నవరాత్రే పఠేదేతద్దేవ్యగ్రే తు సమాహితః । పరితుష్టా జగద్ధాత్రీ భవత్యేవ హి నిశ్చితమ్
నవరాత్రి సమయంలో, concentrationతో అమ్మవారి ముందు ఈ కథను చదివితే, జగత్తును పోషించే తల్లి తప్పకుండా సంతోషిస్తుంది.
నిత్యమేకైకమధ్యాయం పఠేద్యః ప్రత్యహం నరః । తస్య వశ్యా భవేద్దేవీ దేవీప్రియకరో హి సః
ప్రతి రోజు ఒక్కో అధ్యాయాన్ని చదివే వాడికి దేవి వశమవుతుంది. అతడు దేవికి ప్రియుడవుతాడు.
శకునాంశ్చ పరీక్షేత నిత్యమస్మిన్యథావిధి । కుమారీదివ్యహస్తేన యద్వా బటుకరామ్బుజాత్
ఈ పూజలో ప్రతిరోజూ శకునాలను యథావిధిగా పరిశీలించాలి. కుమారికా దివ్యహస్తంతో లేదా వటుకుని పద్మహస్తంతో చూడాలి.
మనోరథం తు సఙ్కల్ప్య పుస్తకం పూజయేత్తతః । దేవీం చ జగదీశానీం ప్రణమేచ్చ పునః పునః
తన మనసులో కోరికను నిర్ణయించుకుని, ఆ పుస్తకాన్ని పూజించాలి. తరువాత జగదీశ్వరీ అయిన అమ్మవారికి పునఃపునః నమస్కరించాలి.
సుస్నాతాం కన్యకాం తత్రానీయాభ్యర్చ్య యథావిధి । శలాకాం రోపయేన్మధ్యే తథా స్వర్ణేన నిర్మితామ్
అక్కడ స్నానం చేసిన యువతిని తీసుకొచ్చి, యథావిధిగా పూజించి, మధ్యలో బంగారు కంచాన్ని స్థాపించాలి.
శుభం వాప్యశుభం తత్ర యదాయాతి చ తద్భవేత్ । ఉదాసీనేఽప్యుదాసీనం కార్యం భవతి నిశ్చితమ్
అక్కడ ఏదైనా శుభ సూచన లేదా అశుభ సూచన కనబడితే, అది తప్పకుండా జరుగుతుంది. ఏమీ కనబడకపోయినా, అదే నిశ్చయంగా జరిగిందిగా భావించాలి.
మనుకృతం దేవీస్తవనమ్ నారద ఉవాచ భగవన్ భూతభవ్యేశ నారాయణ సనాతన । ఆఖ్యాతం పరమాశ్చర్యం దేవీచారిత్రముత్తమమ్
మనువు రచించిన దేవీ స్తోత్రం. నారదుడు ఇలా అన్నాడు: భగవంతుడా, భూతభవ్యాధిపతీ, శాశ్వత నారాయణా, మీరు దేవీ యొక్క అద్భుతమైన, మహత్తరమైన చరిత్రను వివరించారు.
ప్రాదుర్భావః పరో మాతుః కార్యార్థమసురద్రుహామ్ । అధికారాప్తిరుక్తాత్ర దేవీపూర్ణకృపావశాత్
అసురులను సంహరించేందుకు అమ్మవారు అత్యున్నత రూపంలో అవతరించారని, ఆమెకు అధికారము సంపూర్ణ కరుణ వల్ల లభించిందని ఇక్కడ చెప్పబడింది.
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి యేన ప్రీణాతి సర్వదా । స్వభక్తాన్పరిపుష్ణాతి తమాచారం వద ప్రభో
ప్రభూ, అమ్మవారు ఎప్పుడూ సంతోషపడే విధంగా, భక్తులను పోషించే ఆచరణ ఏదో, దయచేసి దాని గురించి నాకు వివరించండి.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ శృణు నారద తత్త్వజ్ఞ సదాచారవిధిక్రమమ్ । యదనుష్ఠానమాత్రేణ దేవీ ప్రీణాతి సర్వదా
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: నారదా, నీవు తత్త్వాన్ని తెలిసినవాడివి, సదాచార విధి క్రమాన్ని విను. దీనిని పాటించడమే అమ్మవారిని ఎప్పుడూ సంతోషపరచుతుంది.
ప్రాతరుత్థాయ కర్తవ్యం యద్ ద్విజేన దినే దినే । తదహం సమ్ప్రవక్ష్యామి ద్విజానాముపకారకమ్
ప్రతి రోజు ఉదయం లేచిన వెంటనే ద్విజుడు చేయవలసిన పనులను ఇప్పుడు నేను వివరించబోతున్నాను. ఇవి ద్విజులకు ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.
ఉదయాస్తమయం యావద్ ద్విజః సత్కర్మకృద్భవేత్ । నిత్యనైమిత్తికైర్యుక్తః కామ్యైశ్చాన్యైరగర్హితైః
సూర్యోదయం నుండి సూర్యాస్తమయం వరకు ద్విజుడు మంచి పనులు చేస్తూ ఉండాలి. నిత్య కర్మలు, నైమిత్తిక కర్మలు, ఇంకా తప్పులేని ఇతర కోరిక పనులు కూడా చేయాలి.
ఆత్మనశ్చ సహాయార్థం పితా మాతా న తిష్ఠతి । న పుత్రదారా న జ్ఞాతిర్ధర్మస్తిష్ఠతి కేవలమ్
మన కోసం తండ్రి, తల్లి, కుమారులు, భార్య, బంధువులు ఎవరూ నిలిచిపోరు. చివరకు మనకు తోడుగా ఉండేది ధర్మమే.
తస్మాద్ధర్మం సహాయార్థం నిత్యం సఞ్చిను సాధనైః । ధర్మేణైవ సహాయాత్తు తమస్తరతి దుస్తరమ్
కాబట్టి, ధర్మాన్ని ఎప్పుడూ సరైన మార్గంలో కూడబెట్టుకోవాలి. ధర్మమే మనకు తోడుగా ఉంటే, ఎంతటి అంధకారమైన కష్టాలను కూడా దాటి పోవచ్చు.
ఆచారః ప్రథమో ధర్మః శ్రుత్యుక్తః స్మార్త ఏవ చ । తస్మాదస్మిన్సమాయుక్తో నిత్యం స్యాదాత్మనో ద్విజః
ఆచారం అనేది మొదటి ధర్మం, ఇది శ్రుతి, స్మృతి గ్రంథాలలో చెప్పబడింది. అందువల్ల ద్విజుడు ఎప్పుడూ దీనిలో నిబద్ధుడై ఉండాలి.
ఆచారాల్లభతే చాయురాచారాల్లభతే ప్రజాః । ఆచారాదన్నమక్షయ్యమాచారో హన్తి పాతకమ్
ఆచారం వల్ల ఆయుష్షు లభిస్తుంది, సంతానం లభిస్తుంది, ఆహారం ఎప్పటికీ తక్కువకాదు, ఆచారం పాపాన్ని తొలగిస్తుంది.
ఆచారః పరమో ధర్మో నృణాం కల్యాణకారకః । ఇహ లోకే సుఖీ భూత్వా పరత్ర లభతే సుఖమ్
ఆచారం మనుషులకు అత్యుత్తమ ధర్మం, శుభఫలితాలను ఇస్తుంది. దీనివల్ల ఈ లోకంలో సుఖంగా ఉండి, పరలోకంలో కూడా సుఖాన్ని పొందుతారు.
అజ్ఞానాన్ధజనానాం తు మోహితైర్భ్రామితాత్మనామ్ । ధర్మరూపో మహాదీపో ముక్తిమార్గప్రదర్శకః
అజ్ఞానంతో అంధులైన, మాయలో మునిగిపోయినవారికి, ధర్మరూపమైన ఆచారం ముక్తి మార్గాన్ని చూపించే గొప్ప దీపంలా ఉంటుంది.
ఆచారాత్ప్రాప్యతే శ్రైష్ఠ్యమాచారాత్కర్మ లభ్యతే । కర్మణో జాయతే జ్ఞానమితి వాక్యం మనోః స్మృతమ్
ఆచారంతో శ్రేష్ఠత లభిస్తుంది, ఆచారంతో కర్మలు జరుగుతాయి, కర్మల వల్ల జ్ఞానం కలుగుతుంది — ఇదే మనువు చెప్పిన మాట.
సర్వధర్మవరిష్ఠోఽయమాచారః పరమం తపః । తదేవ జ్ఞానముద్దిష్టం తేన సర్వం ప్రసాధ్యతే
అన్ని ధర్మాలలో ఆచారమే అత్యుత్తమం, ఇది పరమ తపస్సు. ఇదే నిజమైన జ్ఞానం, దీని ద్వారా అన్నీ సిద్ధిస్తాయి.
యస్త్వాచారవిహీనోఽత్ర వర్తతే ద్విజసత్తమః । స శూద్రవద్ బహిష్కార్యో యథా శూద్రస్తథైవ సః
కాని, ఉత్తమ ద్విజుడు ఆచారం లేకుండా ఉంటే, అతన్ని శూద్రుడిలా బహిష్కరించాలి. అతను కూడా శూద్రుడే.
ఆచారో ద్వివిధః ప్రోక్తః శాస్త్రీయో లౌకికస్తథా । ఉభావపి ప్రకర్తవ్యౌ న త్యాజ్యౌ శుభమిచ్ఛతా
ఆచారం రెండు విధాలుగా ఉంటుంది — శాస్త్రోక్తమైనది, లోకంలో నడిచేది. శుభాన్ని కోరేవాడు రెండింటినీ పాటించాలి, విడిచిపెట్టకూడదు.
గ్రామధర్మా జాతిధర్మా దేశధర్మాః కులోద్భవాః । పరిగ్రాహ్యా నృభిః సర్వైర్నైవ తాఁల్లఙ్ఘయేన్మునే
ఓ మునీశ్వరా! గ్రామంలో నడిచే ఆచారాలు, కులానికి సంబంధించిన ఆచారాలు, దేశానికి తగిన ఆచారాలు, కుటుంబంలో వచ్చిన సంప్రదాయాలు — ఇవన్నీ ప్రతి ఒక్కరూ పాటించాలి. వీటిని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అతిక్రమించకూడదు.
దురాచారో హి పురుషో లోకే భవతి నిన్దితః । దుఃఖభాగీ చ సతతం వ్యాధినా వ్యాప్త ఏవ చ
చెడ్డ ప్రవర్తన కలిగిన మనిషి లోకంలో అందరికి నిందితుడు అవుతాడు. అతడు ఎప్పుడూ బాధలు అనుభవిస్తూ, రోగాలతో బాధపడుతూ ఉంటాడు.
పరిత్యజేదర్థకామౌ యౌ స్యాతాం ధర్మవర్జితౌ । ధర్మమప్యసుఖోదర్కం లోకవిద్విష్టమేవ చ
ధర్మం లేని ధనం, ధర్మం లేని కామాన్ని వదిలేయాలి. అలాగే, దుఃఖానికి దారి తీసే ధర్మాన్ని లేదా ప్రజలు ద్వేషించే ధర్మాన్ని కూడా వదిలేయాలి.
నారద ఉవాచ బహుత్వాదిహ శాస్త్రాణాం నిశ్చయః స్యాత్కథం మునే । కియత్ప్రమాణం తద్ బ్రూహి ధర్మమార్గవినిర్ణయే
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: ఇక్కడ ఎన్నో శాస్త్రాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ఏది నిజమైనదో ఎలా తెలుసుకోవాలి? ధర్మమార్గాన్ని నిర్ణయించడంలో ఏది ప్రమాణమో చెప్పండి.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ శ్రుతిస్మృతీ ఉభే నేత్రే పురాణం హృదయం స్మృతమ్ । ఏతత్త్రయోక్త ఏవ స్యాద్ధర్మో నాన్యత్ర కుత్రచిత్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: వేదం, స్మృతి రెండూ కళ్ళు వంటివి; పురాణం హృదయం వంటిది. ఈ మూడింటిలో చెప్పినదే ధర్మం. వీటి వెలుపల మరెక్కడా కాదు.
విరోధో యత్ర తు భవేత్త్రయాణాం చ పరస్పరమ్ । శ్రుతిస్తత్ర ప్రమాణం స్యాద్ ద్వయోర్ద్వైధే స్మృతిర్వరా
ఈ మూడింటిలో ఎక్కడైనా పరస్పర వ్యతిరేకత ఉంటే, వేదమే ప్రమాణం. మిగతా రెండింటిలో వ్యత్యాసం ఉంటే, స్మృతికే ప్రాధాన్యం.
శ్రుతిద్వైధం భవేద్యత్ర తత్ర ధర్మావుభౌ స్మృతౌ । స్మృతిద్వైధం తు యత్ర స్యాద్విషయః కల్ప్యతాం పృథక్
వేదంలో వ్యత్యాసం ఉంటే, ఆ రెండు విధాల ధర్మం స్మృతిలో కనిపిస్తుంది. స్మృతిలో వ్యత్యాసం ఉంటే, ఆ విషయాన్ని వేరు వేరు గా పరిశీలించాలి.
పురాణేషు క్వచిచ్చైవ తన్త్రదృష్టం యథాతథమ్ । ధర్మం వదన్తి తం ధర్మం గృహ్ణీయాన్న కథఞ్చన
పురాణాలలో కొన్ని చోట్ల తంత్రాలలో చెప్పిన విధంగా ధర్మాన్ని వివరించబడుతుంది. అలా చెప్పిన ధర్మాన్ని అంగీకరించవచ్చు, కాని వేరే విధంగా కాదు.