చకార దేవీయజ్ఞం స పురా దక్షః ప్రజాపతిః । ధర్మశ్చ కశ్యపశ్చైవ శేషశ్చాపి చ కర్దమః
అప్పట్లో ప్రజాపతి దక్షుడు దేవియాగాన్ని నిర్వహించాడు. అలాగే ధర్ముడు, కశ్యపుడు, శేషుడు, కర్దముడు కూడా చేశారు.
స్వాయమ్భువో మనుశ్చైవ తత్పుత్రశ్చ ప్రియవ్రతః । శివః సనత్కుమారశ్చ కపిలశ్చ ధ్రువస్తథా
స్వాయంభువ మనువు, అతని కుమారుడు ప్రియవ్రతుడు, శివుడు, సనత్కుమారుడు, కపిలుడు, అలాగే ధ్రువుడు కూడా ఈ యాగాన్ని చేశారు.
రాజసూయసహస్రాణాం ఫలమాప్నోతి నిశ్చితమ్ । దేవీయజ్ఞాత్పరో యజ్ఞో నాస్తి వేదే ఫలప్రదః
దేవియాగం వల్ల వెయ్యి రాజసూయయాగాల ఫలం లభిస్తుంది. వేదాల్లో దేవియాగానికి మించిన ఫలం ఇచ్చే యాగం లేదు.
వర్షాణాం శతజీవీ చ జీవన్ముక్తో భవేద్ధ్రువమ్ । జ్ఞానేన తేజసా చైవ విష్ణుతుల్యో భవేదిహ
వాడు వంద సంవత్సరాలు జీవించి, జీవించగానే ముక్తి పొందుతాడు. జ్ఞానం, తేజస్సుతో ఇక్కడ విష్ణువుతో సమానంగా ఉంటాడు.
దేవానాం చ యథా విష్ణుర్వైష్ణవానాం చ నారద । శాస్త్రాణాం చ యథా వేదా వర్ణానాం బ్రాహ్మణో యథా
దేవతల్లో విష్ణువు ఎలా ముఖ్యుడో, వైష్ణవుల్లో నారదుడు ఎలా ప్రథముడో, శాస్త్రాలలో వేదాలు ఎలా శ్రేష్ఠమో, వర్ణాలలో బ్రాహ్మణుడు ఎలా గొప్పవాడో,
తీర్థానాం చ యథా గఙ్గా పవిత్రాణాం శివో యథా । ఏకాదశీ వ్రతానాం చ పుష్పాణాం తులసీ యథా
తీర్థాలలో గంగా ఎలా పవిత్రమో, పవిత్రులలో శివుడు ఎలా ప్రథముడో, వ్రతాలలో ఏకాదశి ఎలా ముఖ్యమో, పువ్వుల్లో తులసి ఎలా శ్రేష్ఠమో,
నక్షత్రాణాం యథా చన్ద్రః పక్షిణాం గరుడో యథా । యథా స్త్రీణాం చ ప్రకృతీ రాధా వాణీ వసున్ధరా
నక్షత్రాలలో చంద్రుడు ఎలా ప్రధానమో, పక్షుల్లో గరుడుడు ఎలా గొప్పవాడో, స్త్రీలలో ప్రకృతి, రాధ, వాణి, వసుంధర ఎలా ప్రాముఖ్యంగా ఉన్నారో,
శీఘ్రాణాం చేన్ద్రియాణాం చ చఞ్చలానాం మనో యథా । ప్రజాపతీనాం బ్రహ్మా చ ప్రజానాం చ ప్రజాపతిః
ఇంద్రియాలలో మనసు ఎలా వేగంగా, చంచలంగా ఉంటుందో, ప్రజాపతుల్లో బ్రహ్మ ఎలా ముఖ్యుడో, ప్రాణుల్లో ప్రజాపతి ఎలా గొప్పవాడో,
వృన్దావనం వనానాం చ వర్షాణాం భారతం యథా । శ్రీమతాం చ యథా శ్రీశ్చ విదుషాం చ సరస్వతీ
వనాలలో వృందావనం ఎలా శ్రేష్ఠమో, దేశాలలో భారత్ ఎలా గొప్పదో, ఐశ్వర్యవంతుల్లో శ్రీ ఎలా ప్రథమమో, పండితుల్లో సరస్వతి ఎలా శ్రేష్ఠురాలో,
పతివ్రతానాం దుర్గా చ సౌభాగ్యానాం చ రాధికా । దేవీయజ్ఞస్తథా వత్సే సర్వయజ్ఞేషు భామిని
పతివ్రతల్లో దుర్గా ఎలా ముఖ్యురాలో, సౌభాగ్యవంతుల్లో రాధికా ఎలా ప్రథమురాలో, యజ్ఞాలలో దేవీయజ్ఞం ఎలా శ్రేష్ఠమో, ఓ సుందరి!
అశ్వమేధశతేనైవ శక్రత్వం చ లభేద్ధ్రువమ్ । సహస్రేణ విష్ణుపదం సమ్ప్రాప్తః పృథురేవ చ
నూరడుగు అశ్వమేధయాగాలు చేసినవాడు తప్పకుండా ఇంద్రపదవిని పొందుతాడు; వెయ్యడుగు చేసినవాడు విష్ణుపదాన్ని పొందినవాడు పృథువు మాత్రమే.
స్నానం చ సర్వతీర్థానాం సర్వయజ్ఞేషు దీక్షణమ్ । సర్వేషాం చ వ్రతానాం చ తపసాం ఫలమేవ చ
అన్ని పవిత్రతీర్థాల్లో స్నానం చేయడం, అన్ని యజ్ఞాల్లో దీక్ష పొందడం, అన్ని వ్రతాలు, తపస్సుల ఫలితాలు—
పాఠే చతుర్ణాం వేదానాం ప్రాదక్షిణ్యం భువస్తథా । ఫలభూతమిదం సర్వం ముక్తిదం శక్తిసేవనమ్
నాలుగు వేదాలను పఠించడం, భూమిని ప్రదక్షిణ చేయడం—ఈ అన్నీ ఫలితాలు, ముక్తి కూడా, శక్తిని సేవించడంవల్ల లభిస్తాయి.
పురాణేషు చ వేదేషు చేతిహాసేషు సర్వతః । నిరూపితం సారభూతం దేవీపాదామ్బుజార్చనమ్
పురాణాలు, వేదాలు, ఇతిహాసాల్లో ఎక్కడ చూసినా, దేవి పాదపద్మాలను ఆరాధించడం అసలైన సారం అని చెప్పబడింది.
తద్వర్ణనం చ తద్ధ్యానం తన్నామగుణకీర్తనమ్ । తత్స్తోత్రస్మరణం చైవ వన్దనం జపమేవ చ
ఆమెను వర్ణించడం, ధ్యానం చేయడం, ఆమె నామగుణాలను కీర్తించడం, ఆమె స్తోత్రాలను జపించడం, స్మరించడం, వందనం చేయడం—
తత్పాదోదకనైవేద్యం భక్షణం నిత్యమేవ చ । సర్వసమ్మతమిత్యేవం సర్వేప్సితమిదం సతి
ఆమె పాదోదకాన్ని, నైవేద్యాన్ని ప్రతిరోజూ స్వీకరించడం—ఇది అందరికీ సమ్మతమైనది, అందరూ కోరుకునేది.
భజ నిత్యం పరం బ్రహ్మ నిర్గుణం ప్రకృతిం పరామ్ । గృహాణ స్వామినం వత్సే సుఖం వస చ మన్దిరే
నిత్యం పరబ్రహ్మను, నిర్గుణమైన పరాప్రకృతిని భజించు; ఓ బిడ్డా, ప్రభువును అంగీకరించి, ఇంట్లో సంతోషంగా నివసించు.
అయం తే కథితః కర్మవిపాకో మఙ్గలో నృణామ్ । సర్వేప్సితః సర్వమతస్తత్త్వజ్ఞానప్రదః పరః
ఇది నీకు చెప్పిన కర్మఫలమూ, మానవులకు మంగళకరమైనది, అందరూ కోరుకునేది, పరమమైనది, తత్త్వజ్ఞానాన్ని ప్రసాదించేది.
యమాష్టకవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ శక్తేరుత్కీర్తనం శ్రుత్వా సావిత్రీ యమవక్త్రతః । సాశ్రునేత్రా సపులకా యమం పునరువాచ సా
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: యముని నోట శక్తిని స్తుతించడం విని, సావిత్రి కన్నీళ్లు కళ్లలో నిండుకొని, ఆనందంతో రోమాంచితురాలై, మళ్లీ యముని అడిగింది.
సావిత్ర్యువాచ శక్తేరుత్కీర్తనం ధర్మ సకలోద్ధారకారణమ్ । శ్రోతౄణాం చైవ వక్తౄణాం జన్మమృత్యుజరాహరమ్
సావిత్రి ఇలా చెప్పింది: ధర్మా! శక్తిని స్తుతించడం అందరికీ విమోచనానికి కారణం; వినేవారికీ, చెప్పేవారికీ జననం, మరణం, వృద్ధాప్యాన్ని తొలగిస్తుంది.
దానవానాం చ సిద్ధానాం తపసాం చ పరం పదమ్ । యోగానాం చైవ వేదానాం కీర్తనం సేవనం విభో
దానవులు, సిద్ధులు, తపస్సు చేసే వారికి ఇది పరమపదం; యోగాలకు, వేదాలకు ఇది కీర్తి, సేవ.
ముక్తిత్వమమరత్వం చ సర్వసిద్ధిత్వమేవ చ । శ్రీశక్తిసేవకస్యైవ కలాం నార్హన్తి షోడశీమ్
మోక్షం, అమరత్వం, అన్ని సిద్ధులు—ఇవి అన్నీ శ్రీశక్తిని సేవించకుండా, వాటిలో పదహారవంతు భాగమూ దక్కదు.
భజామి కేన విధినా వద వేదవిదాంవర । శుభకర్మవిపాకం చ శ్రుతం నౄణాం మనోహరమ్
నేను ఏ విధంగా పూజించాలో చెప్పు, వేదాలను బాగా తెలిసినవాడా. మంచి పనుల ఫలితాలు ఎంత ఆనందంగా ఉంటాయో మనుషుల ద్వారా విన్నాను.
కర్మాశుభవిపాకం చ తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి । ఇత్యుక్త్వా చ సతీ బ్రహ్మన్ భక్తినమ్రాత్మకన్ధరా
చెడు పనుల ఫలితాలు కూడా నాకు వివరించు. ఇలా అడిగి, భక్తితో తలవంచి నిలబడి ఆమె బ్రహ్మదేవుని ప్రార్థించింది.
తుష్టావ ధర్మరాజం చ వేదోక్తేన స్తవేన చ । సావిత్ర్యువాచ తపసా ధర్మమారాధ్య పుష్కరే భాస్కరః పురా
ఆమె వేదాలలో చెప్పిన స్తోత్రంతో ధర్మరాజును స్తుతించింది. సావిత్రి ఇలా చెప్పింది: పుష్కరంలో తపస్సు చేసి, సూర్యుడు ధర్మాన్ని కొడుకుగా పొందాడు.
ధర్మం సూర్యః సుతం ప్రాప ధర్మరాజం నమామ్యహమ్ । సమతా సర్వభూతేషు యస్య సర్వస్య సాక్షిణః
సూర్యుడు కొడుకుగా పొందిన ధర్మరాజుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన అన్ని జీవుల పట్ల సమంగా ఉంటాడు, అన్నింటికీ సాక్షిగా ఉంటాడు.
అతో యన్నామ శమనమితి తం ప్రణమామ్యహమ్ । యేనాన్తశ్చ కృతో విశ్వే సర్వేషాం జీవినాం పరమ్
అందుకే శమనుడు అనే పేరుగలవారిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన ద్వారా సకల జీవులకు అంతం కలుగుతుంది.
కామానురూపం కాలేన తం కృతాన్తం నమామ్యహమ్ । బిభర్తి దణ్డం దణ్డాయ పాపినాం శుద్ధిహేతవే
ప్రతి ఒక్కరి కోరికలకు తగినట్టు, సరైన సమయంలో అంతం కలిగించే కృతాంతుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన పాపుల శుద్ధికై దండాన్ని ధరించి శిక్షను విధిస్తాడు.
నమామి తం దణ్డధరం యః శాస్తా సర్వజీవినామ్ । విశ్వం చ కలయత్యేవ యః సర్వేషు చ సన్తతమ్
అన్ని జీవులకు పాలకుడైన దండధారుణిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన సర్వలోకాన్ని ఎల్లప్పుడూ చూస్తూ ఉంటాడు.
అతీవ దుర్నివార్యం చ తం కాలం ప్రణమామ్యహమ్ । తపస్వీ బ్రహ్మనిష్ఠో యః సంయమీ సఞ్జితేన్ద్రియః
ఎవరూ ఎదుర్కోలేని కాలుడిని నేను నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన తపస్సు చేసేవాడు, బ్రహ్మంలో స్థిరుడైనవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.