సురతే విరతిర్నాస్తి తయోః సురతివిజ్ఞయోః । గతం దేవవర్షశతం న జ్ఞాతం చ దివానిశమ్
ఆ ఇద్దరికీ ప్రేమలో విరామం లేకుండా సాగింది. వారు ప్రేమలో నిపుణులు కావడంతో, దేవతల వంద సంవత్సరాలు గడిచిపోయినా, పగలు రాత్రి అని కూడా తెలియలేదు.
తతో రాజా మతిం ప్రాప్య సురతాద్విరరామ చ । కాముకీ సున్దరీ కిఞ్చిన్న చ తృప్తిం జగామ సా
తర్వాత రాజు మనసు చల్లబడి, ప్రేమలో విరమించాడు. కానీ అందమైన ఆ భార్య మాత్రం తృప్తి పొందలేదు.
దధార గర్భం సా సద్యో దైవాదబ్దశతం సతీ । శ్రీగర్భా శ్రీయుతా సా చ సమ్బభూవ దినే దినే
ఆమె వెంటనే దైవకృపతో గర్భం ధరించింది. వంద సంవత్సరాలు ఆ గర్భాన్ని మోసింది. ఆమెకు శ్రీవంతమైన గర్భంతో, ప్రతిరోజూ మరింత కాంతివంతంగా మారింది.
శుభే క్షణే శుభదినే శుభయోగే చ సంయుతే । శుభలగ్నే శుభాంశే చ శుభస్వామిగ్రహాన్వితే
శుభమైన సమయంలో, శుభదినంలో, శుభయోగంలో, శుభలగ్నంలో, శుభగ్రహాల ప్రభావంతో ఆమె ప్రసవానికి సిద్ధమైంది.
కార్తికీపూర్ణిమాయాం తు సితవారే చ పాద్మజ । సుషావ సా చ పద్మాంశాం పద్మినీం తాం మనోహరామ్
కార్తిక మాసపు పూర్ణిమనాడు, శుభదినంలో, పద్మసంభవా, ఆమె పద్మాదేవికి భాగమైన మోహకరమైన పద్మినిని ప్రసవించింది.
శరత్పార్వణచన్ద్రాస్యాం శరత్పఙ్కజలోచనామ్ । పక్వబిమ్బాధరోష్ఠీం చ పశ్యన్తీం సస్మితాం గృహమ్
ఆమె ముఖం శరదృతువులోని పూర్ణచంద్రునిలా ప్రకాశించింది, కళ్ళు శరదృతువులో పుష్పించే కమలాలవంటివి, పెదవులు పండిన పండులా ఎర్రగా మెరిసాయి, ఆమె చిరునవ్వుతో ఇంటి చుట్టూ చూస్తూ ఉండేది.
హస్తపాదతలారక్తాం నిమ్ననాభిం మనోరమామ్ । తదధస్త్రివలీయుక్తాం నితమ్బయుగవర్తులామ్
ఆమె చేతిపాదాల తలాలు ఎర్రగా మెరిసేవి, నాభి లోతుగా ఉండేది, రూపం ఆకర్షణీయంగా, నాభి క్రింద మూడు మడతలతో, నితంబాలు వృత్తాకారంగా అందంగా ఉండేవి.
శీతే సుఖోష్ణసర్వాఙ్గీం గ్రీష్మే చ సుఖశీతలామ్ । శ్యామాం సుకేశీం రుచిరాం న్యగ్రోధపరిమణ్డలామ్
చలిలో ఆమె శరీరం హాయిగా వెచ్చగా ఉండేది, వేడిలో చల్లదనాన్ని పంచేది; ఆమె శ్యామవర్ణురాలు, మృదువైన వెంట్రుకలతో, ఆకర్షణీయురాలు, వటవృక్షపు వలయంలా రూపాన్ని కలిగి ఉండేది.
పీతచమ్పకవర్ణాభాం సున్దరీష్వేవ సున్దరీమ్ । నరా నార్యశ్చ తాం దృష్ట్వా తులనాం దాతుమక్షమాః
పసుపు చంపకపువ్వుల వర్ణంతో మెరిసే అందాన్ని కలిగి, అందాల మధ్యలో అత్యంత అందమైనది; ఆమెను చూసిన పురుషులు, స్త్రీలు ఎవ్వరూ పోలిక చెప్పలేకపోయారు.
తేన నామ్నా చ తులసీం తాం వదన్తి మనీషిణః । సా చ భూయిష్ఠమానేన యోగ్యా స్త్రీ ప్రకృతిర్యథా
అందుకే జ్ఞానులు ఆమెను తులసి అని పిలుస్తారు; ఆమె స్వభావం ప్రకారం అత్యుత్తమమైన స్త్రీగా ఉండేది.
సర్వైర్నిషిద్ధా తపసే జగామ బదరీవనమ్ । తత్ర దేవాబ్దలక్షం చ చకార పరమం తపః
అందరూ నిషేధించినా, తపస్సు కోసం ఆమె బదరీ వనానికి వెళ్ళింది; అక్కడ లక్ష సంవత్సరాలు గొప్ప తపస్సు చేసింది.
మనసా నారాయణః స్వామీ భవితేతి చ నిశ్చితా । గ్రీష్మే పఞ్చతపాః శీతే తోయవస్త్రా చ ప్రావృషి
మనసులో నారాయణుడు తన భర్త కావాలని సంకల్పించి, వేసవిలో పంచతపస్సు, వర్షాకాలంలో తడి వస్త్రాలు ధరించి తపస్సు చేసింది.
ఆసనస్థా వృష్టిధారాః సహన్తీతి దివానిశమ్ । వింశత్సహస్రవర్షం చ ఫలతోయాశనా చ సా
ఆమె ఆసనంలో కూర్చొని, రాత్రింబవళ్ళు వర్షాన్ని తట్టుకుని, ఇరవై వేల సంవత్సరాలు కాయపండ్లు, నీటితో మాత్రమే జీవించింది.
త్రింశత్సహస్రవర్షం చ పత్రాహారా తపస్వినీ । చత్వారింశత్సహస్రాబ్దం వాయ్వాహారా కృశోదరీ
ముప్పై వేల సంవత్సరాలు ఆకులే ఆహారంగా తీసుకుని తపస్సు చేసింది; నలభై వేల సంవత్సరాలు గాలినే ఆహారంగా తీసుకుని, ఆమె పొట్ట మరింత సన్నగా మారింది.
తతో దశసహస్రాబ్దం నిరాహారా బభూవ సా । నిర్లక్ష్యాం చైకపాదస్థాం దృష్ట్వా తాం కమలోద్భవః
ఆ తరువాత పది వేల సంవత్సరాలు ఆహారం లేకుండా ఉండింది; ఒక కాలు మీద నిలబడి, కనబడని విధంగా ఉన్న ఆమెను కమలసంభవుడు చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.
సమాయయౌ వరం దాతుం పరం బదరికాశ్రమమ్ । చతుర్ముఖం చ సా దృష్ట్వా ననామ హంసవాహనమ్
ఆమెకు వరం ఇవ్వడానికి పరమమైన బదరికాశ్రమానికి వచ్చాడు; నాలుగు ముఖాలతో హంసపై వచ్చిన బ్రహ్మను ఆమె చూసి నమస్కరించింది.
తామువాచ జగత్కర్తా విధాతా జగతామపి । బ్రహ్మోవాచ వరం వృణీష్వ తులసి యత్తే మనసి వాచ్ఛితమ్
ప్రపంచాన్ని సృష్టించేవాడు, జగత్తుకు నియమదాత అయిన బ్రహ్మ ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: 'తులసీ! నీ మనసులో ఏది కావాలనుకుంటే ఆ వరం కోరుకో.'
హరిభక్తిం హరేర్దాస్యమజరామరతామపి । తులస్యువాచ శృణు తాత ప్రవక్ష్యామి యన్మే మనసి వాఞ్ఛితమ్
'హరిభక్తి, హరిదాస్యం, మరణము లేకుండా ఉండటం ఇవన్నీ కోరుతున్నాను' అని తులసి చెప్పింది. 'తండ్రి! నా మనసులో ఉన్నది నేను చెప్పబోతున్నాను, వినండి.'
సర్వజ్ఞస్యాపి పురతః కా లజ్జా మమ సామ్ప్రతమ్ । అహం తు తులసీ గోపీ గోలోకేఽహం స్థితా పురా
'సర్వజ్ఞుడి ఎదుట నాకు ఇప్పుడు ఏ లజ్జా ఉండదు. నేను తులసి, గోలోకంలో ఉండే గోపికను.'
కృష్ణప్రియా కింకరీ చ తదంశా తత్సఖీ ప్రియా । గోవిన్దరతిసమ్భుక్తామతృప్తాం మాం చ మూర్చ్ఛితామ్
'కృష్ణునికి ప్రియురాలు, ఆయన సేవకురాలు, ఆయన భాగమైన సఖి, గోవిందుని ప్రేమను అనుభవించినా తృప్తి లేక మూర్ఛించాను.'
రాసేశ్వరీ సమాగత్య దదర్శ రాసమణ్డలే । గోవిన్దం భర్త్సయామాస మాం శశాప రుషాన్వితా
'రాసలీలకు అధిపతురాలు వచ్చి, రాసమండలంలో నన్ను చూసింది; ఆమె గోవిందుని మందలించి, కోపంతో నన్ను శపించింది.'
యాహి త్వం మానవీం యోనిమిత్యేవం చ శశాప హ । మామువాచ స గోవిన్దో మదంశం చ చతుర్భుజమ్
'నీవు మానవ జన్మను పొందు' అని ఆమె నన్ను శపించింది; ఆ సమయంలో గోవిందుడు నాతో, తన భాగమైన నాలుగు చేతులవాడొచ్చేను అన్నాడు.'
లభిష్యసి తపస్తప్త్వా భారతే బ్రహ్మణో వరాత్ । ఇత్యేవముక్త్వా దేవేశోఽప్యన్తర్ధానం చకార సః
భారతదేశంలో తపస్సు చేసి, బ్రహ్మ ఇచ్చిన వరంతో నీవు నీ కోరికను పొందుతావు. ఇలా చెప్పి దేవతల అధిపతి అక్కడే అంతర్ధానం అయ్యాడు.
దేవ్యా భియా తనుం త్యక్త్వా ప్రాప్తం జన్మ గురో భువి । అహం నారాయణం కాన్తం శాన్తం సున్దరవిగ్రహమ్
దేవిని భయపడి నేను నా శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, భూమిపై గురువుగా జన్మించాను. నేను నారాయణుడు, ప్రియమైనవాడు, శాంతమైనవాడు, అందమైన రూపాన్ని కలవాడిని.
సామ్ప్రతం తం పతిం లబ్ధుం వరయే త్వం చ దేహి మే । బ్రహ్మదేవ ఉవాచ సుదామా నామ గోపశ్చ శ్రీకృష్ణాఙ్గసముద్భవః
ఇప్పుడు ఆ భర్తను పొందేందుకు నీవు అతడిని ఎంచుకుని నాకు అనుమతి ఇవ్వాలి. బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు — సుదామ అనే గోపుడు ఉన్నాడు, అతడు శ్రీకృష్ణుని శరీర భాగం నుండి జన్మించాడు.
తదంశశ్చాతితేజస్వీ లేభే జన్మ చ భారతే । సామ్ప్రతం రాధికాశాపాద్దనువంశసముద్భవః
ఆ భాగం అత్యంత తేజస్సుతో భారతదేశంలో జన్మించాడు. ఇప్పుడు రాధికా శాపం వల్ల అతడు దానవ వంశంలో పుట్టాడు.
శఙ్ఖచూడేతి విఖ్యాతస్త్రైలోక్యే న చ తత్సమః । గోలోకే త్వాం పురా దృష్ట్వా కామోన్మథితమానసః
అతడిని శంఖచూడుడు అని మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి. అతనికి సమానుడు ఎవరూ లేరు. గోలొకంలో నిన్ను చూసి అతని మనస్సు కామంతో కలవరపడింది.
విలమ్భితుం న శశాక రాధికాయాః ప్రభావతః । స చ జాతిస్మరస్తస్మాత్సదామాభూచ్చ సాగరే
రాధికా ప్రభావంతో అతడు ఆలస్యం చేయలేకపోయాడు. అందువల్ల అతడు జాతిస్మరుడై, సముద్రంలో సుదామగా జన్మించాడు.
జాతిస్మరా త్వమపి సా సర్వం జానాసి సున్దరి । అధునా తస్య పత్నీ త్వం సమ్భవిష్యసి శోభనే
సుందరివి! నువ్వు కూడా జాతిస్మరురాలివి, అన్నీ తెలుసు. ఇప్పుడు నువ్వు అతని భార్యగా అవుతావు, శోభాయుతురాలివి.
పశ్చాన్నారాయణం శాన్తం కాన్తమేవ వరిష్యసి । శాపాన్నారాయణస్యైవ కలయా దైవయోగతః
తర్వాత నీవు శాంతమైన, ప్రియమైన నారాయణునిని ఎంచుకుంటావు. నారాయణుని శాపం వల్ల, దైవకృపతో నీవు ఆయన అంసంగా అవుతావు.