యేన విప్రేణ శిరసి త్రిపుణ్డ్రం భస్మనా కృతమ్ । కీకటేష్వపి దేశేషు యత్ర భూతివిభూషణః
బ్రాహ్మణుడు తన నుదుటిపై బస్మంతో మూడు గీతలు వేసుకున్నచోట, అది కీకట దేశాల్లోనైనా, అక్కడ ఆ బస్మ అలంకారం కనిపిస్తుంది.
మానవస్తు వసేన్నిత్యం కాశీక్షేత్రసమం హి తత్ । దుఃశీలః శీలయుక్తో వా యోగయుక్తోఽప్యలక్షణః
ఎవరైనా అక్కడ ఎప్పుడూ నివసిస్తే, అది కాశీ క్షేత్రంతో సమానంగా పవిత్రంగా ఉంటుంది. అతడు చెడు ప్రవర్తన కలవాడైనా, మంచివాడైనా, యోగంలో నిమగ్నుడైనా, బాహ్య లక్షణాలు లేకపోయినా పరవాలేదు.
భూతిశాసనయుక్తో వా స పూజ్యో మమ పుత్రవత్ । ఛద్మనాపి చరేద్యో హి భూతిశాసనమైశ్వరమ్
బస్మ ధారణ నియమాన్ని పాటించేవాడు నాకు కుమారుడిలా పూజించదగినవాడు. ఎవరు రహస్యంగా అయినా ఆ భస్మ నియమాన్ని అనుసరిస్తారో వారిని కూడా గౌరవించాలి.
సోఽపి యాం గతిమాప్నోతి న తాం యజ్ఞశతైరపి । సమ్పర్కాల్లీలయా వాపి భయాద్వా ధారయేత్తు యః
ఎవరైనా ఆ బస్మ నియమాన్ని అనుసరిస్తే, వంద యజ్ఞాలు చేసినా అందుకోలేని స్థితిని అతడు పొందుతాడు. స్నేహంతోనైనా, ఆటగా అయినా, భయంతో అయినా ఎవరు ధరిస్తారో వారికీ అదే ఫలితం.
విధియుక్తో విభూతిం తు స చ పూజ్యో యథా హ్యహమ్ । శివస్య విష్ణోర్దేవానాం బ్రహ్మణస్తృప్తికారణమ్
నియమానుసారం బస్మను ధరించినవాడు నన్ను ఎలా పూజించాలో అలా పూజించదగినవాడు. ఆ బస్మ ధారణ వల్ల శివుడు, విష్ణువు, దేవతలు, బ్రహ్మా సంతృప్తి పొందుతారు.
పార్వత్యాశ్చ మహాలక్ష్యా భారత్యాస్తృప్తికారణమ్ । న దానేన న యజ్ఞేన న తపోభిః సుదుర్లభైః
పార్వతీ, మహాలక్ష్మీ, భారతీ దేవతలు కూడా ఆ బస్మ ధారణ వల్ల సంతృప్తి చెందుతారు. దానంతో, యజ్ఞంతో, కఠినమైన తపస్సుతో కూడా అది సాధ్యం కాదు.
న తీర్థయాత్రయా పుణ్యం త్రిపుణ్డ్రేణ చ లభ్యతే । దానం యజ్ఞాశ్చ ధర్మాశ్చ తీర్థయాత్రాశ్చ నారద
తీర్థయాత్రల ద్వారా కూడా ఆ పుణ్యం లభించదు; మూడు గీతల బస్మ ధారణ వల్లే అది లభిస్తుంది. దానం, యజ్ఞాలు, ధర్మకార్యాలు, తీర్థయాత్రలు కూడా, నారదా!
ధ్యానం తపస్త్రిపుణ్డ్రస్య కలాం నార్హన్తి షోడశీమ్ । యథా రాజా స్వచిహ్నాఙ్కం స్వజనం మన్యతే సదా
ధ్యానం, తపస్సు కూడా మూడు గీతల బస్మ ధారణ మహిమకు పదహారు వంతు కూడా సమానం కావు. రాజు తన గుర్తు ఉన్నవారిని ఎప్పుడూ తనవాళ్లుగా భావించడంలా,
తథా శివస్త్రిపుణ్డ్రాఙ్కం స్వకీయమివ మన్యతే । ద్విజాతిర్వాన్యజాతిర్వా శుద్ధచిత్తేన భస్మనా
అలాగే శివుడు కూడా మూడు గీతల బస్మ ఉన్నవారిని తనవాళ్లుగా భావిస్తాడు. ద్విజుడు అయినా, ఇతర జాతి అయినా, శుద్ధమైన మనస్సుతో బస్మను ధరిస్తే చాలు.
ధారయేద్యస్త్రిపుణ్డ్రాఙ్కం రుద్రస్తేన వశీకృతః । త్యక్తసర్వాశ్రమాచారో లుప్తసర్వక్రియోఽపి సః
ఎవరైనా మూడు గీతల బస్మను ధరిస్తే, రుద్రుడు అతని వశమవుతాడు. అతడు అన్ని ఆశ్రమ కర్తవ్యాలు, అన్ని క్రియలు వదిలిపెట్టినా కూడా.
సకృత్తిర్యక్త్రిపుణ్డ్రాఙ్కం ధారయేత్సోఽపి ముచ్యతే । నాస్య జ్ఞానం పరీక్షేత న కులం న వ్రతం తథా
ఒకసారి అయినా మూడు గీతల బస్మను ధరించినవాడు ముక్తి పొందుతాడు. అతని జ్ఞానం, వంశం, వ్రతం ఇవేవీ పరీక్షించవద్దు.
త్రిపుణ్డ్రాఙ్కితభాలేన పూజ్య ఏవ హి నారద । శివమన్త్రాత్పరో మన్త్రో నాస్తి తుల్యం శివాత్పరమ్
మూడు గీతల బస్మ నుదుటిపై ఉన్నవాడు ఎప్పుడూ పూజించదగినవాడు, నారదా! శివ మంత్రానికి మించిన మంత్రం లేదు, శివునికి సమానమైనవాడు లేడు.
శివార్చనాత్పరం పుణ్యం న హి తీర్థం చ భస్మనా । రుద్రాగ్నేర్యత్పరం తీర్థం తద్భస్మ పరికీర్తితమ్
శివార్చనకన్నా గొప్ప పుణ్యం లేదు, బస్మతో సమానమైన తీర్థయాత్ర లేదు. రుద్రాగ్ని పవిత్రతలో అత్యున్నతమైనది బస్మ అని చెప్పబడింది.
ధ్వంసనం సర్వదుఃఖానాం సర్వపాపవిశోధనమ్ । అన్త్యజో వాధమో వాపి మూర్ఖో వా పణ్డితోఽపి వా
అది అన్ని బాధలను తొలగిస్తుంది, అన్ని పాపాలను శుద్ధి చేస్తుంది. ఎవరైనా చివర జాతి అయినా, అత్యంత నీచుడు అయినా, మూర్ఖుడు అయినా, పండితుడు అయినా పరవాలేదు.
యస్మిన్దేశే వసేన్నిత్యం భూతిశాసనసంయుతః । తస్మిన్సదాశివః సోమః సర్వభూతగణైర్వృతః । సర్వతీర్థేశ్చ సంయుక్తః సాన్నిధ్యం కురుతే సదా
ఎవరైనా బస్మ నియమాన్ని పాటిస్తూ ఎప్పుడూ ఎక్కడ నివసిస్తే, అక్కడ సదాశివుడు, సోముడు, అన్ని జీవులతో కూడి, అన్ని తీర్థాలతో కలసి ఎల్లప్పుడూ సన్నిధి చేస్తాడు.
ఏతాని పఞ్చశివమన్త్రపవిత్రితాని భస్మాని కామదహనాఙ్గవిభూషితాని । త్రైపుణ్డ్రకాణి రచితాని లలాటపట్టే లుమ్పన్తి దైవలిఖితాని దురక్షరాణి
ఈ అయిదు బస్మలు శివ మంత్రాలతో పవిత్రమై, కామాగ్ని గుర్తులతో అలంకరించబడి, నుదుటిపై మూడు గీతలుగా వేసినపుడు, దురదృష్టవశాత్తు రాశి అయిన చెడు అక్షరాలను పోగొడతాయి.
విభూతిధారణమాహాత్మ్యవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ భస్మదిగ్ధశరీరాయ యో దదాతి ధనం ముదా । తస్య సర్వాణి పాపాని వినశ్యన్తి న సంశయః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఎవరు బస్మతో శరీరాన్ని పూసుకున్నవారికి ఆనందంగా ధనం ఇస్తారో, వారి అన్ని పాపాలు నిస్సందేహంగా నశించిపోతాయి.
శ్రుతయః స్మృతయః సర్వాః పురాణాన్యఖిలాన్యపి । వదన్తి భూతిమాహామ్యం తత్తస్మాద్ధారయేద్ద్విజః
అన్ని శాస్త్రాలు, అన్ని స్మృతులు, అన్ని పురాణాలు బస్మ మహిమను వర్ణిస్తున్నాయి. అందుకే ద్విజుడు తప్పక బస్మను ధరించాలి.
సితేన భస్మనా కుర్యాత్త్రిసన్ధ్యం యస్త్రిపుణ్డ్రకమ్ । సర్వపాపవినిర్ముక్తః శివలోకే మహీయతే
ఎవరైనా తెల్ల బస్మంతో మూడు సంధ్యాకాలాల్లో త్రిపుండ్రం ధరిస్తే, అతడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తుడై, శివలోకంలో ఘనంగా పూజించబడతాడు.
యోగీ సర్వాఙ్గకం స్తానమాపాదతలమస్తకమ్ । త్రిసన్ధ్యమాచరేన్నిత్యమాశు యోగమవాప్నుయాత్
యోగి తన శరీరాన్ని పాదాల నుండి తల వరకు బస్మంతో మూడు సంధ్యాకాలాల్లో ప్రతిరోజూ అలంకరించాలి; ఇలా నిత్యం ఆచరిస్తే అతడు త్వరగా యోగాన్ని పొందుతాడు.
భస్మస్నానేన పురుషః కులస్యోద్ధారకో భవేత్ । భస్మస్నానం జలస్నానాదసంఖ్యేయగుణాన్వితమ్
బస్మస్నానం చేసే మనిషి తన వంశాన్ని uddhāra చేయగలడు; బస్మస్నానానికి నీటితో స్నానం కన్నా అనేక రెట్లు ఎక్కువ గొప్పతనం ఉంది.
సర్వతీర్థేషు యత్పుణ్యం సర్వతీర్థేషు యత్ఫలమ్ । తత్ఫలం లభతే సర్వం భస్మస్నానాన్న సంశయః
అన్ని తీర్థాలలో లభించే పుణ్యం, ఫలితం అంతా బస్మస్నానం వల్ల లభిస్తుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
మహాపాతకయుక్తో వా యుక్తో వాప్యుపపాతకైః । భస్మస్నానేన తత్సర్వం దహత్యగ్నిరివేన్ధనమ్
ఎవరైనా మహాపాతకాలు లేదా చిన్న చిన్న పాపాలతో కూడి ఉన్నా, బస్మస్నానం వల్ల ఆ పాపాలన్నీ అగ్ని ద్రవ్యాన్ని కాల్చినట్టు నశించిపోతాయి.
భస్మస్నానాత్పరం స్నానం పవిత్రం నైవ విద్యతే । ఏవముక్తం శివేనాదౌ తదా స్నాతః స్వయం శివః
బస్మస్నానానికి మించిన పవిత్రమైన స్నానం మరొకటి లేదు; ఇదే విషయాన్ని శివుడు ఆది కాలంలో చెప్పాడు, ఆయన తానే ఇలా స్నానం చేశాడు.
తదాప్రభృతి బ్రహ్మాద్యా మునయశ్చ శివార్థినః । సర్వకర్మసు యత్నేన భస్మస్నానం ప్రచక్రిరే
అప్పటి నుండి బ్రహ్మ మొదలైన మునులు, శివభక్తితో, అన్ని కర్మల్లో శ్రద్ధతో బస్మస్నానం ఆచరించేవారు.
తస్మాదేతచ్ఛిరఃస్నానమాగ్నేయం యః సమాచరేత్ । అనేనైవ శరీరేణ స హి రుద్రో న సంశయః
కావున, ఎవరైనా ఈ అగ్నిజన్య బస్మంతో తలస్నానం చేస్తే, ఇదే శరీరంతో రుద్రుడవుతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యే భస్మధారిణం దృష్ట్వా పరితృప్తా భవన్తి తే । దేవాసురమునీన్ద్రైశ్చ పూజ్యా నిత్యం న సంశయః
బస్మాన్ని ధరించినవారిని చూసి సంతృప్తి పొందేవారు దేవతలు, అసురులు, మహామునులు అందరూ ఎప్పుడూ పూజించదగినవారవుతారు — ఇందులో సందేహం లేదు.
భస్మసఞ్ఛన్నసర్వాఙ్గం దృష్ట్వోత్తిష్ఠతి యః పుమాన్ । తం దృష్ట్వా దేవరాజోఽపి దణ్డవత్ప్రణమిష్యతి
బస్మంతో పూర్తిగా కప్పబడిన మనిషిని చూసి ఎవరు లేచినా, వారిని చూసి దేవేంద్రుడే అయినా భక్తితో నమస్కరిస్తాడు.
అభక్ష్యభక్షణం యేషాం భస్మధారణపూర్వకమ్ । తేషాం తద్భక్ష్యమేవ స్యాన్మునే నాత్ర విచారణా
ఓ మునీశ్వరా, ఎవరు బస్మాన్ని ధరించి నిషిద్ధమైన ఆహారాన్ని తింటారో, వారికి అది అనుమతించబడిన ఆహారమే అవుతుంది — ఇందులో సందేహం లేదు.
యః స్నాతి భస్మనా నిత్యం జలే స్నాత్వా తతః పరమ్ । బ్రహ్మచారీ గృహస్థో వా వానప్రస్థోఽఽథవాదరాత్
ఎవరైనా ప్రతిరోజూ నీటితో స్నానం చేసి, ఆ తరువాత బస్మంతో స్నానం చేస్తే, అతడు బ్రహ్మచారి అయినా, గృహస్థుడైనా, వానప్రస్థుడైనా, సన్న్యాసి అయినా,