హిరణ్యగర్భేణ తదవతారైర్వరుణాదిభిః । దేవతాభిర్ధృతం భస్మ త్రిపుణ్డ్రోద్ధూలనాత్మకమ్
హిరణ్యగర్భుడు, ఆయన అవతారాలు, వరుణుడు మొదలైన దేవతలు, అందరూ బస్మాన్ని మూడు రేఖల రూపంలో ధరించారు.
ఉమాదేవ్యా చ లక్ష్యా చ వాచా చాన్యాభిరాస్తికైః । సర్వస్త్రీభిర్ధృతం భస్మ త్రిపుణ్డ్రోద్ధూలనాత్మనా
ఉమాదేవి, లక్ష్మీ, సరస్వతి మరియు ఇతర దేవతలు, అన్ని స్త్రీలు కూడా బస్మాన్ని మూడు రేఖల రూపంలో ధరించారు.
యక్షరాక్షసగన్ధర్వసిద్ధవిద్యాధరాదిభిః । మునిభిశ్చ ధృతం భస్మ త్రిపుణ్డ్రోద్ధూలనాత్మనా
యక్షులు, రాక్షసులు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, విద్యాధరులు, మునులు కూడా బస్మాన్ని మూడు రేఖల రూపంలో ధరించారు.
బ్రాహ్మణైః క్షత్రియైర్వైశ్యైః శూద్రేరపి చ సఙ్కరైః । అపభ్రంశైర్ధృతం భస్మ త్రిపుణ్డ్రోద్ధూలనాత్మనా
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు, ఇతర జాతులు, తప్పుగా మాట్లాడేవారు కూడా బస్మాన్ని మూడు రేఖల రూపంలో ధరించారు.
ఉద్ధూలనం త్రిపుణ్డ్రం చ యైః సమాచరితం ముదా । త ఏవ శిష్టా విద్వాంసో నేతరే మునిపుఙ్గవ
ఎవరైతే ఆనందంగా బస్మాన్ని, మూడు రేఖలను ధరిస్తారో, వారే నిజమైన పండితులు, మిగతావారు కాదు, మహర్షీ.
శివలిఙ్గం మణిః సఖ్యం మన్త్రః పఞ్చాక్షరస్తథా । విభూతిరౌషధం పుంసాం ముక్తిస్త్రీవశ్యకర్మణి
శివలింగం, మణి, స్నేహం, పంచాక్షరి మంత్రం, విభూతి — ఇవన్నీ మానవులకు మోక్ష సాధనలో, స్త్రీలను ఆకర్షించడంలో ఔషధాలవంటివి.
భునక్తి యత్ర భస్మాఙ్గో మూర్ఖో వా పణ్డితోఽపి వా । తత్ర భుఙ్క్తే మహాదేవః సపత్నీకో వృషధ్వజః
ఎవరైనా బస్మాన్ని శరీరంపై ధరించి భోజనం చేస్తే, వారు మూర్ఖులు అయినా, పండితులు అయినా, అక్కడ మహాదేవుడు తన భార్యతో కలిసి భోజనం చేస్తాడు.
భస్మసఞ్ఛన్నసర్వాఙ్గమనుగచ్ఛతి యః పుమాన్ । సర్వపాతకయుక్తోఽపి పూజితో మానవోఽచిరాత్
ఎవరైనా శరీరమంతా బస్మంతో కప్పుకుంటే, ఎంతటి పాపాలున్నా, వారు త్వరలోనే గౌరవాన్ని పొందుతారు.
భస్మసఞ్ఛన్నసర్వాఙ్గం యః స్తౌతి శ్రద్ధయా సహ । సర్వపాతకయుక్తోఽపి పూజ్యతే మానవోఽచిరాత్
ఎవరైనా శ్రద్ధతో బస్మంతో కప్పుకున్నవారిని స్తుతిస్తే, ఎంతటి పాపాలున్నా, వారు త్వరలోనే గౌరవాన్ని పొందుతారు.
త్రిపుణ్డ్రధారిణే భిక్షాప్రదానేన హి కేవలమ్ । తేనాధీతం శ్రుతం తేన తేన సర్వమనుష్ఠితమ్
మూడు రేఖలు వేసుకున్నవారికి భిక్ష ఇవ్వడం వల్ల, వారు చదివింది, వినింది, చేసినది అన్నీ ఫలిస్తుంది.
యేన విప్రేణ శిరసి త్రిపుణ్డ్రం భస్మనా కృతమ్ । కీకటేష్వపి దేశేషు యత్ర భూతివిభూషణః
బ్రాహ్మణుడు తన నుదుటిపై బస్మంతో మూడు గీతలు వేసుకున్నచోట, అది కీకట దేశాల్లోనైనా, అక్కడ ఆ బస్మ అలంకారం కనిపిస్తుంది.
మానవస్తు వసేన్నిత్యం కాశీక్షేత్రసమం హి తత్ । దుఃశీలః శీలయుక్తో వా యోగయుక్తోఽప్యలక్షణః
ఎవరైనా అక్కడ ఎప్పుడూ నివసిస్తే, అది కాశీ క్షేత్రంతో సమానంగా పవిత్రంగా ఉంటుంది. అతడు చెడు ప్రవర్తన కలవాడైనా, మంచివాడైనా, యోగంలో నిమగ్నుడైనా, బాహ్య లక్షణాలు లేకపోయినా పరవాలేదు.
భూతిశాసనయుక్తో వా స పూజ్యో మమ పుత్రవత్ । ఛద్మనాపి చరేద్యో హి భూతిశాసనమైశ్వరమ్
బస్మ ధారణ నియమాన్ని పాటించేవాడు నాకు కుమారుడిలా పూజించదగినవాడు. ఎవరు రహస్యంగా అయినా ఆ భస్మ నియమాన్ని అనుసరిస్తారో వారిని కూడా గౌరవించాలి.
సోఽపి యాం గతిమాప్నోతి న తాం యజ్ఞశతైరపి । సమ్పర్కాల్లీలయా వాపి భయాద్వా ధారయేత్తు యః
ఎవరైనా ఆ బస్మ నియమాన్ని అనుసరిస్తే, వంద యజ్ఞాలు చేసినా అందుకోలేని స్థితిని అతడు పొందుతాడు. స్నేహంతోనైనా, ఆటగా అయినా, భయంతో అయినా ఎవరు ధరిస్తారో వారికీ అదే ఫలితం.
విధియుక్తో విభూతిం తు స చ పూజ్యో యథా హ్యహమ్ । శివస్య విష్ణోర్దేవానాం బ్రహ్మణస్తృప్తికారణమ్
నియమానుసారం బస్మను ధరించినవాడు నన్ను ఎలా పూజించాలో అలా పూజించదగినవాడు. ఆ బస్మ ధారణ వల్ల శివుడు, విష్ణువు, దేవతలు, బ్రహ్మా సంతృప్తి పొందుతారు.
పార్వత్యాశ్చ మహాలక్ష్యా భారత్యాస్తృప్తికారణమ్ । న దానేన న యజ్ఞేన న తపోభిః సుదుర్లభైః
పార్వతీ, మహాలక్ష్మీ, భారతీ దేవతలు కూడా ఆ బస్మ ధారణ వల్ల సంతృప్తి చెందుతారు. దానంతో, యజ్ఞంతో, కఠినమైన తపస్సుతో కూడా అది సాధ్యం కాదు.
న తీర్థయాత్రయా పుణ్యం త్రిపుణ్డ్రేణ చ లభ్యతే । దానం యజ్ఞాశ్చ ధర్మాశ్చ తీర్థయాత్రాశ్చ నారద
తీర్థయాత్రల ద్వారా కూడా ఆ పుణ్యం లభించదు; మూడు గీతల బస్మ ధారణ వల్లే అది లభిస్తుంది. దానం, యజ్ఞాలు, ధర్మకార్యాలు, తీర్థయాత్రలు కూడా, నారదా!
ధ్యానం తపస్త్రిపుణ్డ్రస్య కలాం నార్హన్తి షోడశీమ్ । యథా రాజా స్వచిహ్నాఙ్కం స్వజనం మన్యతే సదా
ధ్యానం, తపస్సు కూడా మూడు గీతల బస్మ ధారణ మహిమకు పదహారు వంతు కూడా సమానం కావు. రాజు తన గుర్తు ఉన్నవారిని ఎప్పుడూ తనవాళ్లుగా భావించడంలా,
తథా శివస్త్రిపుణ్డ్రాఙ్కం స్వకీయమివ మన్యతే । ద్విజాతిర్వాన్యజాతిర్వా శుద్ధచిత్తేన భస్మనా
అలాగే శివుడు కూడా మూడు గీతల బస్మ ఉన్నవారిని తనవాళ్లుగా భావిస్తాడు. ద్విజుడు అయినా, ఇతర జాతి అయినా, శుద్ధమైన మనస్సుతో బస్మను ధరిస్తే చాలు.
ధారయేద్యస్త్రిపుణ్డ్రాఙ్కం రుద్రస్తేన వశీకృతః । త్యక్తసర్వాశ్రమాచారో లుప్తసర్వక్రియోఽపి సః
ఎవరైనా మూడు గీతల బస్మను ధరిస్తే, రుద్రుడు అతని వశమవుతాడు. అతడు అన్ని ఆశ్రమ కర్తవ్యాలు, అన్ని క్రియలు వదిలిపెట్టినా కూడా.
సకృత్తిర్యక్త్రిపుణ్డ్రాఙ్కం ధారయేత్సోఽపి ముచ్యతే । నాస్య జ్ఞానం పరీక్షేత న కులం న వ్రతం తథా
ఒకసారి అయినా మూడు గీతల బస్మను ధరించినవాడు ముక్తి పొందుతాడు. అతని జ్ఞానం, వంశం, వ్రతం ఇవేవీ పరీక్షించవద్దు.
త్రిపుణ్డ్రాఙ్కితభాలేన పూజ్య ఏవ హి నారద । శివమన్త్రాత్పరో మన్త్రో నాస్తి తుల్యం శివాత్పరమ్
మూడు గీతల బస్మ నుదుటిపై ఉన్నవాడు ఎప్పుడూ పూజించదగినవాడు, నారదా! శివ మంత్రానికి మించిన మంత్రం లేదు, శివునికి సమానమైనవాడు లేడు.
శివార్చనాత్పరం పుణ్యం న హి తీర్థం చ భస్మనా । రుద్రాగ్నేర్యత్పరం తీర్థం తద్భస్మ పరికీర్తితమ్
శివార్చనకన్నా గొప్ప పుణ్యం లేదు, బస్మతో సమానమైన తీర్థయాత్ర లేదు. రుద్రాగ్ని పవిత్రతలో అత్యున్నతమైనది బస్మ అని చెప్పబడింది.
ధ్వంసనం సర్వదుఃఖానాం సర్వపాపవిశోధనమ్ । అన్త్యజో వాధమో వాపి మూర్ఖో వా పణ్డితోఽపి వా
అది అన్ని బాధలను తొలగిస్తుంది, అన్ని పాపాలను శుద్ధి చేస్తుంది. ఎవరైనా చివర జాతి అయినా, అత్యంత నీచుడు అయినా, మూర్ఖుడు అయినా, పండితుడు అయినా పరవాలేదు.
యస్మిన్దేశే వసేన్నిత్యం భూతిశాసనసంయుతః । తస్మిన్సదాశివః సోమః సర్వభూతగణైర్వృతః । సర్వతీర్థేశ్చ సంయుక్తః సాన్నిధ్యం కురుతే సదా
ఎవరైనా బస్మ నియమాన్ని పాటిస్తూ ఎప్పుడూ ఎక్కడ నివసిస్తే, అక్కడ సదాశివుడు, సోముడు, అన్ని జీవులతో కూడి, అన్ని తీర్థాలతో కలసి ఎల్లప్పుడూ సన్నిధి చేస్తాడు.
ఏతాని పఞ్చశివమన్త్రపవిత్రితాని భస్మాని కామదహనాఙ్గవిభూషితాని । త్రైపుణ్డ్రకాణి రచితాని లలాటపట్టే లుమ్పన్తి దైవలిఖితాని దురక్షరాణి
ఈ అయిదు బస్మలు శివ మంత్రాలతో పవిత్రమై, కామాగ్ని గుర్తులతో అలంకరించబడి, నుదుటిపై మూడు గీతలుగా వేసినపుడు, దురదృష్టవశాత్తు రాశి అయిన చెడు అక్షరాలను పోగొడతాయి.
విభూతిధారణమాహాత్మ్యవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ భస్మదిగ్ధశరీరాయ యో దదాతి ధనం ముదా । తస్య సర్వాణి పాపాని వినశ్యన్తి న సంశయః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఎవరు బస్మతో శరీరాన్ని పూసుకున్నవారికి ఆనందంగా ధనం ఇస్తారో, వారి అన్ని పాపాలు నిస్సందేహంగా నశించిపోతాయి.
శ్రుతయః స్మృతయః సర్వాః పురాణాన్యఖిలాన్యపి । వదన్తి భూతిమాహామ్యం తత్తస్మాద్ధారయేద్ద్విజః
అన్ని శాస్త్రాలు, అన్ని స్మృతులు, అన్ని పురాణాలు బస్మ మహిమను వర్ణిస్తున్నాయి. అందుకే ద్విజుడు తప్పక బస్మను ధరించాలి.
సితేన భస్మనా కుర్యాత్త్రిసన్ధ్యం యస్త్రిపుణ్డ్రకమ్ । సర్వపాపవినిర్ముక్తః శివలోకే మహీయతే
ఎవరైనా తెల్ల బస్మంతో మూడు సంధ్యాకాలాల్లో త్రిపుండ్రం ధరిస్తే, అతడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తుడై, శివలోకంలో ఘనంగా పూజించబడతాడు.
యోగీ సర్వాఙ్గకం స్తానమాపాదతలమస్తకమ్ । త్రిసన్ధ్యమాచరేన్నిత్యమాశు యోగమవాప్నుయాత్
యోగి తన శరీరాన్ని పాదాల నుండి తల వరకు బస్మంతో మూడు సంధ్యాకాలాల్లో ప్రతిరోజూ అలంకరించాలి; ఇలా నిత్యం ఆచరిస్తే అతడు త్వరగా యోగాన్ని పొందుతాడు.