చన్ద్రభాగానదీతీరే వటమూలే మనోహరే । తత్ర తస్థౌ మహాదేవో దేవవిస్తారహేతవే
చంద్రభాగానదీ తీరంలో, ఒక అందమైన వటవృక్షం కింద, మహాదేవుడు అక్కడ దేవతల ప్రయోజనార్థంగా నిలిచాడు.
దూతం కృత్వా చిత్రరథం గన్ధర్వేశ్వరమీప్సితమ్ । శీఘ్రం ప్రస్థాపయామాస శఙ్ఖచూడాన్తికం ముదా
గంధర్వుల అధిపతి చిత్రరథుడిని దూతగా నియమించి, శంఖచూడుని వద్దకు ఆనందంతో త్వరగా పంపించాడు.
సర్వేశ్వరాజ్ఞయా శీఘ్రం యయౌ తన్నగరం పరమ్ । మహేన్ద్రనగరోత్కృష్టం కుబేరభవనాధికమ్
ప్రపంచాధిపతి ఆజ్ఞతో, అతడు ఆ మహత్తర నగరానికి వేగంగా వెళ్లాడు. అది మహేంద్రుని నగరానికన్నా, కుబేరుని భవనానికన్నా గొప్పది.
పఞ్చయోజనవిస్తీర్ణం దైర్ఘ్యే తద్ ద్విగుణం భవేత్ । స్ఫటికాకారమణిభిర్నిర్మితం యానవేష్టితమ్
ఆ నగరం అయిదు యోజనాల వెడల్పుతో, పొడవులో రెండింతలు ఉండేది. స్ఫటికపు మణులతో నిర్మించబడింది, రథాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
సప్తభిః పరిఖాభిశ్చ దుర్గమాభిః సమన్వితమ్ । జ్వలదగ్నినిభైః శశ్వత్కల్పితం రత్నకోటిభిః
ఏడు లోతైన పరిఖలతో, దాటి వెళ్లడం కష్టమైనదిగా, ఎప్పుడూ అగ్నికాంతివంటి మణిరత్నాలతో ప్రకాశిస్తూ ఉండేది.
యుక్తం చ వీథీశతకైర్మణివేదివిచిత్రితైః । పరితో వణిజాం సౌధైర్నానావస్తువిరాజితైః
వందలాది వీధులతో, మణివేదికలతో అలంకరించబడి, చుట్టూ వ్యాపారుల గృహాలతో, వివిధ వస్తువులతో మెరిసిపోతూ ఉండేది.
సిన్దూరాకారమణిభిర్నిర్మితైశ్చ విచిత్రితైః । భూషితం భూషితైర్దివ్యైరాశ్రమైః శతకోటిభిః
సింధూరవర్ణ మణులతో అందంగా నిర్మించబడి, లక్షలాది దివ్య ఆశ్రమాలతో అలంకరించబడి ఉండేది.
గత్వా దదర్శ తన్మధ్యే శఙ్ఖచూడాలయం పరమ్ । అతీవ వలయాకారం యథా పూర్ణేన్దుమణ్డలమ్
లోపలికి వెళ్లి, మధ్యలో శంఖచూడుని పరమమైన నివాసాన్ని చూశాడు. అది పూర్తిగా వలయాకారంలో, పూర్ణచంద్రుని వలె ప్రకాశించేది.
జ్వలదగ్నిశిఖాక్తాభిః పరిఖాభిశ్చతసృభిః । తద్దుర్గమం చ శత్రూణామన్యేషాం సుగమం సుఖమ్
నాలుగు పరిఖలు అగ్నిశిఖలతో నిండినవిగా ఉండి, శత్రువులకు దాటి వెళ్లడం అసాధ్యం, ఇతరులకు సులభంగా, సుఖంగా ఉండేది.
అత్యుచ్చైర్గగనస్పర్శిమణిశృఙ్గవిరాజితమ్ । రాజితం ద్వాదశద్వారైర్ద్వారపాలసమన్వితమ్
ఆ నివాసం ఆకాశాన్ని తాకే మణిశిఖరాలతో, అత్యంత ఎత్తుగా మెరిసిపోతూ, పన్నెండు ద్వారాలతో, ప్రతి ద్వారానికీ ద్వారపాలకులతో అలంకరించబడి ఉండేది.
మణీన్ద్రసారనిర్మాణైః శోభితం లక్షమన్దిరైః । శోభితం రత్నసోపానై రత్నస్తమ్భవిరాజితమ్
మణులలో అత్యుత్తమమైనవి ఉపయోగించి లక్ష మందిరాలతో నిర్మించబడి, మణిసోపానాలు, మణిస్థంభాలతో ప్రకాశిస్తూ ఉండేది.
తద్ దృష్ట్వా పుష్పదన్తోఽపి వరం ద్వారం దదర్శ సః । ద్వారే నియుక్తం పురుషం శూలహస్తం చ సస్మితమ్
అది చూసిన పుష్పదంతుడు, అద్భుతమైన ద్వారాన్ని చూశాడు. అక్కడ ఒకడు త్రిశూలాన్ని పట్టుకుని, చిరునవ్వుతో నిలబడి ఉండేవాడు.
తిష్ఠన్తం పిఙ్గలాక్షం చ తామ్రవర్ణం భయఙ్కరమ్ । కథయామాస వృత్తాన్తం జగామ తదనుజ్ఞయా
అక్కడ పింగళమైన కళ్లతో, తామ్రవర్ణంతో, భయంకరంగా ఉన్న వాడిని చూశాడు. అతనికి జరిగిన సంగతులన్నీ చెప్పి, అతని అనుమతితో లోపలికి వెళ్లాడు.
అతిక్రమ్య చ తద్ద్వారం జగామాభ్యన్తరం పునః । న కోఽపి రక్షతి శ్రుత్వా దూతరూపం రణస్య చ
ఆ ద్వారాన్ని దాటి మరింత లోపలికి వెళ్లాడు. అతను దూత అని, యుద్ధ వార్తలు తీసుకువచ్చాడని తెలుసుకుని, ఎవ్వరూ ఆపలేదు.
గత్వా సోఽభ్యన్తరద్వారం ద్వారపాలమువాచ హ । రణస్య సర్వవృత్తాన్తం విజ్ఞాపయత మాచిరమ్
లోపలి ద్వారానికి వెళ్లి, ద్వారపాలకునితో 'యుద్ధానికి సంబంధించిన అన్ని విషయాలు త్వరగా తెలియజేయి' అని చెప్పాడు.
స చ తం కథయిత్వా చ దూతో గన్తుమువాచ హ । స గత్వా శఙ్ఖచూడం తం దదర్శ సుమనోహరమ్
అతడు చెప్పిన తర్వాత, దూతను లోపలికి వెళ్లమని అనుమతించారు. లోపలికి వెళ్లి, అతను అతి ఆకర్షణీయమైన శంఖచూడుని చూశాడు.
రాజమణ్డలమధ్యస్థం స్వర్ణసింహాసనే స్థితమ్ । మణీన్ద్రరచితం దివ్యం రత్నదణ్డసమన్వితమ్
రాజ్యమధ్యంలో ఉన్న బంగారు సింహాసనంపై, మణులతో చేసిన దివ్యమైన దండం చేత పట్టుకుని, ఆభరణాలతో అలంకరించబడి కూర్చున్నాడు.
రత్నకృత్రిమపుష్పైశ్చ ప్రశస్తైః శోభితం సదా । భృత్యేన మస్తకన్యస్తం స్వర్ణచ్ఛత్రం మనోహరమ్
అద్భుతమైన రత్నాలతో చేసిన పుష్పాలతో ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తూ, సేవకుడు తలపై పెట్టిన ఆకర్షణీయమైన బంగారు గొడుగు అతడిని అలంకరించింది.
సేవితం పార్షదగణై రుచిరైః శ్వేతచామరైః । సువేషం సున్దరం రమ్యం రత్నభూషణభూషితమ్
చుట్టూ ఉన్న పరిచారకులు తెల్లని చామరాలతో సేవ చేస్తూ, అందమైన వస్త్రాలు ధరించి, రత్నాభరణాలతో మెరిసిపోతూ, సుందరంగా కనిపిస్తున్నాడు.
మాల్యేన లేపనం సూక్ష్మం సువస్త్రం దధతం మునే । దానవేన్ద్రైః పరివృతం సువేషైశ్చ త్రికోటిభిః
సూక్ష్మమైన లేపనం, మంచి మాల, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి, మునీశ్వరా, మూడు కోట్ల దానవాధిపతులతో చుట్టుముట్టబడి, అందంగా అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
శతకోటిభిరన్యైశ్చ భ్రమద్భిరస్త్రపాణిభిః । ఏవంభూతఞ్చ తం దృష్ట్వా పుష్పదన్తః సవిస్మయః
ఇంకా వంద కోట్ల మంది ఆయుధాలు చేత పట్టుకుని సంచరిస్తూ ఉన్నారు. ఇలా అతడిని చూసి పుష్పదంతుడు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.
ఉవాచ స చ వృత్తాన్తం యదుక్తం శఙ్కరేణ చ । పుష్పదన్త ఉవాచ రాజేన్ద్ర శివభృత్యోఽహం పుష్పదన్తాభిధః ప్రభో
ఆయన శంకరుడు చెప్పిన విషయాన్ని వివరంగా చెప్పాడు. పుష్పదంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ రాజేంద్రా! నేను శివునికి భక్తుడను, నా పేరు పుష్పదంతుడు ప్రభూ.'
యదుక్తం శఙ్కరేణైవ తద్ బ్రవీమి నిశామయ । రాజ్యం దేహి చ దేవానామధికారం చ సామ్ప్రతమ్
శంకరుడు చెప్పినదే నేను చెబుతున్నాను, విను. దేవతలకు రాజ్యాన్ని, అధికారాన్ని ఇప్పుడే ఇచ్చి దయచేయు.
దేవాశ్చ శరణాపన్నా దేవేశం శ్రీహరిం పరమ్ । హరిర్దత్త్వాస్య శూలం చ తేన ప్రస్థాపితః శివః
దేవతలు పరమేశ్వరుడైన శ్రీహరిని ఆశ్రయించి, ఆయన ఇచ్చిన శూలాన్ని స్వీకరించి, ఆ శూలంతో శివుడు పంపబడ్డాడు.
పుష్పభద్రానదీతీరే వటమూలే త్రిలోచనః । విషయం దేహి తేషాం చ యుద్ధం వా కురు నిశ్చితమ్
పుష్పభద్రా నదీ తీరంలో, వటవృక్షం కింద త్రినేత్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'వారికి రాజ్యాన్ని ఇవ్వు, లేకపోతే యుద్ధం చేయడం ఖాయం.'
గత్వా వక్ష్యామి కిం శమ్భుమథ తద్వద మామపి । దూతస్య వచనం శ్రుత్వా శఙ్ఖచూడః ప్రహస్య చ
వెళ్లి శంభునికి చెప్పు లేదా నాకు చెప్పు అని అన్నాడు. దూత మాటలు విని శంఖచూడుడు నవ్వాడు.
ప్రభాతేఽహం గమిష్యామి త్వం చ గచ్ఛేత్యువాచ హ । స గత్వోవాచ తం తూర్ణం వటమూలస్థమీశ్వరమ్
'ఉదయాన్నే నేను వెళ్తాను, నీవు పోవచ్చు' అని అన్నాడు. వెంటనే ఆ దూత వటవృక్షం కింద ఉన్న ఈశ్వరుని దగ్గరకు వెళ్లి చెప్పాడు.
శఙ్ఖచూడస్య వచనం తదీయం తన్ముఖోదితమ్ । ఏతస్మిన్నన్తరే స్కన్ద ఆజగామ శివాన్తికమ్
శంఖచూడుడు చెప్పిన మాటలను అతడు ఈశ్వరునికి వివరంగా చెప్పాడు. అంతలో స్కందుడు శివుని సమీపానికి వచ్చాడు.
వీరభద్రశ్చ నన్దీ చ మహాకాలః సుభద్రకః । విశాలాక్షశ్చ బాణశ్చ పిఙ్గలాక్షో వికమ్పనః
వీరభద్రుడు, నంది, మహాకాలుడు, సుభద్రకుడు, విశాలాక్షుడు, బాణుడు, పింగలాక్షుడు, వికంపనుడు అక్కడ ఉన్నారు.
విరూపో వికృతిశ్చైవ మణిభద్రశ్చ బాష్కలః । కపిలాఖ్యో దీర్ఘదంష్ట్రో వికటస్తామ్రలోచనః
విరూపుడు, వికృతుడు, మణిభద్రుడు, బాష్కలుడు, కపిలుడు, దీర్ఘదంతుడు, వికటుడు, తామ్రలోచనుడు కూడా ఉన్నారు.