పతతాం పాపినాం యత్ర భవేదేవ ప్రకమ్పనమ్ । అతీవ హిమతోయాక్తం క్రోశార్ధం చ ప్రకమ్పనమ్
పాపులు పడిపోతే అక్కడ దడ వణుకు కలుగుతుంది. చాలా చల్లని నీటితో నిండిపోయి, అర క్రోశ పొడవు దడ వణుకు గోతిగా చెప్పబడింది.
దదత్యేవ హి మే దూతా యత్రోల్కాః పాపినాం ముఖే । ధనుర్వింశత్ప్రమాణం తదుల్కాభిశ్చ సుసఙ్కులమ్
నా దూతలు ఎప్పుడూ పాపుల నోళ్లలో అగ్నిపిండాలు పెడతారు. ఇరవై ధనుస్సుల పొడవు ఉన్న ఆ గోతిలో అగ్నిపిండాలతో నిండిపోయి ఉంటుంది.
లక్షపౌరుషమానం చ గమ్భీరం చ ధనుఃశతమ్ । నానాప్రకారకృమిభిః సంయుక్తం చ భయానకమ్
నూరు పురుషుల లోతు, నూరు విల్లు వెడల్పుతో, భయంకరంగా ఉండి, ఎన్నో రకాల పురుగులతో నిండిన ఒక గొయ్యి ఉంది.
అత్యన్ధకారవ్యాప్తం చ కూపాకారం చ వర్తులమ్ । తద్భక్ష్యైః పాపిభిర్యుక్తం ప్రణశ్యద్భిః పరస్పరమ్
ఆ గొయ్యి పూర్తిగా చీకటితో కప్పబడి, బావిలా వృత్తాకారంగా ఉంటుంది. అందులో పాపులు ఒకరినొకరు తినుకుంటూ నశిస్తారు.
తప్తతోయప్రదగ్ధైశ్చ జ్వలద్భిః కీటభక్షితైః । ధ్వాన్తేన చక్షుషా చాన్ధైరన్ధకూపః ప్రకీర్తితః
అక్కడ పాపులను మంటలతో మండే పురుగులు తినిపిస్తాయి, వేడినీటితో కాలిపోతారు, చీకటిలో కనులు కనిపించవు. దీనిని అంధకూపం అంటారు.
నానాప్రకారశస్త్రౌఘైర్యత్ర విద్ధాశ్చ పాపినః । ధనుర్వింశత్ప్రమాణం చ వేధనం తత్ప్రకీర్తితమ్
అక్కడ పాపులను ఎన్నో రకాల ఆయుధాలతో పొడుస్తారు. ఆ గాయం ఇరవై విల్లు వెడల్పుగా ఉంటుంది.
దణ్డేన తాడితా యత్ర మమ దూతైశ్చ పాపినః । ధనుఃషోడశమానం చ తత్కుణ్డం దణ్డతాడనమ్
అక్కడ నా దూతలు పాపులను దండాలతో కొడతారు. ఆ గోతిని పదహారు విల్లు వెడల్పుతో దండతాడనంగా పిలుస్తారు.
నిరుద్ధాశ్చ మహాజాలైర్యథా మీనాశ్చ పాపినః । ధనుర్వింశత్ప్రమాణం చ జాలరన్ధ్రం ప్రకీర్తితమ్
పాపులను పెద్ద వలలతో చేపల్లా పట్టుకుంటారు. ఆ వల రంధ్రం ఇరవై విల్లు వెడల్పుగా ఉంటుంది.
పతతాం పాపినాం కుణ్డే దేహశ్చూర్ణో భవేదిహ । లోహబన్దీనిబద్ధానాం కోటిపౌరుషమానకమ్
పాపులు పడే ఆ గోతిలో వారి శరీరాలు పొడి అవుతాయి. ఇనుపపు ఖైదీలలా బంధించబడిన వారికి అది కోటి పురుషుల పరిమాణంలో ఉంటుంది.
గమ్భీరం ధ్వాన్తసంయుక్తం ధనుర్వింశత్ప్రమాణకమ్ । మూర్చ్ఛితానాం జడానాం చ దేహచూర్ణం ప్రకీర్తితమ్
ఆ గోతిలో లోతుగా చీకటి నిండివుంటుంది, ఇరవై విల్లు వెడల్పు ఉంటుంది. అక్కడ మూర్ఛపోయినవారి, జడుల శరీరాలు పొడిచేయబడతాయి.
దలితాః పాపినో యత్ర మమ దూతైశ్చ తాడితాః । ధనుఃషోడశమానం చ తత్కుణ్డం దలనం స్మృతమ్
అక్కడ నా దూతలు పాపులను నలిపి కొడతారు. పదహారు విల్లు వెడల్పుతో ఉన్న ఆ గోతిని నలిపే స్థలం అంటారు.
పతనేనైవ పాపీ చ శుష్కకణ్ఠోష్ఠతాలుకః । బాలుకాసు చ తప్తాసు ధనుస్త్రింశత్ప్రమాణకమ్
పాపి పడిపోతే అతని నోరు, పెదాలు, నరాలు ఎండిపోతాయి. ముప్పై విల్లు వెడల్పుతో ఉన్న వేడి మట్టితో నిండిన గోతిలో పడతాడు.
శతపౌరుషమానం చ గమ్భీరం ధ్వాన్తసంయుతమ్ । శోషణం కుణ్డమేతద్ధి పాపినాం పరదుఃఖదమ్
నూరు పురుషుల లోతుతో, చీకటి నిండిన, ముప్పై విల్లు వెడల్పుతో ఉన్న ఆ గోతిని ఎండబెట్టే గోతిగా పిలుస్తారు. అది పాపులకు బాధను కలిగిస్తుంది.
నానాచర్మకషాయోదపరిపూర్ణం ధనుఃశతమ్ । దుర్గన్ధియుక్తతద్భక్ష్యైః ప్రాణిభిః సఙ్కులం కషమ్
నూరు విల్లు పరిమాణంలో, ఎన్నో రకాల చర్మాలు, కషాయాలతో నిండిన, దుర్గంధంతో కూడిన, పాపులను తినే క్రూర జంతువులతో కిక్కిరిసిన గోతిలో పాపులు పడతారు.
శూర్పాకారముఖం కుణ్డం ధనుర్ద్వాదశమానకమ్ । తప్తలోహబాలుకాభిః పూర్ణం పాతకిసంయుతమ్
పన్నెండు విల్లు వెడల్పుతో, వడకట్టె ఆకారంలో నోటితో, వేడి ఇనుప మట్టితో నిండిన, పతితులతో కూడిన గోతిగా ఉంది.
దుర్గన్ధియుక్తం తద్భక్ష్యైః పాపిభిః సఙ్కులం సతి । శూర్పాకారముఖం కుణ్డం ధనుర్ద్వాదశమాత్రకమ్
దుర్గంధంతో, పాపులను తినే వారితో నిండిన, వడకట్టె ఆకారంలో నోటితో, పన్నెండు విల్లు పరిమాణంలో ఉన్న గోతిగా ఉంది.
ప్రతప్తబాలుకాపూర్ణం మహాపాతకిభిర్యుతమ్ । అన్తరగ్నిశిఖానాం చ జ్వాలావ్యాప్తముఖం సదా
వేడి మట్టితో నిండిన, మహాపాతకులతో కూడిన, లోపల ఎప్పుడూ అగ్ని జ్వాలలు ఎగసిపడే గోతిగా ఉంది.
ధనుర్వింశతిమాత్రం చ ప్రమాణం యస్య సున్దరి । జ్వాలాభిర్దగ్ధగాత్రైశ్చ పాపిభిర్వ్యాప్తమేవ చ
ఓ సుందరి! ఆ గోతికి ఇరవై విల్లు పరిమాణం ఉంటుంది. అగ్ని జ్వాలలతో శరీరాలు కాలిపోయిన పాపులతో నిండివుంటుంది.
తన్మహాక్లేశదం శశ్వత్కుణ్డం జ్వాలాముఖం స్మృతమ్ । పాతమాత్రాద్యత్ర పాపీ మూర్చ్ఛితో వై నరో భవేత్
అది ఎప్పుడూ గొప్ప బాధను కలిగించే, జ్వాలలతో నిండిన గోతిగా ప్రసిద్ధి. అందులో పాపి పడగానే మూర్ఛపోతాడు.
తప్తేష్టకాభ్యన్తరితం వాప్యర్ధం జిహ్మకుణ్డకమ్ । ధూమాన్ధకారసంయుక్తం ధూమ్రాన్ధైః పాపిభిర్యుతమ్
వేడి ఇటుకలతో చుట్టబడి, అర చెరువు పరిమాణంలో, వంకరగా ఉండి, పొగ, చీకటి నిండిన, పొగతో చూపు కోల్పోయిన పాపులతో కూడిన గోతిగా ఉంది.
ధనుఃశతం శ్వాసరన్ధ్రైర్ధూమ్రాన్ధం పరికీర్తితమ్ । పాతమాత్రాద్యత్ర పాపీ నాగైశ్చ వేష్టితో భవేత్
వందు ధనుస్సుల పొడవు ఉన్న ఆ స్థలం పొగతో, చీకటితో నిండిపోయి ఉంటుందని చెబుతారు. అక్కడ పాపులు పడిన వెంటనే, ప్రతి ఊపిరి తీసుకునే సమయంలో, నాగులు చుట్టిపడతారు.
ధనుఃశతం నాగపూర్ణం తన్నాగైర్వేష్టితం భవేత్ । షడశీతి చ కుణ్డాని మయోక్తాని నిశామయ । లక్షణం చాపి తేషాం చ కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
వందు ధనుస్సుల పొడవు ఉన్న ఆ ప్రాంతం నాగులతో నిండిపోయి, ఆ నాగులు అక్కడి వారికి చుట్టిపడతారు. ఎనభై ఆరు కుండలు ఉన్నాయని నేను చెప్పాను. వాటి లక్షణాలు వినాలనుకుంటున్నావా?
సావిత్ర్యుపాఖ్యానవర్ణనమ్ సావిత్ర్యువాచ దేవీభక్తిం దేహి మహ్యం సారాణాం చైవ సారకమ్ । పుంసాం ముక్తిద్వారబీజం నరకార్ణవతారకమ్
సావిత్రి ఇలా అడిగింది: అమ్మవారిపై నాకు భక్తి కలిగించు. అన్ని ముఖ్యమైన విషయాల్లో మిగిలిన సారం కూడా ఇవ్వు. మానవులకు మోక్ష ద్వారానికి విత్తనంగా, నరకసముద్రాన్ని దాటి పోవడానికి తుడిపాటగా ఉండే దాన్ని ప్రసాదించు.
కారణం ముక్తిసారాణాం సర్వాశుభవినాశనమ్ । దారకం కర్మవృక్షాణాం కృతపాపౌఘహారణమ్
మోక్షానికి మూలమైనది, అన్ని అశుభాలను నశింపజేసేది, కర్మవృక్షానికి పుట్టినది, చేసిన పాపాలను తొలగించేది అదే.
ముక్తిశ్చ కతిథాప్యస్తి కిం వా తాసాం చ లక్షణమ్ । దేవీభక్తిం భక్తిభేదం నిషేకస్యాపి ఖణ్డనమ్
మోక్షానికి ఎన్ని విధాలున్నాయి? వాటి లక్షణాలు ఏమిటి? అమ్మవారిపై భక్తి, భక్తి రకాలు, దీక్షను ఖండించడాన్ని కూడా చెప్పు.
తత్త్వజ్ఞానవిహీనా చ స్త్రీజాతిర్విధినిర్మితా । కిఞ్చిఞ్జ్ఞానం సారభూతం వద వేదవిదాం వర
నియమానుసారం స్త్రీలు తత్వజ్ఞానం లేకుండా పుట్టారు. వేదాలను బాగా తెలిసినవాడవు కదా, జ్ఞానసారం కొంతైనా చెప్పు.
సర్వం దానం చ యజ్ఞశ్చ తీర్థస్నానం వ్రతం తపః । అజ్ఞానిజ్ఞానదానస్య కలాం నార్హన్తి షోడశీమ్
అన్ని దానాలు, యజ్ఞాలు, తీర్థస్నానాలు, వ్రతాలు, తపస్సులు — అవన్నీ కూడా, అజ్ఞానివైనా జ్ఞానివైనా ఇచ్చే జ్ఞానదానానికి పదహారు వంతులలో ఒక వంతుకూడా సరిపోవు.
పితుః శతగుణా మాతా గౌరవే చేతి నిశ్చితమ్ । మాతుః శతగుణః పూజ్యో జ్ఞానదాతా గురుః ప్రభో
తండ్రితో పోలిస్తే తల్లి శతగుణంగా గౌరవించదగినది అని నిశ్చయం. తల్లితో పోలిస్తే జ్ఞానం ఇచ్చే గురువు శతగుణంగా పూజించదగినవాడు ప్రభూ.
ధర్మరాజ ఉవాచ పూర్వం సర్వో వరో దత్తో యస్తే మనసి వాఞ్ఛితః । అధునా శక్తిభక్తిస్తే వత్సే భవతు మద్వరాత్
ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు: ముందు నీ మనసులో కోరుకున్న ప్రతి వరం నీకు ఇచ్చాను. ఇప్పుడు నా వరంతో నీకు శక్తి, భక్తి కలగాలి కుమారీ.
శ్రోతుమిచ్ఛసి కల్యాణి శ్రీదేవీగుణకీర్తనమ్। వక్తౄణాం పృచ్ఛకానాం చ శ్రోతౄణాం కులతారణమ్
శుభలక్షణాల కలిగినవాడివి, అమ్మవారి గుణగానాన్ని వినాలనుకుంటున్నావా? అడిగేవారికి, చెప్పేవారికి, వినేవారికి తమ వంశాన్ని దాటించే మార్గం అది.