నాఙ్గహీనం భవేత్తస్య సర్వం కర్మ సుశోభనమ్ । అపుత్రో లభతే పుత్రం భార్యాహీనో లభేత్ప్రియామ్
వారికి ఏ కార్యమూ అసంపూర్ణంగా ఉండదు; అన్ని పనులు చక్కగా నెరవేరతాయి. కుమారుడు లేనివారికి కుమారుడు, భార్య లేనివారికి ప్రియ భార్య లభిస్తుంది.
రమ్భోపమాం స్వకాన్తాం చ సమ్ప్రాప్య సుఖమాప్నుయాత్
రంభకు సమానమైన ప్రియురాలిని పొందుతూ సుఖంగా జీవించవచ్చు.
స్వధోపాఖ్యానవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ శృణు నారద వక్ష్యామి స్వధోపాఖ్యానముత్తమమ్ । పితౄణాం చ తృప్తికరం శ్రాద్ధాన్తఫలవర్ధనమ్
స్వధా కథ ప్రారంభమవుతుంది. శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: నారదా! నేను నీకు ఉత్తమమైన స్వధా కథను చెబుతాను. ఇది పితృదేవతలను సంతృప్తిపర్చే, శ్రాద్ధ ఫలితాన్ని పెంచే కథ.
సృష్టేరాదౌ పితృగణాన్ససర్జ జగతాం విధిః । చతురశ్చ మూర్తిమతస్త్రీంశ్చ తేజఃస్వరూపిణః
సృష్టి ప్రారంభంలో జగత్తు కర్త అయిన బ్రహ్మ, నాలుగు రూపాలుగా, మూడు తేజస్సులతో కూడిన పితృగణాలను సృష్టించాడు.
దృష్ట్వా సప్తపితృగణాన్ సుఖరూపాన్మనోహరాన్ । ఆహారం ససృజే తేషాం శ్రాద్ధం తర్పణపూర్వకమ్
ఏడు వర్గాల పితృదేవతలను సుఖంగా, ఆకర్షణీయంగా చూసి, వారికి తర్పణంతో కూడిన శ్రాద్ధ భోజనాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
స్నానం తర్పణపర్యన్తం శ్రాద్ధం తు దేవపూజనమ్ । ఆహ్నికం చ త్రిసన్ధ్యాన్తం విప్రాణాం చ శ్రుతౌ శ్రుతమ్
స్నానం నుండి తర్పణం వరకు, శ్రాద్ధం, దేవతల పూజ, రోజువారీ కర్మలు, మూడు సంధ్యలు, బ్రాహ్మణులకు శాస్త్రాలలో చెప్పిన విధంగా అన్నీ ఆచరించేవాడు.
నిత్యం న కుర్యాద్యో విప్రస్త్రిసన్ధ్యం శ్రాద్ధతర్పణమ్ । బలిం వేదధ్వనిం సోఽపి విషహీనో యథోరగః
ప్రతి రోజు మూడు సంధ్యలు, శ్రాద్ధ తర్పణం, బలి, వేదపఠనం చేయని బ్రాహ్మణుడు విషం లేని పాము లాగా బలహీనుడవుతాడు.
దేవీసేవావిహీనశ్చ శ్రీహరేరనివేద్యభుక్ । భస్మాన్తం సూతకం తస్య న కర్మార్హశ్చ నారద
దేవీ సేవ లేకుండా, శ్రీహరికి నివేదించని అన్నం తినేవాడు, చివరికి బస్మమయ్యే అపవిత్రుడు, నారదా! అతడు కర్మలకు అర్హుడు కాదు.
బ్రహ్మా శ్రాద్ధాదికం సృష్ట్వా జగామ పితృహేతవే । న ప్రాప్నువన్తి పితరో దదతి బ్రాహ్మణాదయః
బ్రహ్మా శ్రాద్ధాదిక కర్మలను సృష్టించి, పితృదేవతల కోసం వెళ్లాడు; బ్రాహ్మణులు ఇతరులు ఇవ్వకపోతే పితృదేవతలకు అందవు.
సర్వే చ జగ్ముః క్షుధితాః ఖిన్నాస్తు బ్రహ్మణః సభామ్ । సర్వం నివేదనం చక్రుస్తమేవ జగతాం విధిమ్
అందరూ ఆకలితో, బాధతో బ్రహ్మసభకు వెళ్లి, జగత్పతిగా బ్రహ్మను ప్రార్థించారు.
బ్రహ్మా చ మానసీం కన్యాం ససృజే చ మనోహరామ్ । రూపయౌవనసమ్పన్నాం శతచన్ద్రనిభాననామ్
బ్రహ్మ తన మనస్సులోంచి ఒక అందమైన కుమార్తెను సృష్టించాడు. ఆమె రూపవతి, యవ్వనంతో మెరిసిపోతూ, ముఖం నూరుజ్ఞానులా ప్రకాశించింది.
విద్యావతీం గుణవతీమతిరూపవతీం సతీమ్ । శ్వేతచమ్పకవర్ణాభాం రత్నభూషణభూషితామ్
ఆమె విద్యావంతురాలు, గుణవంతురాలు, మిక్కిలి అందంతో, పవిత్రురాలు, తెల్ల చంపకపు వర్ణంతో, రత్నాల అలంకారాలతో అలంకృతురాలు.
విశుద్ధాం ప్రకృతేరంశాం సస్మితాం వరదాం శుభామ్ । స్వధాభిధాం చ సుదతీం లక్ష్మీలక్షణసంయుతామ్
ఆమె విశుద్ధురాలు, ప్రకృతికి భాగమైనది, నవ్వుతూ, వరప్రదాయిని, శుభదాయిని, స్వధా అనే పేరుతో, మధురమైన పళ్లతో, లక్ష్మీ లక్షణాలతో కూడినది.
శతపద్మపదన్యస్తపాదపద్మం చ బిభ్రతీమ్ । పత్నీం పితౄణాం పద్మాస్యాం పద్మజాం పద్మలోచనామ్
నూరుపద్మాలపై తన పాదాలను ఉంచిన ఆమె, పితృదేవతలకు భార్యగా, పద్మవదన, పద్మజ, పద్మలోచనగా నిలిచింది.
పితృభ్యశ్చ దదౌ బ్రహ్మా తుష్టేభ్యస్తుష్టిరూపిణీమ్ । బ్రాహ్మణానాం చోపదేశం చకార గోపనీయకమ్
బ్రహ్మా ఆమెను సంతోషంగా ఉన్న పితృదేవతలకు సంతోషరూపిణిగా ఇచ్చాడు; బ్రాహ్మణులకు రహస్యంగా ఉపదేశం చేశాడు.
స్వధాన్తం మన్త్రముచ్చార్య పితృభ్యో దేయమిత్యపి । క్రమేణ తేన విప్రాశ్చ పిత్రే దానం దదుః పురా
స్వధా అనే మంత్రంతో ముగించాలి, పితృదేవతలకు ఇవ్వాలి అని చెప్పాడు; అలా బ్రాహ్మణులు పూర్వం పితృదేవతలకు దానం చేసేవారు.
స్వాహా శస్తా దేవదానే పితృదానే స్వధా స్మృతా । సర్వత్ర దక్షిణా శస్తా హతం యజ్ఞమదక్షిణమ్
దేవతలకు దానంలో స్వాహా శ్రేష్ఠం, పితృదానంలో స్వధా ప్రాముఖ్యం; ఎక్కడైనా దానం శ్రేష్ఠం, దానం లేని యజ్ఞం నాశనం.
పితరో దేవతా విప్రా మునయో మనవస్తథా । పూజాం చక్రుః స్వధాం శాన్తాం తుష్టువుః పరమాదరాత్
పితృదేవతలు, దేవతలు, బ్రాహ్మణులు, మునులు, మనువులు అందరూ శాంతమైన స్వధాను పూజించి, పరమాదరంతో స్తుతించారు.
దేవాదయశ్చ సన్తుష్టాః పరిపూర్ణమనోరథాః । విప్రాదయశ్చ పితరః స్వధాదేవీవరేణ చ
దేవతలు మొదలైనవారు, బ్రాహ్మణులు, పితృదేవతలు, స్వధాదేవి వరంతో సంతృప్తి పొంది, తమ కోరికలు నెరవేర్చుకున్నారు.
ఇత్యేవం కథితం సర్వం స్వధోపాఖ్యానమేవ చ । సర్వేషాం చ తుష్టికరం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
ఇలా స్వధా కథతో సహా అన్నీ చెప్పాను; ఇది అందరికీ సంతోషాన్ని ఇస్తుంది. ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?
నారద ఉవాచ స్వధాపూజావిధానం చ ధ్యానం స్తోత్రం మహామునే । శ్రోతుమిచ్ఛామి యత్నేన వద వేదవిదాంవర
నారదుడు పలికెను: మహామునీ! స్వధా పూజావిధానం, ధ్యానం, స్తోత్రం వినాలని నేను ఆసక్తిగా ఉన్నాను. వేదాలను బాగా తెలిసినవాడవు, దయచేసి చెప్పు.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ ధ్యానం చ స్తవనం బ్రహ్మన్ వేదోక్తం సర్వమఙ్గలమ్ । సర్వం జానాసి చ కథం జ్ఞాతుమిచ్ఛసి వృద్ధయే
శ్రీనారాయణుడు పలికెను: బ్రాహ్మణా! వేదాలలో చెప్పిన ధ్యానం, స్తోత్రం అన్నీ మంగళకరమైనవి. నీకు అన్నీ తెలిసినప్పటికీ, ఇంకా అభివృద్ధి కోసం ఎందుకు తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నావు?
శరత్కృష్ణత్రయోదశ్యాం మఘాయాం శ్రాద్ధవాసరే । స్వధాం సమ్పూజ్య యత్నేన తతః శ్రాద్ధం సమాచరేత్
శరదృతువులో శుక్లపక్షం పదమూడవ తిథినాడు, మఘా నక్షత్రంలో, శ్రాద్ధదినాన, ముందుగా శ్రద్ధతో స్వధాదేవిని పూజించి, ఆ తరువాత శ్రాద్ధకార్యాన్ని నిర్వహించాలి.
స్వధాం నాభ్యర్చ్య యో విప్రః శ్రాద్ధం కుర్యాదహంమతిః । న భవేత్ఫలభాక్సత్యం శ్రాద్ధస్య తర్పణస్య చ
ఒక బ్రాహ్మణుడు ముందుగా స్వధాదేవిని పూజించకుండా శ్రాద్ధం చేస్తే, ఆ శ్రాద్ధానికి లేదా తర్పణానికి ఫలితం అతనికి లభించదు — ఇది నిజం.
బ్రహ్మణో మానసీం కన్యాం శశ్వత్సుస్థిరయౌవనామ్ । పూజ్యాం వై పితృదేవానాం శ్రాద్ధానాం ఫలదాం భజే
బ్రహ్మదేవుని మనస్సులో పుట్టిన కుమార్తె, ఎప్పుడూ యవ్వనంగా ఉండే, పితృదేవతలకు పూజ్యురాలు, శ్రాద్ధాలకు ఫలమిచ్చే స్వధాదేవిని నేను ఆరాధిస్తున్నాను.
ఇతి ధ్యాత్వా శిలాయాం వా హ్యథవా మఙ్గలే ఘటే । దద్యాత్పాద్యాదికం తస్యై మూలేనేతి శ్రుతౌ శ్రుతమ్
ఈ విధంగా ధ్యానం చేసి, రాయి మీదైనా లేదా శుభప్రదమైన కలశంలోనైనా, ఆమెకు పాద్యాదులను శాస్త్రోక్తంగా సమర్పించాలి.
ఓం హ్రీం శ్రీం క్లీం స్వధాదేవ్యై స్వాహేతి చ మహామునే । సముచ్చార్య తు సమ్పూజ్య స్తుత్వా తాం ప్రణమేద్ ద్విజః
ఓం హ్రీం శ్రీం క్లీం స్వధాదేవ్యై స్వాహా అని ఉచ్చరించి, స్వధాదేవిని పూజించి, స్తుతించి, ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆమెకు నమస్కరించాలి.
స్తోత్రం శృణు మునిశ్రేష్ఠ బ్రహ్మపుత్ర విశారద । సర్వవాఞ్ఛాప్రదం నౄణాం బ్రహ్మణా యత్కృతం పురా
మహర్షీ, బ్రహ్మదేవుని కుమారుడా, ప్రజలకు అన్ని కోరికలు నెరవేర్చే బ్రహ్మదేవుడు పురాతన కాలంలో చేసిన ఈ స్తోత్రాన్ని విను.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ స్వధోచ్చారణమాత్రేణ తీర్థస్నాయీ భవేన్నరః । ముచ్యతే సర్వపాపేభ్యో వాజపేయఫలం లభేత్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: స్వధా అనే నామాన్ని ఒక్కసారి జపించినా, ఆ మనిషి తీర్థస్నానం చేసినవాడిగా పుణ్యం పొందుతాడు, అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతాడు, వాజపేయయాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
స్వధా స్వధా స్వధేత్యేవం యది వారత్రయం స్మరేత్ । శ్రాద్ధస్య ఫలమాప్నోతి బలేశ్చ తర్పణస్య చ
ఒకవేళ ఎవరైనా రోజుకు మూడుసార్లు 'స్వధా, స్వధా, స్వధే' అని జపిస్తే, శ్రాద్ధఫలం మరియు బలివిధానంలో తర్పణఫలం పొందుతాడు.