వాయుమణ్డలమధ్యస్థా విష్ణురూపా విధిప్రియా । విష్ణుపత్నీ విష్ణుమతీ విశాలాక్షీ వసున్ధరా
ఆమె గాలిమండల మధ్యలో నివసించి, విష్ణువు రూపాన్ని ధరించి, బ్రహ్మకు ప్రియమైనవారు. విష్ణువు భార్యగా, విష్ణు లక్షణాలతో, విశాలమైన కళ్లతో, భూమిగా నిలుస్తుంది.
వామదేవప్రియా వేలా వజ్రిణీ వసుదోహినీ । వేదాక్షరపరీతాఙ్గీ వాజపేయఫలప్రదా
ఆమె వామదేవునికి ప్రియమైనవారు, తీరంగా, వజ్రాయుధాన్ని ధరించి, ధనాన్ని ప్రసాదించేవారు. ఆమె అవయవాలన్నీ వేదాక్షరాలతో నిండిపోయి, వాజపేయయాగ ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
వాసవీ వామజననీ వైకుణ్ఠనిలయా వరా । వ్యాసప్రియా వర్మధరా వాల్మీకిపరిసేవితా
ఆమె వాసవుని కుమార్తె, ఎడమవైపు జనని, వైకుంఠంలో నివసించే ఉత్తమురాలు. వ్యాసునికి ప్రియమైనది, కవచాన్ని ధరించినది, వాల్మీకి సేవించినది.
శాకమ్భరీ శివా శాన్తా శారదా శరణాగతిః । శాతోదరీ శుభాచారా శుమ్భాసురవిమర్దినీ
ఆమె శాకంభరి, శుభకరమైనది, శాంత స్వభావం కలది, శారద, శరణాగతులకు ఆశ్రయం. సన్నని నడుముతో, మంచిపనులు చేసే, శుంభాసురుని సంహరించినదేవి.
శోభావతీ శివాకారా శఙ్కరార్ధశరీరిణీ । శోణా శుభాశయా శుభ్రా శిరఃసన్ధానకారిణీ
ఆమె కాంతివంతురాలు, శుభరూపిణి, శంకరునితో అర్ధశరీరాన్ని పంచుకున్నది. ఎర్రని వర్ణంతో, శుభ సంకల్పంతో, తెల్లగా మెరిసే, తలలు కలిపే శక్తిగా ఉంది.
శరావతీ శరానన్దా శరజ్జ్యోత్స్నా శుభాననా । శరభా శూలినీ శుద్ధా శబరీ శుకవాహనా
ఆమె బాణాలతో అలంకరించబడినది, బాణాలలో ఆనందించేది, శరదృతువులో చంద్రకాంతిలా, శుభముఖంతో ఉన్నది. శరభరూపిణి, త్రిశూలాన్ని ధరించినది, శుద్ధురాలు, శబరి, పిచ్చుకపై సవారీ చేసేది.
శ్రీమతీ శ్రీధరానన్దా శ్రవణానన్దదాయినీ । శర్వాణీ శర్వరీవన్ద్యా షడ్భాషా షడ్ఋతుప్రియా
ఆమె శ్రీమంతురాలు, శ్రీధరునికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేది, వినిపించే వారికి సంతోషాన్ని ప్రసాదించేది. శర్వాణి, రాత్రిపూట పూజించబడేది, ఆరు భాషల్లో నిపుణురాలు, ఆరు ఋతువులను ఇష్టపడేది.
షడాధారస్థితా దేవీ షణ్ముఖప్రియకారిణీ । షడఙ్గరూపసుమతిసురాసురనమస్కృతా
ఆమె ఆరు కేంద్రాలలో స్థిరంగా ఉండే దేవత, షణ్ముఖునికి ఇష్టమైన కార్యాలు చేసేది. ఆరు అవయవాల రూపాన్ని ధరించి, దేవతలు, దానవులు పూజించేది.
సరస్వతీ సదాధారా సర్వమఙ్గలకారిణీ । సామగానప్రియా సూక్ష్మా సావిత్రీ సామసమ్భవా
ఆమె సరస్వతి, ఎప్పుడూ ఆధారంగా ఉండేది, సర్వమంగళాన్ని కలిగించేది. సామవేద గానాలను ఇష్టపడేది, సూక్ష్మ స్వరూపిణి, సావిత్రి, సామవేదం నుంచి జన్మించినది.
సర్వావాసా సదానన్దా సుస్తనీ సాగరామ్బరా । సర్వైశ్వర్యప్రియా సిద్ధిః సాధుబన్ధుపరాక్రమా
ఆమె సర్వలోకాల నివాసస్థానం, ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండేది, అందమైన వక్షోజాలు కలది, సముద్రాన్ని వస్త్రముగా ధరించినది. సర్వ ఐశ్వర్యాలను ఇష్టపడేది, సిద్ధి స్వరూపిణి, సద్బంధువుల పరాక్రమాన్ని కలిగి ఉంది.
సప్తర్షిమణ్డలగతా సోమమణ్డలవాసినీ । సర్వజ్ఞా సాన్ద్రకరుణా సమానాధికవర్జితా
ఆమె సప్తర్షుల మండలంలో నివసించేది, చంద్ర మండలంలో వాసం చేసేది. సర్వజ్ఞురాలు, లోతైన కరుణ కలది, సమానమైనవారు లేని, ఎవరూ మించని దేవత.
సర్వోత్తుఙ్గా సఙ్గహీనా సద్గుణా సకలేష్టదా । సరఘా సూర్యతనయా సుకేశీ సోమసంహతిః
ఆమె అందరిలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నది, అనురాగం లేని స్వభావం కలది, సద్గుణాలతో నిండినది, కావలసినదాన్ని ప్రసాదించేది. శత్రువులను నాశనం చేసేది, సూర్యుని కుమార్తె, అందమైన జుట్టుతో, చంద్రుని సారాన్ని కలిగి ఉంది.
హిరణ్యవర్ణా హరిణీ హ్రీంకారీ హంసవాహినీ । క్షౌమవస్త్రపరీతాఙ్గీ క్షీరాబ్ధితనయా క్షమా
ఆమె బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోతూ, జింకలా నడకతో, 'హ్రీం' అనే మంత్రాన్ని ఉచ్చరిస్తూ, హంసపై కూర్చుని, మెత్తని వస్త్రాలతో అలంకరించబడి, పాల సముద్రపు కుమార్తెగా, సహనానికి మూర్తిరూపంగా ఉంటారు.
గాయత్రీ చైవ సావిత్రీ పార్వతీ చ సరస్వతీ । వేదగర్భా వరారోహా శ్రీగాయత్రీ పరామ్బికా
ఆమె గాయత్రీ, సావిత్రీ, పార్వతీ, సరస్వతీ కూడా. వేదాలను తనలో ఉంచుకున్నది, శ్రేష్ఠమైన రూపంతో, శుభమైన గాయత్రీ, పరమమైన తల్లి.
ఇతి సాహస్రకం నామ్నాం గాయత్ర్యాశ్చైవ నారద । పుణ్యదం సర్వపాపఘ్నం మహాసమ్పత్తిదాయకమ్
ఓ నారదా! ఇదే గాయత్రీదేవికి సంబంధించిన వెయ్యి పేర్ల సమాహారం. ఇది పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది, గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
ఏవం నామాని గాయత్ర్యాస్తోషోత్పత్తికరాణి హి । అష్టమ్యాం చ విశేషేణ పఠితవ్యం ద్విజైః సహ
ఈ గాయత్రీదేవి పేర్లు సంతోషాన్ని కలిగిస్తాయి. ముఖ్యంగా అష్టమి రోజున, ద్విజులతో కలిసి ఈ పేర్లను పఠించాలి.
జపం కృత్వా హోమపూజాధ్యానం కృత్వా విశేషతః । యస్మై కస్మై న దాతవ్యం గాయత్ర్యాస్తు విశేషతః
జపం చేసి, హోమం, పూజ, ధ్యానం ప్రత్యేకంగా చేసిన తర్వాత, ఈ గాయత్రీ సంబంధమైన రహస్యాన్ని ఎవరికైనా ఇవ్వకూడదు.
సుభక్తాయ సుశిష్యాయ వక్తవ్యం భూసురాయ వై । భ్రష్టేభ్యః సాధకేభ్యశ్చ బాన్ధవేభ్యో న దర్శయేత్
ఈ ఉపదేశాన్ని మంచి భక్తుడు, మంచి శిష్యుడు లేదా బ్రాహ్మణుడికి మాత్రమే చెప్పాలి. పతితులకు, అనర్హులకు, బంధువులకు చూపకూడదు.
యద్గృహే లిఖితం శాస్త్రం భయం తస్య న కస్యచిత్ । చఞ్చలాపి స్థిరా భూత్వా కమలా తత్ర తిష్ఠతి
ఏ ఇంట్లో ఈ గ్రంథం వ్రాయబడితే, అక్కడ ఎవరికీ భయం ఉండదు. చంచలమైన లక్ష్మీదేవి కూడా అక్కడ స్థిరంగా నివసిస్తుంది.
ఇదం రహస్యం పరమం గుహ్యాద్గుహ్యతరం మహత్ । పుణ్యప్రదం మనుష్యాణాం దరిద్రాణాం నిధిప్రదమ్
ఇది అత్యంత రహస్యమైనది, చాలా గొప్పది. ఇది మనుషులకు పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, దరిద్రులకు ధనాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
మోక్షప్రదం ముముక్షూణాం కామినాం సర్వకామదమ్ । రోగాద్వై ముచ్యతే రోగీ బద్ధో ముచ్యేత బన్ధనాత్
మోక్షాన్ని కోరేవారికి మోక్షాన్ని ఇస్తుంది, కోరికలున్నవారికి అన్ని కోరికలు నెరవేర్చుతుంది. రోగులు వ్యాధుల నుంచి విముక్తి పొందుతారు, బంధనంలో ఉన్నవారు బంధనాల నుంచి విడుదలవుతారు.
బహ్మహత్యాసురాపానసువర్ణస్తేయినో నరాః । గురుతల్పగతో వాపి పాతకాన్ముచ్యతే సకృత్
బ్రాహ్మణ హత్య, మద్యం సేవ, బంగారం దొంగతనం, గురుపత్నిని ఆశ్రయించడం వంటి ఘోరపాపాలు చేసినవారు కూడా ఒక్కసారి పఠించినా పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతారు.
అసత్ప్రతిగ్రహాచ్చైవాభక్ష్యభక్షాద్విశేషతః । పాఖణ్డానృతముఖ్యేభ్యః పఠనాదేవ ముచ్యతే
అనుచితమైన దానాలు, నిషిద్ధమైన ఆహారం తీసుకోవడం, పాకండులు, అబద్ధాలు చెప్పేవారితో కలవడం వంటివి చేసినా, ఈ గ్రంథాన్ని పఠించడం వల్ల విముక్తి లభిస్తుంది.
ఇదం రహస్యమమలం మయోక్తం పద్మజోద్భవ । బ్రహ్మసాయుజ్యదం నౄణాం సత్యం సత్యం న సంశయః
ఓ పద్మలోద్భవా! నేను చెప్పిన ఈ అమలమైన రహస్యము, మనుషులకు బ్రహ్మసాయుజ్యాన్ని ఇస్తుంది. ఇది నిజం, నిజమే, ఎటువంటి సందేహం లేదు.
మన్త్రదీక్షావిధివర్ణనమ్ నారద ఉవాచ శ్రుతం సహస్రనామాఖ్యం శ్రీగాయత్ర్యాః ఫలప్రదమ్ । స్తోత్రం మహోన్నతికరం మహాభాగ్యకరం పరమ్
మంత్రదీక్షా విధిని వివరించడం నారదుడు ఇలా అడిగాడు: 'శ్రీగాయత్రీదేవి వెయ్యిపేర్లను విన్నాను. ఇది ఫలప్రదమైనది, మహోన్నతిని, మహాభాగ్యాన్ని ఇస్తుంది.'
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి దీక్షాలక్షణముత్తమమ్ । వినా యేన న సిధ్యేత దేవీమన్త్రేఽధికారితా
ఇప్పుడు ఆ దీక్ష యొక్క శ్రేష్ఠ లక్షణాలను వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. ఆ దీక్ష లేకుండా దేవీమంత్రంలో అధికారం కలుగదు.
బ్రాహ్మణానాం క్షత్రియాణాం విశాం స్త్రీణాం తథైవ చ । సామాన్యవిధినా సర్వం విస్తరేణ వద ప్రభో
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, మహిళలు — వీరందరికీ సాధారణ నియమం ప్రకారం దీక్ష ఎలా ఉండాలో పూర్తిగా వివరించండి ప్రభూ.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ శృణు దీక్షాం ప్రవక్ష్యామి శిష్యాణాం భావితాత్మనామ్ । దేవాగ్నిగురుపూజాదావధికారో యయా భవేత్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: శిష్యుల మనస్సు పవిత్రంగా ఉన్నప్పుడు, దేవతలు, అగ్ని, గురువును పూజించేందుకు అధికారం కలిగించే దీక్షను నేను వివరంగా చెప్పుతున్నాను, విను.
దివ్యం జ్ఞానం హి యా దద్యాత్కుర్యాత్పాపక్షయం తు యా । సైవ దీక్షేతి సమ్ప్రోక్తా వేదతన్త్రవిశారదైః
దివ్యజ్ఞానాన్ని ఇచ్చేది, పాపాలను నశింపజేసేది — ఇదే దీక్ష అని వేదతంత్రాలలో నిపుణులు అంటారు.
అవశ్యం సా తు కర్తవ్యా యతో బహుఫలా మతా । గురుశిష్యావుభావత్రాప్యతిశుద్ధావపేక్షితౌ
ఈ దీక్ష తప్పక చేయాలి, ఎందుకంటే ఇది అనేక ఫలితాలను ఇస్తుంది. ఇందులో గురువు, శిష్యుడు ఇద్దరూ అత్యంత పవిత్రంగా ఉండాలి.