సకృత్స్మరణమాత్రేణ యత్ర దేవీ ప్రసీదతి । ఏతాదృశోపచారైశ్చ ప్రసీదేదత్ర కః స్మయః
ఒక్కసారి స్మరించినా దేవి సంతోషిస్తుంది. అలాంటప్పుడు ఇలాంటి సేవలతో ఆమె ప్రసన్నమవడంలో ఎవరికి సందేహం ఉంటుంది?
స్వభావతో భవేన్మాతా పుత్రేఽతికరుణావతీ । తేన భక్తౌ కృతాయాం తు వక్తవ్యం కిం తతః పరమ్
తల్లి సహజంగా తన బిడ్డపై అపారమైన కరుణ చూపుతుంది. అందువల్ల భక్తితో సేవ చేసినప్పుడు ఇంకేమి చెప్పాలి?
అత్ర తే కథయిష్యామి పురావృత్తం సనాతనమ్ । బృహద్రథస్య రాజర్షేః ప్రియం భక్తిప్రదాయకమ్
ఇక్కడ నేను నీకు పురాతనమైన, బ్రుహద్రథ మహారాజుకు ప్రియమైన, భక్తిని ప్రసాదించే కథను చెప్పబోతున్నాను.
చక్రవాకోఽభవత్పక్షీ క్వచిద్దేశే హిమాలయే । భ్రమన్నానావిధాన్దేశాన్యయౌ కాశీపురం ప్రతి
హిమాలయాలలో ఒక ప్రాంతంలో ఒకసారి చక్రవాకం అనే పక్షి ఉండేది. అది అనేక దేశాల్లో తిరిగి, చివరికి కాశీపురానికి వెళ్లింది.
అన్నపూర్ణామహాస్థానే ప్రారబ్ధవశతో ద్విజః । జగామ లీలయా తత్ర కణలోభాదనాథవత్
అన్నపూర్ణామహాక్షేత్రంలో ఒక ద్విజుడు, తన విధి వశాత్తు, ధాన్యపు ఆశతో, అనాథుడిలా ఆడుకుంటూ అక్కడికి వెళ్లాడు.
కృత్వా ప్రదక్షిణామేకాం జగామ స విహాయసా । దేశాన్తరం విహాయైవ పురీం ముక్తిప్రదాయినీమ్
ఒకసారి ప్రదక్షిణ చేసి, ఆ ప్రాంతాన్ని వదిలి, ఆకాశమార్గంలో విముక్తిని ప్రసాదించే పురానికి వెళ్లిపోయాడు.
కాలాన్తరే మమారాసౌ గతః స్వర్గపురీం ప్రతి । బుభుజే విషయాన్సర్వాన్ దివ్యరూపధరో యువా
కాలక్రమంలో ఆ మనిషి మరణించి స్వర్గపురికి వెళ్ళాడు. అక్కడ దివ్యరూపంతో, యవ్వనంగా మారి అన్ని సుఖాలను అనుభవించాడు.
కల్పద్వయం తథా భుక్త్వా పునః ప్రాప భువం ప్రతి । క్షత్రియాణాం కులే జన్మ ప్రాప సర్వోత్తమోత్తమమ్
అక్కడ రెండు కల్పాలు ఆనందించి, మళ్లీ భూమిపైకి వచ్చి, క్షత్రియులలో అత్యుత్తమమైన వంశంలో జన్మించాడు.
బృహద్రథేతి నామ్నాభూత్ప్రసిద్ధః క్షితిమణ్డలే । మహాయజ్వా ధార్మికశ్చ సత్యవాదీ జితేన్ద్రియః
అతడు 'బృహద్రథుడు' అనే పేరుతో భూమిపై ప్రసిద్ధి పొందాడు. మహాయజ్ఞాలు చేసినవాడు, ధార్మికుడు, సత్యవాది, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
త్రికాలజ్ఞః సార్వభౌమో యమీ పరపురఞ్జయః । పూర్వజన్మస్మృతిస్తస్య వర్తతే దుర్లభా భువి
అతడు మూడు కాలాలను తెలిసినవాడు, భూమండలానికి అధిపతి, శత్రు పట్టణాలను జయించినవాడు. అతనికి గతజన్మ జ్ఞాపకం ఉండేది, అది భూమిపై అరుదైనది.
ఇతి శ్రుత్వా కింవదన్తీం మునయః సముపాగతాః । కృతాతిథ్యా నృపేన్ద్రేణ విష్టరేషూషురేవ తే
ఇలా ఆ వార్త విని, మునులు అక్కడికి చేరారు. రాజు అతిథిగా ఆహ్వానించి, ఆ సభలో వారందరూ ఉండిపోయారు.
పప్రచ్ఛుర్మునయః సర్వే సంశయోఽస్తి మహాన్నృప । కేన పుణ్యప్రభావేణ పూర్వజన్మస్మృతిస్తవ
అందరు మునులు అడిగారు: 'మహారాజా, మాకు ఒక గొప్ప సందేహం ఉంది. నీకు గతజన్మ జ్ఞాపకం రావడానికి ఏ పుణ్యఫలం కారణమైంది?'
త్రికాలజ్ఞానమేవాపి కేన పుణ్యప్రభావతః । జ్ఞానం తవేతి తజ్జ్ఞాతుమాగతాః స్మ తవాన్తికమ్
'మూడు కాలాల జ్ఞానం నీకు ఏ పుణ్య ప్రభావంతో వచ్చింది? నీ జ్ఞానానికి కారణం తెలుసుకోవడానికి మేము నీ వద్దకు వచ్చాము.'
వద నిర్వ్యాజయా వృత్త్యా తదస్మాకం యథాతథమ్ । శ్రీనారాయణ ఉవాచ ఇతి తేషాం వచః శ్రుత్వా రాజా పరమధార్మికః
'నిజాయితీగా, యథాతథంగా మాకు చెప్పు.' శ్రీనారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: వారి మాటలు విని, ఆ పరమధార్మికుడు అయిన రాజు—
ఉవాచ సకలం బ్రహ్మన్ త్రికాలజ్ఞానకారణమ్ । శ్రూయతాం మునయః సర్వే మమ జ్ఞానస్య కారణమ్
బ్రాహ్మణా! మూడు కాలాల జ్ఞానానికి కారణాన్ని రాజు పూర్తిగా వివరించాడు. 'మునులారా! నా జ్ఞానానికి కారణం వినండి.'
చక్రవాకః స్థితః పూర్వం నీచయోనిగతోఽపి వా । అజ్ఞానతోఽపి కృతవానన్నపూర్ణాప్రదక్షిణామ్
'మునుపు నేను చక్రవాక పక్షిగా, నీచజాతిలో జన్మించి, అజ్ఞానంతోనైనా, అన్నపూర్ణాదేవిని పూర్తిగా ప్రదక్షిణ చేయకపోయినా, ప్రదక్షిణ చేసాను.'
తేన పుణ్యప్రభావేణ స్వర్గే కల్పద్వయస్థితిః । త్రికాలజ్ఞానతాప్యస్మిన్నభూజ్జన్మని సువ్రతాః
'ఆ పుణ్యఫలంతో నేను స్వర్గంలో రెండు కల్పాలు ఉన్నాను. ఈ జన్మలో, సద్గుణులారా, నాకు మూడు కాలాల జ్ఞానం కలిగింది.'
కో వేద జగదమ్బాయాః పదస్మృతిఫలం కియత్ । స్మృత్వా తన్మహిమానం తు పతన్త్యశ్రూణి మేఽనిశమ్
'జగదంబ యొక్క పాదస్మరణ ఫలం ఎంత ఉంటుందో ఎవరు చెప్పగలరు? ఆమె మహిమను జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ నాకు ఎప్పుడూ కన్నీళ్లు వస్తుంటాయి.'
ధిగస్తు జన్మ తేషాం వై కృతఘ్నానాం తు పాపినామ్ । యే సర్వమాతరం దేవీం స్వోపాస్యాం న భజన్తి హి
'అందరికీ తల్లి అయిన దేవిని, ఆరాధించదగినవారిని, పూజించని కృతఘ్న పాపుల జన్మం వ్యర్థం.'
న శివోపాసనా నిత్యా న విష్ణూపాసనా తథా । నిత్యోపాస్తిః పరా దేవ్యా నిత్యా శ్రుత్యైవ చోదితా
'శివుని లేదా విష్ణువును ఎప్పుడూ పూజించమని వేదం చెప్పలేదు. కానీ పరాశక్తిని నిరంతరం పూజించమని శాశ్వతంగా ఆజ్ఞాపించబడింది.'
కిం మయా బహు వక్తవ్యం స్థానే సంశయవర్జితే । సేవనీయం పదామ్భోజం భగవత్యా నిరన్తరమ్
'ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? ఇక్కడ సందేహానికి స్థానం లేదు. భగవతీ పాదపద్మాలను ఎప్పుడూ సేవించాలి.'
నాతః పరతరం కిఞ్చిదధికం జగతీతలే । సేవనీయా పరా దేవీ నిర్గుణా సగుణాథవా
'ఈ భూమిపై దీని కన్నా గొప్పది, ఉన్నతమైనది మరొకటి లేదు. నిర్గుణమైనా, సగుణమైనా, పరాశక్తిని సేవించాలి.'
శ్రీనారాయణ ఉవాచ ఇతి తస్య వచః శ్రుత్వా రాజర్షేర్ధార్మికస్య చ । ప్రసన్నహృదయాః సర్వే గతాః స్వస్వనికేతనమ్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ రాజర్షి ధార్మికుని మాటలు విని, అందరూ హర్షభరిత హృదయాలతో తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు.
ఏవంప్రభావా సా దేవీ తత్పూజాయాః ఫలం కియత్ । అస్తీతి కేన ప్రష్టవ్యం వక్తవ్యం వా న కేనచిత్
అంతటి మహిమ కలిగిన ఆ దేవిని పూజించిన ఫలం ఎంత ఉంటుందో ఎవరు అడగగలరు, ఎవరు చెప్పగలరు?
యేషాం తు జన్మసాఫల్యం తేషాం శ్రద్ధా తు జాయతే । యేషాం తు జన్మసాఙ్కర్యం తేషాం శ్రద్ధా న జాయతే
ఎవరికి జన్మం నిజంగా ఫలించిందో, వారిలో భక్తి పుడుతుంది. ఎవరి జన్మం కలవరంగా ఉందో, వారిలో భక్తి కలగదు.
మధ్యాహ్నసంధ్యావర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ అథాతః శ్రూయతాం బ్రహ్మన్ సన్ధ్యాం మాధ్యాహ్నికీం శుభామ్ । యదనుష్ఠానతోఽపూర్వం జాయతేఽత్యుత్తమం ఫలమ్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నారు: బ్రహ్మన్, ఇప్పుడు మధ్యాహ్న సంధ్య గురించి విను. ఈ పవిత్రమైన మధ్యాహ్న సంధ్యను ఆచరించడంవల్ల, ఎన్నడూ లేని గొప్ప ఫలితం లభిస్తుంది.
సావిత్రీం యువతీం శ్వేతవర్ణాం చైవ త్రిలోచనామ్ । వరదాం చాక్షమాలాఢ్యాం త్రిశూలాభయహస్తకామ్
సావిత్రిని యవ్వనంలో ఉన్న, తెల్లవర్ణంతో, మూడు కళ్లతో, వరాలిచ్చే, జపమాల ధరించిన, త్రిశూలం పట్టిన, అభయహస్తంతో ఉన్నవిడిగా ధ్యానించాలి.
వృషారూఢాం యజుర్వేదసంహితాం రుద్రదేవతామ్ । తమోగుణయుతాం చైవ భువర్లోకవ్యవస్థితామ్
ఆమె ఎద్దుపై కూర్చున్నది, యజుర్వేద స్వరూపిణి, రుద్రదేవత, తమోగుణంతో ఉన్నది, భువర్లోకంలో స్థితిచేసినది.
ఆదిత్యమార్గసంచారకర్త్రీం మాయాం నమామ్యహమ్ । ఆదిదేవీమథ ధ్యాత్వాఽఽచమనాది చ పూర్వవత్
ఆదిత్యుని మార్గాన్ని నడిపించేవారైన మాయాదేవిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. మొదట ఆదిదేవిని ధ్యానించి, ఆచమనం మొదలైన కర్మలు మునుపటిలా చేయాలి.
అథ చార్ఘ్యప్రకరణం పుష్పాణి చినుయాత్తతః । తదలాభే బిల్వపత్రం తోయేన మిశ్రయేత్తతః
తర్వాత అర్ఘ్యం కోసం పువ్వులు సేకరించాలి. అవి దొరకకపోతే, బిల్వదళాన్ని నీటితో కలిపి ఉపయోగించాలి.