వసిష్ఠో జ్ఞాతవృత్తాంతో గత్వా కైలాసపర్వతమ్ । సంపూజ్య శంభుం తుష్టావ భక్త్యా పరమయా యుతః
వసిష్ఠుడు ఆ కథను తెలుసుకొని, కైలాసపర్వతానికి వెళ్లి, శంభుని భక్తితో పూజించి, స్తుతించాడు.
వసిష్ఠ ఉవాచ। నమో నమః శివాయాస్తు శంకరాయ కపర్దినే । గిరిజార్ద్ధాఙ్గదేహాయ నమస్తే చంద్రమౌలయే
వసిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు: "శివుడికి, శంకరుడికి, జటాధారుడికి నమస్కారం. గిరిజా భాగంగా ఉన్నవాడికి, చంద్రుడు అలంకరించుకున్నవాడికి నమస్కారం."
మృడాయ సుఖదాత్రే తే నమః కైలాసవాసినే । నీలకణ్ఠాయ భక్తానాం భుక్తిముక్తిప్రదాయినే
కైలాసంలో నివసించే, సుఖాన్ని ప్రసాదించే దయామయుడైన నీకు నమస్కారం. నీళి కంఠమున్నవాడవు, భక్తులకు భోగమూ, మోక్షమూ ప్రసాదించేవాడవు.
శివాయ శివరూపాయ ప్రపన్నభయహారిణే । నమో వృషభవాహాయ శరణ్యాయ పరాత్మనే
శివుడికి, మంగళకరమైన రూపమున్నవాడికి, ఆశ్రయించినవారి భయాన్ని తొలగించేవాడికి నమస్కారం. వృషభాన్ని ఎక్కినవాడవు, అందరికీ ఆశ్రయమైన పరమాత్మవు.
బ్రహ్మవిష్ణ్వీశరూపాయ సర్గస్థితిలయేషు చ । నమో దేవాధిదేవాయ వరదాయ పురారయే
సృష్టి, స్థితి, లయాల్లో బ్రహ్మ, విష్ణు, ఈశ్వర రూపాలుగా ఉన్నవాడవు. దేవతలకు దేవుడవు, వరాలిచ్చేవాడవు, త్రిపురాసురుని శత్రువవు, నీకు నమస్కారం.
యజ్ఞరూపాయ యజతాం ఫలదాత్రే నమో నమః । గంగాధరాయ సూర్యేన్దుశిఖినేత్రాయ తే నమః
యజ్ఞరూపుడవు, యజ్ఞం చేసే వారికి ఫలితాన్ని ఇచ్చేవాడవు, నీకు పునఃపునః నమస్కారం. గంగను తలపై ధరించినవాడవు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని నీ కళ్ళుగా ఉన్నవాడవు, నీకు నమస్కారం.
ఏవం స్తుతః స భగవాన్ప్రాదురాసీజ్జగత్పతిః । వృషారూఢోఽమ్బికోపేతః కోటిసూర్యసమప్రభః
ఇలా స్తుతించబడిన తరువాత, జగత్పతియైన భగవంతుడు, కోటిసూర్యులవంటి ప్రకాశంతో, వృషభంపై అంబికతో కలిసి ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
రజతాచలసంకాశస్త్రినేత్రశ్చంద్రశేఖరః। ప్రణతం పరితుష్టాత్మా ప్రోవాచ మునిసత్తమమ్
వెండి పర్వతంలా మెరిసే, మూడు కళ్ళున్న, చంద్రుని అలంకరించుకున్న ఆయన, నమస్కరించిన మునిశ్రేష్ఠుడిని సంతోషంతో చూచి పలికాడు.
శ్రీభగవానువాచ। వరం వరయ విప్రర్షే యత్తే మనసి వర్తతే । ఇత్యుక్తస్తం ప్రణమ్యేలా పుఁస్త్వమభ్యర్థయన్మునిః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'మహర్షీ! నీ మనసులో ఉన్న వరాన్ని కోరుకో.' ఇలా చెప్పగానే, ఆ ముని నమస్కరించి, పుంసత్వాన్ని కోరాడు.
అథ ప్రసన్నో భగవానువాచ మునిసత్తమమ్ । మాసం పుమాన్స భవితా మాసం నారీ భవిష్యతి
అప్పుడు ప్రసన్నుడైన భగవంతుడు ఆ మునిశ్రేష్ఠునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఒక నెల నువ్వు పురుషుడివిగా ఉంటావు, మరొక నెల స్త్రీగా మారిపోతావు.'
ఇతి ప్రాప్య వరం శంభోర్మహర్షిర్జగదమ్బికామ్ । వరదానోన్ముఖీం దేవీం ప్రణనామ మహేశ్వరీమ్
ఈ విధంగా శంభువుని నుండి వరం పొంది, మహర్షి జగదంబికను, వరాలిచ్చేందుకు సిద్ధంగా ఉన్న మహేశ్వరీ దేవిని నమస్కరించాడు.
కోటిచంద్రకలాకాన్తిం సుస్మితాం పరిపూజ్య చ । తుష్టావ భక్త్యా సతతమిలాయాః పుంస్త్వకామ్యయా
కోటిచంద్రకాంతుల్లా ప్రకాశించే, మధురమైన చిరునవ్వుతో ఉన్న ఆమెను పూజించి, ఎల్లప్పుడూ భక్తితో స్తుతిస్తూ, ఇలాదేవి నుండి పుంసత్వాన్ని కోరాడు.
జయ దేవి మహాదేవి భక్తానుగ్రహకారిణి । జయ సర్వసురారాధ్యే జయానంతగుణాలయే
జయహో దేవీ! మహాదేవీ! భక్తులకు అనుగ్రహం చేసేవాడివి. సమస్త దేవతలు పూజించేవాడివి, అనంతమైన గుణాల నిలయవు, నీకు జయహో.
నమో నమస్తే దేవేశి శరణాగతవత్సలే । జయ దుర్గే దు:ఖహంత్రి దుష్టదైత్యనిషూదిని
దేవతల అధిపతివైనీ, శరణాగతులకు మక్కువ చూపే దేవీ! నీకు పునఃపునః నమస్కారం. దుర్గే! బాధలను తొలగించేవాడివి, దుష్టదైత్యులను సంహరించేవాడివి, నీకు జయహో.
భక్తిగమ్యే మహామాయే నమస్తే జగదమ్బికే । సంసారసాగరోత్తారపోతీభూతపదామ్బుజే
భక్తితో చేరగలిగే మహామాయా! జగదంబికే! నీకు నమస్కారం. సంసారసముద్రాన్ని దాటించే పడవలాంటివి నీ పాదపద్మాలు.
బ్రహ్మాదయోఽపి విబుధాస్త్వత్పాదాంబుజసేవయా । విశ్వసర్గస్థితిలయప్రభుత్వం సమవాప్నుయుః
బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు కూడా నీ పాదపద్మాలను సేవించడం వల్ల సృష్టి, స్థితి, లయాలకు అధిపతులవుతారు.
ప్రసన్నా భవ దేవేశి చతుర్వర్గప్రదాయిని । కస్త్వాం స్తోతుం క్షమో దేవి కేవలం ప్రణతోఽస్మ్యహమ్
దేవతల అధిపతివైనీ, ధర్మార్థకామమోక్షాలను ప్రసాదించే దేవీ! నిన్ను స్తుతించగలిగేది ఎవరు? నేను కేవలం నీకు నమస్కరించేవాడిని.
ఏవం స్తుతా భగవతీ దుర్గా నారాయణీ పరా । భక్త్యా వసిష్ఠమునినా ప్రసన్నా తత్క్షణాదభూత్
ఇలా వసిష్ఠమహర్షి భక్తితో స్తుతించగా, దుర్గానారాయణి అనే పరాశక్తి వెంటనే సంతోషించింది.
తదోవాచ మహాదేవీ ప్రణతార్తిహరీ మునిమ్ । సుద్యుమ్నభవనం గత్వా కురు భక్త్యా మదర్చనమ్
అప్పుడా మహాదేవి, నమస్కరించే వారి కష్టాలను తొలగించేవారు, ఆ మునితో ఇలా అన్నది: 'సుద్యుమ్నుని ఇంటికి వెళ్లి, భక్తితో నన్ను పూజించు.'
సుద్యుమ్నం శ్రావయ ప్రీత్యా పురాణం మత్ప్రియంకరమ్ । దేవీభాగవతం నామ నవాహోభిర్ద్విజోత్తమ
'సుద్యుమ్నునికి ప్రేమతో నాకు ఇష్టమైన పురాణమైన దేవీభాగవతాన్ని, తొమ్మిది రోజులు పఠించు, ద్విజశ్రేష్ఠుడా.'
శ్రవణాదేవ సతతం పుంస్త్వమస్య భవిష్యతి । ఇత్యుక్త్వా చ తిరోధానం గచ్ఛతఃస్మ శివేశ్వరౌ
ఈ కథను వినడమే చాలని, ఎప్పుడూ మగత్వం కలుగుతుందని శివుడు, పార్వతీదేవి ఇలా చెప్పి, అక్కడే కనబడకుండా పోయారు.
వసిష్ఠస్తాం దిశం నత్వా సమాగత్యాశ్రమం నిజమ్ । సమాహూయ చ సుద్యుమ్నం దేవ్యారాధనమాదిశత్
వశిష్ఠుడు ఆ దిశకు నమస్కరించి తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చి, సుద్యుమ్నుడిని పిలిపించి, దేవిని భక్తితో పూజించమని చెప్పాడు.
ఆశ్వినస్య సితే పక్షే సంపూజ్య జగదంబికామ్ । నవరాత్రవిధానేన శ్రావయామాస భూపతిమ్
ఆశ్వయుజ మాసంలో శుక్లపక్షంలో, నవరాత్రి విధానంతో జగదంబను పూజించి, ఆ పూజను రాజుకు వినిపించాడు.
శ్రుత్వా భక్త్యాపి సుద్యుమ్నః శ్రీమద్భాగవతామృతమ్ । ప్రణమ్యాభ్యర్చ్య చ గురుం లేభే పుంస్త్వం నిరంతరమ్
సుద్యుమ్నుడు భక్తితో శ్రీమద్భాగవతామృతాన్ని వినిపించి, గురువుకు నమస్కరించి పూజ చేసి, నిరంతర మగత్వాన్ని పొందాడు.
రాజ్యాసనేఽభిషిక్తస్తు వసిష్ఠేన మహర్షిణా । భువం శశాస ధర్మేణ ప్రజాశ్చైవానురంజయన్
వశిష్ఠ మహర్షి రాజసింహాసనంపై అభిషేకం చేసి, సుద్యుమ్నుడు ధర్మబద్ధంగా భూమిని పాలించి, ప్రజలను సంతోషపరిచాడు.
ఈజే చ వివిధైర్యజ్ఞైః సంపూర్ణవరదక్షిణైః । పుత్రేషు రాజ్యం సందిశ్య ప్రాప దేవ్యాః సలోకతామ్
అతడు విభిన్న యజ్ఞాలు చేసి, సమృద్ధిగా దక్షిణలు ఇచ్చి, తన కుమారులకు రాజ్యాన్ని అప్పగించి, దేవితో సమానమైన లోకాన్ని పొందాడు.
ఇతి కథితమశేషం సేతిహాసం చ విప్రా యది పఠతి సుభక్త్యా మానవో వా శృణోతి । స ఇహ సకలకామాన్ప్రాప్య దేవ్యాః ప్రసాదాత్పరమమృతమథాన్తే యాతి దేవ్యాః సలోకమ్
ఇలా ఈ కథను ఎవరు భక్తితో చదువుతారో, వినుతారో, వారు ఇహలోకంలో అన్ని కోరికలు తీరిపోగా, చివరికి దేవి కృపతో ఆమె లోకాన్ని, పరమామృతాన్ని పొందుతారు.
అథ చతుర్థోఽధ్యాయః సూత ఉవాచ। ఇతి శ్రుత్వా కథాం దివ్యాం విచిత్రాం కుంభసంభవః । శుశ్రూషుః పునరాహేదం విశాఖం వినయాన్వితః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఈ అద్భుతమైన దివ్యకథను వినిన కుంభసంభవుడు, మరింత వినాలని ఆసక్తితో, వినయంగా విశాఖుని అడిగాడు.
అగస్త్య ఉవాచ। దేవసేనాపతే . దేవ విచిత్రేయం శ్రుతా కథా । పునరన్యచ్చ మాహాత్మ్యం వద భాగవతస్య మే
అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: దేవసేనాధిపతీ, ఈ విశేషమైన కథను విన్నాను. ఇప్పుడు భగవత్కథ మహిమను మరింత వివరంగా చెప్పు.
స్కన్ద ఉవాచ। మిత్రావరుణసంభూత మునే శృణు కథామిమామ్ । యత్రైకదేశ మహిమా ప్రోక్తా భాగవతస్య తు
స్కందుడు ఇలా అన్నాడు: మిత్రావరుణుని వంశంలో పుట్టిన మునీశ్వరా, ఈ కథను విను. ఇందులో భాగవత మహిమలో కొంత భాగం వివరించబడింది.