మన్త్రం చైవ జగద్ధాతా స్తోత్రం చ కవచం పరమ్ । సర్వం పూజావిధానం చ పురశ్చర్యావిధిక్రమమ్
ఈ జగత్తును సృష్టించినవాడు మంత్రాన్ని, గొప్ప స్తోత్రాన్ని, రక్షణ కవచాన్ని, పూజా విధానాలన్నింటిని, ముందుగా చేయవలసిన నియమాలను అన్నీ ఇచ్చాడు.
పరాం శుభాశిషం చైవ పూజాం చైవ చకార సా । బభూవ సిద్ధా సా దేవీ తత్ప్రసాదాద్రమా యథా
ఆమె శుభమైన ఆశీస్సులు, పూజలు చేశింది. అతని కృపవల్ల ఆ దేవి రాముడిలా సిద్ధి పొందింది.
సిద్ధం మన్త్రేణ తులసీ వరం ప్రాప యథోదితమ్ । బుభుజే చ మహాభోగం యద్విశ్వేషు చ దుర్లభమ్
సిద్ధమైన మంత్రంతో తులసి చెప్పిన విధంగా వరం పొందింది. లోకాల్లో దుర్లభమైన మహా భోగాలను అనుభవించింది.
ప్రసన్నమనసా దేవీ తత్యాజ తపసః క్లమమ్ । సిద్ధే ఫలే నరాణాం చ దుఃఖం చ సుఖముత్తమమ్
ఆ దేవి సంతృప్తిగా మనసుతో తపస్సు వల్ల కలిగిన అలసటను వదిలేసింది. మానవులకు దొరికే ఫలితాన్ని—బాధను, పరమానందాన్ని—అందుకుంది.
భుక్త్యా పీత్వా చ సన్తుష్టా శయనం చ చకార సా । తల్పే మనోరమే తత్ర పుష్పచన్దనచర్చితే
తినిపించి, తాగిపట్టి తృప్తిగా, పుష్పాలు, గంధంతో అలంకరించిన ఆ మధురమైన మంచంపై విశ్రాంతిగా పడుకుంది.
శఙ్ఖచూడేన సహ తులస్యాః సఙ్గతివర్ణనమ్ నారాయణ ఉవాచ తులసీ పరితుష్టా చ సుష్వాప హృష్టమానసా । నవయౌవనసమ్పన్నా వృషధ్వజవరాఙ్గనా
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: తులసి సంతృప్తిగా, ఆనందంగా హృదయంతో బాగా నిద్రపోయింది. ఆమె యవ్వనంతో నిండినది, వృషధ్వజుని భార్యలలో ఉత్తమురాలు.
చిక్షేప పఞ్చబాణశ్చ పఞ్చబాణాంశ్చ తాం ప్రతి । పుష్పాయుధేన సా దగ్ధా పుష్పచన్దనచర్చితా
పుష్పాయుధుడు తన ఐదు బాణాలను ఆమెపై ప్రయోగించాడు. పుష్పాలు, గంధంతో అలంకరించిన ఆమె, మన్మథుని బాణాలకు తగిలి కాలిపోయింది.
పులకాఙ్కితసర్వాఙ్గీ కమ్పితారక్తలోచనా । క్షణం సా శుష్కతాం ప్రాప క్షణం మూర్చ్ఛామవాప హ
ఆమె శరీరం అంతా రోమాంచితమైంది, కళ్లూ కంపించి ఎర్రబడ్డాయి. ఒక క్షణం ఎండిపోయినట్టు, మరొక క్షణం మూర్చిపోయినట్టు అయింది.
క్షణముద్విగ్నతాం ప్రాప క్షణం తన్ద్రాం సుఖావహామ్ । క్షణం చ దహనం ప్రాప క్షణం ప్రాప ప్రసన్నతామ్
ఒక క్షణం కలవరంగా, మరొక క్షణం మధురమైన నిద్రతో, ఇంకొక క్షణం కాలుతున్నట్టు, మరొక క్షణం ప్రశాంతంగా అనిపించింది.
క్షణం సా చేతనాం ప్రాప క్షణం ప్రాప విషణ్ణతామ్ । ఉత్తిష్ఠన్తీ క్షణం తల్పాద్ గచ్ఛన్తీ నికటే క్షణమ్
ఒక క్షణం స్పృహలోకి వచ్చి, మరొక క్షణం విషాదంగా, ఇంకొక క్షణం మంచం మీద నుండి లేచి, మరొక క్షణం దగ్గరికి నడిచింది.
భ్రమన్తీ క్షణముద్వేగాన్నివసన్తీ క్షణం పునః । క్షణమేవ సముద్వేగాత్సుష్వాప పునరేవ సా
ఒక క్షణం కలవరంతో తిరిగింది, ఇంకొక క్షణం మళ్లీ కూర్చుంది. మరొక క్షణం బాధతో మళ్లీ నిద్రపోయింది.
పుష్పచన్దనతల్పం చ తద్ బభూవాతికణ్టకమ్ । విషహారి సుఖం దివ్యం సున్దరం చ ఫలం జలమ్
ఆ పుష్ప, గంధాల మంచం ముల్లులా మారింది. ఆ దివ్యమైన, అందమైన ఫలాలు, నీరు కూడా భరించలేనివిగా అనిపించాయి.
నిలయం చ బిలాకారం సూక్ష్మవస్త్రం హుతాశనః । సిన్దూరపత్రకం చైవ వ్రణతుల్యం చ దుఃఖదమ్
ఆమె నివాసం గుహలా మారింది, మెత్తని వస్త్రాలు అగ్నిలా అనిపించాయి. సిందూరపు ఆకూ గాయంలా బాధను కలిగించింది.
క్షణం దదర్శ తన్ద్రాయాం సువేషం పురుషం సతీ । సున్దరం చ యువానం చ సస్మితం రసికేశ్వరమ్
నిద్ర మత్తులో, ఒక క్షణం ఆమె ఒక అందమైన, నవయువకుడిని, చిరునవ్వుతో, ఆనందాల యజమానిని చూచింది.
చన్దనోక్షితసర్వాఙ్గం రత్నభూషణభూషితమ్ । ఆగచ్ఛన్తం మాల్యవన్తం పిబన్తం తన్ముఖామ్బుజమ్
అతని శరీరం అంతా గంధంతో పూసి, రత్నాల అలంకరణతో, పుష్పమాలలతో వచ్చి, ఆమె ముఖ పద్మాన్ని తిలకిస్తూ ఉన్నాడు.
కథయన్తం రతికథాం బ్రువన్తం మధురం ముహుః । సమ్భుక్తవన్తం తల్పే చ సమాశ్లిష్యన్తమీప్సితమ్
అతడు ప్రేమకథలు చెబుతూ, మధురంగా పలుకుతూ, మంచంపై ఆమెను అనుభవిస్తూ, తాను కోరినట్టు ఆలింగనం చేశాడు.
పునరేవ తు గచ్ఛన్తమాగచ్ఛన్తం చ సన్నిధౌ । యాన్తం క్వ యాసి ప్రాణేశ తిష్ఠత్యేవమువాచ సా
తర్వాత అతడు వెళ్లిపోతూ, మళ్లీ దగ్గరికి వస్తూ ఉండగా, ఆమె—'ప్రాణనాథా! ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు? ఇక్కడే ఉండు' అని అడిగింది.
పునశ్చ చేతనాం ప్రాప్య విలలాప పునః పునః । ఏవం సా యౌవనం ప్రాప్య తస్థౌ తత్రైవ నారద
మళ్లీ స్పృహలోకి వచ్చి, ఆమె పునఃపునః విలపించింది. ఈ విధంగా యవ్వనాన్ని పొందిన తులసి అక్కడే ఉండిపోయింది, నారదా!
శఙ్ఖచూడో మహాయోగీ జైగీషవ్యాన్మనోహరమ్ । కృష్ణమన్త్రం చ సమ్ప్రాప్య కృత్వా సిద్ధం తు పుష్కరే
శంఖచూడుడు అనే గొప్ప యోగి, జైగీషవ్యుని వద్ద నుండి ఆకర్షణీయమైన కృష్ణమంత్రాన్ని పొందాడు. ఆ మంత్రాన్ని పుష్కరక్షేత్రంలో సాధించి సిద్ధి పొందాడు.
కవచం చ గలే బద్ధ్వా సర్వమఙ్గలమఙ్గలమ్ । బ్రహ్మణశ్చ వరం ప్రాప్య యత్తే మనసి వాఞ్ఛితమ్
అతడు తన గొంతులో శుభకరమైన కవచాన్ని ధరించి, బ్రహ్మదేవుని నుండి మనసులో కోరుకున్న వరాన్ని కూడా పొందాడు.
ఆజ్ఞయా బ్రహ్మణః సోఽపి బదరీం చ సమాయయౌ । ఆగచ్ఛన్తం శఙ్ఖచూడం దదర్శ తులసీ మునే
బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో అతడు బదరీక్షేత్రానికి వచ్చాడు. మునివరా! శంఖచూడుడు అక్కడికి వస్తున్నాడని తులసి గమనించింది.
నవయౌవనసమ్పన్నం కామదేవసమప్రభమ్ । శ్వేతచమ్పకవర్ణాభం రత్నభూషణభూషితమ్
అతడు పుష్టియౌవనంతో, మన్మథునిలా ప్రకాశిస్తూ, తెల్ల చంపకపువ్వుల వర్ణంతో, విలువైన రత్నాభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
శరత్పార్వణచన్ద్రాస్యం శరత్పఙ్కజలోచనమ్ । రత్నసారవినిర్మాణవిమానస్థం మనోహరమ్
అతని ముఖం శరదృతువులోని పూర్ణచంద్రుడిలా మెరిసిపోతూ, కళ్ళు శరదృతువులోని కమలాలా అందంగా కనిపించాయి. అతడు అమూల్య రత్నాలతో నిర్మించిన విమానంలో కూర్చొని, అందరినీ ఆకర్షించాడు.
రత్నకుణ్డలయుగ్మేన గణ్డస్థలవిరాజితమ్ । పారిజాతప్రసూనానాం మాలావన్తం చ సుస్మితమ్
రత్నాలతో చేసిన రెండు కుండలాలు అతని చెంపలను అలంకరించాయి. అతడు పారిజాతపువ్వులతో చేసిన మాలలు ధరించి, మధురంగా నవ్వుతూ ఉన్నాడు.
కస్తూరీకుఙ్కుమాయుక్తం సుగన్ధిచన్దనాన్వితమ్ । సా దృష్ట్వా సన్నిధావేనం ముఖమాచ్ఛాద్య వాససా
మూక్కు, కుంకుమ, పరిమళభరితమైన చందనంతో అలంకరించబడి ఉన్న అతడిని తులసి చూసి, సిగ్గుతో తన ముఖాన్ని వస్త్రంతో మూసుకుంది.
సస్మితా తం నిరీక్షన్తీ సకటాక్షం పునః పునః । బభూవాతినమ్రముఖీ నవసఙ్గమలజ్జితా
ఆమె చిరునవ్వుతో అతడిని మళ్లీ మళ్లీ పక్క చూపులతో చూశింది. సిగ్గుతో ముఖాన్ని తలవంచి, కొత్త పరిచయానికి సిగ్గుపడింది.
శరదిన్దువినిన్ద్యైకస్వముఖేన్దువిరాజితా । అమూల్యరత్ననిర్మాణయావకావలిసంయుతా
ఆమె ముఖచంద్రుడు శరదృతువులోని చంద్రుడికన్నా మెరుగ్గా మెరిసింది. ఆమె అమూల్య రత్నాలతో చేసిన ముత్యాలహారాన్ని ధరించింది.
మణీన్ద్రసారనిర్మాణక్వణన్మఞ్జీరరఞ్జితా । దధతీ కబరీభారం మాలతీమాల్యసంయుతమ్
ఉత్తమ రత్నాలతో చేసిన మంజీరాలు ఆమె అడుగులకు శబ్దాన్ని కలిగించాయి. ఆమె జడ మాలతీ పువ్వులతో అలంకరించబడి ఉంది.
అమూల్యరత్ననిర్మాణమకరాకృతికుణ్డలా । చిత్రకుణ్డలయుగ్మేన గణ్డస్థలవిరాజితా
అమూల్య రత్నాలతో చేసిన మకరాకార కుండలాలు ఆమె చెవులకు మెరిసాయి. అలంకరించిన రెండు కుండలాలు ఆమె చెంపలను మరింత అందంగా చేశాయి.
రత్నేన్ద్రసారహారేణ స్తనమధ్యస్థలోజ్జ్వలా । రత్నకఙ్కణకేయూరశఙ్ఖభూషణభూషితా
ఉత్తమ రత్నాల హారం ఆమె వక్షోజ మధ్యభాగాన్ని ప్రకాశింపజేసింది. రత్నాల కంకణాలు, కేయూరాలు, శంఖాకారాభరణాలతో ఆమె అలంకరించబడి ఉంది.