వేదావిరోధి చేత్తన్త్రం తత్ప్రమాణం న సంశయః । ప్రత్యక్షశ్రుతిరుద్ధం యత్తత్ప్రమాణం భవేన్న చ
తంత్రం వేదానికి వ్యతిరేకంగా లేకపోతే, అది కూడా ప్రమాణమే — ఇందులో సందేహం లేదు. కాని వేదంలో స్పష్టంగా వ్యతిరేకంగా ఉన్నదైతే, అది ప్రమాణం కాదు.
సర్వథా వేద ఏవాసౌ ధర్మమార్గప్రమాణకః । తేనావిరుద్ధం యత్కిఞ్చిత్తత్ప్రమాణం న చాన్యథా
ఎలాంటి సందర్భంలోనైనా, వేదమే ధర్మమార్గానికి ప్రమాణం. దానికి వ్యతిరేకం కాని దేనినైనా ప్రమాణంగా తీసుకోవచ్చు; కాని వేరేలా కాదు.
యో వేదధర్మముజ్ఝిత్య వర్తతేఽన్యప్రమాణతః । కుణ్డాని తస్య శిక్షార్థం యమలోకే వసన్తి హి
వేదధర్మాన్ని వదిలి, ఇంకేదైనా ప్రమాణాన్ని అనుసరించే వారు, వారికి శిక్షకోసం యమలోకంలో ఉక్కు కుండలు సిద్ధంగా ఉంటాయి.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన వేదోక్తం ధర్మమాశ్రయేత్ । స్మృతిః పురాణమన్యద్వా తన్త్రం వా శాస్త్రమేవ చ
అందువల్ల, ఎంత శ్రమ పెట్టినా సరే, వేదంలో చెప్పిన ధర్మాన్ని తప్పక పాటించాలి. స్మృతి, పురాణం, లేదా తంత్రం, లేదా మరేదైనా శాస్త్రం —
తన్మూలత్వే ప్రమాణం స్యాన్నాన్యథా తు కదాచన । యే కుశాస్త్రాభియోగేన వర్తయన్తీహ మానవాన్
—వాటిలో వేదమే ఆధారం అయితే మాత్రమే అవి ప్రమాణంగా పరిగణించాలి; లేనిపక్షంలో కాదు. తప్పు శాస్త్రాల వల్ల మానవులను తప్పుదారి పట్టించే వారు—
అధోముఖోర్ధ్వపాదాస్తే యాస్యన్తి నరకార్ణవమ్ । కామాచారాః పాశుపతాస్తథా వై లిఙ్గధారిణః
—వారు తలకిందులుగా, కాళ్లు పైకి, నరకసముద్రంలో పడిపోతారు. తమ ఇష్టానుసారం ప్రవర్తించే వారు, పాశుపతులు, లింగధారులు కూడా అలాగే.
తప్తముద్రాఙ్కితా యే చ వైఖానసమతానుగాః । తే సర్వే నిరయం యాన్తి వేదమార్గబహిష్కృతాః
తప్త ముద్రలు వేసుకున్నవారు, వైఖానసమతాన్ని అనుసరించే వారు — వీరందరూ వేదమార్గానికి బహిష్కృతులై, నరకానికి వెళ్తారు.
వేదోక్తమేవ సద్ధర్మం తస్మాత్కుర్యాన్నరః సదా । ఉత్థాయోత్థాయ బోద్ధవ్యం కిం మయాద్య కృతం కృతమ్
అందుకే, మనిషి ఎప్పుడూ వేదంలో చెప్పిన సద్ధర్మాన్ని మాత్రమే ఆచరించాలి. ప్రతిరోజూ లేచి, 'ఈ రోజు నేను ఏం చేశాను? ఇంకా ఏం చేయాలి?' అని ఆలోచించాలి.
దత్తం వా దాపితం వాపి వాక్యేనాపి చ భాషితమ్ । ఉపపాపేషు సర్వేషు పాతకేషు మహత్స్వపి
ఏదైనా ఇచ్చినా, ఇవ్వించించినా, మాటతో చెప్పినా — చిన్నపాటి తప్పులైనా, పెద్ద పాపాలైనా — వాటన్నింటి గురించి పరిశీలించాలి.
అవాప్య రజనీయామం బ్రహ్మధ్యానం సమాచరేత్ । ఊరుస్థోత్తానచరణః సవ్యే చోరౌ తథోత్తరమ్
రాత్రి పనులు ముగించాక, బ్రహ్మధ్యానం చేయాలి. తొడలు, కాళ్లు చాపి, ఎడమ కాలు కుడి మీద ఉంచి ధ్యానం చేయాలి.
ఉత్తానం కిఞ్చిదుత్తానం ముఖమవష్టభ్య చోరసా । నిమీలితాక్షః సత్త్వస్థో దన్తైర్దన్తాన్న సంస్పృశేత్
కొంచెం వెనక్కి తలపెట్టుకొని, ముఖాన్ని ఛాతీపై ఆనించి, కళ్లను మూసుకొని, మనస్సును స్థిరంగా ఉంచి, పళ్లను ఒకదానితో ఒకటి తాకనివ్వకుండా ఉండాలి.
తాలుస్థాచలజిహ్వశ్చ సంవృతాస్యః సునిశ్చలః । సన్నిరుద్ధేన్ద్రియగ్రామో నాతినిమ్నస్థితాసనః
నాలుకను తాలువుకు తాకనిచ్చి, నోరు మూసి, శరీరాన్ని కదలకుండా, అన్ని ఇంద్రియాలను నియంత్రించి, ఆసనం ఎక్కువ తక్కువగా కాకుండా ఉండేలా స్థిరంగా కూర్చోవాలి.
ద్విగుణం త్రిగుణం వాపి ప్రాణాయామముపక్రమేత్ । తతో ధ్యేయః స్థితో యోఽసౌ హృదయే దీపవత్ప్రభుః
రెండు లేదా మూడు రెట్లు శ్వాస నియంత్రణను ప్రారంభించాలి. ఆ తరువాత, హృదయంలో దీపంలా వెలిగే ఆ పరమేశ్వరునిపై ధ్యానం చేయాలి.
ధారయేత్తత్ర చాత్మానం ధారణాం ధారయేద్బుధః । సధూమశ్చ విధూమశ్చ సగర్భశ్చాప్యగర్భకః
అక్కడ మనసును నిలిపి, ధారణను స్థిరంగా కొనసాగించాలి. తెలివైనవాడు, పొగతో లేదా పొగ లేకుండా, గర్భంతో లేదా గర్భం లేకుండా ప్రాణాయామాన్ని ఆచరించాలి.
సలక్ష్యశ్చాప్యలక్ష్యశ్చ ప్రాణాయామస్తు షడ్విధః । ప్రాణాయామసమో యోగః ప్రాణాయామ ఇతీరితః
లక్ష్యంతో లేదా లక్ష్యం లేకుండా, ప్రాణాయామానికి ఆరు విధాలున్నాయి. ప్రాణాయామానికి సమానమైన యోగం మరొకటి లేదు అని చెప్పబడింది.
ప్రాణాయామ ఇతి ప్రోక్తో రేచపూరకకుమ్భకైః । వర్ణత్రయాత్మకా హ్యేతే రేచపూరకకుమ్భకాః
ప్రాణాయామం అనగా ఉచ్చ్వాసం, శ్వాసప్రవేశం, కుంభకములతో చేయబడుతుంది. ఈ మూడు — ఉచ్చ్వాసం, శ్వాసప్రవేశం, కుంభకం — మూడు అక్షరాలతో కూడి ఉంటాయి.
స ఏవ ప్రణవః ప్రోక్తః ప్రాణాయామశ్చ తన్మయః । ఇడయా వాయుమారోప్య పూరయిత్వోదరే స్థితమ్
అదే ఓంకారమని చెప్పబడింది. ప్రాణాయామం కూడా దానితో కూడి ఉంటుంది. ఎడమ నాడిలోంచి వాయువును పీల్చి, పొట్టను నింపాలి.
శనైః షోడశమాత్రాభిరన్యయా తం విరేచయేత్ । ఏవం సధూమః ప్రాణానామాయామః కథితో మునే
తర్వాత మెల్లగా, పదహారు లెక్కలతో, మరో నాసారంధ్రం ద్వారా శ్వాసను విడిచిపెట్టాలి. ఇలా ప్రాణాయామంలో పొగతో కూడిన విధానాన్ని వివరించాను, ఓ మునివరా.
ఆధారేలిఙ్గనాభిప్రకటితహృదయే తాలుమూలే లలాటే ద్వే పత్రే షోడశారే ద్విదశదశదలద్వాదశార్ధే చతుష్కే । వాసాన్తే బాలమధ్యే డఫకతసహితే కణ్ఠదేశే స్వరాణాం హంక్షంతత్త్వార్థయుక్తం సకలదలగతం వర్ణరూపం నమామి
ఆధారంలో, లింగంలో, హృదయంలో, తాలుమూలంలో, లలాటంలో, రెండు పత్రాలలో, పదహారు అంచుల చక్రంలో, పన్నెండు, పది, పన్నెండున్నర దళాల్లో, నాలుగు భాగాల్లో, వాసాంతంలో, బాలమధ్యంలో, ఢ, ఫ, క, త కలిసిన కంఠదేశంలో, అన్ని దళాల్లో వ్యాపించి, హంస తత్వార్థంతో కూడిన, వర్ణరూపమైన ఆ శబ్దాన్ని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
అరుణకమలసంస్థా తద్రజఃపుఞ్జవర్ణా హరనియమితచిహ్నా పద్మతన్తుస్వరూపా । రవిహుతవహరాకానాయకాస్యస్తనాఢ్యా సకృదపి యది చిత్తే సంవసేత్స్యాత్స భుక్తః
అరుణవర్ణమైన కమలంలో స్థితమైనది, మట్టి రంగులో మెరిసే, హరిచిహ్నంతో గుర్తించబడినది, పద్మనాళిక రూపంలో ఉన్నది, సూర్య, అగ్ని, చంద్ర నాడుల్లో వ్యాపించి ఉన్నది, ఒక్కసారి అయినా మనస్సులో నిలిచినప్పుడు అది అనుభవించబడుతుంది.
స్థితిః సైవ గతిర్యాత్రా మతిశ్చిన్తా స్తుతిర్వచః । అహం సర్వాత్మకో దేవః స్తుతిః సర్వం త్వదర్చనమ్
అదే స్థితి, నడక, ప్రయాణం, మనస్సు, ఆలోచన, స్తోత్రం, వాక్కు — ఇవన్నీ పరమేశ్వరుని స్వరూపమే. స్తుతి అన్నది నీ ఆరాధనయే.
అహం దేవీ న చాన్యోఽస్మి బ్రహ్మైవాహం న శోకభాక్ । సచ్చిదానన్దరూపోఽహం స్వాత్మానమితి చిన్తయేత్
నేనే దేవి, మరొకరు లేరు. నేనే బ్రహ్మం, నాకు శోకం ఉండదు. నేను సచ్చిదానంద స్వరూపినిని — అని తనలో తాను ధ్యానం చేయాలి.
ప్రకాశమానాం ప్రథమే ప్రయాణే ప్రతిప్రయాణేఽప్యమృతాయమానామ్ । అన్తఃపదవ్యామనుసఞ్చరన్తీ- మానన్దరూపామబలాం ప్రపద్యే
మొదటి ప్రయాణంలోనూ, తిరిగి వచ్చే సమయంలోనూ, లోపలిప్రయాణ మార్గంలో వెలిగే, అమృతస్వరూపమైన, ఆనందరూపమైన ఆ శక్తిని నేను శరణు కోరుతున్నాను.
తతో నిజబ్రహ్మరన్ధ్రే ధ్యాయేత్తం గురుమీశ్వరమ్ । ఉపచారైర్మానసైశ్చ పూజయేత్తు యథావిధి
తర్వాత తన బ్రహ్మరంధ్రంలో ఆ గురువును, పరమేశ్వరునిని ధ్యానించాలి. నియమానుసారం, మనసుతోనే యథావిధిగా పూజించాలి.
స్తువీతానేన మన్త్రేణ సాధకో నియతాత్మవాన్ । గురుర్బ్రహ్మా గురుర్విష్ణుర్గురుర్దేవో మహేశ్వరః । గురురేవ పరం బ్రహ్మ తస్మై శ్రీగురవే నమః
ఈ మంత్రంతో నియమంగా ఉండే సాధకుడు స్తుతించాలి — గురువు బ్రహ్మ, గురువు విష్ణు, గురువు మహేశ్వరుడు, గురువే పరబ్రహ్మం. ఆ శ్రీగురువుకు నమస్కారం.
శౌచవిధివర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ ఆచారహీనం న పునన్తి వేదా యదప్యధీతాః సహ షడ్భిరఙ్గైః । ఛన్దాంస్యేనం మృత్యుకాలే త్యజన్తి నీడం శకున్తా ఇవ జాతపక్షాః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు — ఆచారం లేని వాడిని వేదాలు పవిత్రం చేయవు, ఆరు అంగాలతో చదివినా కూడా. మరణ సమయానికి, వేద ఛందస్సులు అలాంటి వాడిని, రెక్కలు వచ్చిన పక్షులు గూడు వదిలిపోవడంలా విడిచిపోతాయి.
బ్రాహ్మే ముహూర్త్తే చోత్థాయ తత్సర్వం సమ్యగాచరేత్ । రాత్రేరన్తిమయామే తు వేదాభ్యాసం చరేద్ బుధః
బ్రహ్మముహూర్తంలో లేచి, అన్ని కర్తవ్యాలను సరిగ్గా చేయాలి. రాత్రి చివరి ప్రహరంలో, జ్ఞానులు వేదపఠనం చేయాలి.
కిఞ్చిత్కాలం తతః కుర్యాదిష్టదేవానుచిన్తనమ్ । యోగీ తు పూర్వమార్గేణ బ్రహ్మధ్యానం సమాచరేత్
తర్వాత కొంతసేపు, తన ఇష్టదేవతను ధ్యానించాలి. కానీ యోగి ముందుగా నిర్ణీత విధానంతో బ్రహ్మధ్యానాన్ని చేయాలి.
జీవబ్రహ్మైక్యతా యేన జాయతే తు నిరన్తరమ్ । జీవన్ముక్తశ్చ భవతి తత్క్షణాదేవ నారద
ఎవరికి జీవుడు మరియు బ్రహ్మం ఒక్కటే అన్న భావన నిరంతరం కలుగుతుందో, ఆ వ్యక్తి ఆ క్షణంలోనే జీవన్ముక్తుడవుతాడు, నారదా.
పఞ్చపఞ్చ ఉషఃకాలః సప్తపఞ్చారుణోదయః । అష్టపఞ్చభవేత్ప్రాతః శేషః సూర్యోదయః స్మృతః
ఐదు ఐదులు కలిసినప్పుడు ఉషస్సు, ఏడు ఐదులు కలిసినప్పుడు అరుణోదయం, ఎనిమిది ఐదులు కలిసినప్పుడు ప్రాతఃకాలం, మిగతా భాగం సూర్యోదయంగా పరిగణించబడుతుంది.