భాగీరథీ మర్త్యలోకే పాతాలే భోగవత్యపి । త్రిలోకవాహినీ దేవీ స్థానత్రయనివాసినీ
భూమిలో భగీరథిగా, పాతాళంలో భోగవతిగా, మూడు లోకాల మధ్య ప్రవహించే దేవత, మూడు స్థలాల్లో నివసించే వాడివి.
భూర్లోకస్థా త్వమేవాసి ధరిత్రీ లోకధారిణీ । భువో లోకే వాయుశక్తిః స్వర్లోకే తేజసాం నిధిః
భూలోకంలో నీవే భూమిగా నిలిచి లోకాన్ని మోయు వాడివి; భువలోకంలో గాలికి శక్తిగా, స్వర్ల్లోకంలో వెలుగుకు నిలయంగా ఉన్నవాడివి.
మహర్లోకే మహాసిద్ధిర్జనలోకే జనేత్యపి । తపస్వినీ తపోలోకే సత్యలోకే తు సత్యవాక్
మహర్లోకంలో నీవే మహాసిద్ధి, జనలోకంలో తల్లిగా, తపోలోకంలో తపస్వినిగా, సత్యలోకంలో సత్యవాదిగా ఉన్నవాడివి.
కమలా విష్ణులోకే చ గాయత్రీ బ్రహ్మలోకదా । రుద్రలోకే స్థితా గౌరీ హరార్ధాఙ్గనివాసినీ
విష్ణు లోకంలో నీవు కమల, బ్రహ్మ లోకంలో గాయత్రి, రుద్ర లోకంలో గౌరీగా, హరుడి అరధాంగంగా నివసించే వాడివి.
అహమో మహతశ్చైవ ప్రకృతిస్త్వం హి గీయసే । సామ్యావస్థాత్మికా త్వం హి శబలబ్రహ్మరూపిణీ
నేను మహత్తు, నీవే ప్రకృతి అని స్తుతించబడుతున్నావు; నీవే సమత్వ స్వరూపురాలు, రంగురంగుల బ్రహ్మ రూపురాలు.
తతః పరా పరా శక్తిః పరమా త్వం హి గీయసే । ఇచ్ఛాశక్తిః క్రియాశక్తిర్జ్ఞానశక్తిస్త్రిశక్తిదా
అందుకే నీవే పరమ శక్తి, అత్యున్నతురాలు అని స్తుతించబడుతున్నావు; నీవే సంకల్పశక్తి, క్రియాశక్తి, జ్ఞానశక్తి, ఈ మూడు శక్తులను ప్రసాదించే వాడివి.
గఙ్గా చ యమునా చైవ విపాశా చ సరస్వతీ । సరయూర్దేవికా సిన్ధుర్నర్మదైరావతీ తథా
నీవే గంగా, యమునా, విపాశా, సరస్వతి, సరయూ, దేవికా, సింధు, నర్మదా, ఇరావతి.
గోదావరీ శతద్రూశ్చ కావేరీ దేవలోకగా । కౌశికీ చన్ద్రభాగా చ వితస్తా చ సరస్వతీ
గోదావరి, శతద్రు, దేవతల లోకానికి వెళ్లే కావేరి, కౌశికీ, చంద్రభాగ, వితస్త, సరస్వతి.
గణ్డకీ తాపినీ తోయా గోమతీ వేత్రవత్యపి । ఇడా చ పిఙ్గలా చైవ సుషుమ్ణా చ తృతీయకా
గండకీ, తాపినీ, తోయా, గోమతి, వెత్రవతి; అలాగే ఇడా, పింగళా, సుషుమ్ణ అనే మూడవది కూడా నీవే.
గాన్ధారీ హస్తిజిహ్వా చ పూషాపూషా తథైవ చ । అలమ్బుషా కుహూశ్చైవ శఙ్ఖినీ ప్రాణవాహినీ
గాంధారి, హస్తిజిహ్వ, పూషాపూష, అలంబుష, కుహూ, శంఖినీ, ప్రాణాన్ని ప్రవహింపజేసే వాడివి.
నాడీ చ త్వం శరీరస్థా గీయసే ప్రాక్తనైర్బుధైః । హృత్పద్మస్థా ప్రాణశక్తిః కణ్ఠస్థా స్వప్ననాయికా
నీకు శరీరంలో ప్రవహించే నాడిగా పురాతన మునులు ప్రశంసించారు. హృదయ పద్మంలో ప్రాణశక్తిగా, గొంతులో స్వప్నాల అధిపతిగా నీవు నివసిస్తున్నావు.
తాలుస్థా త్వం సదాధారా బిన్దుస్థా బిన్దుమాలినీ । మూలే తు కుణ్డలీశక్తిర్వ్యాపినీ కేశమూలగా
నీవు ఎప్పుడూ నోటి పైభాగంలో ఆధారంగా ఉంటావు, బిందువులో బిందుమాలినిగా వెలుగుతావు. మూలంలో కుండలినీ శక్తిగా ఉంటూ, జుట్టు మూలాల వరకు వ్యాపించి ఉంటావు.
శిఖామధ్యాసనా త్వం హి శిఖాగ్రే తు మనోన్మనీ । కిమన్యద్బహునోక్తేన యత్కిఞ్చిజ్జగతీత్రయే
నీవు శిఖ మధ్యంలో కూర్చుంటావు, శిఖ అగ్రభాగంలో మనస్సుకు అతీతురాలవుతావు. ఇంకా ఎన్నో మాటలు చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు — ఈ మూడు లోకాలలో ఉన్నదంతా,
తత్సర్వం త్వం మహాదేవి శ్రియే సన్ధ్యే నమోఽస్తు తే । ఇతీదం కీర్తితం స్తోత్రం సన్ధ్యాయాం బహుపుణ్యదమ్
అది అంతా నీవే మహాదేవి. శుభమయురాలైన సంధ్యా, నీకు నమస్కారం. ఈ విధంగా సంధ్యాదేవికి ఈ స్తోత్రం చెప్పబడింది, ఇది ఎంతో పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది.
మహాపాపప్రశమనం మహాసిద్ధివిధాయకమ్ । య ఇదం కీర్తయేత్స్తోత్రం సన్ధ్యాకాలే సమాహితః
ఇది మహాపాపాలను తొలగిస్తుంది, గొప్ప సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది. ఎవరు సంధ్యాకాలంలో ఏకాగ్రతతో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తారో,
అపుత్రః ప్రాప్నుయాత్యుత్రం ధనార్థీ ధనమాప్నుయాత్ । సర్వతీర్థతపోదానయజ్ఞయోగఫలం లభేత్
పిల్లలు లేని వారికి సంతానం కలుగుతుంది, ధనం కోరేవారికి సంపద లభిస్తుంది. అన్ని తీర్థయాత్రలు, తపస్సులు, దానాలు, యజ్ఞాలు, యోగసాధనలకు సమానమైన ఫలితం లభిస్తుంది.
భోగాన్భుక్త్వా చిరం కాలమన్తే మోక్షమవాప్నుయాత్ । తపస్విభిః కృతం స్తోత్రం స్నానకాలే తు యః పఠేత్
చిరకాలం భోగాలు అనుభవించిన తర్వాత చివరికి మోక్షం పొందుతారు. తపస్వులు రచించిన ఈ స్తోత్రాన్ని స్నాన సమయంలో ఎవరు పఠిస్తారో,
యత్ర కుత్ర జలే మగ్నః సన్ధ్యామజ్జనజం ఫలమ్ । లభతే నాత్ర సన్దేహః సత్యం సత్యం చ నారద
ఎక్కడైనా నీటిలో మునిగినప్పుడు సంధ్యా స్నానానికి సమానమైన ఫలితం లభిస్తుంది. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు, ఇది నిజం, నిజమే నారదా.
శృణుయాద్యోఽపి తద్భక్త్యా స తు పాపాత్ప్రముచ్యతే । పీయూషసదృశం వాక్యం సన్ధ్యోక్తం నారదేరితమ్
దీనిని భక్తితో వినేవారికీ పాపాలు తొలగిపోతాయి. సంధ్యాదేవి చెప్పిన, నారదుడు ప్రకటించిన ఈ వాక్యాలు అమృతంతో సమానం.
గాయత్రీసహస్రనామస్తోత్రవర్ణనమ్ నారద ఉవాచ భగవన్సర్వధర్మజ్ఞ సర్వశాస్త్రవిశారద । శ్రుతిస్మృతిపురాణానాం రహస్యం త్వన్ముఖాచ్ఛ్రుతమ్
గాయత్రీ సహస్రనామ స్తోత్ర వివరణ.
సర్వపాపహరం దేవ యేన విద్యా ప్రవర్తతే । కేన వా బ్రహ్మవిజ్ఞానం కిం ను వా మోక్షసాధనమ్
నారదుడు పలికాడు: భగవంతుడా, అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడా, అన్ని శాస్త్రాల్లో నిపుణుడా, వేదాలు, స్మృతులు, పురాణాల రహస్యాన్ని నీ వచనాల ద్వారా నేను విన్నాను.
బ్రాహ్మణానాం గతిః కేన కేన వా మృత్యునాశనమ్ । ఐహికాముష్మికఫలం కేన వా పద్మలోచన
ఏద్వారా అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయో దేవా, ఏద్వారా జ్ఞానం కలుగుతుందో, లేదా ఏద్వారా మోక్షం సిద్ధిస్తుందో చెప్పు.
వక్తుమర్హస్యశేషేణ సర్వం నిఖిలమాదితః । శ్రీనారాయణ ఉవాచ సాధు సాధు మహాప్రాజ్ఞ సమ్యక్ పృష్టం త్వయానఘ
బ్రాహ్మణులకు గమ్యం ఏద్వారా లభిస్తుందో, మరణం ఏద్వారా నశించిపోతుందో, ఈ లోకంలోను పరలోకంలోను ఫలం ఏద్వారా లభిస్తుందో పద్మనాభుడా చెప్పు.
శృణు వక్ష్యామి యత్నేన గాయత్ర్యష్టసహస్రకమ్ । నామ్నాం శుభానాం దివ్యానాం సర్వపాపవినాశనమ్
ప్రారంభం నుండి అన్నీ పూర్తిగా చెప్పాలి. శ్రీనారాయణుడు పలికాడు: మహాపండితుడా, నీవు చాలా బాగా అడిగావు, పాపరహితుడా, చాలా మంచిది.
సృష్ట్యాదౌ యద్భగవతా పూర్వం ప్రోక్తం బ్రవీమి తే । అష్టోత్తరసహస్రస్య ఋషిర్బ్రహ్మా ప్రకీర్తితః
శ్రద్ధతో విను, నేను గాయత్రీ దేవికి సంబంధించిన ఎనిమిది వేల శుభమైన, దివ్యమైన, అన్ని పాపాలను నశింపజేసే నామాలను చెబుతాను.
ఛన్దోఽనుష్టుప్ తథా దేవీ గాయత్రీ దేవతా స్మృతా । హలో బీజాని తస్యైవ స్వరాః శక్తయ ఈరితాః
సృష్టి ప్రారంభంలో భగవంతుడు చెప్పినదాన్ని నేను నీకు వివరిస్తాను. ఈ ఎనిమిది వేల ఎనిమిది నామాలకు ఋషిగా బ్రహ్మను పేర్కొన్నారు.
అఙ్గన్యాసకరన్యాసావుచ్యేతే మాతృకాక్షరైః । అథ ధ్యానం ప్రవక్ష్యామి సాధకానాం హితాయ వై
ఈ మంత్రానికి ఛందస్సు అనుష్టుప్, దేవతగా గాయత్రీని స్మరిస్తారు. హల్లులు వీటి బీజాలు, స్వరాలు శక్తులుగా చెప్పబడ్డాయి.
రక్తశ్వేతహిరణ్యనీలధవలైర్యుక్తాం త్రినేత్రోజ్జ్వలాం రక్తాం రక్తనవస్రజం మణిగణైర్యుక్తాం కుమారీమిమామ్ । గాయత్రీం కమలాసనాం కరతలవ్యానద్ధకుణ్డామ్బుజాం పద్మాక్షీం చ వరస్రజం చ దధతీం హంసాధిరూఢాం భజే
అక్షరమాలతో అంగన్యాసం, కరణన్యాసం చేయాలని చెప్పబడింది. ఇప్పుడు సాధకుల శ్రేయస్సు కోసం ధ్యానం వివరించబోతున్నాను.
అచిన్త్యలక్షణావ్యక్తాప్యర్థమాతృమహేశ్వరీ । అమృతార్ణవమధ్యస్థాప్యజితా చాపరాజితా
నానా రంగులతో ప్రకాశించే, మూడు కళ్లతో, తేజోమయంగా, ఎర్రని వర్ణంతో, తాజా ఎర్ర పూలమాలలు, రత్నాలతో అలంకరించబడిన, కమలంపై కూర్చొని, ఒక చేతిలో కమలాన్ని, మరొక చేతిలో కుంభాన్ని పట్టుకుని, కమలపు కన్నులతో, అందమైన మాల ధరించి, హంసపై విహరిస్తున్న ఈ బాలికా గాయత్రీ దేవిని నేను భక్తితో ధ్యానిస్తాను.
అణిమాదిగుణాధారాప్యర్కమణ్డలసంస్థితా । అజరాజాపరాధర్మా అక్షసూత్రధరాధరా
అణిమాదులాంటి మహిమలకు ఆధారంగా, సూర్య మండలంలో స్థితిగా, వృద్ధాప్యములేని, పరిపూర్ణ అధికారిణిగా, ధర్మబద్ధంగా, జపమాలను, పర్వతాన్ని ధరించినవారిగా ఉన్న ఆమెను నేను నమస్కరిస్తాను.