రుద్రాక్షమాహాత్మ్యే గుణనిధిమోక్షవర్ణనమ్ ఈశ్వర ఉవాచ మహాసేన కుశగ్రన్థిపుత్రాజీవాదయః పరే । రుద్రాక్షస్య తు నైకోఽపి కలామర్హతి షోడశీమ్
రుద్రాక్ష మహత్యంలో గుణాలు, మోక్షం గురించి వివరించబడింది. ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: మహాసేనుడు, కుశగ్రంథి, పుత్ర, ఆజీవాదులు ఎంత గొప్పవారైనా, రుద్రాక్షకు పదహారు వంతు కూడా సమానం కావు.
పురుషాణాం యథా విష్ణుర్గ్రహాణాం చ యథా రవిః । నదీనాం తు యథా గఙ్గా మునీనాం కశ్యపో యథా
మానవుల్లో విష్ణువు ఎలా ఉన్నాడో, గ్రహాల్లో రవి ఎలా ఉన్నాడో, నదుల్లో గంగా ఎలా ఉన్నదో, ఋషుల్లో కశ్యపుడు ఎలా ఉన్నాడో,
ఉచ్చైఃశ్రవా యథాశ్వానాం దేవానామీశ్వరో యథా । దేవీనాం తు యథా గౌరీ తద్వచ్ఛ్రేష్ఠమిదం భవేత్
గుర్రాల్లో ఉచ్చైశ్రవా ఎలా ఉన్నదో, దేవతల్లో ఈశ్వరుడు ఎలా ఉన్నాడో, దేవుల్లో గౌరీ ఎలా ఉన్నదో, అలాగే ఇది కూడా అత్యుత్తమమైనదే.
నాతః పరతరం స్తోత్రం నాతః పరతరం వ్రతమ్ । అక్షయ్యేషు చ దానేషు రుద్రాక్షస్తు విశిష్యతే
ఇదికంటే గొప్ప స్తోత్రం లేదు, ఇదికంటే గొప్ప వ్రతం లేదు. ఎన్నిసార్లు ఇచ్చినా తరుగని దానాల్లో రుద్రాక్షే ముఖ్యమైనది.
శివభక్తాయ శాన్తాయ దద్యాద్రుద్రాక్షముత్తమమ్ । తస్య పుణ్యఫలస్యాన్తం న చాహం వక్తుముత్సహే
శాంతమైన శివభక్తుడికి ఉత్తమమైన రుద్రాక్షను ఇవ్వాలి. ఆ పుణ్యఫలానికి అంతం చెప్పడం నాకు సాధ్యపడదు.
ధృతరుద్రాక్షకణ్ఠాయ యస్త్వన్నం సమ్ప్రయచ్ఛతి । త్రిసప్తకులముద్ధృత్య రుద్రలోకం స గచ్ఛతి
రుద్రాక్షను మెడలో ధరించినవాడికి అన్నం ఇచ్చినవాడు, తన మూడు ఏడాది వంశాలను ఉద్ధరించి, రుద్రలోకానికి వెళ్తాడు.
యస్య భాలే విభూతిర్న నాఙ్గే రుద్రాక్షధారణమ్ । న శమ్భోర్భవనే పూజా స విప్రః శ్వపచాధమః
ఎవరి నుదిటిపై విభూతి లేకపోతే, శరీరంపై రుద్రాక్ష ధరించకపోతే, శివాలయంలో పూజ చేయకపోతే, ఆ బ్రాహ్మణుడు శ్వపచులలోకెల్లా అధముడు.
ఖాదన్మాంసం పిబన్మద్యం సఙ్గచ్ఛన్నన్త్యజానపి । పాతకేభ్యో విముచ్యేత రుద్రాక్షం శిరసి స్థితే
మాంసం తిన్నా, మద్యం తాగినా, నిషిద్ధులతో కలిసినా, తలపై రుద్రాక్ష ఉంటే అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి కలుగుతుంది.
సర్వయజ్ఞతపోదానవేదాభ్యాసైశ్చ యత్ఫలమ్ । తత్ఫలం లభతే సద్యో రుద్రాక్షస్య తు ధారణాత్
అన్ని యజ్ఞాలు, తపస్సులు, దానాలు, వేదపఠనం వల్ల లభించే ఫలితం, రుద్రాక్షను ధరించగానే వెంటనే లభిస్తుంది.
వేదైశ్చతుర్భిర్యత్పుణ్యం పురాణపఠనేన చ । యత్తీర్థసేవనేనైవ సర్వవిద్యాదిభిస్తథా
నాలుగు వేదాలు చదివిన పుణ్యం, పురాణాలు చదివిన పుణ్యం, తీర్థయాత్రలు చేసిన పుణ్యం, అన్ని విద్యల వల్ల లభించే ఫలితం,
తత్పుణ్యం లభతే సద్యో రుద్రాక్షస్య తు ధారణాత్ । ప్రయాణకాలే రుద్రాక్షం బన్ధయిత్వా మ్రియేద్యది
ఒకరు రుద్రాక్షాన్ని ధరించిన వెంటనే ఆ పుణ్యం లభిస్తుంది. మరణ సమయంలో రుద్రాక్షాన్ని కట్టుకుని మరణిస్తే —
స రుద్రత్వమవాప్నోతి పునర్జన్మ న విద్యతే । రుద్రాక్షం ధారయేత్కణ్ఠే బాహ్వోర్వా మ్రియతే యది
అతడు రుద్రుని స్థితిని పొందుతాడు, మళ్లీ జన్మించడు. రుద్రాక్షాన్ని మెడలో లేదా భుజాలపై ధరించి మరణిస్తే —
కులైకవింశముత్తార్య రుద్రలోకే వసేన్నరః । బ్రాహ్మణో వాపి చాణ్డాలో నిర్గుణః సగుణోఽపి చ
అతడు తన వంశంలోని ఇరవై ఒక తరాలను ఉద్ధరిస్తాడు, రుద్రుని లోకంలో నివసిస్తాడు. బ్రాహ్మణుడైనా, చండాలుడైనా, గుణాలు ఉన్నవాడైనా లేకపోయినా —
భస్మరుద్రాక్షధారీ యః స దేవత్వం శివం వ్రజేత్ । శుచిర్వాప్యశుచిర్వాపి తథాభక్ష్యస్య భక్షకః
బస్మం, రుద్రాక్షం ధరించినవాడు దేవతల స్థితిని పొందుతాడు, శివుని చేరుతాడు. పవిత్రుడైనా, అపవిత్రుడైనా, నిషిద్ధమైన ఆహారం తిన్నవాడైనా —
మ్లేచ్ఛో వాప్యథ చాణ్డాలో యుతో వా సర్వపాతకైః । రుద్రాక్షధారణాదేవ స రుద్రో నాత్ర సంశయః
విదేశీయుడైనా, చండాలుడైనా, అన్ని పాపాలతో కూడినవాడైనా, రుద్రాక్షాన్ని ధరించడం వలన అతడు రుద్రుడవుతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
శిరసా ధారితే కోటిః కర్ణయోర్దశకోటయః । శతకోటిర్గలే బద్ధో మూర్ధ్ని కోటిసహస్రకమ్
తలపై ధరిస్తే కోటి పుణ్యఫలం, చెవులపై పెట్టుకుంటే పదికోట్లు, గొంతులో కట్టుకుంటే శతకోట్లు, మూడుపైన పెట్టుకుంటే కోటి సహస్రాలు లభిస్తాయి.
అయుతం చోపవీతే తు లక్షకోటిర్భుజే స్థితే । మణిబన్ధే తు రుద్రాక్షో మోక్షసాధనకః పరః
యజ్ఞోపవీతంగా ధరిస్తే అయిదు వేల పుణ్యఫలం, భుజంపై పెట్టుకుంటే లక్ష కోట్లు, మణికట్టులో రుద్రాక్షం ఉంటే అది మోక్షానికి ప్రధాన మార్గం.
రుద్రాక్షధారకో భూత్వా యత్కిఞ్చిత్కర్మ వైదికమ్ । కుర్వన్విప్రః సదా భక్త్యా మహదాప్నోతి తత్ఫలమ్
రుద్రాక్షాన్ని ధరించి, ఏదైనా వైదిక కర్మను భక్తితో చేసే బ్రాహ్మణుడు, ఎప్పుడూ ఆ కార్యానికి గొప్ప ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
రుద్రాక్షమాలికాం కణ్ఠే ధారయేద్భక్తివర్జితః । పాపకర్మా తు యో నిత్యం స ముక్తః సర్వబన్ధనాత్
రుద్రాక్షమాలను మెడలో భక్తి లేకుండా ధరించినవాడు, ఎప్పుడూ పాపకార్యాలు చేసినా, అన్ని బంధనాల నుంచి విముక్తుడవుతాడు.
రుద్రాక్షార్పితచేతా యో రుద్రాక్షస్తు న వై ధృతః । అసౌ మాహేశ్వరో లోకే నమస్యః స తు లిఙ్గవత్
రుద్రాక్షపై మనస్సు నిలిపినవాడు, దాన్ని ధరించకపోయినా, ఈ లోకంలో మహేశ్వరుడవుతాడు, శివలింగం వలె పూజించదగినవాడవుతాడు.
అవిద్యో వా సవిద్యో వా రుద్రాక్షస్య తు ధారణాత్ । శివలోకం ప్రపద్యేత కీకటే గర్దభో యథా
అవిద్యావంతుడైనా, విద్యావంతుడైనా, రుద్రాక్షాన్ని ధరించడం వలన శివలోకాన్ని పొందుతాడు, కీకటదేశంలో గాడిదకు లభించినట్లు.
స్కన్ద ఉవాచ రుద్రాక్షాన్సన్దధే దేవ గర్దభః కేన హేతునా । కీకటే కేన వా దత్తస్తద్బ్రూహి పరమేశ్వర
స్కందుడు ఇలా అడిగాడు: ప్రభూ! గాడిద రుద్రాక్షాలు ఎందుకు ధరించింది? అది కీకటదేశానికి ఎలా వచ్చింది? దయచేసి చెప్పండి పరమేశ్వరా.
శ్రీభగవానువాచ శృణు పుత్ర పురావృత్తం గర్దభో విన్ధ్యపర్వతే । ధత్తే రుద్రాక్షభారం తు వాహితః పథికేన తు
శ్రీభగవంతుడు ఇలా చెప్పాడు: కుమారా! పూర్వకాలంలో జరిగినదాన్ని విను — వింధ్యపర్వతంలో ఒక గాడిద, ఒక ప్రయాణికుడు మోపిన రుద్రాక్షల భారాన్ని మోసింది.
శ్రాన్తోఽసమర్థస్తద్భారం వోఢుం పతితవాన్భువి । ప్రాణైస్త్వక్తస్త్రినేత్రస్తు శూలపాణిర్మహేశ్వరః
ఆ గాడిద అలసిపోయి, ఆ భారాన్ని మోయలేక భూమిపై పడిపోయింది. ప్రాణాలు విడిచే సమయానికి త్రినేత్రుడైన, త్రిశూలధారి మహేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
మత్ప్రసాదాన్మహాసేన మదన్తికముపాగతః । యావద్వక్త్రస్య సంఖ్యానం రుద్రాక్షాణాం సుదుర్లభమ్
మహాసేనా! నా కృపవల్ల అది నా దగ్గరకు వచ్చింది. దాని శరీరంపై ఎంత రుద్రాక్షలు ఉన్నాయో, అంత యుగసహస్రాలు శివలోకంలో గౌరవించబడింది.
తావద్యుగసహస్రాణి శివలోకే మహీయతే । స్వశిష్యేభ్యస్తు వక్తవ్యం నాశిష్యేభ్యః కదాచన
అంతటి కాలం పాటు శివలోకంలో మహిమాన్వితుడవుతాడు. ఈ విషయాన్ని తన శిష్యులకు మాత్రమే చెప్పాలి, ఇతరులకు ఎప్పుడూ చెప్పకూడదు.
అభక్తేభ్యోఽపి మూర్ఖేభ్యః కదాచిన్న ప్రకాశయేత్ । అభక్తో వాస్తు భక్తో వా నీచో నీచతరోఽపి వా
భక్తిలేనివారికీ, మూర్ఖులకూ ఎప్పుడూ చెప్పకూడదు. భక్తుడైనా, భక్తి లేనివాడైనా, నీచుడైనా, ఇంకా నీచుడైనా —
రుద్రాక్షాన్ధారయేద్యస్తు ముచ్యతే సర్వపాతకైః । రుద్రాక్షధారణం పుణ్యం కేన వా సదృశం భవేత్
ఎవరైనా రుద్రాక్షాలను ధరిస్తే అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు. రుద్రాక్షధారణ పుణ్యానికి సమానమైనది ఇంకేమీ లేదు.
మహావ్రతమిదం ప్రాహుర్మునయస్తత్త్వదర్శినః । సహస్రం ధారయేద్యస్తు రుద్రాక్షాణాం ధృతవ్రతః
తత్త్వాన్ని తెలుసుకున్న మునులు ఇది గొప్ప వ్రతమని చెప్పారు. ఎవరు వ్రతాన్ని పాటిస్తూ వెయ్యి రుద్రాక్షలు ధరిస్తారో వారు మహావ్రతులు.
తం నమన్తి సురాః సర్వే యథా రుద్రస్తథైవ సః । అభావే తు సహస్రస్య బాహ్వోః షోడశ షోడశ
అటువంటి వారిని దేవతలందరూ రుద్రుడిని ఎలా నమస్కరించరో అలాగే నమస్కరిస్తారు. వెయ్యి రుద్రాక్షలు ధరించలేకపోతే, రెండు చేతులకు పదహారు చొప్పున ధరించాలి.