ప్రాణం జిహ్వా చ చక్షుశ్చ త్వక్శ్రోత్రం చ తతః పరమ్ । ప్రాణోఽపానస్తథా వ్యానః సమానశ్చ తతః పరమ్
ప్రాణం, నాలుక, కళ్ళు, చర్మం, చెవులు, ఆ తరువాత ప్రాణం, అపాన, వ్యాన, సమాన — ఇవి కూడా ఉన్నాయి.
తత్త్వాన్యేతాని వర్ణానాం క్రమశః కీర్తితాని తు । అతః పరం ప్రవక్ష్యామి వర్ణముద్రాః కమేణ తు
ఈ అక్షరాలకు సంబంధించిన తత్త్వాలు క్రమంగా వివరించబడ్డాయి. ఇప్పుడు అక్షర ముద్రలను ఒక్కొక్కటిగా వివరించబోతున్నాను.
సుముఖం సమ్పుటం చైవ వితతం విస్మృతం తథా । ద్విముఖం త్రిముఖం చైవ చతుఃపఞ్చముఖం తథా
సుముఖం, సంపుటం, విస్తృతం, విస్మృతం, ద్విముఖం, త్రిముఖం, చతుర్ముఖం, పంచముఖం — ఇవి ఉన్నాయి.
షణ్ముఖాధోముఖం చైవ వ్యాపకాజ్జలికం తథా । శకటం యమపాశం చ గ్రథితం సన్ముఖోన్ముఖమ్
షణ్ముఖం, అధోముఖం, వ్యాపకా, జ్జలికా, శకట, యమపాశం, గ్రథిత, సన్ముఖ, ఉన్ముఖ — ఇవి కూడా ఉన్నాయి.
విలమ్బం ముష్టికం చైవ మత్స్యం కూర్మం వరాహకమ్ । సింహాక్రాన్తం మహాక్రాన్తం ముద్గరం పల్లవం తథా
విలంబం, ముష్టికం, మత్స్యం, కూర్మం, వరాహకం, సింహాక్రాంతం, మహాక్రాంతం, ముద్గరం, పల్లవం — ఇవి ముద్రలు.
త్రిశూలయోనీ సురభిశ్చాక్షమాలా చ లిఙ్గకమ్ । అమ్బుజం చ మహాముద్రాస్తుర్యరూపాః ప్రకీర్తితాః
త్రిశూలం, యోని, సురభి, అక్షమాల, లింగకం, అంబుజం, మహాముద్ర — ఇవన్నీ మహాముద్రలకు నాలుగు రూపాలు అని చెప్పబడింది.
ఇత్యేతాః కీర్తితా ముద్రా వర్ణానాం తే మహామునే । మహాపాపక్షయకరాః కీర్తిదాః కాన్తిదా మునే
ఈ విధంగా అక్షరాల ముద్రలు నీకు వివరించాను మహర్షీ! ఇవి మహాపాపాలను తొలగించి, కీర్తిని, కాంతిని ప్రసాదిస్తాయి.
గాయత్రీమన్త్రకవచవర్ణనమ్ నారద ఉవాచ స్వామిన్సర్వజగన్నాథ సంశయోఽస్తి మమ ప్రభో । చతుఃషష్టికలాభిజ్ఞ పాతకాద్యోగవిద్వర
నారదుడు అడిగాడు: ప్రభూ! సమస్త లోకాల అధిపతివైన స్వామీ! నాకు ఒక సందేహం ఉంది. అరవై నాలుగు కళల్లో నిపుణుడవు, పాపాల స్వరూపాన్ని, వాటి నివారణ మార్గాలను బాగా తెలిసినవాడవు.
ముచ్యతే కేన పుణ్యేన బ్రహ్మరూపః కథం భవేత్ । దేహశ్చ దేవతారూపో మన్త్రరూపో విశేషతః
ఏ పుణ్యంతో బంధనాల నుంచి విముక్తి లభిస్తుంది? బ్రహ్మస్వరూపుడవడం ఎలా సాధ్యం? మన శరీరం, ముఖ్యంగా మంత్రరూపంగా, దేవతాస్వరూపంగా ఎలా మారుతుంది?
కర్మ తచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛామి న్యాసం చ విధిపూర్వకమ్ । ఋషిశ్ఛన్దోఽధిదైవం చ ధ్యానం చ విధివద్విభో
ఆ కర్మను, దానికి సంబంధించిన న్యాసాన్ని, ఋషి, ఛందస్సు, అధిదేవత, ధ్యానం — ఇవన్నీ యథావిధిగా వినాలని నేను కోరుతున్నాను ప్రభూ!
శ్రీనారాయణ ఉవాచ అస్త్యేకం పరమం గుహ్యం గాయత్రీకవచం తథా । పఠనాద్ధారణాన్మర్త్యః సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
శ్రీనారాయణుడు పలికాడు: ఒక పరమ గూఢమైన గాయత్రీ కవచం ఉంది. దాన్ని పఠించి ధరించినవాడు అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.
సర్వాన్కామానవాప్నోతి దేవీరూపశ్చ జాయతే । గాయత్రీకవచస్యాస్య బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
అతడు అన్ని కోరికలను పొందుతాడు, దేవీస్వరూపుడవుతాడు. ఈ గాయత్రీ కవచానికి బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు—
ఋషయో ఋగ్యజుఃసామాథర్వశ్ఛన్దాంసి నారద । బ్రహ్మరూపా దేవతోక్తా గాయత్రీ పరమా కలా
ఈ కవచానికి ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేద, అథర్వవేదాలు ఋషులుగా చెప్పబడ్డాయి నారదా! ఛందస్సులు బ్రహ్మస్వరూపంగా ఉన్నాయి. గాయత్రీ పరమ కళగా దేవత ద్వారా ప్రకటించబడింది.
తద్బీజం భర్గ ఇత్యేషా శక్తిరుక్తా మనీషిభిః । కీలకం చ ధియః ప్రోక్తం మోక్షార్థే వినియోజనమ్
దీనికి 'భర్గ' అనే బీజాక్షరం, ఇది శక్తి అని జ్ఞానులు చెప్పారు. 'ధియః' అనే పదం కీలకంగా, దీని వినియోగం మోక్షార్థమే.
చతుర్భిర్హృదయం ప్రోక్తం త్రిభిర్వర్ణేః శిరః స్మృతమ్ । చతుర్భిః స్యాచ్ఛిఖా పశ్చాత్ త్రిభిస్తు కవచం స్మృతమ్
నాలుగు అక్షరాలతో హృదయం, మూడు అక్షరాలతో శిరస్సు, నాలుగు అక్షరాలతో శిఖ, మూడు అక్షరాలతో కవచం స్థాపించాలి.
చతుర్భిర్నేత్రముద్దిష్టం చతుర్భిః స్యాత్తదస్త్రకమ్ । అథ ధ్యానం ప్రవక్ష్యామి సాధకాభీష్టదాయకమ్
నాలుగు అక్షరాలతో నేత్రం, నాలుగు అక్షరాలతో ఆయుధం స్థాపించాలి. ఇక ఇప్పుడు సాధకుల కోరికలను తీర్చే ధ్యానాన్ని చెబుతాను.
ముక్తావిద్రుమహేమనీలధవలచ్ఛాయైర్ముఖైస్త్రీక్షణై- ర్యుక్తామిన్దునిబద్ధరత్నముకుటాం తత్త్వార్థవర్ణాత్మికామ్ । గాయత్రీం వరదాభయాఙ్కుశకశాః శుభ్రం కపాలం గుణం శఙ్ఖం చక్రమథారవిన్దయుగలం హస్తైర్వహన్తీం భజే
ముత్యపు, పగడపు, బంగారు, నీలం, తెలుపు వర్ణాల ఐదు ముఖాలతో, మూడు కళ్లతో, చంద్రరత్నాల మకుటంతో అలంకరించబడిన, తత్త్వార్థ అక్షరరూపిణిగా, వరదాభయ ముద్రలతో, అంకుశం, పాశం, శుభ్రమైన ఖపాలం, మాల, శంఖం, చక్రం, రెండు కమలాలను చేతుల్లో ధరించిన గాయత్రీ దేవిని నేను భజిస్తాను.
గాయత్రీ పూర్వతః పాతు సావిత్రీ పాతు దక్షిణే । బ్రహ్మసన్ధ్యా తు మే పశ్చాదుత్తరాయాం సరస్వతీ
పూర్వదిక్కులో గాయత్రీ, దక్షిణదిక్కులో సావిత్రి, పశ్చిమంలో బ్రహ్మసంధ్యా, ఉత్తరంలో సరస్వతి నన్ను రక్షించుగాక.
పార్వతీ మే దిశం రక్షేత్పావకీం జలశాయినీ । యాతుధానీ దిశం రక్షేద్యాతుధానభయఙ్కరీ
పార్వతీ, అగ్నిస్వరూపిణి, జలంలో నివసించువారు నా దిక్కును రక్షించుగాక. యాతుధానీ, రాక్షసులకు భయంకరమైనది, ఆ దిక్కును రక్షించుగాక.
పావమానీ దిశం రక్షేత్పవమానవిలాసినీ । దిశం రౌద్రీ చ మే పాతు రుద్రాణీ రుద్రరూపిణీ
పావమానీ, పవిత్రమైన గాలిలో ఆనందించే ఆమె, ఆ దిక్కును రక్షించుగాక. రౌద్రీ, రుద్రాణి, రుద్రస్వరూపిణి, ఆ దిక్కును రక్షించుగాక.
ఊర్ధ్వం బ్రహ్మాణీ మే రక్షేదధస్తాద్వైష్ణవీ తథా । ఏవం దశ దిశో రక్షేత్సర్వాఙ్గం భువనేశ్వరీ
పైన బ్రహ్మాణీ నన్ను కాపాడుగాక, క్రింద వైష్ణవీ రక్షించుగాక. ఈ విధంగా పది దిక్కులలో భువనేశ్వరీ నా శరీరాన్ని సంపూర్ణంగా కాపాడుగాక.
తత్పదం పాతు మే పాదౌ జఙ్ఘే మే సవితుః పదమ్ । వరేణ్యం కటిదేశే తు నాభిం భర్గస్తథైవ చ
'తత్' అనే పదం నా పాదాలను, 'సవితుః' నా జఘలను, 'వరేణ్యం' నా నడుం వద్దను, 'భర్గ' నా నాభిని రక్షించుగాక.
దేవస్య మే తద్ధృదయం ధీమహీతి చ గల్లయోః । ధియః పదం చ మే నేత్రే యః పదం మే లలాటకమ్
'దేవస్య' నా హృదయాన్ని, 'ధీమహి' నా గొంతును, 'ధియః' పదం నా కళ్లను, 'యః' పదం నా లలాటాన్ని రక్షించుగాక.
నః పాతు మే పదం మూర్ధ్ని శిఖాయాం మే ప్రచోదయాత్ । తత్పదం పాతు మూర్ధానం సకారః పాతు భాలకమ్
'నః' పదం నా మస్తకాన్ని, 'ప్రచోదయాత్' నా శిఖను, 'తత్' పదం నా తలపై భాగాన్ని, 'స' పదం నా భ్రూవులను రక్షించుగాక.
చక్షుషీ తు వికారార్ణస్తుకారస్తు కపోలయోః । నాసాపుటం వకారార్ణో రేకారస్తు ముఖే తథా
తు అనే అక్షరం కన్నులను కాపాడుతుంది, క అనే అక్షరం చెంపలను, న అనే అక్షరం ముక్కు రంధ్రాలను, ర అనే అక్షరం నోటిని రక్షిస్తుంది.
ణికార ఊర్ధ్వమోష్ఠం తు యకారస్త్వధరోష్ఠకమ్ । ఆస్యమధ్యే భకారార్ణో ర్గోకారశ్చిబుకే తథా
ణ అనే అక్షరం పై పెదవిని, య అనే అక్షరం కింది పెదవిని, భ అనే అక్షరం నోటిమధ్య భాగాన్ని, గ అనే అక్షరం కంటి భాగాన్ని కాపాడుతాయి.
దేకారః కణ్ఠదేశే తు వకారః స్కన్ధదేశకమ్ । స్యకారో దక్షిణం హస్తం ధీకారో వామహస్తకమ్
డ అనే అక్షరం గొంతును, వ అనే అక్షరం భుజాలను, స్య అనే అక్షరం కుడి చేతిని, ధి అనే అక్షరం ఎడమ చేతిని కాపాడుతుంది.
మకారో హృదయం రక్షేద్ధికార ఉదరే తథా । ధికారో నాభిదేశే తు యోకారస్తు కటిం తథా
మ అనే అక్షరం హృదయాన్ని, ధి అనే అక్షరం కడుపును, ధి అనే అక్షరం నాభి భాగాన్ని, య అనే అక్షరం నడుమును కాపాడుతుంది.
గుహ్యం రక్షతు యోకార ఊరూ ద్వౌ నః పదాక్షరమ్ । ప్రకారో జానునీ రక్షేచ్చోకారో జఙ్ఘదేశకమ్
య అనే అక్షరం గుప్తభాగాన్ని, న అనే అక్షరం రెండు తొడలను, ప్ర అనే అక్షరం మోకాళ్లను, చో అనే అక్షరం కాలుజడలను రక్షిస్తుంది.
దకారం గుల్ఫదేశే తు యకారః పదయుగ్మకమ్ । తకారవ్యఞ్జనం చైవ సర్వాఙ్గం మే సదావతు
ద అనే అక్షరం మడమలను, య అనే అక్షరం రెండు పాదాలను, త అనే అక్షరం ఎప్పుడూ నా శరీరంలోని అన్ని అవయవాలను కాపాడుతుంది.