దానవానాం చ సిద్ధానాం తపసాం చ పరం పదమ్ । యోగానాం చైవ వేదానాం కీర్తనం సేవనం విభో
దానవులు, సిద్ధులు, తపస్సు చేసే వారికి ఇది పరమపదం; యోగాలకు, వేదాలకు ఇది కీర్తి, సేవ.
ముక్తిత్వమమరత్వం చ సర్వసిద్ధిత్వమేవ చ । శ్రీశక్తిసేవకస్యైవ కలాం నార్హన్తి షోడశీమ్
మోక్షం, అమరత్వం, అన్ని సిద్ధులు—ఇవి అన్నీ శ్రీశక్తిని సేవించకుండా, వాటిలో పదహారవంతు భాగమూ దక్కదు.
భజామి కేన విధినా వద వేదవిదాంవర । శుభకర్మవిపాకం చ శ్రుతం నౄణాం మనోహరమ్
నేను ఏ విధంగా పూజించాలో చెప్పు, వేదాలను బాగా తెలిసినవాడా. మంచి పనుల ఫలితాలు ఎంత ఆనందంగా ఉంటాయో మనుషుల ద్వారా విన్నాను.
కర్మాశుభవిపాకం చ తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి । ఇత్యుక్త్వా చ సతీ బ్రహ్మన్ భక్తినమ్రాత్మకన్ధరా
చెడు పనుల ఫలితాలు కూడా నాకు వివరించు. ఇలా అడిగి, భక్తితో తలవంచి నిలబడి ఆమె బ్రహ్మదేవుని ప్రార్థించింది.
తుష్టావ ధర్మరాజం చ వేదోక్తేన స్తవేన చ । సావిత్ర్యువాచ తపసా ధర్మమారాధ్య పుష్కరే భాస్కరః పురా
ఆమె వేదాలలో చెప్పిన స్తోత్రంతో ధర్మరాజును స్తుతించింది. సావిత్రి ఇలా చెప్పింది: పుష్కరంలో తపస్సు చేసి, సూర్యుడు ధర్మాన్ని కొడుకుగా పొందాడు.
ధర్మం సూర్యః సుతం ప్రాప ధర్మరాజం నమామ్యహమ్ । సమతా సర్వభూతేషు యస్య సర్వస్య సాక్షిణః
సూర్యుడు కొడుకుగా పొందిన ధర్మరాజుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన అన్ని జీవుల పట్ల సమంగా ఉంటాడు, అన్నింటికీ సాక్షిగా ఉంటాడు.
అతో యన్నామ శమనమితి తం ప్రణమామ్యహమ్ । యేనాన్తశ్చ కృతో విశ్వే సర్వేషాం జీవినాం పరమ్
అందుకే శమనుడు అనే పేరుగలవారిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన ద్వారా సకల జీవులకు అంతం కలుగుతుంది.
కామానురూపం కాలేన తం కృతాన్తం నమామ్యహమ్ । బిభర్తి దణ్డం దణ్డాయ పాపినాం శుద్ధిహేతవే
ప్రతి ఒక్కరి కోరికలకు తగినట్టు, సరైన సమయంలో అంతం కలిగించే కృతాంతుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన పాపుల శుద్ధికై దండాన్ని ధరించి శిక్షను విధిస్తాడు.
నమామి తం దణ్డధరం యః శాస్తా సర్వజీవినామ్ । విశ్వం చ కలయత్యేవ యః సర్వేషు చ సన్తతమ్
అన్ని జీవులకు పాలకుడైన దండధారుణిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన సర్వలోకాన్ని ఎల్లప్పుడూ చూస్తూ ఉంటాడు.
అతీవ దుర్నివార్యం చ తం కాలం ప్రణమామ్యహమ్ । తపస్వీ బ్రహ్మనిష్ఠో యః సంయమీ సఞ్జితేన్ద్రియః
ఎవరూ ఎదుర్కోలేని కాలుడిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన తపస్సు చేసేవాడు, బ్రహ్మంలో స్థిరుడైనవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
జీవానాం కర్మఫలదస్తం యమం ప్రణమామ్యహమ్ । స్వాత్మారామశ్చ సర్వజ్ఞో మిత్రం పుణ్యకృతాం భవేత్
జీవులకు కర్మఫలాన్ని ఇచ్చేవాడైన యముని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన తనలో తానే ఆనందించేవాడు, అన్నిటిని తెలిసినవాడు, పుణ్యకారులకు మిత్రుడు.
పాపినాం క్లేశదో యస్తం పుణ్యమిత్రం నమామ్యహమ్ । యజ్జన్మ బ్రహ్మణోంఽశేన జ్వలన్తం బ్రహ్మతేజసా
పాపులకి కష్టం కలిగించే, పుణ్యులకు మిత్రుడైన వానిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన బ్రహ్మదేవుని భాగంగా జన్మించి, బ్రహ్మతేజంతో ప్రకాశిస్తున్నాడు.
యో ధ్యాయతి పరం బ్రహ్మ తమీశం ప్రణమామ్యహమ్ । ఇత్యుక్త్వా సా చ సావిత్రీ ప్రణనామ యమం మునే
పరబ్రహ్మను ధ్యానించే ఆ ప్రభువుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఇలా చెప్పి, సావిత్రి యముని నమస్కరించింది, మునివరా.
యమస్తాం శక్తిభజనం కర్మపాకమువాచ హ । ఇదం యమాష్టకం నిత్యం ప్రాతరుత్థాయ యః పఠేత్
యముడు ఆమెకు తన శక్తిపూజను, కర్మఫలాలను వివరించాడు. ఈ యమాష్టకాన్ని ప్రతి రోజు ఉదయం లేచి చదివేవాడు—
యమాత్తస్య భయం నాస్తి సర్వపాపాత్ప్రముచ్యతే । మహాపాపీ యది పఠేన్నిత్యం భక్తిసమన్వితః । యమః కరోతి సంశుద్ధం కాయవ్యూహేన నిశ్చితమ్
—ఆయనకు యముడి భయం ఉండదు, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది. ఎంతటి పెద్ద పాపి అయినా, ఈ స్తోత్రాన్ని భక్తితో ప్రతిరోజూ చదివితే, యముడు అతడిని శుద్ధి చేసి, శరీరాన్ని కూడా పవిత్రం చేస్తాడు.
ఇతి శ్రీమద్దేవీభాగవతే మహాపురాణేఽష్టాదశసాహస్ర్యాం సంహితాయాం నవమస్కన్ధే యమాష్టకవర్ణనం నామేకత్రిశోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీమద్దేవీభాగవత మహాపురాణంలో, పద తొమ్మిదవ స్కంధంలో, యమాష్టకవర్ణన అనే ముప్పత్తొకవ అధ్యాయం పూర్తయ్యింది.
సావిత్ర్యుపాఖ్యానే కుణ్డసంఖ్యానిరూపణమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ మాయాబీజం మహామన్త్రం ప్రదత్త్వా విధిపూర్వకమ్ । కర్మాశుభవిపాకం చ తామువాచ రవేః సుతః
సావిత్రి కథలో: కుండల సంఖ్యను నిర్ణయించడం. శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: మాయాబీజమైన మహామంత్రాన్ని విధిపూర్వకంగా ఇచ్చి, సూర్యుని కుమారుడు ఆమెకు మంచి చెడు పనుల ఫలితాలను వివరించాడు.
ధర్మరాజ ఉవాచ శుభకర్మవిపాకాన్న నరకం యాతి మానవః । కర్మాశుభవిపాకం చ కథయామి నిశామయ
ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు: మంచి పనుల ఫలితాల వల్ల మనిషి నరకానికి పోడు. ఇప్పుడు చెడు పనుల ఫలితాలు చెబుతాను—శ్రద్ధగా విను.
నానాపురాణభేదేన నామభేదేన భామిని । నానాప్రకారం స్వర్గం చ యాతి జీవః స్వకర్మభిః
ఓ సుందరివా, పలు పురాణాల భేదంతో, పేర్ల భేదంతో, జీవుడు తన కర్మానుసారం అనేక విధాల స్వర్గాలను పొందుతాడు.
శుభకర్మవిపాకాన్న నరకం యాతి కర్మభిః । కుకర్మణా చ నరకం యాతి నానావిధం నరః
మంచి పనుల ఫలితాల వల్ల నరకానికి పోరు; చెడు పనుల వల్ల మాత్రం మనిషి అనేకరకాల నరకాలను అనుభవిస్తాడు.
నరకాణాం చ కుణ్డాని సన్తి నానావిధాని చ । నానాశాస్త్రప్రమాణేన కర్మభేదేన యాని చ
నరకాల్లో ఎన్నో రకాల గుంతలు ఉన్నాయి. ఇవి వేర్వేరు ధర్మగ్రంథాల ప్రకారం, మనుషుల చేసిన పనుల తేడాల వల్ల ఏర్పడతాయి.
విస్తృతాని చ గర్తాని క్లేశదాని చ దుఃఖినామ్ । భయఙ్కరాణి ఘోరాణి హే వత్సే కుత్సితాని చ
ఆ గుంతలు విస్తారంగా ఉంటాయి, బాధపడే వారికి తీవ్రమైన కష్టాలను కలిగిస్తాయి. అవి భయంకరంగా, ఘోరంగా, నీచంగా ఉంటాయి, ప్రియమైనవాడా!
షడశీతి చ కుణ్డాని ఏవమన్యాని సన్తి చ । నిబోధ తేషాం నామాని ప్రసిద్ధాని శ్రుతౌ సతి
ఎనభై ఆరు నరక గుంతలు ఉన్నాయి, ఇంకా మరికొన్నివున్నాయి. వాటి పేర్లు వేదాల్లో ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాయి, వాటిని విను.
వహ్నికుణ్డం తప్తకుణ్డం క్షారకుణ్డం భయానకమ్ । విట్కుణ్డం మూత్రకుణ్డం చ శ్లేష్మకుణ్డం చ దుఃసహమ్
అవి అగ్ని గుంత, వేడి గుంత, ఉప్పు గుంత, భయంకరమైన గుంత, మల గుంత, మూత్ర గుంత, తట్టుకోలేని శ్లేష్మ గుంత.
గరకుణ్డం దూషికుణ్డం వసాకుణ్డం తథైవ చ । శుక్రకుణ్డమసుక్కుణ్డమశ్రుకుణ్డం చ కుత్సితమ్
విష గుంత, మలిన గుంత, కొవ్వు గుంత, వీటితో పాటు వీర్య గుంత, పుయి గుంత, కన్నీటి గుంత కూడా ఉన్నాయి — ఇవన్నీ అసహ్యకరమైనవే.
కుణ్డం గాత్రమలానాం చ కర్ణవిట్కుణ్డమేవ చ । మజ్జాకుణ్డం మాంసకుణ్డం నక్రకుణ్డం చ దుస్తరమ్
శరీర మల గుంత, చెవి మల గుంత, ఎముక మజ్జ గుంత, మాంస గుంత, దాటి పోవడం అసాధ్యమైన మొసలి గుంత కూడా ఉన్నాయి.
లోమకుణ్డం కేశకుణ్డమస్థికుణ్డం చ దుస్తరమ్ । తామ్రకుణ్డం లోహకుణ్డం ప్రతప్తం క్లేశదం మహత్
జుట్టు గుంత, తల జుట్టు గుంత, ఎముకల గుంత, ఇవన్నీ దాటి పోవడం కష్టం. రాగి గుంత, ఇనుప గుంత, మండుతున్నవి, పెద్ద బాధను కలిగించే గుంతలు.
చర్మకుణ్డం తప్తసురాకుణ్డం చ పరికీర్తితమ్ । తీక్ష్ణకణ్టకకుణ్డం చ విషోదం విషకుణ్డకమ్
చర్మ గుంత, వేడి మద్యం గుంత, పదునైన ముల్లు గుంత, విషంతో నిండిన గుంత, విష గుంత కూడా ఉన్నాయి.
ప్రతప్తకుణ్డం తైలస్య కున్తకుణ్డం చ దుర్వహమ్ । కృమికుణ్డం పూయకుణ్డం సర్పకుణ్డం దురన్తకమ్
మరిగిన నూనె గుంత, ముల్లు గుంత, తట్టుకోలేని గుంత, పురుగుల గుంత, పుయి గుంత, పాముల గుంత, చాలా భయంకరమైనవి.
మశకుణ్డం దంశకుణ్డం భీమం గరలకుణ్డకమ్ । కుణ్డం చ వజ్రదంష్ట్రాణాం వృశ్చికానాం చ సువ్రతే
ఈగల గుంత, కాటు పురుగుల గుంత, భయంకరమైన విష గుంత, వజ్రపు పళ్లతో ఉన్నవారి గుంత, చీమల గుంత, విషధర వృష్చికాల గుంత, ఓ సద్గుణాలవాళ్లా!