్భవా! నేను చెప్పిన ఈ అమలమైన రహస్యము, మనుషులకు బ్రహ్మసాయుజ్యాన్ని ఇస్తుంది. ఇది నిజం, నిజమే, ఎటువంటి సందేహం లేదు.
మన్త్రదీక్షావిధివర్ణనమ్ నారద ఉవాచ శ్రుతం సహస్రనామాఖ్యం శ్రీగాయత్ర్యాః ఫలప్రదమ్ । స్తోత్రం మహోన్నతికరం మహాభాగ్యకరం పరమ్
మంత్రదీక్షా విధిని వివరించడం నారదుడు ఇలా అడిగాడు: 'శ్రీగాయత్రీదేవి వెయ్యిపేర్లను విన్నాను. ఇది ఫలప్రదమైనది, మహోన్నతిని, మహాభాగ్యాన్ని ఇస్తుంది.'
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి దీక్షాలక్షణముత్తమమ్ । వినా యేన న సిధ్యేత దేవీమన్త్రేఽధికారితా
ఇప్పుడు ఆ దీక్ష యొక్క శ్రేష్ఠ లక్షణాలను వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. ఆ దీక్ష లేకుండా దేవీమంత్రంలో అధికారం కలుగదు.
బ్రాహ్మణానాం క్షత్రియాణాం విశాం స్త్రీణాం తథైవ చ । సామాన్యవిధినా సర్వం విస్తరేణ వద ప్రభో
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, మహిళలు — వీరందరికీ సాధారణ నియమం ప్రకారం దీక్ష ఎలా ఉండాలో పూర్తిగా వివరించండి ప్రభూ.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ శృణు దీక్షాం ప్రవక్ష్యామి శిష్యాణాం భావితాత్మనామ్ । దేవాగ్నిగురుపూజాదావధికారో యయా భవేత్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: శిష్యుల మనస్సు పవిత్రంగా ఉన్నప్పుడు, దేవతలు, అగ్ని, గురువును పూజించేందుకు అధికారం కలిగించే దీక్షను నేను వివరంగా చెప్పుతున్నాను, విను.
దివ్యం జ్ఞానం హి యా దద్యాత్కుర్యాత్పాపక్షయం తు యా । సైవ దీక్షేతి సమ్ప్రోక్తా వేదతన్త్రవిశారదైః
దివ్యజ్ఞానాన్ని ఇచ్చేది, పాపాలను నశింపజేసేది — ఇదే దీక్ష అని వేదతంత్రాలలో నిపుణులు అంటారు.
అవశ్యం సా తు కర్తవ్యా యతో బహుఫలా మతా । గురుశిష్యావుభావత్రాప్యతిశుద్ధావపేక్షితౌ
ఈ దీక్ష తప్పక చేయాలి, ఎందుకంటే ఇది అనేక ఫలితాలను ఇస్తుంది. ఇందులో గురువు, శిష్యుడు ఇద్దరూ అత్యంత పవిత్రంగా ఉండాలి.
గురుస్తు విధివత్ప్రాతః కృత్యం సర్వం విధాయ చ । స్నానసన్ధ్యాదికం సర్వం యథావిధి విధాయ చ
గురువు ఉదయం నిర్ణీత విధిగా అన్ని పనులు పూర్తిచేసి, స్నానం, సంధ్యాదులు కూడా యథావిధిగా నిర్వహించాలి.
కమణ్డలుకరో మౌనీ గృహం యాయాత్సరిత్తటాత్ । యాగమణ్డపమాసాద్య విశేత్తత్రాసనే వరే
కమండలును చేత పట్టుకుని, మౌనంగా నది ఒడ్డునుంచి ఇంటికి వెళ్లి, యాగమండపానికి చేరుకుని, అక్కడ ఉత్తమ ఆసనంపై కూర్చోవాలి.
ఆచమ్య ప్రాణానాయమ్య గన్ధపుష్పవిమిశ్రితమ్ । సప్తవారాస్త్రమన్త్రేణ జప్తం వారి సుసాధయేత్
ఆచమనం చేసి, శ్వాసను నియంత్రించి, సుగంధ ద్రవ్యాలు, పువ్వులు కలిపిన నీటిని, మంత్రాన్ని ఏడు సార్లు జపించి సిద్ధం చేయాలి.
వారిణా తేన మతిమానస్త్రమన్త్రం సముచ్చరన్ । ప్రోక్షయేద్ద్వారమఖిలం తతః పూజాం సమాచరేత్
ఆ నీటిని మంత్రాన్ని మనసారా జపిస్తూ ద్వారం మొత్తం చల్లాలి, తరువాత పూజను ప్రారంభించాలి.
ఊర్ధ్వోదుమ్బరకే దేవం గణనాథం తథా శ్రియమ్ । సరస్వతీం నామమన్త్రైః పూజయేద్గన్ధపుష్పకైః
ఎత్తైన ఉడుంబర వృక్షపు పీఠంపై దేవుని, గణనాథుడిని, శ్రీమహాలక్ష్మిని, సరస్వతిని వారి పేరుమంత్రాలతో, గంధం, పువ్వులతో పూజించాలి.
ద్వారదక్షిణశాఖాయాం గఙ్గాం విఘ్నేశమర్చయేత్ । ద్వారస్య వామశాఖాయాం క్షేత్రపాలం చ సూర్యజామ్
ద్వారం కుడివైపు గంగా, వినాయకుడిని పూజించాలి; ద్వారం ఎడమవైపు క్షేత్రపాలకుడిని, సూర్యజను పూజించాలి.
దేహల్యాం పూజయేదస్త్రదేవతామస్త్రమన్త్రతః । సర్వం దేవీమయం దృశ్యమితి సఞ్చిన్త్య సర్వతః
ద్వారపు అంచుపై ఆయుధదేవతలను ఆయుధమంత్రంతో పూజిస్తూ, అన్ని చోట్లా దేవీ తానే ఉన్నదని మనసులో భావించాలి.
దివ్యానుత్సారయేద్విఘ్నానస్త్రమన్త్రజపేన తు । అన్తరిక్షగతాన్విఘ్నాన్పాదఘాతైస్తు భూమిగాన్ ॥ ౧౪ వామశాఖాం స్పృశన్పశ్చాత్ప్రవిశేద్దక్షిణాఙ్ఘ్రిణా । ప్రవిశ్య కుమ్భం సంస్థాప్య సామాన్యార్ఘ్యం విధాయ చ
దివ్యమైన విఘ్నాలను ఆయుధమంత్రం జపంతో, ఆకాశంలో ఉన్నవాటిని పాదముద్రలతో, భూమిపై ఉన్నవాటిని కూడా అలాగే తొలగించాలి. తరువాత ఎడమవైపు తాకి, కుడిపాదంతో లోపలికి వెళ్లి, కుంభాన్ని ఉంచి, సాధారణ అర్ఘ్యం సిద్ధం చేయాలి.
తేన చార్ఘ్యజలేనాపి నైర్ఋత్యాం దిశి పూజయేత్ । వాస్తునాథం పద్మయోనిం గన్ధపుష్పాక్షతాదిభిః
ఆ అర్ఘ్యజలంతో నైరుతి దిశలో వాస్తునాథుడిని, పద్మయోనిని గంధం, పువ్వులు, అక్షతలతో పూజించాలి.
తతః కుర్యాత్పఞ్చగవ్యం తేన చార్ఘ్యోదకేన చ । తోరణస్తమ్భపర్యన్తం ప్రోక్షయేన్మణ్డపం గురుః
తర్వాత పంచగవ్యాన్ని సిద్ధం చేసి, ఆ అర్ఘ్యజలంతో గురువు ద్వారస్తంభాల వరకు మండపాన్ని చల్లాలి.