తత్రాజగామ సన్త్రస్తో వహ్నిర్బ్రహ్మనిదేశతః । సామవేదోక్తధ్యానేన ధ్యాత్వా తాం జగదమ్బికామ్
ఆ సమయంలో అగ్ని, బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో, భయంతో అక్కడికి వచ్చాడు. సామవేదంలో చెప్పిన విధంగా జగదంబను ధ్యానిస్తూ అక్కడ నిలిచాడు.
సమ్పూజ్య పరితుష్టావ పాణిం జగ్రాహ మన్త్రతః । తదా దివ్యం వర్షశతం స రేమే రామయా సహ
ఆమెను పూజించి, స్తుతించి, మంత్రపూర్వకంగా ఆమె చేయిని పట్టుకున్నాడు. ఆ తరువాత, రామతో కలిసి దివ్యమైన వంద సంవత్సరాలు ఆనందించాడు.
అతీవ నిర్జనే దేశే సమ్భోగసుఖదే సదా । బభూవ గర్భస్తస్యాం చ హుతాశస్య చ తేజసా
అతి నిర్జన ప్రదేశంలో, ఎప్పుడూ అనందాన్ని ప్రసాదిస్తూ, ఆమె అగ్నిదేవుని తేజస్సుతో గర్భవతిగా అయింది.
తం దధార చ సా దేవీ దివ్యం ద్వాదశవత్సరమ్ । తతః సుషావ పుత్రాంశ్చ రమణీయాన్మనోహరాన్
ఆ దేవి ఆ దివ్యశిశువును పన్నెండు సంవత్సరాలు గర్భంలో ధరించింది. ఆ తరువాత, అందమైన, ఆకర్షణీయమైన కుమారులను ప్రసవించింది.
దక్షిణాగ్నిగార్హపత్యాహవనీయాన్ క్రమేణ చ । ఋషయో మునయశ్చైవ బ్రాహ్మణాః క్షత్రియాదయః
దక్షిణాగ్ని, గార్హపత్యం, ఆహవనీయం ఇలా వరుసగా పుట్టారు. ఋషులు, మునులు, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు కూడా జన్మించారు.
స్వాహాన్తం మన్త్రముచ్చార్య హవిర్దానం చ చక్రిరే । స్వాహాయుక్తం చ మన్త్రం చ యో గృహ్ణాతి ప్రశస్తకమ్
'స్వాహా'తో ముగిసే మంత్రాన్ని ఉచ్చరించి, హవిస్సును సమర్పించారు. 'స్వాహా'తో కూడిన మంత్రాన్ని గ్రహించే వారు అత్యంత పవిత్రులు.
సర్వసిద్ధిర్భవేత్తస్య మన్త్రగ్రహణమాత్రతః । విషహీనో యథా సర్పో వేదహీనో యథా ద్విజః
మంత్రాన్ని స్వీకరించిన క్షణంలోనే అన్ని సిద్ధులు కలుగుతాయి. విషం లేని పాము ఎలా శక్తిలేనిదో, వేదాలు లేని ద్విజుడు ఎలా బలహీనుడో, అలాగే మంత్రాన్ని పొందినవారికి అన్ని ఫలితాలు లభిస్తాయి.
పతిసేవావిహీనా స్త్రీ విద్యాహీనో యథా పుమాన్ । ఫలశాఖావిహీనశ్చ యథా వృక్షో హి నిన్దితః
భర్త సేవ చేయని భార్య, విద్య లేని పురుషుడు, ఫలములు లేక కొమ్మలు లేని చెట్టు — వీటన్నింటిని ఎలా నిందిస్తారో,
స్వాహాహీనస్తథా మన్త్రో న హుతః ఫలదాయకః । పరితుష్టా ద్విజాః సర్వే దేవాః సమ్ప్రాపురాహుతీః
అలాగే, 'స్వాహా' లేకుండా మంత్రాన్ని హోమించినా ఫలితం కలగదు. కానీ, ద్విజులు సంతుష్టి చెందితే దేవతలు హవిస్సులను స్వీకరిస్తారు.
స్వాహాన్తేనైవ మన్త్రేణ సఫలం సర్వమేవ చ । ఇత్యేవం కథితం సర్వం స్వాహోపాఖ్యానముత్తమమ్
'స్వాహా'తో ముగిసే మంత్రంతోనే అన్ని కార్యాలు ఫలిస్తాయి. ఇలా 'స్వాహా' కథ మొత్తం వివరించబడింది.
సుఖదం మోక్షదం సారం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి । నారద ఉవాచ స్వాహాపూజావిధానం చ ధ్యానం స్తోత్రం మునీశ్వర
ఇది సుఖాన్ని, మోక్షాన్ని ఇచ్చే సారాంశం — ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు? నారదుడు ఇలా అడిగాడు: మునీశ్వరా! స్వాహా పూజా విధానం, ధ్యానం, స్తోత్రం వివరించండి.
సమ్పూజ్య వహ్నిస్తుష్టావ యేన తద్వద మే ప్రభో । శ్రీనారాయణ ఉవాచ ధ్యానం చ సామవేదోక్తం స్తోత్రపూజావిధానకమ్
వహ్ని దేవుడు యెవిధంగా పూజించి సంతుష్టుడై ఆమెను స్తుతించాడు, దయచేసి అది చెప్పండి ప్రభూ. శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: సామవేదంలో చెప్పిన ధ్యానం, స్తోత్ర పూజా విధానం గురించి చెబుతాను.
వదామి శ్రూయతాం బ్రహ్మన్ సావధానో మునీశ్వర । సర్వయజ్ఞారమ్భకాలే శాలగ్రామే ఘటేఽథవా
బ్రహ్మన్, శ్రద్ధగా విను మునీశ్వరా! అన్ని యజ్ఞారంభ సమయాల్లో, శాలగ్రామంలోనైనా, కలశంలోనైనా,
స్వాహాం సమ్పూజ్య యత్నేన యజ్ఞం కుర్యాత్కలాప్తయే । స్వాహాం మన్త్రాఙ్గయుక్తాం చ మన్త్రసిద్ధిస్వరూపిణీమ్
స్వాహాను శ్రద్ధగా పూజించి, మంత్రాంగాలతో కూడిన స్వాహా రూపిణిని ఆహ్వానించి, యజ్ఞాన్ని సంపూర్ణంగా చేయాలి.
సిద్ధాం చ సిద్ధిదాం నౄణాం కర్మణాం ఫలదాం శుభామ్ । ఇతి ధ్యాత్వా చ మూలేన దత్త్వా పాద్యాదికం నరః
ఆమెను సిద్ధమైనవారిగా, సిద్ధిని ప్రసాదించేవారిగా, కర్మలకు ఫలితాన్ని ఇచ్చేవారిగా, శుభదాయకురాలిగా ధ్యానించి, మూలమంత్రంతో పాద్యం మొదలైన దానాలు సమర్పించాలి.
సర్వసిద్ధిం లభేత్స్తుత్వా మూలమన్త్రం మునే శృణు । ఓం హ్రీం శ్రీం వహ్నిజాయాయై దేవ్యై స్వాహేత్యనేన చ
మూలమంత్రంతో స్తుతించి అన్ని సిద్ధులు పొందవచ్చు. మునీశ్వరా! విను: 'ఓం హ్రీం శ్రీం వహ్నిజాయాయై దేవ్యై స్వాహా' అనే మంత్రంతో
యః పూజయేచ్చ తాం భక్త్యా సర్వేష్టం సమ్భవేద్ ధ్రువమ్ । వహ్నిరువాచ స్వాహా వహ్నిప్రియా వహ్నిజాయా సన్తోషకారిణీ
ఎవరైనా ఆమెను భక్తితో పూజిస్తే, తప్పకుండా అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి. వహ్ని దేవుడు ఇలా అన్నాడు: స్వాహా వహ్ని ప్రియురాలు, వహ్ని భార్య, సంతోషాన్ని కలిగించేవారు.
శక్తిః క్రియా కాలదాత్రీ పరిపాకకరీ ధ్రువా । గతిః సదా నరాణాం చ దాహికా దహనక్షమా
ఆమె శక్తి, క్రియ, కాలాన్ని ప్రసాదించేవారు, పరిపక్వతను కలిగించేవారు, నిత్యురాలు; సదా మనుషులకు మార్గం, దహించేవారు, కాల్చగల శక్తి కలదేవారు.
సంసారసారరూపా చ ఘోరసంసారతారిణీ । దేవజీవనరూపా చ దేవపోషణకారిణీ
ఆమె సంసార సారరూపిణి, భయంకర సంసారాన్ని దాటించేవారు; దేవతలకు జీవరూపిణి, దేవతలను పోషించేవారు.
షోడశైతాని నామాని యః పఠేద్భక్తిసంయుతః । సర్వసిద్ధిర్భవేత్తస్య ఇహ లోకే పరత్ర చ
ఈ పదహారు నామాలను ఎవరు భక్తితో పఠిస్తారో వారికి ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను అన్ని సిద్ధులు లభిస్తాయి.
నాఙ్గహీనం భవేత్తస్య సర్వం కర్మ సుశోభనమ్ । అపుత్రో లభతే పుత్రం భార్యాహీనో లభేత్ప్రియామ్
వారికి ఏ కార్యమూ అసంపూర్ణంగా ఉండదు; అన్ని పనులు చక్కగా నెరవేరతాయి. కుమారుడు లేనివారికి కుమారుడు, భార్య లేనివారికి ప్రియ భార్య లభిస్తుంది.
రమ్భోపమాం స్వకాన్తాం చ సమ్ప్రాప్య సుఖమాప్నుయాత్
రంభకు సమానమైన ప్రియురాలిని పొందుతూ సుఖంగా జీవించవచ్చు.
స్వధోపాఖ్యానవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ శృణు నారద వక్ష్యామి స్వధోపాఖ్యానముత్తమమ్ । పితౄణాం చ తృప్తికరం శ్రాద్ధాన్తఫలవర్ధనమ్
స్వధా కథ ప్రారంభమవుతుంది. శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: నారదా! నేను నీకు ఉత్తమమైన స్వధా కథను చెబుతాను. ఇది పితృదేవతలను సంతృప్తిపర్చే, శ్రాద్ధ ఫలితాన్ని పెంచే కథ.
సృష్టేరాదౌ పితృగణాన్ససర్జ జగతాం విధిః । చతురశ్చ మూర్తిమతస్త్రీంశ్చ తేజఃస్వరూపిణః
సృష్టి ప్రారంభంలో జగత్తు కర్త అయిన బ్రహ్మ, నాలుగు రూపాలుగా, మూడు తేజస్సులతో కూడిన పితృగణాలను సృష్టించాడు.
దృష్ట్వా సప్తపితృగణాన్ సుఖరూపాన్మనోహరాన్ । ఆహారం ససృజే తేషాం శ్రాద్ధం తర్పణపూర్వకమ్
ఏడు వర్గాల పితృదేవతలను సుఖంగా, ఆకర్షణీయంగా చూసి, వారికి తర్పణంతో కూడిన శ్రాద్ధ భోజనాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
స్నానం తర్పణపర్యన్తం శ్రాద్ధం తు దేవపూజనమ్ । ఆహ్నికం చ త్రిసన్ధ్యాన్తం విప్రాణాం చ శ్రుతౌ శ్రుతమ్
స్నానం నుండి తర్పణం వరకు, శ్రాద్ధం, దేవతల పూజ, రోజువారీ కర్మలు, మూడు సంధ్యలు, బ్రాహ్మణులకు శాస్త్రాలలో చెప్పిన విధంగా అన్నీ ఆచరించేవాడు.
నిత్యం న కుర్యాద్యో విప్రస్త్రిసన్ధ్యం శ్రాద్ధతర్పణమ్ । బలిం వేదధ్వనిం సోఽపి విషహీనో యథోరగః
ప్రతి రోజు మూడు సంధ్యలు, శ్రాద్ధ తర్పణం, బలి, వేదపఠనం చేయని బ్రాహ్మణుడు విషం లేని పాము లాగా బలహీనుడవుతాడు.
దేవీసేవావిహీనశ్చ శ్రీహరేరనివేద్యభుక్ । భస్మాన్తం సూతకం తస్య న కర్మార్హశ్చ నారద
దేవీ సేవ లేకుండా, శ్రీహరికి నివేదించని అన్నం తినేవాడు, చివరికి బస్మమయ్యే అపవిత్రుడు, నారదా! అతడు కర్మలకు అర్హుడు కాదు.
బ్రహ్మా శ్రాద్ధాదికం సృష్ట్వా జగామ పితృహేతవే । న ప్రాప్నువన్తి పితరో దదతి బ్రాహ్మణాదయః
బ్రహ్మా శ్రాద్ధాదిక కర్మలను సృష్టించి, పితృదేవతల కోసం వెళ్లాడు; బ్రాహ్మణులు ఇతరులు ఇవ్వకపోతే పితృదేవతలకు అందవు.
సర్వే చ జగ్ముః క్షుధితాః ఖిన్నాస్తు బ్రహ్మణః సభామ్ । సర్వం నివేదనం చక్రుస్తమేవ జగతాం విధిమ్
అందరూ ఆకలితో, బాధతో బ్రహ్మసభకు వెళ్లి, జగత్పతిగా బ్రహ్మను ప్రార్థించారు.