రాసేశ్వరీ సమాగత్య దదర్శ రాసమణ్డలే । గోవిన్దం భర్త్సయామాస మాం శశాప రుషాన్వితా
'రాసలీలకు అధిపతురాలు వచ్చి, రాసమండలంలో నన్ను చూసింది; ఆమె గోవిందుని మందలించి, కోపంతో నన్ను శపించింది.'
యాహి త్వం మానవీం యోనిమిత్యేవం చ శశాప హ । మామువాచ స గోవిన్దో మదంశం చ చతుర్భుజమ్
'నీవు మానవ జన్మను పొందు' అని ఆమె నన్ను శపించింది; ఆ సమయంలో గోవిందుడు నాతో, తన భాగమైన నాలుగు చేతులవాడొచ్చేను అన్నాడు.'
లభిష్యసి తపస్తప్త్వా భారతే బ్రహ్మణో వరాత్ । ఇత్యేవముక్త్వా దేవేశోఽప్యన్తర్ధానం చకార సః
భారతదేశంలో తపస్సు చేసి, బ్రహ్మ ఇచ్చిన వరంతో నీవు నీ కోరికను పొందుతావు. ఇలా చెప్పి దేవతల అధిపతి అక్కడే అంతర్ధానం అయ్యాడు.
దేవ్యా భియా తనుం త్యక్త్వా ప్రాప్తం జన్మ గురో భువి । అహం నారాయణం కాన్తం శాన్తం సున్దరవిగ్రహమ్
దేవిని భయపడి నేను నా శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, భూమిపై గురువుగా జన్మించాను. నేను నారాయణుడు, ప్రియమైనవాడు, శాంతమైనవాడు, అందమైన రూపాన్ని కలవాడిని.
సామ్ప్రతం తం పతిం లబ్ధుం వరయే త్వం చ దేహి మే । బ్రహ్మదేవ ఉవాచ సుదామా నామ గోపశ్చ శ్రీకృష్ణాఙ్గసముద్భవః
ఇప్పుడు ఆ భర్తను పొందేందుకు నీవు అతడిని ఎంచుకుని నాకు అనుమతి ఇవ్వాలి. బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు — సుదామ అనే గోపుడు ఉన్నాడు, అతడు శ్రీకృష్ణుని శరీర భాగం నుండి జన్మించాడు.
తదంశశ్చాతితేజస్వీ లేభే జన్మ చ భారతే । సామ్ప్రతం రాధికాశాపాద్దనువంశసముద్భవః
ఆ భాగం అత్యంత తేజస్సుతో భారతదేశంలో జన్మించాడు. ఇప్పుడు రాధికా శాపం వల్ల అతడు దానవ వంశంలో పుట్టాడు.
శఙ్ఖచూడేతి విఖ్యాతస్త్రైలోక్యే న చ తత్సమః । గోలోకే త్వాం పురా దృష్ట్వా కామోన్మథితమానసః
అతడిని శంఖచూడుడు అని మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి. అతనికి సమానుడు ఎవరూ లేరు. గోలొకంలో నిన్ను చూసి అతని మనస్సు కామంతో కలవరపడింది.
విలమ్భితుం న శశాక రాధికాయాః ప్రభావతః । స చ జాతిస్మరస్తస్మాత్సదామాభూచ్చ సాగరే
రాధికా ప్రభావంతో అతడు ఆలస్యం చేయలేకపోయాడు. అందువల్ల అతడు జాతిస్మరుడై, సముద్రంలో సుదామగా జన్మించాడు.
జాతిస్మరా త్వమపి సా సర్వం జానాసి సున్దరి । అధునా తస్య పత్నీ త్వం సమ్భవిష్యసి శోభనే
సుందరివి! నువ్వు కూడా జాతిస్మరురాలివి, అన్నీ తెలుసు. ఇప్పుడు నువ్వు అతని భార్యగా అవుతావు, శోభాయుతురాలివి.
పశ్చాన్నారాయణం శాన్తం కాన్తమేవ వరిష్యసి । శాపాన్నారాయణస్యైవ కలయా దైవయోగతః
తర్వాత నీవు శాంతమైన, ప్రియమైన నారాయణునిని ఎంచుకుంటావు. నారాయణుని శాపం వల్ల, దైవకృపతో నీవు ఆయన అంసంగా అవుతావు.
భవిష్యసి వృక్షరూపా త్వం పూతా విశ్వపావనీ । ప్రధానా సర్వపుష్పేషు విష్ణుప్రాణాధికా భవేః
నీవు వృక్షరూపంలో పుట్టి, పవిత్రురాలై, లోకాన్ని పవిత్రం చేసేవాడివి అవుతావు. అన్ని పువ్వుల్లో నీవే ప్రధానురాలు, విష్ణువు ప్రాణకంటే ప్రియురాలివి అవుతావు.
త్వయా వినా చ సర్వేషాం పూజా చ విఫలా భవేత్ । వృన్దావనే వృక్షరూపా నామ్నా వృన్దావనీతి చ
నీవు లేకుండా అందరి పూజా ఫలితం లేనిది అవుతుంది. వృందావనంలో నీవు వృక్షరూపంలో ఉండి, వృందావతిగా పిలవబడతావు.
త్వత్పత్రైర్గోపిగోపాశ్చ పూజయిష్యన్తి మాధవమ్ । వృక్షాధిదేవీరూపేణ సార్ధం కృష్ణేన సన్తతమ్
నీ ఆకులతో గోపికలు, గోపాలు మాధవుని పూజిస్తారు. వృక్షాదిదేవతగా నీవు ఎప్పుడూ కృష్ణునితో కలిసి విహరిస్తావు.
విహరిష్యసి గోపేన స్వచ్ఛన్దం మద్వరేణ చ । ఇత్యేవం వచనం శ్రుత్వా సస్మితా హృష్టమానసా
నా వరంతో నీవు గోపునితో స్వేచ్ఛగా సంతోషంగా విహరిస్తావు. ఈ మాటలు విని ఆమె చిరునవ్వుతో, ఆనందంతో హృదయం నిండిపోయింది.
ప్రణనామ చ బ్రహ్మాణం తం చ కిఞ్చిదువాచ సా । తులస్యువాచ యథా మే ద్విభుజే కృష్ణే వాఞ్ఛా చ శ్యామసున్దరే
ఆమె బ్రహ్మను నమస్కరించి, కొంతమంది మాటలు చెప్పింది. తులసి ఇలా అన్నది — నా కోరిక రెండు చేతుల కృష్ణుని కోసం, శ్యామసుందరుని కోసం.
సత్యం బ్రవీమి హే తాత న తథా చ చతుర్భుజే । అతృప్తాహం చ గోవిన్దే దైవాచ్ఛృఙ్గారభఙ్గతః
నిజం చెబుతున్నాను తండ్రీ! నాలుగు చేతులవాడికి అంత కోరిక లేదు. దైవకృప వల్ల శృంగారంలో అంతరాయం కలిగి, గోవిందునితో నేను తృప్తి చెందలేదు.
గోవిన్దస్యైవ వచనాత్ప్రార్థయామి చతుర్భుజమ్ । త్వత్ప్రసాదేన గోవిన్దం పునరేవ సుదుర్లభమ్
గోవిందుని మాట విని, నేను నాలుగు చేతులవాడిని కోరుతున్నాను. నీ కృపతో మళ్ళీ అరుదైన గోవిందుని పొందాలని కోరుకుంటున్నాను.
ధ్రువమేవ లభిష్యామి రాధాభీతిం ప్రమోచయ । బ్రహ్యదేవ ఉవాచ గృహాణ రాధికామన్త్రం దదామి షోడశాక్షరమ్
నిశ్చయంగా నేను అతడిని పొందుతాను; రాధా భయాన్ని తొలగించు. బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు — రాధామంత్రమును స్వీకరించు, నేను పదహారు అక్షరాల మంత్రాన్ని ఇస్తున్నాను.
తస్యాశ్చ ప్రాణతుల్యా త్వం మద్వరేణ భవిష్యసి । శృఙ్గారం యువయోర్గోప్యం న జ్ఞాస్యతి చ రాధికా
నా వరంతో నీవు ఆమెకు ప్రాణప్రియురాలివి అవుతావు. మీ ఇద్దరి ప్రేమ రహస్యంగా ఉంటుంది, రాధికా దాన్ని తెలుసుకోదు.
రాధాసమా త్వం సుభగే గోవిన్దస్య భవిష్యసి । ఇత్యేవముక్త్వా దత్త్వా చ దేవ్యా వై షోడశాక్షరమ్
సుభగే! నీవు గోవిందునికి రాధాసమానురాలివి అవుతావు. ఇలా చెప్పి, దేవికి బ్రహ్మ పదహారు అక్షరాల మంత్రాన్ని ఇచ్చాడు.
మన్త్రం చైవ జగద్ధాతా స్తోత్రం చ కవచం పరమ్ । సర్వం పూజావిధానం చ పురశ్చర్యావిధిక్రమమ్
ఈ జగత్తును సృష్టించినవాడు మంత్రాన్ని, గొప్ప స్తోత్రాన్ని, రక్షణ కవచాన్ని, పూజా విధానాలన్నింటిని, ముందుగా చేయవలసిన నియమాలను అన్నీ ఇచ్చాడు.
పరాం శుభాశిషం చైవ పూజాం చైవ చకార సా । బభూవ సిద్ధా సా దేవీ తత్ప్రసాదాద్రమా యథా
ఆమె శుభమైన ఆశీస్సులు, పూజలు చేశింది. అతని కృపవల్ల ఆ దేవి రాముడిలా సిద్ధి పొందింది.
సిద్ధం మన్త్రేణ తులసీ వరం ప్రాప యథోదితమ్ । బుభుజే చ మహాభోగం యద్విశ్వేషు చ దుర్లభమ్
సిద్ధమైన మంత్రంతో తులసి చెప్పిన విధంగా వరం పొందింది. లోకాల్లో దుర్లభమైన మహా భోగాలను అనుభవించింది.
ప్రసన్నమనసా దేవీ తత్యాజ తపసః క్లమమ్ । సిద్ధే ఫలే నరాణాం చ దుఃఖం చ సుఖముత్తమమ్
ఆ దేవి సంతృప్తిగా మనసుతో తపస్సు వల్ల కలిగిన అలసటను వదిలేసింది. మానవులకు దొరికే ఫలితాన్ని—బాధను, పరమానందాన్ని—అందుకుంది.
భుక్త్యా పీత్వా చ సన్తుష్టా శయనం చ చకార సా । తల్పే మనోరమే తత్ర పుష్పచన్దనచర్చితే
తినిపించి, తాగిపట్టి తృప్తిగా, పుష్పాలు, గంధంతో అలంకరించిన ఆ మధురమైన మంచంపై విశ్రాంతిగా పడుకుంది.
శఙ్ఖచూడేన సహ తులస్యాః సఙ్గతివర్ణనమ్ నారాయణ ఉవాచ తులసీ పరితుష్టా చ సుష్వాప హృష్టమానసా । నవయౌవనసమ్పన్నా వృషధ్వజవరాఙ్గనా
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: తులసి సంతృప్తిగా, ఆనందంగా హృదయంతో బాగా నిద్రపోయింది. ఆమె యవ్వనంతో నిండినది, వృషధ్వజుని భార్యలలో ఉత్తమురాలు.
చిక్షేప పఞ్చబాణశ్చ పఞ్చబాణాంశ్చ తాం ప్రతి । పుష్పాయుధేన సా దగ్ధా పుష్పచన్దనచర్చితా
పుష్పాయుధుడు తన ఐదు బాణాలను ఆమెపై ప్రయోగించాడు. పుష్పాలు, గంధంతో అలంకరించిన ఆమె, మన్మథుని బాణాలకు తగిలి కాలిపోయింది.
పులకాఙ్కితసర్వాఙ్గీ కమ్పితారక్తలోచనా । క్షణం సా శుష్కతాం ప్రాప క్షణం మూర్చ్ఛామవాప హ
ఆమె శరీరం అంతా రోమాంచితమైంది, కళ్లూ కంపించి ఎర్రబడ్డాయి. ఒక క్షణం ఎండిపోయినట్టు, మరొక క్షణం మూర్చిపోయినట్టు అయింది.
క్షణముద్విగ్నతాం ప్రాప క్షణం తన్ద్రాం సుఖావహామ్ । క్షణం చ దహనం ప్రాప క్షణం ప్రాప ప్రసన్నతామ్
ఒక క్షణం కలవరంగా, మరొక క్షణం మధురమైన నిద్రతో, ఇంకొక క్షణం కాలుతున్నట్టు, మరొక క్షణం ప్రశాంతంగా అనిపించింది.
క్షణం సా చేతనాం ప్రాప క్షణం ప్రాప విషణ్ణతామ్ । ఉత్తిష్ఠన్తీ క్షణం తల్పాద్ గచ్ఛన్తీ నికటే క్షణమ్
ఒక క్షణం స్పృహలోకి వచ్చి, మరొక క్షణం విషాదంగా, ఇంకొక క్షణం మంచం మీద నుండి లేచి, మరొక క్షణం దగ్గరికి నడిచింది.