విచిత్రపద్మకశ్రేణీం శయ్యాం చాపి సుదుర్లభామ్ । భూషణాని చ దత్త్వా స భూపో హాసం చకార హ
అద్భుతమైన పద్మాల వరుసలతో అలంకరించిన అరుదైన మంచాన్ని, ఇంకా ఆభరణాలను ఇచ్చి, ఆ రాజు చిరునవ్వు నవ్వాడు.
నిర్మమే కబరీభారే తస్యా మాఙ్గల్యభూషణమ్ । సుచిత్రం పత్రకం గణ్డమణ్డలేఽస్యాః సమం తథా
ఆమె జడపై మంగళకరమైన అలంకారాన్ని, ఆమె చెంపపై అందమైన ఆకారంలో ఆకుపత్రి అలంకారాన్ని తయారు చేశాడు.
చన్ద్రలేఖాత్రిభిర్యుక్తం చన్దనేన సుగన్ధినా । పరీతం పరితశ్చిత్రైః సార్ధం కుఙ్కుమబిన్దుభిః
ఆ అలంకారం మూడు చంద్రకళలతో, సుగంధమైన చందనం పరిమళంతో, చుట్టూ రంగురంగుల ఆకారాలు, కుంకుమ బొట్లు అలంకరించి మెరిసింది.
జ్వలత్ప్రదీపాకారం చ సిన్దూరతిలకం దదౌ । తత్పాదపద్మయుగలే స్థలపద్మవినిన్దితే
దీపంలా ప్రకాశించే సింధూరపు బొట్టును ఆమె పద్మపాదాలపై పెట్టాడు. ఆ పాదాలు పద్మాలకంటే అందంగా మెరిశాయి.
చిత్రాలక్తకరాగం చ నఖరేషు దదౌ ముదా । స్వవక్షసి ముహుర్న్యస్య సరాగం చరణామ్బుజమ్
ఆనందంతో ఆమె నఖాలకు ప్రకాశించే అలక్తకాన్ని పూశాడు. మళ్లీ మళ్లీ ఆమె రక్తవర్ణపు పద్మపాదాలను తన హృదయంపై ఉంచుకున్నాడు.
హే దేవి తవ దాసోఽహమిత్యుచ్చార్య పునః పునః । రత్నభూషితహస్తేన తాం చ కృత్వా స్వవక్షసి
‘అమ్మా! నేను నీ సేవకుడిని’ అని పదే పదే పలుకుతూ, రత్నాలతో అలంకరించిన చేతులతో ఆమెను తన హృదయానికి చేర్చుకున్నాడు.
తపోవనం పరిత్యజ్య రాజా స్థానాన్తరం యయౌ । మలయే దేవనిలయే శైలే శైలే తపోవనే
తపోవనాన్ని విడిచిన రాజు, మలయపర్వతంపై ఉన్న దేవతల నివాసంలో, ప్రతి పర్వతంలో, ప్రతి తపోవనంలో విహరించాడు.
స్థానే స్థానేఽతిరమ్యే చ పుష్పోద్యానే చ నిర్జనే । కన్దరే కన్దరే సిన్ధుతీరే చైవాతిసున్దరే
ప్రతి అద్భుతమైన ప్రదేశంలో, ఏకాంతమైన పుష్పోద్యానాల్లో, ప్రతి గుహలో, అందమైన నదీ తీరాల్లో విహరించాడు.
పుష్పభద్రానదీతీరే నీరవాతమనోహరే । పులినే పులినే దివ్యే నద్యాం నద్యాం నదే నదే
పుష్పభద్రానదీ తీరంలో, మృదువైన గాలులతో ఆకర్షణీయంగా ఉన్న చోట, ప్రతి దివ్యమైన తీరంలో, ప్రతి నదిలో, ప్రతి వాగులో విహరించాడు.
మధౌ మధుకరాణాం చ మధురధ్వనినాదితే । విస్పన్దనే సురసనే నన్దనే గన్ధమాదనే
వసంతంలో తేనెటీగల మధురమైన గానంతో, నందనవనం, గంధమాదనవనం, దేవతల తోటల్లో ఆనందంగా విహరించాడు.
దేవోద్యానే నన్దనే చ చిత్రచన్దనకాననే । చమ్పకానాం కేతకీనాం మాధవీనాం చ మాధవే
దేవతల నందనవనంలో, రంగురంగుల చందనవనంలో, వసంతంలో చంపక, కేతకి, మాధవీ పుష్పాల మధ్య విహరించాడు.
కున్దానాం మాలతీనాం చ కుముదామ్భోజకాననే । కల్పవృక్షే కల్పవృక్షే పారిజాతవనే వనే
కుంద, మల్లె, కమలాల తోటల్లో, కల్పవృక్షాల క్రింద, పారిజాతవనాల్లో విహరించాడు.
నిర్జనే కాఞ్చనే స్థానే ధన్యే కాఞ్చనపర్వతే । కాఞ్చీవనే కిఞ్జలకే కఞ్చుకే కాఞ్చనాకరే
ఏకాంతమైన బంగారు ప్రదేశాల్లో, పవిత్రమైన బంగారు పర్వతంపై, బంగారు అడవిలో, బంగారు పొదల్లో, బంగారు గనిలో విహరించాడు.
పుష్పచన్దనతల్పేషు పుంస్కోకిలరుతశ్రుతే । పుష్పచన్దనసంయుక్తః పుష్పచన్దనవాయునా
పుష్పాలూ చందనపు మంచాలపై, పురుష కోయిలల గానాన్ని ఆలకిస్తూ, పుష్పాలు, చందనంతో చుట్టూ ఉండి, పుష్పచందన గాలిలో ఆనందంగా విహరించాడు.
కాముక్యా కాముకః కామాత్స రేమే రామయా సహ । న హి తృప్తో దానవేన్ద్రస్తృప్తిం నైవ జగామ సా
కామంతో ఉన్న ఆ దానవేంద్రుడు రామతో కలిసి అనేకసార్లు సుఖాన్ని అనుభవించినా, అతనికి తృప్తి కలగలేదు. రామకూ సంతృప్తి కలగలేదు.
హవిషా కృష్ణవర్త్మేవ వవృధే మదనస్తయోః । తయా సహ సమాగత్య స్వాశ్రమం దానవస్తతః
హవిస్సు పోయించిన అగ్ని ఎలా పెరుగుతుందో, వారిద్దరి మధ్య ప్రేమ కూడా అంతే పెరిగింది. ఆమెతో కలిసిన తరువాత ఆ దానవుడు తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్ళాడు.
రమ్యం క్రీడాలయం గత్వా విజహార పునః పునః । ఏవం స బుభుజే రాజ్యం శఙ్ఖచూడః ప్రతాపవాన్
ఆయన ఒక అందమైన వినోదాల గృహానికి వెళ్లి, అక్కడ మళ్లీ మళ్లీ సంతోషంగా విహరించాడు. అలా శక్తివంతుడైన శంఖచూడుడు తన రాజ్యాన్ని ఆనందంగా అనుభవించాడు.
ఏకమన్వన్తరం పూర్ణం రాజరాజేశ్వరో మహాన్ । దేవానామసురాణాం చ దానవానాం చ సన్తతమ్
ఒక సంపూర్ణ మన్వంతరం పాటు, ఆ మహారాజాధిరాజుడు దేవతలు, అసురులు, దానవులందరిపైనా నిరంతరం పరిపాలన చేశాడు.
గన్ధర్వాణాం కిన్నరాణాం రాక్షసానాం చ శాన్తిదః । హృతాధికారా దేవాశ్చ చరన్తి భిక్షుకా యథా
ఆయన గంధర్వులు, కిన్నరులు, రాక్షసులకు శాంతిని ఇచ్చాడు. అధికారాన్ని కోల్పోయిన దేవతలు భిక్షాటన చేసే వారిలా తిరిగారు.
తే సర్వేఽతివిషణ్ణాశ్చ ప్రజగ్ముర్బ్రహ్మణః సభామ్ । వృత్తాన్తం కథయామాసూ రురుదుశ్చ భృశం ముహుః
వారు అందరూ ఎంతో బాధతో బ్రహ్మసభకు వెళ్లారు. జరిగిన సంగతిని చెప్పి, మళ్లీ మళ్లీ గట్టిగా ఏడ్చారు.
తదా బ్రహ్మా సురైః సార్ధం జగామ శఙ్కరాలయమ్ । సర్వేశం కథయామాస విధాతా చన్ద్రశేఖరమ్
అప్పుడు బ్రహ్మ దేవతలతో కలిసి శంకరుని నివాసానికి వెళ్లాడు. సర్వేశ్వరుడైన చంద్రశేఖరునికి బ్రహ్మ జరిగినదంతా వివరంగా చెప్పాడు.
బ్రహ్మా శివశ్చ తైః సార్ధం వైకుణ్ఠం చ జగామ హ । దుర్లభం పరమం ధామ జరామృత్యుహరం పరమ్
బ్రహ్మ, శివుడు, ఇతరులందరితో కలిసి వైకుంఠానికి వెళ్లారు. అది చాలా అరుదైన, మృతిపాటు లేకుండా చేసే పరమస్థానం.
సమ్ప్రాప చ వరం ద్వారమాశ్రమాణాం హరేరహో । దదర్శ ద్వారపాలాంశ్చ రత్నసింహాసనస్థితాన్
వారు హరిదేవుని ఆశ్రమాల అద్భుత ద్వారానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ రత్నసింహాసనాలపై కూర్చున్న ద్వారపాలకులను చూశారు.
శోభితాన్పీతవస్త్రైశ్చ రత్నభూషణభూషితాన్ । వనమాలాన్వితాన్సర్వాన్ శ్యామసున్దరవిగ్రహాన్
వారు పసుపు వస్త్రాలు ధరించి, రత్నాభరణాలతో అలంకరించబడి, అందరూ వనమాలలు వేసుకుని, నల్లని అందమైన రూపాలతో మెరిసిపోతున్నారు.
శఙ్ఖచక్రగదాపద్మధరాంశ్చైవ చతుర్భుజాన్ । సస్మితాన్స్మేరవక్త్రాస్యాన్పద్మనేత్రాన్మనోహరాన్
వారు అందరూ శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం ధరించి, నాలుగు చేతులతో, చిరునవ్వుతో, ప్రకాశించే ముఖాలతో, పద్మపువ్వుల్లాంటి ఆకర్షణీయమైన కళ్లతో ఉన్నారు.
బ్రహ్మా తాన్కథయామాస వృత్తాన్తం గమనార్థకమ్ । తేఽనుజ్ఞాం చ దదుస్తస్మై ప్రవివేశ తదాజ్ఞయా
బ్రహ్మ అక్కడికి వచ్చిన ఉద్దేశాన్ని వారికి వివరించాడు. వారు అనుమతి ఇచ్చి, వారి ఆజ్ఞతో లోపలికి ప్రవేశించాడు.
ఏవం షోడశ ద్వారాణి నిరీక్ష్య కమలోద్భవః । దేవైః సార్ధం తానతీత్య ప్రవివేశ హరేః సభామ్
అలా పదహారు ద్వారాలను చూసిన కమలోద్భవుడు దేవతలతో కలిసి వాటిని దాటి, హరిదేవుని సభలోకి ప్రవేశించాడు.
దేవర్షిభిః పరివృతాం పార్షదైశ్చ చతుర్భుజైః । నారాయణస్వరూపైశ్చ సర్వైః కౌస్తుభభూషితైః
అక్కడ దేవర్షులు, నాలుగు చేతులున్న పార్షదులు, అందరూ నారాయణ స్వరూపంలో, కౌస్తుభ మణితో అలంకరించబడి చుట్టూ ఉన్నారు.
నవేన్దుమణ్డలాకారాం చతురస్రాం మనోహరామ్ । మణీన్ద్రహారనిర్మాణాం హీరాసారసుశోభితామ్
ఆ సభ నూతన చంద్రబింబంలా, నాలుగు మూలలతో, మణిమాళలతో నిర్మించబడి, వజ్రాల ప్రవాహాలతో మెరిసిపోతూ ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది.
అమూల్యరత్నఖచితాం రచితాం స్వేచ్ఛయా హరేః । మాణిక్యమాలాజాలాభాం ముక్తాపఙ్క్తివిభూషితామ్
అమూల్యమైన రత్నాలతో అలంకరించబడి, హరిదేవుని సంకల్పంతో నిర్మించబడిన ఆ సభ, మాణిక్యాల హారాల వలయంలా, ముత్యాల వరుసలతో అలంకరించబడి ఉంది.