దేవోద్యానే నన్దనే చ చిత్రచన్దనకాననే । చమ్పకానాం కేతకీనాం మాధవీనాం చ మాధవే
దేవతల నందనవనంలో, రంగురంగుల చందనవనంలో, వసంతంలో చంపక, కేతకి, మాధవీ పుష్పాల మధ్య విహరించాడు.
కున్దానాం మాలతీనాం చ కుముదామ్భోజకాననే । కల్పవృక్షే కల్పవృక్షే పారిజాతవనే వనే
కుంద, మల్లె, కమలాల తోటల్లో, కల్పవృక్షాల క్రింద, పారిజాతవనాల్లో విహరించాడు.
నిర్జనే కాఞ్చనే స్థానే ధన్యే కాఞ్చనపర్వతే । కాఞ్చీవనే కిఞ్జలకే కఞ్చుకే కాఞ్చనాకరే
ఏకాంతమైన బంగారు ప్రదేశాల్లో, పవిత్రమైన బంగారు పర్వతంపై, బంగారు అడవిలో, బంగారు పొదల్లో, బంగారు గనిలో విహరించాడు.
పుష్పచన్దనతల్పేషు పుంస్కోకిలరుతశ్రుతే । పుష్పచన్దనసంయుక్తః పుష్పచన్దనవాయునా
పుష్పాలూ చందనపు మంచాలపై, పురుష కోయిలల గానాన్ని ఆలకిస్తూ, పుష్పాలు, చందనంతో చుట్టూ ఉండి, పుష్పచందన గాలిలో ఆనందంగా విహరించాడు.
కాముక్యా కాముకః కామాత్స రేమే రామయా సహ । న హి తృప్తో దానవేన్ద్రస్తృప్తిం నైవ జగామ సా
కామంతో ఉన్న ఆ దానవేంద్రుడు రామతో కలిసి అనేకసార్లు సుఖాన్ని అనుభవించినా, అతనికి తృప్తి కలగలేదు. రామకూ సంతృప్తి కలగలేదు.
హవిషా కృష్ణవర్త్మేవ వవృధే మదనస్తయోః । తయా సహ సమాగత్య స్వాశ్రమం దానవస్తతః
హవిస్సు పోయించిన అగ్ని ఎలా పెరుగుతుందో, వారిద్దరి మధ్య ప్రేమ కూడా అంతే పెరిగింది. ఆమెతో కలిసిన తరువాత ఆ దానవుడు తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్ళాడు.
రమ్యం క్రీడాలయం గత్వా విజహార పునః పునః । ఏవం స బుభుజే రాజ్యం శఙ్ఖచూడః ప్రతాపవాన్
ఆయన ఒక అందమైన వినోదాల గృహానికి వెళ్లి, అక్కడ మళ్లీ మళ్లీ సంతోషంగా విహరించాడు. అలా శక్తివంతుడైన శంఖచూడుడు తన రాజ్యాన్ని ఆనందంగా అనుభవించాడు.
ఏకమన్వన్తరం పూర్ణం రాజరాజేశ్వరో మహాన్ । దేవానామసురాణాం చ దానవానాం చ సన్తతమ్
ఒక సంపూర్ణ మన్వంతరం పాటు, ఆ మహారాజాధిరాజుడు దేవతలు, అసురులు, దానవులందరిపైనా నిరంతరం పరిపాలన చేశాడు.
గన్ధర్వాణాం కిన్నరాణాం రాక్షసానాం చ శాన్తిదః । హృతాధికారా దేవాశ్చ చరన్తి భిక్షుకా యథా
ఆయన గంధర్వులు, కిన్నరులు, రాక్షసులకు శాంతిని ఇచ్చాడు. అధికారాన్ని కోల్పోయిన దేవతలు భిక్షాటన చేసే వారిలా తిరిగారు.
తే సర్వేఽతివిషణ్ణాశ్చ ప్రజగ్ముర్బ్రహ్మణః సభామ్ । వృత్తాన్తం కథయామాసూ రురుదుశ్చ భృశం ముహుః
వారు అందరూ ఎంతో బాధతో బ్రహ్మసభకు వెళ్లారు. జరిగిన సంగతిని చెప్పి, మళ్లీ మళ్లీ గట్టిగా ఏడ్చారు.
తదా బ్రహ్మా సురైః సార్ధం జగామ శఙ్కరాలయమ్ । సర్వేశం కథయామాస విధాతా చన్ద్రశేఖరమ్
అప్పుడు బ్రహ్మ దేవతలతో కలిసి శంకరుని నివాసానికి వెళ్లాడు. సర్వేశ్వరుడైన చంద్రశేఖరునికి బ్రహ్మ జరిగినదంతా వివరంగా చెప్పాడు.
బ్రహ్మా శివశ్చ తైః సార్ధం వైకుణ్ఠం చ జగామ హ । దుర్లభం పరమం ధామ జరామృత్యుహరం పరమ్
బ్రహ్మ, శివుడు, ఇతరులందరితో కలిసి వైకుంఠానికి వెళ్లారు. అది చాలా అరుదైన, మృతిపాటు లేకుండా చేసే పరమస్థానం.
సమ్ప్రాప చ వరం ద్వారమాశ్రమాణాం హరేరహో । దదర్శ ద్వారపాలాంశ్చ రత్నసింహాసనస్థితాన్
వారు హరిదేవుని ఆశ్రమాల అద్భుత ద్వారానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ రత్నసింహాసనాలపై కూర్చున్న ద్వారపాలకులను చూశారు.
శోభితాన్పీతవస్త్రైశ్చ రత్నభూషణభూషితాన్ । వనమాలాన్వితాన్సర్వాన్ శ్యామసున్దరవిగ్రహాన్
వారు పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, రత్నాభరణాలతో అలంకరించబడి, అందరూ వనమాలలు వేసుకుని, నల్లని అందమైన రూపాలతో మెరిసిపోతున్నారు.
శఙ్ఖచక్రగదాపద్మధరాంశ్చైవ చతుర్భుజాన్ । సస్మితాన్స్మేరవక్త్రాస్యాన్పద్మనేత్రాన్మనోహరాన్
వారు అందరూ శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం ధరించి, నాలుగు చేతులతో, చిరునవ్వుతో, ప్రకాశించే ముఖాలతో, పద్మపువ్వుల్లాంటి ఆకర్షణీయమైన కళ్లతో ఉన్నారు.
బ్రహ్మా తాన్కథయామాస వృత్తాన్తం గమనార్థకమ్ । తేఽనుజ్ఞాం చ దదుస్తస్మై ప్రవివేశ తదాజ్ఞయా
బ్రహ్మ అక్కడికి వచ్చిన ఉద్దేశాన్ని వారికి వివరించాడు. వారు అనుమతి ఇచ్చి, వారి ఆజ్ఞతో లోపలికి ప్రవేశించాడు.
ఏవం షోడశ ద్వారాణి నిరీక్ష్య కమలోద్భవః । దేవైః సార్ధం తానతీత్య ప్రవివేశ హరేః సభామ్
అలా పదహారు ద్వారాలను చూసిన కమలోద్భవుడు దేవతలతో కలిసి వాటిని దాటి, హరిదేవుని సభలోకి ప్రవేశించాడు.
దేవర్షిభిః పరివృతాం పార్షదైశ్చ చతుర్భుజైః । నారాయణస్వరూపైశ్చ సర్వైః కౌస్తుభభూషితైః
అక్కడ దేవర్షులు, నాలుగు చేతులున్న పార్షదులు, అందరూ నారాయణ స్వరూపంలో, కౌస్తుభ మణితో అలంకరించబడి చుట్టూ ఉన్నారు.
నవేన్దుమణ్డలాకారాం చతురస్రాం మనోహరామ్ । మణీన్ద్రహారనిర్మాణాం హీరాసారసుశోభితామ్
ఆ సభ నూతన చంద్రబింబంలా, నాలుగు మూలలతో, మణిమాళలతో నిర్మించబడి, వజ్రాల ప్రవాహాలతో మెరిసిపోతూ ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది.
అమూల్యరత్నఖచితాం రచితాం స్వేచ్ఛయా హరేః । మాణిక్యమాలాజాలాభాం ముక్తాపఙ్క్తివిభూషితామ్
అమూల్యమైన రత్నాలతో అలంకరించబడి, హరిదేవుని సంకల్పంతో నిర్మించబడిన ఆ సభ, మాణిక్యాల హారాల వలయంలా, ముత్యాల వరుసలతో అలంకరించబడి ఉంది.
మణ్డితాం మణ్డలాకారై రత్నదర్పణకోటిభిః । విచిత్రైశ్చిత్రరేఖాభిర్నానాచిత్రవిచిత్రితామ్
ఆ సభ మణిదర్పణాల వలయాలతో అలంకరించబడి, విచిత్రమైన రేఖలతో, అనేక రకాల అందమైన అలంకరణలతో ముస్తాబై ఉంది.
పద్మరాగేన్ద్రరచితాం రుచిరాం మణిపఙ్కజైః । సోపానశతకైర్యుక్తాం స్యమన్తకవినిర్మితైః
పద్మరాగరాజు తయారు చేసిన మణిపద్మాలతో ఆ సభ ఎంతో అందంగా ఉంది. శ్యామంతక మణులతో చేసిన వందల మెట్లతో అలంకరించబడి ఉంది.
పట్టసూత్రగ్రన్థియుక్తైశ్చారుచన్దనపల్లవైః । ఇన్ద్రనీలస్తమ్భవర్యైర్వేష్టితాం సుమనోహరామ్
పట్టు దారాలతో, ముద్దైన గంతులతో అలంకరించబడినది; అందమైన చందనపు ఆకులతో, ఇంద్రనీల మణిపురాలతో చుట్టుముట్టబడి, ఎంతో ఆకర్షణీయంగా మెరిసిపోతుంది.
సద్రత్నపూర్ణకుమ్భానాం సమూహైశ్చ సమన్వితామ్ । పారిజాతప్రసూనానాం మాలాజాలైర్విరాజితామ్
అనేక విలువైన రత్నాలతో నిండిన బంగారు పాత్రల సమూహాలతో అలంకరించబడినది; పారిజాత పువ్వుల మాలలతో ప్రకాశిస్తుంది.
కస్తూరీకుఙ్కుమారక్తైః సుగన్ధిచన్దనద్రుమైః । సుసంస్కృతాం తు సర్వత్ర వాసితాం గన్ధవాయునా
కస్తూరి, కుంకుమ రంగుతో మెరుస్తున్న సుగంధ చందన వృక్షాలతో అన్ని చోట్ల అందంగా అలంకరించబడింది; పరిమళ గాలులతో పరిమళించబడింది.
విద్యాధరీసమూహానాం నృత్యజాలైర్విరాజితామ్ । సహస్రయోజనాయామాం పరిపూర్ణాం చ కిఙ్కరైః
విద్యాధరీ సమూహాల నృత్యాలతో ప్రకాశిస్తూ, వెయ్యి యోజనల పొడవుగా విస్తరించి, సేవకులతో పూర్తిగా నిండిపోయి ఉంది.
దదర్శ శ్రీహరిం బ్రహ్మా శఙ్కరశ్చ సురైః సహ । వసన్తం తన్మధ్యదేశే యథేన్దుం తారకావృతమ్
అక్కడ బ్రహ్మ, శ్రీహరి, శంకరుడు మరియు దేవతలందరూ కలసి, ఆ మధ్యభాగంలో చంద్రుడు నక్షత్రాలతో చుట్టుముట్టబడినట్టు ఆయనను దర్శించారు.
అమూల్యరత్ననిర్మాణచిత్రసింహాసనే స్థితమ్ । కిరీటినం కుణ్డలినం వనమాలావిభూషితమ్
అమూల్య రత్నాలతో తయారైన అద్భుతమైన సింహాసనంపై కూర్చొని, కిరీటంతో, కుండలాలతో, అడవి పువ్వుల మాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
చన్దనోక్షితసర్వాఙ్గం బిభ్రతం కేలిపఙ్కజమ్ । పురతో నృత్యగీతం చ పశ్యన్తం సస్మితం ముదా
చందన పూతతో శరీరమంతా అలంకరించబడి, ఆటపాటల కమలాన్ని చేతిలో పట్టుకుని, తన ముందు నృత్యగీతాన్ని ఆనందంగా, చిరునవ్వుతో చూస్తున్నాడు.
శాన్తం సరస్వతీకాన్తం లక్ష్మీధృతపదామ్బుజమ్ । లక్ష్మ్యా ప్రదత్తం తామ్బూలం భుక్తవన్తం సువాసితమ్
శాంతంగా, సరస్వతీ ప్రియుడిగా, లక్ష్మీ తన పాదపద్మాల వద్ద ఉండగా, లక్ష్మీ ఇచ్చిన సువాసన తాంబూలాన్ని ఆస్వాదించినవాడిగా ఉన్నాడు.