అసంఖ్యేషు చ విశ్వేషు పూజితా యా నిరన్తరమ్ । తేన విశ్వపూజితాఽఽఖ్యాం పూజితాం చ భజామ్యహమ్
అనేక లోకాలలో నిరంతరం పూజించబడే ఆమెకు 'విశ్వపూజిత' అనే పేరు వచ్చింది. అలాంటి ఆమెను నేను పూజిస్తున్నాను.
అసంఖ్యాని చ విశ్వాని పవిత్రాణి త్వయా సదా । తాం విశ్వపావనీం దేవీం విరహేణ స్మరామ్యహమ్
అనేక లోకాలు ఎప్పుడూ నీ వల్ల పవిత్రమవుతున్నాయి. ఆ విశ్వపావనిగా ఉన్న దేవిని వదిలిన దుఃఖంతో నేను జ్ఞాపకం చేసుకుంటున్నాను.
దేవా న తుష్టాః పుష్పాణాం సమూహేన యయా వినా । తాం పుష్పసారాం శుద్ధాం చ ద్రష్టుమిచ్ఛామి శోకతః
ఆమె లేకుండా పుష్పాల సమాహారంతో దేవతలు సంతోషించరు. ఆ పుష్పసారమైన పవిత్రురాలిని చూడాలని కోరికతో నేను దుఃఖిస్తున్నాను.
విశ్వే యత్ప్రాప్తిమాత్రేణ భక్తానన్దో భవేద్ ధ్రువమ్ । నన్దినీ తేన విఖ్యాతా సా ప్రీతా భవతాదిహ
విశ్వంలో ఎవరికైనా ఆమెను పొందిన వెంటనే భక్తులకు ఆనందం కలుగుతుంది. అందుకే ఆమె 'నందిని'గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ ఆమె సంతోషంగా ఉంటుంది.
యస్యా దేవ్యాస్తులా నాస్తి విశ్వేషు నిఖిలేషు చ । తులసీ తేన విఖ్యాతా తాం యామి శరణం ప్రియామ్
ఈ జగత్తులోని అన్ని ప్రాణులలో ఈ దేవికి సమానం ఎవ్వరూ లేరు. అందుకే తులసి అని ప్రసిద్ధి పొందిన ఆ ప్రియమైన అమ్మవారిని నేను శరణు కోరుతున్నాను.
కృష్ణజీవనరూపా సా శశ్వత్ప్రియతమా సతీ । తేన కృష్ణజీవనీ సా సా మే రక్షతు జీవనమ్
ఆమె కృష్ణుని ప్రాణస్వరూపిణి, ఎప్పటికీ అతని అత్యంత ప్రియమైనది, పవిత్రమైనది. అందువల్ల కృష్ణుని ప్రాణదాయినిగా ఆమె నా ప్రాణాన్ని కాపాడాలని కోరుతున్నాను.
ఇత్యేవం స్తవనం కృత్వా తస్థౌ తత్ర రమాపతిః । దదర్శ తులసీం సాక్షాత్పాదపద్మనతాం సతీమ్
ఇలా ఆ స్తోత్రాన్ని పఠించిన తరువాత రమాపతి అక్కడే నిలబడి, తులసిని ప్రత్యక్షంగా తన పదపద్మాలకు నమస్కరిస్తూ భక్తితో ఉన్నదిగా చూశాడు.
రుదతీమవమానేన మానినీం మానపూజితామ్ । ప్రియాం దృష్ట్వా ప్రియః శీఘ్రం వాసయామాస వక్షసి
అవమానంతో ఏడుస్తూ, గర్వంతో కూడిన గౌరవాన్ని పొందిన తన ప్రియమైనవారిని చూసి, ప్రియుడు వెంటనే ఆమెను తన వక్షస్సుపై ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.
భారత్యాజ్ఞాం గహీత్వా చ స్వాలయం చ యయౌ హరిః । భారత్యా సహ తత్ప్రీతిం కారయామాస సత్వరమ్
భారతీ ఆజ్ఞను స్వీకరించి, హరి తన ఇంటికి వెళ్లి, భారతితో కలిసి త్వరగా పరస్పర ప్రేమను స్థాపించాడు.
వరం విష్ణుర్దదౌ తస్యై సర్వపూజ్యా భవేరితి । శిరోధార్యా చ సర్వేషాం వన్ద్యా మాన్యా మమేతి చ
విష్ణువు ఆమెకు వరమిచ్చాడు: 'నీవు అందరికి పూజ్యురాలవుతావు, అందరి తలపై గౌరవంగా ఉంచబడుతావు, అందరికి వందనీయురాలు, మాన్యురాలు, నాకు ప్రియురాలు' అని.
విష్ణోర్వరేణ సా దేవీ పరితుష్టా బభూవ చ । సరస్వతీ తామాకృష్య వాసయామాస సన్నిధౌ
విష్ణువు ఇచ్చిన వరంతో ఆ దేవి సంతృప్తి చెందింది. సరస్వతి ఆమెను దగ్గరకు తీసుకుని అక్కడే ఆలింగనం చేసింది.
లక్ష్మీర్గఙ్గా సస్మితా చ తాం సమాకృష్య నారద । గృహం ప్రవేశయామాస వినయేన సతీం తదా
లక్ష్మీ, గంగా, చిరునవ్వుతో నారదుడు ఆమెను దగ్గరకు తీసుకుని, ఆ పవిత్రురాలిని వినయంగా ఇంట్లోకి తీసుకెళ్లారు.
వృన్దా వృన్దావనీ విశ్వపూజితా విశ్వపావనీ । పుష్పసారా నన్దనీ చ తులసీ కృష్ణజీవనీ
వృందా, వృందావనీ, జగత్తు పూజించే తులసి, జగత్తును పవిత్రం చేసే తులసి, పుష్పాల సారం, నందనవనానికి ఆనందం, కృష్ణునికి ప్రాణదాయిని తులసి.
ఏతన్నామాష్టకఞ్చైవ స్తోత్రం నామార్థసంయుతమ్ । యః పఠేత్తాం చ సంపూజ్య సోఽశ్వమేధఫలం లభేత్
ఈ ఎనిమిది పేర్లతో కూడిన స్తోత్రాన్ని, ఆ పేర్ల అర్థంతో కూడినదిగా, ఎవరైనా ఆమెను పూజించి పఠిస్తే, అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతారు.
కార్తిక్యాం పూర్ణిమాయాం చ తులస్యా జన్మ మఙ్గలమ్ । తత్ర తస్యాశ్చ పూజా చ విహితా హరిణా పురా
కార్తీక పూర్ణిమనాడు తులసి జననం శుభంగా జరుగుతుంది. ఆ సమయంలో ఆమె పూజను హరి పురాతన కాలంలో స్థాపించాడు.
తస్యాం యః పూజయేత్తాం చ భక్త్యా వై విశ్వపావనీమ్ । సర్వపాపాద్వినిర్ముక్తో విష్ణులోకం స గచ్ఛతి
ఆ రోజున భక్తితో జగత్తును పవిత్రం చేసే తులసిని ఎవరు పూజిస్తారో వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, విష్ణు లోకానికి చేరుకుంటారు.
కార్తికే తులసీపత్రం యో దదాతి చ విష్ణువే । గవామయుతదానస్య ఫలం ప్రాప్నోతి నిశ్చితమ్
కార్తీక మాసంలో ఎవరు విష్ణువుకు తులసి దళాన్ని సమర్పిస్తారో వారు పది వేల గోవులను దానం చేసిన ఫలితాన్ని తప్పకుండా పొందుతారు.
అపుత్రో లభతే పుత్రం ప్రియాహీనో లభేత్ప్రియామ్ । బన్ధుహీనో లభేద్ బన్ధూన్ స్తోత్రశ్రవణమాత్రతః
పిల్లలు లేని వారికి పిల్లలు కలుగుతారు, ప్రియమైనవారు లేని వారికి ప్రియమైనవారు లభిస్తారు, బంధువులు లేని వారికి బంధువులు లభిస్తారు — ఈ స్తోత్రాన్ని వినడమే చాలు.
రోగీ ప్రముచ్యతే రోగాద్ బద్ధో ముచ్యేత బన్ధనాత్ । భయాన్ముచ్యేత భీతస్తు పాపాన్ముచ్యేత పాతకీ
రోగులు వ్యాధుల నుండి విముక్తి పొందుతారు, బంధనంలో ఉన్నవారు బంధనాల నుండి విడుదల అవుతారు, భయపడేవారు భయాన్ని దాటి బయటపడతారు, పాపులు పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు.
ఇత్యేవం కథితం స్తోత్రం ధ్యానం పూజావిధిం శృణు । త్వమేవ వేదే జానాసి కణ్వశాఖోక్తమేవ చ
ఇలా ఈ స్తోత్రం, ధ్యానం, పూజావిధానం చెప్పబడింది. వేదంలో, కన్వశాఖలో చెప్పినదాన్ని నీవే తెలుసు.
తద్వృక్షే పూజయేత్తాం చ భక్త్యా చావాహనం వినా । తాం ధ్యాత్వా చోపచారేణ ధ్యానం పాతకనాశనమ్
ఆ వృక్షం వద్ద భక్తితో ఆమెను, ఆహ్వానం లేకుండానే, పూజించాలి. ఆమెను ధ్యానిస్తూ, అర్పణలతో పూజిస్తే ఆ ధ్యానం పాపాలను నశింపజేస్తుంది.
తులసీం పుష్పసారాం చ సతీం పూతాం మనోహరామ్ । కృతపాపేధ్మదాహాయ జ్వలదగ్నిశిఖోపమామ్
తులసి పుష్పాల సారం, పవిత్రురాలు, అందమైనది, చేసిన పాపాలకు ఇంధనాన్ని కాల్చే అగ్నిశిఖలా ప్రకాశించేవారు.
పుష్పేషు తులనా యస్యా నాస్తి వేదేషు భాషితమ్ । పవిత్రరూపా సర్వాసు తులసీ సా చ కీర్తితా
పుష్పాలలో ఎవరితోనూ పోల్చలేని పవిత్రత తులసికే ఉంది అని వేదాలలో చెప్పబడింది. అన్నింటిలోనూ అత్యంత పవిత్రమైనదిగా తులసిని ప్రశంసించారు.
శిరోధార్యా చ సర్వేషామీప్సితా విశ్వపావనీ । జీవన్ముక్తాం ముక్తిదాం చ భజే తాం హరిభక్తిదామ్
ప్రపంచాన్ని పవిత్రం చేసే తులసిని అందరూ తలపై ధరించాలనుకుంటారు. జీవించగానే మోక్షాన్ని, హరిభక్తిని ప్రసాదించే తాను తులసిని నేను పూజిస్తున్నాను.
ఇతి ధ్యాత్వా చ సంపూజ్య స్తుత్వా చ ప్రణమేత్సుధీః । ఉక్తం తులస్యుపాఖ్యానం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
ఇలా ధ్యానం చేసి, పూజించి, స్తుతించి, నమస్కరించిన తరువాత జ్ఞానులు ఇలా అడగాలి: తులసి కథను చెప్పాను, ఇంకా ఏం వినాలనుకుంటావు?
సావిత్రీపూజావిధికథనమ్ నారద ఉవాచ తులస్యుపాఖ్యానమిదం శ్రుతం చాతిసుధోపమమ్ । తతః సావిత్ర్యుపాఖ్యానం తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
సావిత్రి పూజ విధానం గురించి చెప్పబడింది. నారదుడు ఇలా అన్నాడు: తులసి కథను నేను ఎంతో పవిత్రంగా, ఉత్తమంగా విన్నాను. ఇప్పుడు సావిత్రి కథను కూడా నాకు వివరించాలి.
పురా కేన సముద్భూతా సా శ్రుతా చ శ్రుతేః ప్రసూః । కేన వా పూజితా లోకే ప్రథమే కైశ్చ వా పరే
పూర్వం ఆమె ఎవరి నుంచి జన్మించింది? శృతి సంతానంగా ఆమె ఎలా ప్రసిద్ధి చెందింది? ఈ లోకంలో మొదట ఎవరు ఆమెను పూజించారు? తరువాత ఎవరు పూజించారు?
శ్రీనారాయణ ఉవాచ బ్రహ్మణా వేదజననీ ప్రథమే పూజితా మునే । ద్వితీయే చ వేదగణైస్తత్పశ్చాద్విదుషాం గణైః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: మునివరా! మొదట బ్రహ్మదేవుడు, వేదమాతగా సావిత్రిని పూజించాడు. తరువాత వేదపండితులు, ఆ తరువాత జ్ఞానులు ఆమెను పూజించారు.
తదా చాశ్వపతిర్భూపః పూజయామాస భారతే । తత్పశ్చాత్పూజయామాసుర్వర్ణాశ్చత్వార ఏవ చ
ఆ తరువాత భారతదేశంలో అశ్వమేధ యాగం చేసిన రాజు ఆమెను పూజించాడు. తరువాత నాలుగు వర్ణాలవారు కూడా ఆమెను పూజించారు.
నారద ఉవాచ కో వా సోఽశ్వపతిర్బ్రహ్మన్ కేన వా తేన పూజితా । సర్వపూజ్యా చ సా దేవీ ప్రథమే కైశ్చ వా పరే
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: బ్రహ్మదేవా! ఆ అశ్వపతి ఎవరు? ఆయన ద్వారా ఆమె ఎలా పూజించబడింది? అందరూ పూజించే ఆ దేవిని మొదట ఎవరు, తరువాత ఎవరు పూజించారు?