సర్వపాపవినిర్ముక్తః స యాతి పరమాం గతిమ్ । ఆగ్నేయం భస్మనా స్నానం యతీనాం చ విశిష్యతే
అతడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తుడై పరమగతిని పొందుతాడు; అగ్నిజన్య బస్మస్నానం యతులకు ఎంతో ప్రాముఖ్యమైనది.
ఆర్ద్రస్నానాద్వరం భస్మస్నానమార్ద్రవధో ధ్రువః । ఆర్ద్రం తు ప్రకృతిం విద్యాత్ప్రకృతిం బన్ధనం విదుః
నీటితో స్నానానికి మించి బస్మస్నానం ఉత్తమం; తడిపోవడం పూర్తిగా పోతుంది. తడిపోవడాన్ని స్వభావంగా తెలుసుకోవాలి, ఆ స్వభావమే బంధనంగా చెప్పబడింది.
ప్రకృతేస్తు ప్రహాణాయ భస్మనా స్నానమిష్యతే । భస్మనా సదృశం బ్రహ్యన్నాస్తి లోకత్రయేష్వపి
స్వభావాన్ని తొలగించడానికి బస్మస్నానం చేయాలని చెప్పబడింది; మూడు లోకాలలో బస్మానికి సమానం మరొకటి లేదు.
రక్షార్థం మఙ్గలార్థం చ పవిత్రార్థం పురా సురైః । భస్మ దృష్ట్వా మునే పూర్వం దత్తం దేవ్యై ప్రియేణ తు
రక్షణకోసం, మంగళకోసం, పవిత్రత కోసం, ఓ మునీశ్వరా, పూర్వకాలంలో దేవతలు ప్రేమతో బస్మాన్ని దేవికి సమర్పించారు.
తస్మాదేతచ్ఛిరఃస్నానమాగ్నేయం యః సమాచరేత్ । భవపాశైర్వినిర్ముక్తః శివలోకే మహీయతే
కాబట్టి, ఎవరైనా ఈ అగ్నిజన్య బస్మంతో తలస్నానం చేస్తే, భవబంధనాల నుండి విముక్తుడై శివలోకంలో ఘనంగా పూజించబడతాడు.
జ్వరరక్షఃపిశాచాశ్చ పూతనాకుష్ఠగుల్మకాః । భగన్దరాణి సర్వాణి చాశీతిర్వాతరోగకాః
జ్వరాలు, రాక్షసులు, పిశాచులు, పూతన, కుష్టు, గుద్దవ్యాధులు, భగందరాలు, ఎనభై రకాల వాయురోగాలు —
చతుఃషష్టిః పిత్తరోగాః శ్లేష్మా సప్తత్రిపఞ్చకాః । వ్యాఘ్రచౌరభయం చైవాప్యన్యే దుష్టగ్రహా అపి
పిత్తంతో sixty-four రకాల వ్యాధులు, కఫంతో డబ్బై ఐదు రకాల వ్యాధులు, అలాగే పులులు, దొంగలు, ఇతర దుష్టాత్మలు కలిగించే భయాలు ఉన్నాయి.
భస్మస్నానేన నశ్యన్తి సింహేనైవ యథా గజాః । శుద్ధశీతజలేనైవ భస్మనా చ త్రిపుణ్డ్రకమ్
ఈ అన్నీ బస్మంతో స్నానం చేయడం వల్ల పోతాయి, సింహం ఏనుగులను ఎలా జయిస్తుందో అలాగే. శుద్ధమైన చల్లని నీటితో, బస్మంతో మూడు గీతలు వేసుకోవడం వల్ల కూడా ఈ వ్యాధులు నశిస్తాయి.
యో ధారయేత్పరం బ్రహ్మ స ప్రాప్నోతి న సంశయః । (భస్మనా చ త్రిపుణ్డ్రం చ యః కోఽపి ధారయేత్పరమ్ । స బ్రహ్మలోకమాప్నోతి ముక్తపాపో న సంశయః
ఎవరైనా పరబ్రహ్మాన్ని ధరించేవారు ఖచ్చితంగా దానిని పొందుతారు. బస్మంతో మూడు గీతలు వేసుకునే వారు పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది బ్రహ్మలోకాన్ని చేరుతారు, దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
నాశయేల్లిఖితాం యామీం లలాటస్థాం లిపిం ధ్రువమ్ । కణ్ఠోపరికృతం పాపం నాశయేత్తత్ప్రధారణాత్
భస్మాన్ని నుదుటిపై వేసుకోవడం వల్ల అక్కడ రాసిన యముని లిపిని ఖచ్చితంగా నశిస్తుంది. మెడ చుట్టూ ధరించడంవల్ల మెడను చుట్టిన పాపాలు పోతాయి.
కణ్ఠే చ ధారణాత్కణ్ఠభోగాదికృతపాతకమ్ । బాహ్వోర్బాహుకృతం పాపం వక్షసా మనసా కృతమ్
మెడలో ధరించడంవల్ల గొంతుతో చేసిన పాపాలు పోతాయి. చేతులపై వేసుకుంటే చేతులతో చేసిన పాపాలు పోతాయి. ఛాతీపై వేసుకుంటే మనసుతో చేసిన పాపాలు పోతాయి.
నాభ్యాం శిశ్నకృతం పాపం గుదే గుదకృతం హరేత్ । పార్శ్వయోర్ధారణాద్బ్రహ్మన్ పరస్త్ర్యాలిఙ్గనాదికమ్
నాభిపై వేసుకుంటే జననాంగాలతో చేసిన పాపాలు పోతాయి. గుదంపై వేసుకుంటే అక్కడ చేసిన పాపాలు పోతాయి. ప్రక్కలపై వేసుకుంటే పరస్త్రీని ఆలింగనం చేయడం వంటి పాపాలు పోతాయి.
తద్భస్మధారణం శస్తం సర్వత్రైవ త్రిలిఙ్గకమ్ । బ్రహ్మవిష్ణుమహేశానాం త్రయ్యగ్నీనాం చ ధారణమ్
ఈ బస్మాన్ని మూడు గీతలుగా ఎక్కడైనా ధరించడం శ్రేష్ఠమైనది. ఇది బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుడు, మూడు అగ్నుల గుర్తు కూడా.
గుణలోకత్రయాణాం చ ధారణం తేన వై కృతమ్ । భస్మచ్ఛన్నో ద్విజో విద్వాన్మహాపాతకసమ్భవైః
దీనివల్ల మూడు గుణాలు, మూడు లోకాలను కూడా ధరించినట్లు అవుతుంది. బస్మంతో కప్పబడిన విద్యావంతుడు బ్రాహ్మణుడు మహాపాతకాల వల్ల కలిగిన దోషాల నుంచి వెంటనే విముక్తి పొందుతాడు.
దోషైర్వియుజ్యతే సద్యో ముచ్యతే చ న సంశయః । భస్మనిష్ఠస్య దహ్యన్తే దోషా భస్మాగ్నిసఙ్గమాత్
అతడు వెంటనే దోషాల నుంచి విడిపోతాడు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. బస్మాన్ని భక్తిగా ధరించే వారి దోషాలు బస్మం అగ్నితో కలిసినప్పుడు కాలిపోతాయి.
భస్మస్నానవిశుద్ధాత్మా ఆత్మనిష్ఠ ఇతి స్మృతః । భస్మనా దిగ్ధసర్వాఙ్గో భస్మదీప్తత్రిపుణ్డ్రకః
బస్మంతో స్నానం చేసినవారి మనస్సు పవిత్రమవుతుంది, వారు ఆత్మనిష్ఠుడిగా పరిగణించబడతారు. బస్మంతో శరీరమంతా పూసుకుని, ప్రకాశించే మూడు గీతలు వేసుకున్నవాడు.
భస్మశాయీ చ పురుషో భస్మనిష్ఠ ఇతి స్మృతః । భూతప్రేతపిశాచాద్యా రోగాశ్చాతీవ దుఃసహాః
బస్మంపై పడుకునే వ్యక్తిని బస్మనిష్ఠుడిగా అంటారు. భూతాలు, ప్రేతాలు, పిశాచాలు, ఇంకా తట్టుకోలేని వ్యాధులు.
భస్మనిష్ఠస్య సాన్నిధ్యాద్విద్రవన్తి న సంశయః । భాసనాద్భసితం ప్రోక్తం భస్మ కల్మషభక్షణాత్
బస్మనిష్ఠుడి సమీపంలో ఉన్నప్పుడు అవి తప్పక పారిపోతాయి. బస్మం ప్రకాశించే గుణం వల్ల 'బస్మం' అని పిలుస్తారు, పాపాలను తినిపోతుంది కాబట్టి కూడా.
భూతిర్భూతికరీ పుంసాం రక్షా రక్షాకరీ పురా । త్రిపుణ్డ్రధారిణం దృష్ట్వా భూతప్రేతపురఃసరాః
బస్మాన్ని 'భూతి' అని పిలుస్తారు, అది మనుషులకు ఐశ్వర్యాన్ని ఇస్తుంది. ఇది పురాతన రక్షణ, రక్షణను ప్రసాదించేది. మూడు గీతలు వేసుకున్నవారిని చూసి భూతాలు, ప్రేతాలు, పిశాచాల నాయకులు కూడా—
భీతాః ప్రకమ్పితాః శీఘ్రం నశ్యన్త్యేవ న సంశయః । స్మరణాదేవ రుద్రస్య యథా పాపం ప్రణశ్యతి
భయంతో వణికిపోతారు, వెంటనే నశిస్తారు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. రుద్రుని స్మరించడంవల్ల పాపం ఎలా పోతుందో అలాగే.
అప్యకార్యసహస్రాణి కృత్వా యః స్నాతి భస్మనా । తత్సర్వం దహతే భస్మ యథాగ్నిస్తేజసా వనమ్
వెయ్యి అనర్హమైన పనులు చేసినా, ఎవరైనా బస్మంతో స్నానం చేస్తే, ఆ బస్మం వాటిని అన్నింటిని కాల్చిపెడుతుంది, అగ్ని తన తేజంతో అడవిని కాల్చినట్లు.
కృత్వాపి చాతులం పాపం మృత్యుకాలేఽపి యో ద్విజః । భస్మస్నాయీ భవేత్కశ్చిత్క్షిప్రం పాపైః ప్రముచ్యతే
ఎంతటి పెద్ద పాపం చేసినా, మరణ సమయంలో అయినా బ్రాహ్మణుడు బస్మంతో స్నానం చేస్తే, అతడు పాపాల నుంచి త్వరగా విముక్తి పొందుతాడు.
భస్మస్నానాద్ధి శుద్ధాత్మా జితక్రోధో జితేన్ద్రియః । మత్సమీపం సమాగమ్య న స భూయోఽభివర్తతే
బస్మంతో స్నానం చేయడం వల్ల మనస్సు పవిత్రమవుతుంది, కోపాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించగలుగుతాడు. నా దగ్గరకు వచ్చి, మళ్లీ జన్మించడు.
వనస్పతిగతే సోమే భస్మోద్ధూలితవిగ్రహః । అర్చితం శఙ్కరం దృష్ట్వా సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
వృక్షాలపై సోమం ఉన్నప్పుడు, బస్మంతో శరీరాన్ని పూసుకున్నవాడు శంకరుని దర్శించి పూజిస్తే, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.
ఆయుష్కామోఽథవా విద్వాన్భూతికామోఽథవా నరః । నిత్యం వై ధారయేద్భస్మ మోక్షకామీ చ వై ద్విజః
దీర్ఘాయువు కావాలన్నా, జ్ఞానం కోరుకున్నా, ఐశ్వర్యం ఆశించినా, మోక్షం కోరినా — ఎవరికైనా, ముఖ్యంగా ద్విజులకు, ప్రతిరోజూ పవిత్ర బస్మాన్ని ధరించడం తప్పనిసరి.
త్రిపుణ్డ్రం పరమం పుణ్యం బ్రహ్మవిష్ణుశివాత్మకమ్ । యే ఘోరా రాక్షసాః ప్రేతా యే చాన్యే క్షుద్రజన్తవః
మూడు గీతలతో వేసే త్రిపుండ్రం అత్యంత పవిత్రమైనది; అది బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుల స్వరూపంగా ఉంటుంది. దానిని చూసి భయంకరమైన రాక్షసులు, ప్రేతాత్మలు, ఇంకా ఇతర చిన్న జంతువులు కూడా—
త్రిపుణ్డ్రధారణం దృష్ట్వా పలాయన్తే న సంశయః । కృత్వా శౌచాదికం కర్మ స్నాత్వా తు విమలే జలే
త్రిపుండ్రాన్ని ఎవరు ధరించారో చూసిన వెంటనే అవి తప్పించుకుంటాయి, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. శౌచాదిక కర్మలు చేసి, నిర్మలమైన నీటిలో స్నానం చేసిన తర్వాత—
భస్మనోద్ధూలనం కార్యమాపాదతలమస్తకమ్ । కేవలం వారుణం స్నానం దేహే బాహ్యమలాపహమ్
పాదాల నుండి తల వరకు బస్మాన్ని శరీరానికి పట్టాలి. కేవలం నీటితో చేసే వారుణ స్నానం శరీరానికి బయట మలినాన్ని మాత్రమే తొలగిస్తుంది.
విభూతిస్తానమనఘం బాహ్యాన్తరమలాపహమ్ । త్యక్త్వాపి వారుణం స్నానం తత్పరః స్యాన్న సంశయః
విభూతి నిష్కళంకమైనది, అది బయట, లోపల ఉండే మలినాలను పూర్తిగా తొలగిస్తుంది. వారుణ స్నానం చేయకపోయినా, దీనిలో నిబద్ధత కలిగి ఉన్నవారు ఎలాంటి సందేహం లేకుండా పవిత్రులవుతారు.
కృతమప్యకృతం సత్యం భస్మస్నానం వినా మునే । భస్మస్నానం శ్రుతిప్రోక్తమాగ్నేయం స్నానముచ్యతే
ఓ మునీశ్వరా! బస్మస్నానం లేకుండా చేసిన స్నానం నిజంగా జరిగినదిగా పరిగణించబడదు. వేదాలలో చెప్పబడిన బస్మస్నానమే అగ్నిస్నానం అని పిలవబడుతుంది.