సువేషౌ సుఖసమ్భోగాదచేష్టౌ సుమనోహరౌ । క్షణం సుచేతనౌ తౌ చ కథయన్తౌ రసాశ్రయాత్
అందంగా అలంకరించుకుని, సుఖానుభూతితో కదలకుండా, ఎంతో ఆకర్షణగా ఉన్నారు. ఒక క్షణం పూర్తిగా జ్ఞానంతో, ఆనందంలో మునిగి, పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.
కథాం మనోరమాం దివ్యాం హసన్తౌ చ క్షణం పునః । క్షణం చ కేలిసంయుక్తౌ రసభావసమన్వితౌ
ఒక క్షణం ఆనందంగా నవ్వుతూ, మధురమైన దివ్యకథను చెప్పుకున్నారు. మరో క్షణం ప్రేమక్రీడలో మునిగి, రసభావంతో ఆనందించారు.
సురతే విరతిర్నాస్తి తౌ తద్విషయపణ్డితౌ । సతతం జయయుక్తౌ ద్వౌ క్షణం నైవ పరాజితౌ
వారికి ప్రేమక్రీడలో విరామం లేదు. ఆ విషయాల్లో వారు నిపుణులు. ఎప్పుడూ విజేతలుగా ఉండి, ఒక్క క్షణం కూడా ఓడిపోలేదు.
శఙ్ఖచూడకృతే ప్రబోధవాక్యవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ శ్రీకృష్ణం మనసా ధ్యాత్వా రక్షః కృష్ణపరాయణః । బ్రాహ్మే ముహూర్తే చోత్థాయ పుష్పతల్పాన్మనోహరాత్
శంఖచూడునికి చెప్పిన ప్రబోధవాక్యాల వర్ణన. శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ రాక్షసుడు మనసులో శ్రీకృష్ణుని ధ్యానిస్తూ, కృష్ణభక్తుడై, బ్రాహ్మ ముహూర్తంలో పుష్పాలతో అలంకరించిన మధురమైన మంచం నుండి లేచాడు.
రాత్రివాసః పరిత్యజ్య స్నాత్వా మఙ్గలవారిణా । ధౌతే చ వాససీ ధృత్వా కృత్వా తిలకముజ్జ్వలమ్
రాత్రి విశ్రాంతిని వదిలి, మంగళకరమైన నీటితో స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి, మెరిసే తిలకం పెట్టుకున్నాడు.
చకారాహ్నికమావశ్యమభీష్టదేవవన్దనమ్ । దధ్యాజ్యమధులాజాంశ్చ దదర్శ వస్తు మఙ్గలమ్
తన ఇష్టదేవతను భక్తితో పూజించి, రోజువారీ కర్మలు చేశాడు. పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, అక్కులు వంటి మంగళకరమైన వస్తువులను చూశాడు.
రత్నశ్రేష్ఠం మణిశ్రేష్ఠం వస్త్రశ్రేష్ఠం చ కాఞ్చనమ్ । బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ భక్త్యా యథా నిత్యం చ నారద
ఉత్తమమైన రత్నాలు, మణులు, వస్త్రాలు, బంగారం — ఇవన్నీ బ్రాహ్మణులకు భక్తితో ఇచ్చాడు. నిత్యం అలానే చేసేవాడు, నారదా!
అమూల్యరత్నం యత్కిఞ్చిన్ముక్తామాణిక్యహీరకమ్ । దదౌ విప్రాయ గురవే యాత్రామఙ్గలహేతవే
అమూల్యమైన ముత్యాలు, మాణిక్యాలు, వజ్రాలు వంటి రత్నాలను తన గురువైన బ్రాహ్మణునికి, ప్రయాణం మంగళకరంగా ఉండాలని సమర్పించాడు.
గజరత్నమశ్వరత్నం ధనరత్నం మనోహరమ్ । దదౌ సర్వం దరిద్రాయ విప్రాయ మఙ్గలాయ చ
అతడు తన వద్ద ఉన్న గొప్ప ఏనుగులు, అశ్వాలు, ఆకర్షణీయమైన ధనం అన్నిటిని ఒక దరిద్ర బ్రాహ్మణునికి ఆనందంగా ఇచ్చాడు.
భాణ్డారాణాం సహస్రాణి నగరాణాం ద్విలక్షకమ్ । గ్రామాణాం శతకోటిం చ బ్రాహ్మణాయ దదౌ ముదా
ఆ బ్రాహ్మణునికి సంతోషంతో వేల కొద్దీ భాండాగారాలు, రెండు లక్షల పట్టణాలు, వంద కోట్ల గ్రామాలు దానం చేశాడు.
పుత్రం కృత్వా తు రాజేన్ద్రం సర్వేషు దానవేషు చ । పుత్రం సమర్ప్య భార్యాం తాం రాజ్యం చ సర్వసమ్పదమ్
తన కుమారునిని రాకాసులందరికీ రాజుగా చేసి, భార్యను, రాజ్యాన్ని, సంపదలన్నిటిని అతనికి అప్పగించాడు.
ప్రజానుచరసఙ్ఘం చ భాణ్డారం వాహనాదికమ్ । స్వయం సన్నాహయుక్తశ్చ ధనుష్పాణిర్బభూవ హ
జనులు, సేవకులు, ధనభాండాగారాలు, వాహనాలు మొదలైనవన్నీ అప్పగించి, తానే యుద్ధానికి సిద్ధమై ధనుస్సు పట్టాడు.
భృత్యద్వారా క్రమేణైవ చకార సైన్యసఞ్చయమ్ । అశ్వానాం చ త్రిలక్షేణ లక్షేణ వరహస్తినామ్
తన సేవకుల ద్వారా క్రమంగా మూడు లక్షల గుర్రాలు, లక్ష ఉత్తమమైన ఏనుగులు కలిగిన సైన్యాన్ని కూడగట్టాడు.
రథానామయుతేనైవ ధానుష్కాణాం త్రికోటిభిః । త్రికోటిభిర్వర్మిణాం చ శూలినాం చ త్రికోటిభిః
పది వేల రథాలు, ముప్పై కోట్ల విల్లుదారులు, ముప్పై కోట్ల కవచధారులు, ముప్పై కోట్ల కటారిదారులను కూడగట్టాడు.
కృతా సేనాపరిమితా దానవేన్ద్రేణ నారద । తస్యాం సేనాపతిశ్చైవ యుద్ధశాస్త్రవిశారదః
ఓ నారదా! ఆ దానవేంద్రుడు అపారమైన సైన్యాన్ని ఏర్పాటుచేసి, యుద్ధశాస్త్రంలో నిపుణుడైనవారిని సేనాధిపతిగా నియమించాడు.
మహారథః స విజ్ఞేయో రథినాం ప్రవరో రణే । త్రిలక్షాక్షౌహిణీసేనాపతిం కృత్వా నరాధిపః
ఆ సేనాధిపతి మహారథుడు, యుద్ధంలో అగ్రగామి. రాజు అతనిని మూడు లక్షల అక్షౌహిణి సైన్యానికి అధిపతిగా చేశాడు.
త్రింశదక్షౌహిణీబాధం భాణ్డౌఘం చ చకార హ । బహిర్బభూవ శివిరాన్మనసా శ్రీహరిం స్మరన్
ముప్పై అక్షౌహిణి సైన్యానికి సరిపడా సామాగ్రిని కూడబెట్టి, నగరానికి బయట శిబిరాలు వేసి, మనసులో శ్రీహరిని స్మరించుకుంటూ ఉన్నాడు.
రత్నేన్ద్రసారనిర్మాణవిమానమారురోహ సః । గురువర్గాన్పురస్కృత్య ప్రయయౌ శఙ్కరాన్తికమ్
రత్నాలతో నిర్మించిన విమానంలో ఎక్కి, గురువులను గౌరవించి, శంకరుని వద్దకు ప్రయాణమయ్యాడు.
పుష్పభద్రానదీతీరే యత్రాక్షయవటః శుభః । సిద్ధాశ్రమం చ సిద్ధానాం సిద్ధిక్షేత్రం చ నారద
ఓ నారదా! పుష్పభద్రా నది తీరానికి, అక్కడ ఉన్న పవిత్రమైన, శాశ్వతమైన వటవృక్షం దగ్గర, సిద్ధుల ఆశ్రమానికి, సిద్ధిక్షేత్రానికి వెళ్లాడు.
కపిలస్య తపఃస్థానం పుణ్యక్షేత్రే చ భారతే । పశ్చిమోదధిపూర్వే చ మలయస్య చ పశ్చిమే
అది కపిలుని తపస్సు చేసిన స్థలం, భారతదేశంలో పవిత్రమైన ప్రదేశం, పశ్చిమ సముద్రానికి తూర్పున, మలయ పర్వతాలకు పడమరగా ఉంది.
శ్రీశైలోత్తరభాగే చ గన్ధమాదనదక్షిణే । పఞ్చయోజనవిస్తీర్ణా దైర్ఘ్యే శతగుణా తథా
శ్రీశైలానికి ఉత్తరంగా, గంధమాదనానికి దక్షిణంగా, ఆ ప్రదేశం అయిదు యోజనాల వెడల్పుతో, వంద రెట్లు పొడవుగా విస్తరించి ఉంది.
శుద్ధస్ఫటికసఙ్కాశా భారతే చ సుపుణ్యదా । శాశ్వతీ జలపూర్ణా చ పుష్పభద్రా నదీ శుభా
భారతదేశంలో పుష్పభద్రా నది శుద్ధమైన స్ఫటికంలా మెరిసిపోతూ, ఎప్పుడూ నీటితో నిండినది, గొప్ప పుణ్యాన్ని ప్రసాదించేది.
లవణాబ్ధిప్రియా భార్యా శశ్వత్సౌభాగ్యసంయుతా । శరావతీమిశ్రితా చ నిర్గతా సా హిమాలయాత్
ఆమె లవణసముద్రానికి ప్రియమైన భార్య, ఎప్పటికీ శుభలక్షణాలతో కూడినది, శరావతీతో కలిసినది, హిమాలయాల నుంచి ప్రవహిస్తుంది.
గోమతీం వామతః కృత్వా ప్రవిష్టా పశ్చిమోదధౌ । తత్ర గత్వా శఙ్ఖచూడో దదర్శ చన్ద్రశేఖరమ్
గోమతిని ఎడమవైపుగా ఉంచుకుని పశ్చిమ సముద్రంలో కలుస్తుంది. అక్కడ శంఖచూడుడు వెళ్లి చంద్రశేఖరుని దర్శించాడు.
వటమూలే సమాసీనం సూర్యకోటిసమప్రభమ్ । కృత్వా యోగాసనం దృష్ట్వా ముద్రాయుక్తం చ సస్మితమ్
వటవృక్షం కింద కూర్చొని, కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ, యోగాసనంలో, ముద్రలతో, చిరునవ్వుతో ఉన్న దేవుని చూశాడు.
శుద్ధస్ఫటికసఙ్కాశం జ్వలన్తం బ్రహ్మతేజసా । త్రిశలపట్టిశధరం వ్యాఘ్రచర్మామ్బరం వరమ్
ఆయన శుద్ధమైన స్ఫటికంలా మెరిసిపోతూ, బ్రహ్మతేజంతో జ్వలిస్తూ, త్రిశూలం, కటారి ధరించి, పులిచర్మాన్ని ఆవరణంగా ధరించి ఉన్నాడు.
భక్తమృత్యుహరం శాన్తం గౌరీకాన్తం మనోహరమ్ । తపసాం ఫలదాతారం దాతారం సర్వసమ్పదామ్
భక్తుల మరణాన్ని తొలగించేవాడు, శాంతంగా ఉండేవాడు, గౌరీకి ప్రియమైనవాడు, మనసు దోచే రూపం కలవాడు, తపస్సుకు ఫలితాలు ఇచ్చేవాడు, అన్ని సంపదలు ప్రసాదించేవాడు.
ఆశుతోషం ప్రసన్నాస్యం భక్తానుగ్రహకాతరమ్ । విశ్వనాథం విశ్వబీజం విశ్వరూపం చ విశ్వజమ్
చాలా తేలికగా సంతోషపడే వాడు, ప్రసన్నమైన ముఖం కలవాడు, భక్తులపై దయ చూపడంలో ఉత్సాహంగా ఉండేవాడు, జగత్తుకు అధిపతి, జగత్తుకు మూలమైనవాడు, జగత్తే రూపంగా ఉన్నవాడు, జగత్తులో పుట్టినవాడు.
విశ్వమ్భరం విశ్వవరం విశ్వసంహారకారకమ్ । కారణం కారణానాం చ నరకార్ణవతారణమ్
ప్రపంచాన్ని పోషించేవాడు, ప్రపంచంలో అత్యుత్తముడు, ప్రపంచాన్ని లయంచేసే కారణమైనవాడు, అన్ని కారణాలకు మూలమైనవాడు, నరకసముద్రాన్ని దాటించేవాడు.
జ్ఞానప్రదం జ్ఞానబీజం జ్ఞానానన్దం సనాతనమ్ । అవరుహ్య విమానాచ్చ తం దృష్ట్వా దానవేశ్వరః
జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించేవాడు, జ్ఞానానికి మూలమైనవాడు, జ్ఞానానందాన్ని ఎప్పటికీ ఇస్తూ ఉండేవాడు. ఆ సమయంలో విమానం నుంచి దిగిన దానవేంద్రుడు ఆయనను చూశాడు.