అతిక్షుద్రం ద్విచక్రం చ నవీనజలదప్రభమ్ । తద్వామనాభిధం జ్ఞేయం రహితం వనమాలయా
చాలా చిన్నది, రెండు చక్రాలతో, కొత్త మేఘంలా మెరిసే రూపం, అడవి పూలమాల లేకుండా వామనుడని తెలుసుకోవాలి.
అతిక్షుద్రం ద్విచక్రం చ వనమాలావిభూషితమ్ । విజ్ఞేయం శ్రీధరం రూపం శ్రీప్రదం గృహిణా సదా
చాలా చిన్నది, రెండు చక్రాలతో, అడవి పూలమాలతో అలంకరించబడినది, ఇది శ్రీధరుని రూపంగా, గృహస్తులకు ఎల్లప్పుడూ ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
స్థూలం చ వర్తులాకారం రహితం వనమాలయా । ద్విచక్రం స్ఫుటమత్యన్తం జ్ఞేయం దామోదరాభిధమ్
పెద్దది, వృత్తాకారంగా, రెండు స్పష్టమైన చక్రాలతో, అడవి పూలమాల లేకుండా, దామోదరుడని తెలుసుకోవాలి.
మధ్యమం వర్తులాకారం ద్విచక్రం బాణవిక్షతమ్ । రణరామాభిధం జ్ఞేయం శరతూణసమన్వితమ్
మధ్య పరిమాణంలో, వృత్తాకారంగా, రెండు చక్రాలతో, బాణాల ముద్రలతో, బాణాల తుప్పితో కూడిన రణరాముడని తెలుసుకోవాలి.
మధ్యమం సప్తచక్రఞ్చ ఛత్రభూషణభూషితమ్ । రాజరాజేశ్వరం జ్ఞేయం రాజసమ్పత్ప్రదం నృణామ్
మధ్య పరిమాణంలో, ఏడు చక్రాలతో, రాజచత్రంతో అలంకరించబడినది, రాజరాజేశ్వరుడని తెలుసుకోవాలి. ఇది రాజ సంపదను ప్రసాదిస్తుంది.
ద్విసప్తచక్రం స్థూలం చ నవనీరదసుప్రభమ్ । అనన్తాఖ్యం చ విజ్ఞేయం చతుర్వర్గఫలప్రదమ్
రెండు సప్తచక్రాలతో, పెద్దది, కొత్త మేఘంలా మెరిసే రూపం, అనంతుడని తెలుసుకోవాలి. ఇది ధర్మార్థకామమోక్షాల ఫలితాలను ప్రసాదిస్తుంది.
చక్రాకారం ద్విచక్రం చ సశ్రీకం జలదప్రభమ్ । సగోష్పదం మధ్యమం చ విజ్ఞేయం మధుసూదనమ్
చక్రాకారంగా, రెండు చక్రాలతో, శ్రీతో కూడి, మేఘంలా మెరిసే రూపం, ఆవు పాదముద్రతో, మధ్య పరిమాణంలో ఉన్నది మధుసూదనుడని తెలుసుకోవాలి.
సుదర్శనం చైకచక్రం గుప్తచక్రం గదాధరమ్ । ద్విచక్రం హయవక్త్రాభం హయగ్రీవం ప్రకీర్తితమ్
సుదర్శనం ఒక్క చక్రంతో, గుప్తచక్రం గదాధరుడని, రెండు చక్రాలతో, గుర్రం తలలా ఉన్నది హయగ్రీవుడని ప్రసిద్ధి.
అతీవ విస్తృతాస్యం చ ద్విచక్రం వికటం సతి । నరసింహం సువిజ్ఞేయం సద్యో వైరాగ్యదం నృణామ్
చాలా వెడల్పైన నోరు, రెండు చక్రాలు, భయంకరమైన రూపం కలిగి ఉన్న నరసింహుడిని బాగా తెలుసుకోవాలి. ఇది మానవులకు వెంటనే వైరాగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
ద్విచక్రం విస్తృతాస్యం చ వనమాలాసమన్వితమ్ । లక్ష్మీనృసింహం విజ్ఞేయం గృహిణాం చ సుఖప్రదమ్
రెండు చక్రాలు, వెడల్పైన నోరు, అడవి పూలమాలతో అలంకరించబడిన లక్ష్మీ నరసింహుడిని తెలుసుకోవాలి. ఇది గృహస్తులకు సుఖాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
ద్వారదేశే ద్విచక్రం చ సశ్రీకం చ సమం స్ఫుటమ్ । వాసుదేవం తు విజ్ఞేయం సర్వకామఫలప్రదమ్
ద్వారంలో రెండు చక్రాలతో, అందంగా, స్పష్టంగా కనిపించే రూపం వాసుదేవుడే అని తెలుసుకోవాలి. ఆయన అన్ని కోరికలకు ఫలితాన్ని ఇస్తాడు.
ప్రద్యుమ్నం సూక్ష్మచక్రం చ నవీననీరదప్రభమ్ । సుషిరచ్ఛిద్రబహులం గృహిణా చ సుఖప్రదమ్
ప్రద్యుమ్నుడు సూతక్ష్మమైన చక్రంలా, కొత్త మేఘంలా మెరిసిపోతూ, అనేక రంధ్రాలతో ఉండి, గృహస్థులకు సుఖాన్ని ఇస్తాడు.
ద్వే చక్రే చైకలగ్నే చ పృష్ఠం యత్ర తు పుష్కలమ్ । సఙ్కర్షణం సువిజ్ఞేయం సుఖదం గృహిణాం సదా
ఒకే చోట రెండు చక్రాలు కలిసిన చోట, వెనుక భాగం విస్తారంగా ఉన్నదైతే, అది సంకర్షణుడని తెలుసుకోవాలి. ఆయన ఎప్పుడూ గృహస్థులకు సుఖాన్ని ఇస్తాడు.
అనిరుద్ధం తు పీతాభం వర్తులం చాతిశోభనమ్ । సుఖప్రదం గృహస్థానాం ప్రవదన్తి మనీషిణః
అనిరుద్ధుడు పసుపు రంగుతో, వృత్తాకారంగా, ఎంతో అందంగా ఉంటాడు. పండితులు ఆయన గృహస్థులకు సుఖాన్ని ఇస్తాడని చెబుతారు.
శాలగ్రామశిలా యత్ర తత్ర సన్నిహితో హరిః । తత్రైవ లక్ష్మీర్వసతి సర్వతీర్థసమన్వితా
శాలగ్రామ శిల ఉన్నచోట హరిదేవుడు కూడా ఉంటాడు. అక్కడే లక్ష్మీదేవి, అన్ని తీర్థాలతో కూడి నివసిస్తుంది.
యాని కాని చ పాపాని బ్రహ్మహత్యాదికాని చ । తాని సర్వాణి నశ్యన్తి శాలగ్రామశిలార్చనాత్
ఏవైనా పాపాలు, బ్రాహ్మణ హత్య వంటి పెద్ద పాపాలు కూడా శాలగ్రామ శిలను పూజించడంవల్ల నశిస్తాయి.
ఛత్రాకారే భవేద్రాజ్యం వర్తులే చ మహాశ్రియః । దుఃఖఞ్చ శకటాకారే శూలాగ్రే మరణం ధ్రువమ్
ఛత్రంలా ఉన్న రూపం రాజ్యాన్ని ఇస్తుంది; వృత్తాకారమైనది మహాశ్రేయస్సును ఇస్తుంది; బండిలా ఉన్నదానివల్ల దుఃఖం కలుగుతుంది; మునుపు త్రున్ వంటి అగ్రభాగం ఉన్నదానివల్ల మరణం తప్పదు.
వికృతాస్యే చ దారిద్ర్యం పిఙ్గలే హానిరేవ చ । భగ్నచక్రే భవేద్వ్యాధిర్విదీర్ణే మరణం ధ్రువమ్
వికృతమైన నోరు ఉన్నదానివల్ల దారిద్ర్యం వస్తుంది; పింగళవర్ణం నష్టాన్ని ఇస్తుంది; చక్రం పగిలినదానివల్ల వ్యాధి కలుగుతుంది; చీలినదానివల్ల మరణం తప్పదు.
వ్రతం దానం ప్రతిష్ఠా చ శ్రాద్ధం చ దేవపూజనమ్ । శాలగ్రామస్య సాన్నిధ్యాత్ప్రశస్తం తద్భవేదితి
వ్రతాలు, దానం, ప్రతిష్ఠ, శ్రాద్ధం, దేవతల పూజ — ఇవన్నీ శాలగ్రామ శిల సమక్షంలో చేసినప్పుడు ఉత్తమంగా ఫలిస్తాయి.
స స్నాతః సర్వతీర్థేషు సర్వయజ్ఞేషు దీక్షితః । సర్వయజ్ఞేషు తీర్థేషు వ్రతేషు చ తపఃసు చ
అన్ని తీర్థాల్లో స్నానం చేసినవాడు, అన్ని యజ్ఞాల్లో దీక్ష పొందినవాడు, అన్ని వ్రతాలు, యాత్రలు, తపస్సులు చేసినవాడు—
పాఠే చతుర్ణాం వేదానాం తపసాం కరణే సతి । తత్పుణ్యం లభతే నూనం శాలగ్రామశిలార్చనాత్
నాలుగు వేదాలు పఠించినవాడు, తపస్సు చేసినవాడు, శాలగ్రామ శిలను పూజించడంవల్ల అవే పుణ్యఫలాలను తప్పకుండా పొందుతాడు.
(శాలగ్రామశిలాతోయైర్యోఽభిషేకం సదా చరేత్ । సర్వదానేషు యత్పుణ్యం ప్రదక్షిణం భువో యథా శాలగ్రామశిలాతోయం నిత్యం భుఙ్క్తే చ యో నరః । సురేప్సితం ప్రసాదం చ లభతే నాత్ర సంశయః
శాలగ్రామ శిల జలంతో ఎప్పుడూ అభిషేకం చేసే వాడికి, భూమిని ప్రదక్షిణ చేసినంత పుణ్యం, అన్ని దానాల ఫలితమూ లభిస్తుంది. ఆ జలాన్ని నిత్యం సేవించే వాడు దేవతలు కోరే అనుగ్రహాన్ని తప్పక పొందుతాడు.
తస్య స్పర్శం చ వాఞ్ఛన్తి తీర్థాని నిఖిలాని చ । జీవన్ముక్తో మహాపూతోఽప్యన్తే యాతి హరేః పదమ్
అతని స్పర్శను అన్ని తీర్థాలు కోరుకుంటాయి. జీవన్ముక్తుడై, మహాపవిత్రుడైనా, చివరికి హరిదేవుని లోకాన్ని చేరుతాడు.
తత్రైవ హరిణా సార్ధమసంఖ్యం ప్రాకృతం లయమ్ । యాస్యత్యేవ హి దాస్యే చ నియుక్తో దాస్యకర్మణి
అక్కడ హరిదేవునితో కలిసి, అసంఖ్యకమైన ప్రకృతిలో లయమవుతాడు. సేవలో నిమగ్నుడై, దాస్యకర్మలో నియమించబడతాడు.
యాని కాని చ పాపాని బ్రహ్మహత్యాసమాని చ । తం దృష్ట్వా చ పలాయన్తే వైనతేయాదివోరగాః
బ్రాహ్మణ హత్యతో సమానమైన పెద్ద పాపాలైనా, అతన్ని చూసిన వెంటనే, గరుడుని చూసిన పాముల్లా పారిపోతాయి.
తత్పాదరజసా దేవీ సద్యఃపూతా వసున్ధరా । పుంసాం లక్షం తత్పితౄణాం నిస్తరేత్తస్య జన్మతః
అతని పాదధూళివల్ల భూమి వెంటనే పవిత్రమవుతుంది, అతని జన్మతో లక్ష మంది పితృదేవతలు ముక్తి పొందుతారు.
శాలగ్రామశిలాతోయం మృత్యుకాలే చ యో లభేత్ । సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణులోకం స గచ్ఛతి
శాలగ్రామ శిల జలం మరణ సమయంలో పొందినవాడు, అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తుడై, విష్ణు లోకాన్ని చేరుతాడు.
నిర్వాణముక్తిం లభతే కర్మభోగాత్ప్రముచ్యతే । విష్ణోః పదే ప్రలీనశ్చ భవిష్యతి న సంశయః
అతడు మోక్షాన్ని, విముక్తిని పొందుతాడు; కర్మఫలాల నుంచి విడిపోతాడు; విష్ణువు లోకంలో లయమవుతాడు — దీనిలో ఏమాత్రం సందేహం లేదు.
శాలగ్రామశిలాం ధృత్వా మిథ్యావాక్యం వదేత్తు యః । స యాతి కుమ్భీపాకే చ యావద్వై బ్రహ్మణో వయః
శాలగ్రామ శిలను చేతిలో పట్టుకొని అబద్ధంగా మాట్లాడే వాడు, బ్రహ్మదేవుడి ఆయుష్షు అంతకాలం కుంభీపాక నరకంలో పడతాడు.
శాలగ్రామశిలాం ధృత్వా స్వీకారం యో న పాలయేత్ । స ప్రయాత్యసిపత్రం చ లక్షమన్వన్తరావధి
శాలగ్రామ శిలను స్వీకరించి, ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టుకోని వాడు, లక్ష మను అంతరాల వరకు అసిపత్ర నరకంలో పడతాడు.