బిభర్తి సూక్ష్మం దేహం తం తద్రూపం భోగహేతవే । స దేహో న భవేద్భస్మ జ్వలదగ్నౌ మమాలయే
అతడు అనుభవాల కోసం అదే రూపంలో సూక్ష్మశరీరాన్ని ధరించుకుంటాడు. ఆ సూక్ష్మశరీరం నా మండుతున్న లోకంలో బూడిదకాదు.
జలేన నష్టో దేహీ వా ప్రహారే సుచిరం కృతే । న శస్త్రేణ న వాస్త్రేణ సుతీక్ష్ణకణ్టకే తథా
ప్రాణి నీటిలో కరిగిపోదు, ఎంతకాలమైనా గాయపరచినా నాశనం కాదు, ఆయుధంతో కానీ, వస్త్రంతో కానీ, పదునైన ముల్లుతో కానీ నాశనం కాదు.
తప్తద్రవే తప్తలోహే తప్తపాషాణ ఏవ చ । ప్రతప్తప్రతిమాశ్లేషే యత్పూర్వపతనేఽపి చ
కరిగిన ద్రవంలో కానీ, వేడి ఇనుములో కానీ, వేడి రాయిలో కానీ, వేడి విగ్రహాన్ని ఆలింగనం చేసినా కానీ, గతంలో పడిపోయినా కానీ, నాశనం కాదు.
న దగ్ధో న చ భగ్నః స భుఙ్క్తే సన్తాపమేవ చ । కథితో దేహవృత్తాన్తః కారణం చ యథాగమమ్ । కుణ్డానాం లక్షణం సర్వం బోధాయ కథయామి తే
అతడు కాలిపోవడు, విరగడూ కాదు, కేవలం బాధను అనుభవిస్తాడు. శరీర విశేషాలు, దాని కారణం శాస్త్రప్రకారం వివరించాను. ఇప్పుడు కుండాల లక్షణాలన్నీ నీకు చెప్పబోతున్నాను.
ఇతి శ్రీమద్దేవీభాగవతే మహాపురాణేఽష్టాదశసాహస్ర్యాం సంహితాయాం నవమస్కన్ధే నారాయణనారదసంవాదే దేవపూజనాత్ సర్వారిష్టనివృత్తివర్ణనం నామ షట్త్రింశోఽధ్యాయః
ఇలా అష్టాదశ వేల శ్లోకాలతో కూడిన శ్రీమద్ది భాగవత మహాపురాణంలో, నవమ స్కంధంలో, నారాయణుడు నారదునితో చేసిన సంభాషణలో, దేవతల పూజ వల్ల సమస్త అపశకునాలు తొలగిపోవడాన్ని వివరించే ముప్పత్తారు అధ్యాయం ముగిసింది.
నానానరకకుణ్డవర్ణనమ్ సావిత్ర్యువాచ ధర్మరాజ ఉవాచ పూర్ణేన్దుమణ్డలాకారం సర్వం కుణ్డం చ వర్తులమ్ । నిమ్నం పాషాణభేదైశ్చ పాచితం బహుభిః సతి
వివిధ నరక కుండాల వివరాలు: సావిత్రి అడిగింది — ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు: ఆ కుండం పూర్తిగా వృత్తాకారంగా, పూర్ణ చంద్రబింబంలా ఉంటుంది. లోతుగా, ఎన్నో విరిగిన రాళ్లతో నిండివుంటుంది.
న నశ్వరం చాప్రలయం నిర్మితం చేశ్వరేచ్ఛయా । క్లేశదం పాతకానాం చ నానారూపం తదాలయమ్
అది నశించదూ, లయమవదు కూడా. అది భగవంతుని సంకల్పంతో నిర్మించబడింది. పాపులకు బాధనిచ్చే, అనేక రూపాలుగా ఉండే స్థలమది.
జ్వలదఙ్గారరూపం చ శతహస్తశిఖాన్వితమ్ । పరితః క్రోశమానం చ వహ్నికుణ్డం ప్రకీర్తితమ్
అది మండుతున్న బొగ్గులతో నిండి, వంద చేతుల ఎత్తైన మంటలతో చుట్టూ ఒక క్రోశం మేర వ్యాపించి, అగ్నికుండంగా పిలవబడుతుంది.
మహాశబ్దం ప్రకుర్వద్భిః పాపిభిః పరిపూరితమ్ । రక్షితం మమ దూతైశ్చ తాడితైశ్చాపి సన్తతమ్
అది పాపులు చేసే భయంకరమైన అరుపులతో నిండి, నా దూతలు ఎప్పుడూ కాపలా వేశి కొడుతూ ఉంటారు.
ప్రతప్తోదకపూర్ణం చ హింస్రజన్తుసమన్వితమ్ । మహాఘోరం కాకుశబ్దం ప్రహారేణ దృఢేన చ
అది మరిగిన నీటితో నిండి, హింసకరమైన జంతువులతో కూడి, భయంకరమైన అరుపులు, దారుణమైన దెబ్బలతో చాలా భయానకంగా ఉంటుంది.
క్రోశార్ధమానం తద్దూతైస్తాడితైర్మమ పార్షదైః । తప్తక్షారోదకైః పూర్ణం పునః కాకైశ్చ సఙ్కులమ్
అది అర క్రోశం పొడవు, నా సేవకులు కొడుతూ ఉంటారు, మళ్లీ వేడినూనెతో నిండి, కాకులతో కిక్కిరిసిపోతుంది.
సఙ్కులం పాపిభిశ్చైవ క్రోశమానం భయానకమ్ । త్రాహీతి శబ్దం కుర్వద్భిర్మమ దూతైశ్చ తాడితైః
అది పాపులతో కిక్కిరిసిపోయి, భయంతో అరుస్తూ, నా దూతలు కొడుతూ ఉండగా, 'రక్షించండి!' అని అరుస్తుంటారు.
ప్రచలద్భిరనాహారైః శుష్కకణ్ఠోష్ఠతాలుకైః । విడ్భిరేవ కృతం పూర్ణం క్రోశమానం చ కుత్సితమ్
కంపిస్తున్న, ఆకలితో నలిగిపోయిన దేహాలతో, గొంతు, పెదాలు, నాలుకలు ఎండిపోయి, పూర్తిగా మలంతో నిండిపోయి, దురదృష్టవంతులా అరుస్తూ ఉన్నారు.
అతిదుర్గన్ధిసంసక్తం వ్యాప్తం పాపిభిరన్వహమ్ । తాడితైర్మమ దూతైశ్చ తదాహారైః సుదారుణైః
తీవ్రమైన దుర్వాసనతో అంటుకుని, పాపులు ప్రతిరోజూ నిండిపోయి, నా దూతలు కొట్టడంతో, ఆ భయంకరమైన ఆహారాల వల్ల బాధపడుతూ ఉంటారు.
రక్షేతి శబ్దం కుర్వద్భిస్తత్కీటైరేవ భక్షితైః । తప్తమూత్రద్రవైః పూర్ణం మూత్రకీటైశ్చ సఙ్కులమ్
'రక్షించు' అని అరుస్తూ, ఆ పురుగులు తినిపోతూ, వేడి మూత్రపు ద్రవంతో నిండి, మూత్రపు పురుగులతో కిక్కిరిసిపోయి ఉంటారు.
యుక్తం మహాపాతకిభిస్తత్కీటైర్భక్షితైః సదా । గవ్యూతిమానం ధ్వాన్తాక్తం శబ్దకృద్భిశ్చ సన్తతమ్
పెద్ద పాపులు ఎప్పుడూ అక్కడ ఉండి, ఆ పురుగులు తినిపోతూ, ఒక గవ్యూతి పొడవు ఉన్న, చీకటిలో మునిగిపోయిన, అరుపులతో మారుమోగే స్థలం.
మద్దూతైస్తాడితైర్ఘోరైః శుష్కకణ్ఠోష్ఠతాలుకైః । శ్లేష్మపూర్ణం ప్రశమితం తత్కీటైః పూరితం సదా
నా భయంకరమైన దూతలు కొట్టగా, గొంతు, పెదాలు, నాలుకలు ఎండిపోయి, లాలాజలంతో నిండి, ఆ పురుగులతో ఎప్పుడూ నిండిపోయి, నిశ్శబ్దంగా ఉంటారు.
తద్భోజిభిః పాపిభిశ్చ వేష్టితం వేష్టితైః సదా । క్రోశార్ధం గరకుణ్డం చ గరభోజిభిరన్వితమ్
ఆ పాపాత్ములు తినే వారు చుట్టూ ఉండి, ఎప్పుడూ వారితో కప్పబడి, అరగవ్యూతి పరిమాణంలో ఉన్న విషపు కుండలో, విషం తినేవారు కూడా ఉంటారు.
గరకీటైర్భక్షితైశ్చ పాపిభిః పూర్ణమేవ చ । తాడితైర్మమ దూతైశ్చ శబ్దకృద్భిశ్చ కమ్పితైః
విషం తినే పురుగులు, పాపులు పూర్తిగా నింపి, నా దూతలు కొట్టుతూ, భయంకరమైన శబ్దాలు చేసే వాళ్లతో కంపించిపోతుంది.
సర్పాకారేర్వజ్రదంష్ట్రై శుష్కకణ్ఠైః సుదారుణైః । నేత్రయోర్మలపూర్ణం చ క్రోశార్ధం కీటసంయుతమ్
పాము లాంటి వజ్రపు పళ్లతో, ఎండిపోయిన గొంతుతో, చాలా భయంకరంగా ఉండి, అరగవ్యూతి పరిమాణంలో, కన్నుల మధ్య మలంతో నిండి, పురుగులతో కిక్కిరిసిపోతుంది.
పాపిభిః సఙ్కులం శశ్వద్భ్రమద్భిః కీటభక్షితైః । వసారసేన సమ్పూర్ణం క్రోశతుర్యం సుదుఃసహమ్
పాపులు ఎప్పుడూ అక్కడ గుంపుగా ఉండి, తిరుగుతూ పురుగులు తినిపోతూ, మజ్జ, కొవ్వుతో నిండి, వాపీ తుర్య పరిమాణంలో, తట్టుకోలేనంత భయంకరంగా ఉంటుంది.
తద్భోజిభిః పాతకిభిర్మమ దూతైశ్చ తాడితైః । శుక్రకుణ్డం క్రోశమితం శుక్రకీటైశ్చ సంయుతమ్
అది తినే వారు పాపాత్ములు, నా దూతలు కొట్టుతూ, ఒక గవ్యూతి పరిమాణంలో ఉన్న శుక్రపు కుండలో, శుక్రం తినే పురుగులతో కలసి ఉంటుంది.
పాపిభిః సఙ్కులం శశ్వద్ ద్రవద్భిః కీటభక్షితైః । దుర్గన్ధిరక్తపూర్ణం చ వాపీమానం గభీరకమ్
పాపులు ఎప్పుడూ గుంపుగా ఉండి, ప్రవహిస్తూ పురుగులు తినిపోతూ, దుర్వాసన రక్తంతో నిండి, లోతైన పెద్ద గోతిగా ఉంటుంది.
తద్భోజిభిః పాపిభిశ్చ సఙ్కులం కీటభక్షితమ్ । పూర్ణం నేత్రాశ్రుభిస్తప్తం బహుపాపిభిరన్వితమ్
ఆ పాపాత్ములు, పాపులు గుంపుగా ఉండి, పురుగులు తినిపోతూ, కన్నీటి వేడితో నిండి, అనేక మంది పాపులతో కలసి ఉంటుంది.
వాపీతుర్యప్రమాణం చ రుదద్భిః కీటభక్షితైః । నృణాం గాత్రమలైర్యుక్తం తద్భక్షైః పాపిభిర్యుతమ్
వాపీ తుర్య పరిమాణంలో, ఏడుస్తూ పురుగులు తినిపోతూ, మనుషుల శరీర మలంతో కలసి, పాపులు తినే స్థలం.
తాడితైర్మమ దూతైశ్చ వ్యగ్రైశ్చ కీటభక్షితైః । కర్ణవిట్పరిపూర్ణం చ తద్భక్షైః పాపిభిర్వృతమ్
నా దూతలు కొట్టగా, తొందరగా పురుగులు తినిపోతూ, చెవి మలంతో నిండి, దాన్ని తినే పాపులు చుట్టూ ఉన్నారు.
వాపీతుర్యప్రమాణం చ బ్రువద్భిః కీటభక్షితైః । మజ్జాపూర్ణం నరాణాం చ మహాదుర్గన్ధిసంయుతమ్
వాపీ తుర్య పరిమాణంలో, మాట్లాడుతూ పురుగులు తినిపోతూ, మనుషుల మజ్జతో నిండి, ఘోరమైన దుర్వాసనతో కలసి ఉంటుంది.
మహాపాతకిభిర్యుక్తం వాపీతుర్యప్రమాణకమ్ । పరిపూర్ణం సిగ్ధమాంసైర్మమ దూతైశ్చ తాడితైః
పెద్ద పాపులు అక్కడ ఉండి, వాపీ తుర్య పరిమాణంలో, కొవ్వు మాంసంతో పూర్తిగా నిండి, నా దూతలు కొట్టుతూ ఉంటారు.
పాపిభిః సఙ్కులం చైవ వాపీమానం భయానకమ్ । కన్యావిక్రయిభిశ్చైవ తద్భక్ష్యైః కీటభక్షితైః
పాపులు గుంపుగా ఉండి, భయంకరమైన పరిమాణంలో గోతిగా, అమ్మాయిలను అమ్మేవారు అక్కడ ఉండి, దాన్ని తినేవారు, పురుగులు తినేవారు కూడా ఉంటారు.
పాహీతి శబ్దం కుర్వద్భిస్త్రాసితైశ్చ భయానకైః । వాపీతుర్యప్రమాణం చ నఖాదికచతుష్టయమ్
'రక్షించు' అని అరుస్తూ, భయపడి, భయంకరంగా ఉండి, వాపీ తుర్య పరిమాణంలో, నాలుగు రకాల నఖాలు మరియు వాటితో సమానమైన పదార్థాలు నిండిన గోతిగా ఉంటుంది.