యథాక్షణం వర్షతీన్ద్రో మృత్యుశ్చరతి జన్తుషు । యథాక్షణం దహత్యగ్నిశ్చన్ద్రో భ్రమతి శీతవాన్
ప్రతిక్షణం ఇంద్రుడు వాన కురిపిస్తాడు, మృత్యువు ప్రాణులలో సంచరిస్తాడు, అగ్ని కాలుస్తుంది, చంద్రుడు చల్లదనంతో తిరుగుతుంటాడు.
మృత్యోర్మృత్యుం కాలకాలం యమస్య చ యమం పరమ్ । విభుం స్రష్టుశ్చ స్రష్టారం మాతుశ్చ మాతృకం భవే
ఆయనే మృత్యువుకి మృత్యువు, కాలానికి కాలం, యమునికి అధిపతి, ప్రభువు, సృష్టికర్తకు సృష్టికర్త, తల్లికి తల్లి, ఓ భవా!
సంహర్తారం చ సంహర్తుస్తం దేవం శరణం వ్రజ । కో వా బన్ధుశ్చ కేషాం వా సర్వబన్ధుం భజ ప్రియే
సంహారకునికే సంహారకుడైన ఆ దేవుని ఆశ్రయించు. ఎవరికెవరు బంధువులు? అందరికీ బంధువైన వాడిని, ప్రియమైనవాడా, భజించు.
అహం కో వా చ త్వం కా వా విధినా యోజితః పురా । త్వయా సార్ధం కర్మణా చ పునస్తేన వియోజితః
నేను ఎవరు? నువ్వెవరు? మనిద్దరిని గతంలో విధి కలిపింది. మనం కలిసి ఉన్నాం, ఇప్పుడు అదే విధి మనల్ని వేరుచేసింది.
అజ్ఞానీ కాతరః శోకే విపత్తౌ న చ పణ్డితః । సుఖే దుఃఖే భ్రమత్యేవ కాలనేమిక్రమేణ చ
అజ్ఞాని, దుఃఖంలో, అపాయంలో భయపడతాడు, అతడు పండితుడు కాదు. సుఖంలో, దుఃఖంలో కాలచక్రం ప్రకారం తిరుగుతూనే ఉంటాడు.
నారాయణం తం సర్వేశం కాన్తం యాస్యసి నిశ్చితమ్ । తపః కృతం యదర్థం చ పురా బదరికాశ్రమే
ప్రియమైనవాడా! నువ్వు తప్పక సర్వేశ్వరుడైన నారాయణుని వద్దకు వెళ్తావు. నువ్వు బదరికాశ్రమంలో ఆయన కోసం చేసిన తపస్సు వృథా కాదు.
మయా త్వం తపసా లబ్ధా బ్రహ్మణస్తు వరేణ చ । హర్యర్థే యత్తవ తపో హరిం ప్రాప్స్యసి కామిని
నిన్ను నేను తపస్సుతో, బ్రహ్మ వరంతో పొందాను. నువ్వు హరిని కోసం చేసిన తపస్సు వలన, అందమైనవాడా, హరిని పొందుతావు.
వృన్దావనే చ గోవిన్దం గోలోకే త్వం లభిష్యసి । అహం యాస్యామి తల్లోకం తనుం త్యక్త్వా చ దానవీమ్
వృందావనంలో నువ్వు గోవిందుని దర్శించగలవు, గోలొకంలో ఆయనను పొందగలవు. నేను నా దానవ రూపాన్ని విడిచిపెట్టి ఆ లోకానికి వెళ్తాను.
తత్ర ద్రక్ష్యసి మాం త్వం చ ద్రక్ష్యామి త్వాం చ సామ్ప్రతమ్ । అగమం రాధికాశాపాద్భారతం చ సుదుర్లభమ్
అక్కడ నువ్వు నన్ను చూస్తావు, నేనూ నిన్ను చూస్తాను. రాధికా శాపంతోనే నేను ఈ దుర్లభమైన భారతదేశానికి వచ్చాను.
పునర్యాస్యామి తత్రైవ కః శోకో మే శృణు ప్రియే । త్వం చ దేహం పరిత్యజ్య దివ్యరూపం విధాయ చ
నేను మళ్లీ అక్కడికి వెళ్తాను. నాకు ఏమి శోకం, ప్రియమైనవాడా? నువ్వూ ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, దివ్యరూపాన్ని ధరించవచ్చు.
తత్కాలం ప్రాప్స్యసి హరిం మా కాన్తే కాతరా భవ । ఇత్యుక్త్వా చ దినాన్తే చ తయా సార్ధం మనోహరమ్
ఆ సమయంలో నీవు హరిను పొందుతావు, ప్రియమైనవాడా, మనసు దిగులుగా పెట్టుకోకు అని చెప్పి, ఆ రోజంతా ఆమెతో కలిసి ఆనందంగా గడిపాడు.
సుష్వాప శోభనే తల్పే పుష్పచన్దనచర్చితే । నానాప్రకారవిభవం చకార రత్నమన్దిరే
పుష్పాలు, గంధపు చందనం అలంకరించిన అందమైన మంచంపై సుఖంగా నిద్రించాడు. ఆ రత్నాల మందిరంలో ఎన్నో రకాల ఆనందాలను సృష్టించాడు.
రత్నప్రదీపసంయుక్తే స్త్రీరత్నం ప్రాప్య సున్దరీమ్ । నినాయ రజనీం రాజా క్రీడాకౌతుకమఙ్గలైః
రత్న దీపాలతో వెలిగిన ఆ రత్నాల మందిరంలో, సుందరమైన స్త్రీరత్నాన్ని పొందిన రాజు, ఆ రాత్రిని ఆటలు, వినోదాలు, మంగళకార్యాలతో గడిపాడు.
కృత్వా వక్షసి తాం కాన్తాం రుదతీమతిదుఃఖితామ్ । కృశోదరీం నిరాహారాం నిమగ్నాం శోకసాగరే
తన ప్రియమైనవారిని, ఆమె ఏడుస్తూ, ఎంతో బాధతో, సన్నని నడుముతో, ఉపవాసంగా, దుఃఖసాగరంలో మునిగిపోయినవారిని తన వక్షసపై ఉంచుకున్నాడు.
పునస్తాం బోధయామాస దివ్యజ్ఞానేన జ్ఞానవిత్ । పురా కృష్ణేన యద్దత్తం భాణ్డీరే తత్త్వముత్తమమ్
తనకు ఉన్న దివ్యజ్ఞానంతో, కృష్ణుడు భాండీరంలో ఇచ్చిన పరమసత్యాన్ని ఆమెకు మళ్లీ వివరంగా చెప్పి, ఆమెను జాగృతం చేశాడు.
స చ తస్యై దదౌ సర్వం సర్వశోకహరం పరమ్ । జ్ఞానం సమ్ప్రాప్య సా దేవీ ప్రసన్నవదనేక్షణా
అతడు ఆమెకు అన్ని విషయాలను, అన్ని దుఃఖాలను తొలగించే పరమజ్ఞానాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ జ్ఞానాన్ని పొందిన దేవి, ప్రశాంతమైన ముఖంతో, ప్రకాశవంతంగా మారింది.
క్రీడాం చకార హర్షేణ సర్వం మత్వేతి నశ్వరమ్ । తౌ దమ్పతీ చ క్రీడన్తౌ నిమగ్నౌ సుఖసాగరే
అన్ని విషయాలు నశ్వరమని భావించి, ఆమె ఆనందంతో ఆటలు ఆడింది. ఆ దంపతులు ఇద్దరూ కలిసి ఆనందసాగరంలో మునిగి, సంతోషంగా గడిపారు.
పులకాఞ్చితసర్వాఙ్గౌ మూర్చ్ఛితౌ నిర్జనే మునే । అఙ్గప్రత్యఙ్గసంయుక్తౌ సుప్రీతౌ సురతోత్సుకో
ఆ ఇద్దరి శరీరం ఆనందంతో పులకరించిపోయింది. ఒంటరిగా ఉండగా, ఒకరినొకరు ఆలింగనం చేసుకుని, పరమ సంతోషంతో, ప్రేమక్రీడలో మునిగిపోయి, మూర్చిపోయారు.
ఏకాఙ్గౌ చ తథా తౌ ద్వౌ చార్ధనారీశ్వరో యథా । ప్రాణేశ్వరం చ తులసీ మేనే ప్రాణాధికం పరమ్
అర్ధనారీశ్వరునిలా, ఆ ఇద్దరూ ఒకే శరీరంగా అయ్యారు. తులసి తన భర్తను ప్రాణకంటే ఎక్కువగా ప్రేమించేది.
ప్రాణాధికాం చ తాం మేనే రాజా ప్రాణేశ్వరీం సతీమ్ । తౌ స్థితౌ సుఖసుప్తౌ చ తన్ద్రితౌ సున్దరౌ సమౌ
రాజు కూడా తన సతీమంతులైన భార్యను ప్రాణకంటే ఎక్కువగా భావించాడు. ఆ ఇద్దరూ సుఖంగా నిద్రపోయి, అందంగా, ఆనందంగా ఉన్నారు.
సువేషౌ సుఖసమ్భోగాదచేష్టౌ సుమనోహరౌ । క్షణం సుచేతనౌ తౌ చ కథయన్తౌ రసాశ్రయాత్
అందంగా అలంకరించుకుని, సుఖానుభూతితో కదలకుండా, ఎంతో ఆకర్షణగా ఉన్నారు. ఒక క్షణం పూర్తిగా జ్ఞానంతో, ఆనందంలో మునిగి, పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.
కథాం మనోరమాం దివ్యాం హసన్తౌ చ క్షణం పునః । క్షణం చ కేలిసంయుక్తౌ రసభావసమన్వితౌ
ఒక క్షణం ఆనందంగా నవ్వుతూ, మధురమైన దివ్యకథను చెప్పుకున్నారు. మరో క్షణం ప్రేమక్రీడలో మునిగి, రసభావంతో ఆనందించారు.
సురతే విరతిర్నాస్తి తౌ తద్విషయపణ్డితౌ । సతతం జయయుక్తౌ ద్వౌ క్షణం నైవ పరాజితౌ
వారికి ప్రేమక్రీడలో విరామం లేదు. ఆ విషయాల్లో వారు నిపుణులు. ఎప్పుడూ విజేతలుగా ఉండి, ఒక్క క్షణం కూడా ఓడిపోలేదు.
శఙ్ఖచూడకృతే ప్రబోధవాక్యవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ శ్రీకృష్ణం మనసా ధ్యాత్వా రక్షః కృష్ణపరాయణః । బ్రాహ్మే ముహూర్తే చోత్థాయ పుష్పతల్పాన్మనోహరాత్
శంఖచూడునికి చెప్పిన ప్రబోధవాక్యాల వర్ణన. శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ రాక్షసుడు మనసులో శ్రీకృష్ణుని ధ్యానిస్తూ, కృష్ణభక్తుడై, బ్రాహ్మ ముహూర్తంలో పుష్పాలతో అలంకరించిన మధురమైన మంచం నుండి లేచాడు.
రాత్రివాసః పరిత్యజ్య స్నాత్వా మఙ్గలవారిణా । ధౌతే చ వాససీ ధృత్వా కృత్వా తిలకముజ్జ్వలమ్
రాత్రి విశ్రాంతిని వదిలి, మంగళకరమైన నీటితో స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి, మెరిసే తిలకం పెట్టుకున్నాడు.
చకారాహ్నికమావశ్యమభీష్టదేవవన్దనమ్ । దధ్యాజ్యమధులాజాంశ్చ దదర్శ వస్తు మఙ్గలమ్
తన ఇష్టదేవతను భక్తితో పూజించి, రోజువారీ కర్మలు చేశాడు. పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, అక్కులు వంటి మంగళకరమైన వస్తువులను చూశాడు.
రత్నశ్రేష్ఠం మణిశ్రేష్ఠం వస్త్రశ్రేష్ఠం చ కాఞ్చనమ్ । బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ భక్త్యా యథా నిత్యం చ నారద
ఉత్తమమైన రత్నాలు, మణులు, వస్త్రాలు, బంగారం — ఇవన్నీ బ్రాహ్మణులకు భక్తితో ఇచ్చాడు. నిత్యం అలానే చేసేవాడు, నారదా!
అమూల్యరత్నం యత్కిఞ్చిన్ముక్తామాణిక్యహీరకమ్ । దదౌ విప్రాయ గురవే యాత్రామఙ్గలహేతవే
అమూల్యమైన ముత్యాలు, మాణిక్యాలు, వజ్రాలు వంటి రత్నాలను తన గురువైన బ్రాహ్మణునికి, ప్రయాణం మంగళకరంగా ఉండాలని సమర్పించాడు.
గజరత్నమశ్వరత్నం ధనరత్నం మనోహరమ్ । దదౌ సర్వం దరిద్రాయ విప్రాయ మఙ్గలాయ చ
అతడు తన వద్ద ఉన్న గొప్ప ఏనుగులు, అశ్వాలు, ఆకర్షణీయమైన ధనం అన్నిటిని ఒక దరిద్ర బ్రాహ్మణునికి ఆనందంగా ఇచ్చాడు.
భాణ్డారాణాం సహస్రాణి నగరాణాం ద్విలక్షకమ్ । గ్రామాణాం శతకోటిం చ బ్రాహ్మణాయ దదౌ ముదా
ఆ బ్రాహ్మణునికి సంతోషంతో వేల కొద్దీ భాండాగారాలు, రెండు లక్షల పట్టణాలు, వంద కోట్ల గ్రామాలు దానం చేశాడు.