కాం కాం యోనిం యాతి జీవః కర్మణా కేన వా పునః । కేన వా కర్మణా స్వర్గం కేన వా నరకం పితః
జీవుడు ఏ కర్మవల్ల ఏ యోనిలో జన్మిస్తాడు? మళ్ళీ ఏ కర్మవల్ల జన్మిస్తాడు? ఏ కర్మవల్ల స్వర్గానికి వెళ్తాడు? ఏ కర్మవల్ల నరకానికి వెళ్తాడు, తండ్రీ?
కేన వా కర్మణా ముక్తిః కేన భక్తిర్భవేద్ గురౌ । కేన వా కర్మణా యోగీ రోగీ వా కేన కర్మణా
ఏ కర్మవల్ల మోక్షం లభిస్తుంది? ఏ కర్మవల్ల గురువుకు భక్తి కలుగుతుంది? ఏ కర్మవల్ల యోగిగా మారుతాడు? ఏ కర్మవల్ల రోగిగా అవుతాడు?
కేన వా దీర్ఘజీవీ చ కేనాల్పాయుశ్చ కర్మణా । కేన వా కర్మణా దుఃఖీ సుఖీ వా కేన కర్మణా
ఏ కర్మవల్ల దీర్ఘాయువు కలుగుతుంది? ఏ కర్మవల్ల తక్కువ ఆయుష్షు వస్తుంది? ఏ కర్మవల్ల దుఃఖి అవుతాడు? ఏ కర్మవల్ల సుఖి అవుతాడు?
అఙ్గహీనశ్చ కాణశ్చ బధిరః కేన కర్మణా । అన్ధో వా పఙ్గురపి వా ప్రమత్తః కేన కర్మణా
ఏ కర్మవల్ల అవయవాలు లేని వాడవుతాడు? ఏ కర్మవల్ల కళ్ళు ఒకటి పోయినవాడవుతాడు? ఏ కర్మవల్ల చెవులు వినిపించని వాడవుతాడు? ఏ కర్మవల్ల అంధుడు, లెంగుడు, పిచ్చివాడు అవుతాడు?
క్షిప్తోఽతిలుబ్ధకశ్చౌరః కేన వా కర్మణా భవేత్ । కేన సిద్ధిమవాప్నోతి సాలోక్యాదిచతుష్టయమ్
ఏ కర్మవల్ల పిచ్చివాడు, అత్యంత లోభి, దొంగ అవుతాడు? ఏ కర్మవల్ల సాలోక్యాది నలుగురు సిద్ధులు లభిస్తాయి?
కేన వా బ్రాహ్మణత్వం చ తపస్విత్వం చ కేన వా । స్వర్గభోగాదికం కేన వైకుణ్ఠం కేన కర్మణా
ఏ కర్మవల్ల బ్రాహ్మణుడు అవుతాడు? ఏ కర్మవల్ల తపస్వి అవుతాడు? ఏ కర్మవల్ల స్వర్గసుఖాలు పొందుతాడు? ఏ కర్మవల్ల వైకుంఠానికి చేరుతాడు?
గోలోకం కేన వా బ్రహ్మన్ సర్వోత్కృష్టం నిరామయమ్ । నరకో వా కతివిధః కింసంఖ్యో నామ కిం చ వా
బ్రహ్మన్, ఆ గోలొకాన్ని ఎవరు సృష్టించారు? అది ఎంత గొప్పదో, లోపరహితమైనదో చెప్పు. నరకాలు ఎన్ని రకాలు ఉన్నాయి? వాటి పేర్లు ఏమిటి? మొత్తం ఎన్ని ఉన్నాయి?
కో వా కం నరకం యాతి కియన్తం తేషు తిష్ఠతి । పాపినాం కర్మణా కేన కో వా వ్యాధిః ప్రజాయతే । యద్యత్ప్రియం మయా పృష్టం తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
ఎవరు ఏ నరకానికి వెళ్తారు? అక్కడ ఎంతకాలం ఉంటారు? పాపులు చేసిన పనుల వల్ల ఏ వ్యాధులు కలుగుతాయి? ఏ వ్యాధి ఎలా వస్తుంది? నేను ప్రేమతో అడిగిన ప్రతిదీ నాకు వివరంగా చెప్పు.
సావిత్ర్యుపాఖ్యానే కర్మవిపాకవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ సావిత్రీవచనం శ్రుత్వా జగామ విస్మయం యమః । ప్రహస్య వక్తుమారేభే కర్మపాకం తు జీవినామ్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: సావిత్రి మాటలు విని యముడు ఆశ్చర్యపోయాడు. చిరునవ్వుతో జీవుల కర్మఫలాలను వివరించేందుకు ప్రారంభించాడు.
ధర్మ ఉవాచ కన్యా ద్వాదశవర్షీయా వత్సే త్వం వయసాధునా । జ్ఞానం తే పూర్వవిదుషాం జ్ఞానినాం యోగినాం పరమ్
ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: అమ్మా, నువ్వు పన్నెండు సంవత్సరాలే వయస్సు కలిగి ఉన్నావు. అయినా, పూర్వకాలంలో జ్ఞానులు, యోగులు పొందిన పరమ జ్ఞానం నీకు ఉంది.
సావిత్రీవరదానేన త్వం సావిత్రీ కలా సతీ । ప్రాప్తా పురా భూభృతా చ తపసా తత్సమా సుతే
సావిత్రికి వరంగా లభించినదానివల్ల నువ్వు సావిత్రి యొక్క భాగమే, సతీ! పూర్వం నువ్వు చేసిన తపస్సుతో భూమిని మోయగల రాజుతో సమానంగా ఈ స్థితిని పొందావు.
యథా శ్రీః శ్రీపతేః క్రోడే భవానీ చ భవోరసి । యథాదితిః కశ్యపే చ యథాహల్యా చ గౌతమే
ఎలా శ్రీ మహావిష్ణువు ఒడిలో లక్ష్మీదేవి ఉంటుందో, శివుని హృదయంలో భవానీ ఉంటుందో, కశ్యపుని వద్ద అదితి, గౌతముని వద్ద అహల్యా ఉన్నారో,
యథా శచీ మహేన్ద్రే చ యథా చన్ద్రే చ రోహిణీ । యథా రతిః కామదేవే యథా స్వాహా హుతాశనే
అలాగే మహేంద్రుని వద్ద శచీ, చంద్రుని వద్ద రోహిణి, కామదేవుని వద్ద రతి, అగ్నిదేవుని వద్ద స్వాహా ఉన్నారు.
యథా స్వధా చ పితృషు యథా సన్ధ్యా దివాకరే । వరుణానీ చ వరుణే యజ్ఞే చ దక్షిణా యథా
పితృదేవతల వద్ద స్వధా, సూర్యుని వద్ద సంధ్య, వరుణుని వద్ద వరుణానీ, యజ్ఞంలో దక్షిణా ఉన్నట్టు,
యథా వరాహే పృథివీ దేవసేనా చ కార్తికే । సౌభాగ్యా సుప్రియా త్వం చ తథా సత్యవతః ప్రియే
వరాహమూర్తి వద్ద భూమి, కార్తికేయుని వద్ద దేవసేన, అలాగే సౌభాగ్య, సుప్రియ—ఇలా నీవు కూడా సత్యవతికి ప్రియమైనవాడవు.
అయం తుభ్యం వరో దత్తోఽప్యపరం చ యథేప్సితమ్ । శృణు దేవి మహాభాగే దదామి సకలేప్సితమ్
ఈ వరం నీకు ఇచ్చాను. నువ్వు కోరిన మరేదైనా వరం కావాలంటే చెప్పు, మహాభాగ్యవంతురాలా! నీవు కోరినదంతా నేను ఇస్తాను, విను.
సావిత్ర్యువాచ సత్యవత ఔరసానాం పుత్రాణాం శతకం మమ । భవిష్యతి మహాభాగ వరమేతన్మదీప్సితమ్
సావిత్రి ఇలా చెప్పింది: సత్యవతితో నాకు వంద మంది కుమారులు కలగాలి. ఇదే నాకు కావలసిన వరం, మహాభాగ్యవంతుడా!
మత్పితుః పుత్రశతకం శ్వశురస్య చ చక్షుషీ । రాజ్యలాభో భవత్వేవం వరమేతన్మదీప్సితమ్
నా తండ్రికి వంద మంది కుమారులు కలగాలి. నా మామగారికి కళ్ళు తిరిగి రావాలి. మా కుటుంబానికి రాజ్యం తిరిగి రావాలి—ఇవి నాకు కావలసిన వరాలు.
అన్తే సత్యవతా సార్ధం యాస్యామి హరిమన్దిరమ్ । సమతీతే లక్షవర్షే దేహీదం మే జగత్ప్రభో
చివరికి, లక్ష సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక, నేను సత్యవతితో కలిసి హరిదేవుని లోకానికి వెళ్లాలి. ఓ జగత్ప్రభూ, ఈ వరాన్ని నాకు దయచేయు.
జీవకర్మవిపాకం చ శ్రోతుం కౌతూహలం మమ । విశ్వనిస్తారబీజం చ తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
జీవులు చేసే పనులకు ఎలాంటి ఫలితాలు వస్తాయో వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. ఈ లోకంలో అందరినీ రక్షించే మార్గం కూడా చెప్పు.
ధర్మరాజ ఉవాచ భవిష్యతి మహాసాధ్వి సర్వం మానసికం తవ । జీవకర్మవిపాకం చ కథయామి నిశామయ
ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు: ఓ మహాసాధ్వీ! నువ్వు మనసులో కోరుకున్నది అన్నీ నెరవేరుతాయి. ఇప్పుడు జీవులు చేసే పనులకు వచ్చే ఫలితాలు నేను చెబుతాను, విను.
శుభానామశుభానాం చ కర్మణాం జన్మ భారతే । పుణ్యక్షేత్రే చ నాన్యత్ర సర్వం చ భుఞ్జతే జనాః
భారతదేశంలో జనులు మంచి, చెడు పనుల ఫలితాలను అనుభవిస్తారు. పవిత్ర ప్రదేశాల్లో మాత్రమే, ఇతర చోట్ల కాదు. ప్రతి ఒక్కరూ తమ కర్మఫలాన్ని అనుభవిస్తారు.
సురా దైత్యా దానవాశ్చ గన్ధర్వా రాక్షసాదయః । నరాశ్చ కర్మజనకా న సర్వే జీవినః సతి
దేవతలు, దైత్యులు, దానవులు, గంధర్వులు, రాక్షసులు, మనుషులు—ఇవన్నీ కర్మఫలంగా జన్మిస్తారు. కానీ ప్రతి జీవి అంతే కాదు.
విశిష్టజీవినః కర్మ భుఞ్జతే సర్వయోనిషు । శుభాశుభం చ సర్వత్ర స్వర్గేషు నరకేషు చ
ప్రత్యేకమైన జీవులు అన్ని జన్మల్లో, స్వర్గంలోనైనా, నరకంలోనైనా, మంచి చెడు పనుల ఫలితాలను అనుభవిస్తారు.
విశేషతో జీవినశ్చ భ్రమన్తే సర్వయోనిషు । శుభాశుభం భుఞ్జతే చ కర్మ పూర్వార్జితం పరమ్
ప్రాణులు ప్రత్యేకంగా అన్ని జన్మల్లో తిరుగుతూ, గతంలో చేసిన మంచి చెడు పనుల ఫలితాన్ని అనుభవిస్తారు.
శుభేన కర్మణా యాతి స్వర్లోకాదికమేవ చ । కర్మణా చాశుభేనైవ భ్రమన్తి నరకేషు చ
మంచి పనుల వల్ల స్వర్గాది లోకాలకు చేరుకుంటారు; చెడు పనుల వల్ల నరకాల్లో తిరుగుతారు.
కర్మనిర్మూలనే భక్తిః సా చోక్తా ద్వివిధా సతి । నిర్వాణరూపా భక్తిశ్చ బ్రహ్మణః ప్రకృతేరిహ
పాపపుణ్యాల్ని తొలగించేందుకు భక్తి రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది: ఒకటి మోక్షరూపమైన భక్తి, మరొకటి పరబ్రహ్మ లేదా ప్రకృతికి భక్తి.
రోగీ కుకర్మణా జీవశ్చారోగీ శుభకర్మణా । దీర్ఘజీవీ చ క్షీణాయుః సుఖీ దుఃఖీ చ కర్మణా
చెడు పనుల వల్ల జంతువు రోగిగా అవుతుంది; మంచి పనుల వల్ల ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. అలాగే దీర్ఘాయువు, చిన్నాయువు, సుఖం, దుఃఖం అన్నీ కూడా కర్మానుసారంగా కలుగుతాయి.
అన్ధాదయశ్చాఙ్గహీనాః కర్మణా కుత్సితేన చ । సిద్ధ్యాదికమవాప్నోతి సర్వోత్కృష్టేన కర్మణా
చెడు పనుల వల్ల కొందరు అంధులు, దివ్యాంగులు అవుతారు; అత్యుత్తమమైన పనుల వల్ల విజయాది ఫలితాలు పొందుతారు.
సామాన్యం కథితం దేవి విశేషం శృణు సున్దరి । సుదుర్లభం సుగోప్యం చ పురాణేషు స్మృతిష్వపి
సాధారణ విషయాన్ని చెప్పాను దేవీ, ఇప్పుడు ప్రత్యేకమైన, పురాణాల్లో కూడా అరుదుగా దాగి ఉన్న ఉపదేశాన్ని విను సుందరి.