సుఖదం మోక్షదం సారం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి । నారద ఉవాచ స్వాహాపూజావిధానం చ ధ్యానం స్తోత్రం మునీశ్వర
ఇది సుఖాన్ని, మోక్షాన్ని ఇచ్చే సారాంశం — ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు? నారదుడు ఇలా అడిగాడు: మునీశ్వరా! స్వాహా పూజా విధానం, ధ్యానం, స్తోత్రం వివరించండి.
సమ్పూజ్య వహ్నిస్తుష్టావ యేన తద్వద మే ప్రభో । శ్రీనారాయణ ఉవాచ ధ్యానం చ సామవేదోక్తం స్తోత్రపూజావిధానకమ్
వహ్ని దేవుడు యెవిధంగా పూజించి సంతుష్టుడై ఆమెను స్తుతించాడు, దయచేసి అది చెప్పండి ప్రభూ. శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: సామవేదంలో చెప్పిన ధ్యానం, స్తోత్ర పూజా విధానం గురించి చెబుతాను.
వదామి శ్రూయతాం బ్రహ్మన్ సావధానో మునీశ్వర । సర్వయజ్ఞారమ్భకాలే శాలగ్రామే ఘటేఽథవా
బ్రహ్మన్, శ్రద్ధగా విను మునీశ్వరా! అన్ని యజ్ఞారంభ సమయాల్లో, శాలగ్రామంలోనైనా, కలశంలోనైనా,
స్వాహాం సమ్పూజ్య యత్నేన యజ్ఞం కుర్యాత్కలాప్తయే । స్వాహాం మన్త్రాఙ్గయుక్తాం చ మన్త్రసిద్ధిస్వరూపిణీమ్
స్వాహాను శ్రద్ధగా పూజించి, మంత్రాంగాలతో కూడిన స్వాహా రూపిణిని ఆహ్వానించి, యజ్ఞాన్ని సంపూర్ణంగా చేయాలి.
సిద్ధాం చ సిద్ధిదాం నౄణాం కర్మణాం ఫలదాం శుభామ్ । ఇతి ధ్యాత్వా చ మూలేన దత్త్వా పాద్యాదికం నరః
ఆమెను సిద్ధమైనవారిగా, సిద్ధిని ప్రసాదించేవారిగా, కర్మలకు ఫలితాన్ని ఇచ్చేవారిగా, శుభదాయకురాలిగా ధ్యానించి, మూలమంత్రంతో పాద్యం మొదలైన దానాలు సమర్పించాలి.
సర్వసిద్ధిం లభేత్స్తుత్వా మూలమన్త్రం మునే శృణు । ఓం హ్రీం శ్రీం వహ్నిజాయాయై దేవ్యై స్వాహేత్యనేన చ
మూలమంత్రంతో స్తుతించి అన్ని సిద్ధులు పొందవచ్చు. మునీశ్వరా! విను: 'ఓం హ్రీం శ్రీం వహ్నిజాయాయై దేవ్యై స్వాహా' అనే మంత్రంతో
యః పూజయేచ్చ తాం భక్త్యా సర్వేష్టం సమ్భవేద్ ధ్రువమ్ । వహ్నిరువాచ స్వాహా వహ్నిప్రియా వహ్నిజాయా సన్తోషకారిణీ
ఎవరైనా ఆమెను భక్తితో పూజిస్తే, తప్పకుండా అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి. వహ్ని దేవుడు ఇలా అన్నాడు: స్వాహా వహ్ని ప్రియురాలు, వహ్ని భార్య, సంతోషాన్ని కలిగించేవారు.
శక్తిః క్రియా కాలదాత్రీ పరిపాకకరీ ధ్రువా । గతిః సదా నరాణాం చ దాహికా దహనక్షమా
ఆమె శక్తి, క్రియ, కాలాన్ని ప్రసాదించేవారు, పరిపక్వతను కలిగించేవారు, నిత్యురాలు; సదా మనుషులకు మార్గం, దహించేవారు, కాల్చగల శక్తి కలదేవారు.
సంసారసారరూపా చ ఘోరసంసారతారిణీ । దేవజీవనరూపా చ దేవపోషణకారిణీ
ఆమె సంసార సారరూపిణి, భయంకర సంసారాన్ని దాటించేవారు; దేవతలకు జీవరూపిణి, దేవతలను పోషించేవారు.
షోడశైతాని నామాని యః పఠేద్భక్తిసంయుతః । సర్వసిద్ధిర్భవేత్తస్య ఇహ లోకే పరత్ర చ
ఈ పదహారు నామాలను ఎవరు భక్తితో పఠిస్తారో వారికి ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను అన్ని సిద్ధులు లభిస్తాయి.
నాఙ్గహీనం భవేత్తస్య సర్వం కర్మ సుశోభనమ్ । అపుత్రో లభతే పుత్రం భార్యాహీనో లభేత్ప్రియామ్
వారికి ఏ కార్యమూ అసంపూర్ణంగా ఉండదు; అన్ని పనులు చక్కగా నెరవేరతాయి. కుమారుడు లేనివారికి కుమారుడు, భార్య లేనివారికి ప్రియ భార్య లభిస్తుంది.
రమ్భోపమాం స్వకాన్తాం చ సమ్ప్రాప్య సుఖమాప్నుయాత్
రంభకు సమానమైన ప్రియురాలిని పొందుతూ సుఖంగా జీవించవచ్చు.
స్వధోపాఖ్యానవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ శృణు నారద వక్ష్యామి స్వధోపాఖ్యానముత్తమమ్ । పితౄణాం చ తృప్తికరం శ్రాద్ధాన్తఫలవర్ధనమ్
స్వధా కథ ప్రారంభమవుతుంది. శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: నారదా! నేను నీకు ఉత్తమమైన స్వధా కథను చెబుతాను. ఇది పితృదేవతలను సంతృప్తిపర్చే, శ్రాద్ధ ఫలితాన్ని పెంచే కథ.
సృష్టేరాదౌ పితృగణాన్ససర్జ జగతాం విధిః । చతురశ్చ మూర్తిమతస్త్రీంశ్చ తేజఃస్వరూపిణః
సృష్టి ప్రారంభంలో జగత్తు కర్త అయిన బ్రహ్మ, నాలుగు రూపాలుగా, మూడు తేజస్సులతో కూడిన పితృగణాలను సృష్టించాడు.
దృష్ట్వా సప్తపితృగణాన్ సుఖరూపాన్మనోహరాన్ । ఆహారం ససృజే తేషాం శ్రాద్ధం తర్పణపూర్వకమ్
ఏడు వర్గాల పితృదేవతలను సుఖంగా, ఆకర్షణీయంగా చూసి, వారికి తర్పణంతో కూడిన శ్రాద్ధ భోజనాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
స్నానం తర్పణపర్యన్తం శ్రాద్ధం తు దేవపూజనమ్ । ఆహ్నికం చ త్రిసన్ధ్యాన్తం విప్రాణాం చ శ్రుతౌ శ్రుతమ్
స్నానం నుండి తర్పణం వరకు, శ్రాద్ధం, దేవతల పూజ, రోజువారీ కర్మలు, మూడు సంధ్యలు, బ్రాహ్మణులకు శాస్త్రాలలో చెప్పిన విధంగా అన్నీ ఆచరించేవాడు.
నిత్యం న కుర్యాద్యో విప్రస్త్రిసన్ధ్యం శ్రాద్ధతర్పణమ్ । బలిం వేదధ్వనిం సోఽపి విషహీనో యథోరగః
ప్రతి రోజు మూడు సంధ్యలు, శ్రాద్ధ తర్పణం, బలి, వేదపఠనం చేయని బ్రాహ్మణుడు విషం లేని పాము లాగా బలహీనుడవుతాడు.
దేవీసేవావిహీనశ్చ శ్రీహరేరనివేద్యభుక్ । భస్మాన్తం సూతకం తస్య న కర్మార్హశ్చ నారద
దేవీ సేవ లేకుండా, శ్రీహరికి నివేదించని అన్నం తినేవాడు, చివరికి బస్మమయ్యే అపవిత్రుడు, నారదా! అతడు కర్మలకు అర్హుడు కాదు.
బ్రహ్మా శ్రాద్ధాదికం సృష్ట్వా జగామ పితృహేతవే । న ప్రాప్నువన్తి పితరో దదతి బ్రాహ్మణాదయః
బ్రహ్మా శ్రాద్ధాదిక కర్మలను సృష్టించి, పితృదేవతల కోసం వెళ్లాడు; బ్రాహ్మణులు ఇతరులు ఇవ్వకపోతే పితృదేవతలకు అందవు.
సర్వే చ జగ్ముః క్షుధితాః ఖిన్నాస్తు బ్రహ్మణః సభామ్ । సర్వం నివేదనం చక్రుస్తమేవ జగతాం విధిమ్
అందరూ ఆకలితో, బాధతో బ్రహ్మసభకు వెళ్లి, జగత్పతిగా బ్రహ్మను ప్రార్థించారు.
బ్రహ్మా చ మానసీం కన్యాం ససృజే చ మనోహరామ్ । రూపయౌవనసమ్పన్నాం శతచన్ద్రనిభాననామ్
బ్రహ్మ తన మనస్సులోంచి ఒక అందమైన కుమార్తెను సృష్టించాడు. ఆమె రూపవతి, యవ్వనంతో మెరిసిపోతూ, ముఖం నూరుజ్ఞానులా ప్రకాశించింది.
విద్యావతీం గుణవతీమతిరూపవతీం సతీమ్ । శ్వేతచమ్పకవర్ణాభాం రత్నభూషణభూషితామ్
ఆమె విద్యావంతురాలు, గుణవంతురాలు, మిక్కిలి అందంతో, పవిత్రురాలు, తెల్ల చంపకపు వర్ణంతో, రత్నాల అలంకారాలతో అలంకృతురాలు.
విశుద్ధాం ప్రకృతేరంశాం సస్మితాం వరదాం శుభామ్ । స్వధాభిధాం చ సుదతీం లక్ష్మీలక్షణసంయుతామ్
ఆమె విశుద్ధురాలు, ప్రకృతికి భాగమైనది, నవ్వుతూ, వరప్రదాయిని, శుభదాయిని, స్వధా అనే పేరుతో, మధురమైన పళ్లతో, లక్ష్మీ లక్షణాలతో కూడినది.
శతపద్మపదన్యస్తపాదపద్మం చ బిభ్రతీమ్ । పత్నీం పితౄణాం పద్మాస్యాం పద్మజాం పద్మలోచనామ్
నూరుపద్మాలపై తన పాదాలను ఉంచిన ఆమె, పితృదేవతలకు భార్యగా, పద్మవదన, పద్మజ, పద్మలోచనగా నిలిచింది.
పితృభ్యశ్చ దదౌ బ్రహ్మా తుష్టేభ్యస్తుష్టిరూపిణీమ్ । బ్రాహ్మణానాం చోపదేశం చకార గోపనీయకమ్
బ్రహ్మా ఆమెను సంతోషంగా ఉన్న పితృదేవతలకు సంతోషరూపిణిగా ఇచ్చాడు; బ్రాహ్మణులకు రహస్యంగా ఉపదేశం చేశాడు.
స్వధాన్తం మన్త్రముచ్చార్య పితృభ్యో దేయమిత్యపి । క్రమేణ తేన విప్రాశ్చ పిత్రే దానం దదుః పురా
స్వధా అనే మంత్రంతో ముగించాలి, పితృదేవతలకు ఇవ్వాలి అని చెప్పాడు; అలా బ్రాహ్మణులు పూర్వం పితృదేవతలకు దానం చేసేవారు.
స్వాహా శస్తా దేవదానే పితృదానే స్వధా స్మృతా । సర్వత్ర దక్షిణా శస్తా హతం యజ్ఞమదక్షిణమ్
దేవతలకు దానంలో స్వాహా శ్రేష్ఠం, పితృదానంలో స్వధా ప్రాముఖ్యం; ఎక్కడైనా దానం శ్రేష్ఠం, దానం లేని యజ్ఞం నాశనం.
పితరో దేవతా విప్రా మునయో మనవస్తథా । పూజాం చక్రుః స్వధాం శాన్తాం తుష్టువుః పరమాదరాత్
పితృదేవతలు, దేవతలు, బ్రాహ్మణులు, మునులు, మనువులు అందరూ శాంతమైన స్వధాను పూజించి, పరమాదరంతో స్తుతించారు.
దేవాదయశ్చ సన్తుష్టాః పరిపూర్ణమనోరథాః । విప్రాదయశ్చ పితరః స్వధాదేవీవరేణ చ
దేవతలు మొదలైనవారు, బ్రాహ్మణులు, పితృదేవతలు, స్వధాదేవి వరంతో సంతృప్తి పొంది, తమ కోరికలు నెరవేర్చుకున్నారు.
ఇత్యేవం కథితం సర్వం స్వధోపాఖ్యానమేవ చ । సర్వేషాం చ తుష్టికరం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
ఇలా స్వధా కథతో సహా అన్నీ చెప్పాను; ఇది అందరికీ సంతోషాన్ని ఇస్తుంది. ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?