రాజ్యభ్రష్టౌ శ్రియా భ్రష్టౌ కమలాతపసా రతౌ । తయోశ్చ భార్యయోర్లక్ష్మీః కలయా చ భవిష్యతి
రాజ్యాన్ని కోల్పోయి, ఐశ్వర్యాన్ని కోల్పోయి, లక్ష్మి, కమలాదేవి తపస్సులో నిమగ్నమై, వారి భార్యలకు లక్ష్మి తాను భాగంగా అవతరిస్తుంది.
సమ్పద్యుక్తౌ తదా తౌ చ నృపశ్రేష్ఠౌ భవిష్యతః । మృతస్తే సేవకః శమ్భో గచ్ఛ యూయం చ గచ్ఛత
అప్పుడు వారు ఐశ్వర్యంతో నిండిన రాజులుగా అవుతారు; నీ సేవకుడు మరణించాడు, శంభూ, నువ్వు, మీరందరూ వెళ్లండి.
ఇత్యుక్త్వా చ సలక్ష్మీకః సభాతోఽభ్యన్తరంగతః । దేవా జగ్ముః సమ్ప్రహృష్టాః స్వాశ్రమం పరయా ముదా । శివశ్చ తపసే శీఘ్రం పరిపూర్ణతమో యయౌ
ఇలా చెప్పి లక్ష్మితో కూడిన వాడు తన సభతో పాటు లోపలికి వెళ్లాడు. దేవతలు ఎంతో ఆనందంతో తమ ఆశ్రమాలకు తిరిగి వెళ్లారు. శివుడు కూడా తన మనసు తృప్తిగా తపస్సు కోసం వేగంగా వెళ్లిపోయాడు.
మహాలక్షమ్యా వేదవతీరూపేణ రాజగృహే జన్మవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ లక్ష్మీం తౌ చ సమారాధ్య చోగ్రేణ తపసా మునే । వరమిష్టం చ ప్రత్యేకం సమ్ప్రాపతురభీప్సితమ్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: మునీశ్వరా! వారు ఇద్దరూ లక్ష్మీదేవిని గాఢమైన తపస్సుతో పూజించి, తమకు కావలసిన వరాన్ని ఒక్కొక్కరూ పొందారు.
మహాలక్ష్మీవరేణైవ తౌ పృథ్వీశౌ బభూవతుః । పుణ్యవన్తౌ పుత్రవన్తౌ ధర్మధ్వజకుశధ్వజౌ
మహాలక్ష్మి వరంతో ఆ ఇద్దరూ భూమిపై రాజులయ్యారు. వారు పుణ్యశీలులు, కుమారులున్న వారు అయ్యారు—ధర్మధ్వజుడు, కుశధ్వజుడు.
కుశధ్వజస్య పత్నీ చ దేవీ మాలావతీ సతీ । సా సుషావ చ కాలేన కమలాంశాం సుతాం సతీమ్
కుశధ్వజుని భార్య మాలావతి దేవి, సతీ స్వభావం కలది. కాలక్రమంలో ఆమె కమలాదేవి అంసంగా ఉన్న ఒక సతీ కుమార్తెను ప్రసవించింది.
సా చ భూయిష్ఠకాలేన జ్ఞానయుక్తా బభూవ హ । కృత్వా వేదధ్వనిం స్పష్టముత్తస్థౌ సూతికాగృహాత్
ఆమె కాలక్రమంలో జ్ఞానంతో నిండిపోయింది. స్పష్టంగా వేదధ్వని పలికిన తరువాత, సూతికాగృహం నుండి బయటకు వచ్చింది.
వేదధ్వనిం సా చకార జాతమాత్రేణ కన్యకా । తస్మాత్తాం చ వేదవతీం ప్రవదన్తి మనీషిణః
ఆ బాలిక పుట్టిన వెంటనే వేదధ్వని పలికింది. అందుకే మేధావులు ఆమెను వేదవతిగా పిలుస్తారు.
జాతమాత్రేణ సుస్నాతా జగామ తపసే వనమ్ । సర్వైర్నిషిద్ధా యత్నేన నారాయణపరాయణా
పుట్టిన వెంటనే స్నానం చేసి, అందరూ ఎంతగా అడ్డుకున్నా, నారాయణునికి పరాయణురాలై తపస్సు కోసం అడవికి వెళ్లింది.
ఏకమన్వన్తరం చైవ పుష్కరే చ తపస్వినీ । అత్యుగ్రాం చ తపస్యాం చ లీలయా హి చకార సా
ఒక మన్వంతరం కాలం పాటు, పుష్కరంలో ఆ తపస్విని అత్యంత కఠినమైన తపస్సును సులభంగా చేసింది.
తథాపి పుష్టా న క్లిష్టా నవయౌవనసంయుతా । సుశ్రావ సా చ సహసా సువాచమశరీరిణీమ్
అంత తపస్సు చేసినా, ఆమె ఆరోగ్యంగా, కష్టపడకుండా, ఎప్పటికీ యువతతో నిండుగా ఉండింది. అకస్మాత్తుగా ఆమెకు శరీరంలేని మంగళమైన స్వరం వినిపించింది.
జన్మాన్తరే చ తే భర్తా భవిష్యతి హరిః స్వయమ్ । బ్రహ్మాదిభిర్దురారాధ్యం పతిం లప్స్యసి సున్దరి
"నీ తదుపరి జన్మలో నీ భర్తగా హరిదేవుడు స్వయంగా ఉంటాడు. అందరికంటే కష్టంగా లభించేవాడు అయినా, బ్రహ్మాదులు కూడా పూజించలేని వాడిని నీవు భర్తగా పొందుతావు, సుందరివి!"
ఇతి శ్రుత్వా చ సా హృష్టా చకార హ పునస్తపః । అతీవ నిర్జనస్థానే పర్వతే గన్ధమాదనే
అది విని ఆమె ఎంతో ఆనందించి, మరలా తపస్సు చేయడానికి గంధమాదన పర్వతంలోని అత్యంత ఎడారి ప్రదేశానికి వెళ్లింది.
తత్రైవ సుచిరం తప్త్వా విశ్వస్య సమువాస సా । దదర్శ పురతస్తత్ర రావణం దుర్నివారణమ్
అక్కడ చాలా కాలం తపస్సు చేసి, లోకంలో నివసిస్తూ ఉండగా, ఆమె ఎదుట నిలువబడ్డాడు రావణుడు—ఎవరూ ఎదుర్కోలేని వాడు.
దృష్ట్వా సాతిథిభక్త్యా చ పాద్యం తస్మై దదౌ కిల । సుస్వాదుభూతం చ ఫలం జలం చాపి సుశీతలమ్
అతన్ని చూసి అతిథిగా భావించి, పాద్యాన్ని ఇచ్చింది. రుచికరమైన ఫలం, చల్లని నీరు కూడా ఇచ్చింది.
తచ్చ భుక్త్వా స పాపిష్ఠశ్చోవాస తత్సమీపతః । చకార ప్రశ్నమితి తాం కా త్వం కల్యాణి వర్తసే
ఆ పాపిష్టుడు వాటిని తినిపోగానే అక్కడే ఉండిపోయాడు. ఆ సతీదేవిని ఇలా అడిగాడు: "నీ పేరు ఏమిటి? నీవెందుకు ఇక్కడ ఉన్నావు, మంగళకరమైనవాడివి?"
తాం దృష్ట్వా స వరారోహాం పీనశ్రోణిపయోధరామ్ । శరత్పద్మోత్సవాస్యాం చ సస్మితాం సుదతీం సతీమ్
ఆమెను చూసి—అద్భుతమైన రూపం, నిండిన నితంబాలు, వక్షోజాలు, శరదృతువులోని కమలంలా ప్రకాశించే ముఖం, చిరునవ్వుతో, అందమైన పళ్ళతో, సతీ స్వభావంతో ఉన్నదాన్ని చూసి—
మూర్చ్ఛామవాప కృపణః కామబాణప్రపీడితః । స కరేణ సమాకృష్య శృఙ్గారం కర్తుముద్యతః
కామబాణాల బాధతో ఆ దురదృష్టుడు మూర్చపోయాడు. ఆమె చేతిని పట్టుకుని కామంతో ప్రవర్తించడానికి ప్రయత్నించాడు.
సతీ చుకోప దృష్ట్వా తం స్తమ్భితం చ చకార హ । స జడో హస్తపాదైశ్చ కిఞ్చిద్వక్తుం న చ క్షమః
ఆ సతీదేవి అతన్ని అలా చూసి కోపంగా అతన్ని స్థంభింపజేసింది. అతడు జడుడై, చేతులు కాలలు కదలలేక, మాట కూడా చెప్పలేకపోయాడు.
తుష్టావ మనసా దేవీం ప్రయయౌ పద్మలోచనామ్ । సా తుష్టా తస్య స్తవనం సుకృతం చ చకార హ
అతడు మనసులో దేవిని స్తుతిస్తూ పద్మలోచనను ఆశ్రయించాడు. ఆమె సంతోషించి అతని స్తోత్రాన్ని పుణ్యంగా అంగీకరించింది.
సా శశాప మదర్థే త్వం వినంక్ష్యసి సబాన్ధవః । స్పృష్టాహం చ త్వయా కామాద్ బలం చాప్యవలోకయ
ఆమె అతనిని శపించి, "నా కోసం నీవు నీ బంధువులతో కలిసి నశించిపోతావు. నీవు కామంతో నన్ను తాకినందుకు, నీ బలాన్ని ఇప్పుడు చూడు," అని చెప్పింది.
ఇత్యుక్త్వా సా చ యోగేన దేహత్యాగం చకార హ । గఙ్గాయాం తాం చ సంన్యస్య స్వగృహం రావణో యయౌ
అలా చెప్పి, ఆమె యోగబలంతో తన శరీరాన్ని విడిచింది. ఆమెను గంగలో ఉంచి, రావణుడు తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు.
అహో కిమద్భుతం దృష్టం కిం కృతం వానయాధునా । ఇతి సఞ్చిన్త్య సఞ్చిన్త్య విలలాప పునః పునః
ఓహో! ఎంత అద్భుతం జరిగింది! ఆమె ఇప్పుడు ఏమి చేసిందో! ఇలా మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచిస్తూ, రావణుడు పదే పదే విలపించాడు.
సా చ కాలాన్తరే సాధ్వీ బభూవ జనకాత్మజా । సీతాదేవీతి విఖ్యాతా యదర్థే రావణో హతః
కాలక్రమంలో ఆ సతీమణి జనకుని కుమార్తెగా జన్మించి, సీతాదేవిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె కోసమే రావణుడు సంహరించబడ్డాడు.
మహాతపస్వినీ సా చ తపసా పూర్వజన్మతః । లేభే రామం చ భర్తారం పరిపూర్ణతమం హరిమ్
ఆ మహాతపస్విని తన గతజన్మ తపస్సుతో, పరిపూర్ణుడైన హరిదేవుడు రాముడిని భర్తగా పొందింది.
సమ్ప్రాప తపసాఽఽరాధ్య దురారాధ్యం జగత్పతిమ్ । సా రమా సుచిరం రేమే రామేణ సహ సున్దరీ
తపస్సుతో కష్టంగా పొందదగిన జగత్పతిని ఆరాధించి, ఆ అందమైన రమా రామునితో కలిసి చాలా కాలం సుఖంగా జీవించింది.
జాతిస్మరా న స్మరతి తపసశ్చ క్లమం పురా । సుఖేన తజ్జహౌ సర్వం దుఃఖం చాపి సుఖం ఫలే
ఆమె గతజన్మను గుర్తు పెట్టుకున్నా, తపస్సు చేసిన కష్టం మాత్రం గుర్తు లేదు. సుఖఫలితంగా, ఆమె సులభంగా అన్ని దుఃఖాలను వదిలేసింది.
నానాప్రకారవిభవం చకార సుచిరం సతీ । సమ్ప్రాప్య సుకుమారం తమతీవ నవయౌవనా
ఆ సతీమణి, సున్నితమైన, ఎప్పుడూ యవ్వనంతో ఉన్న భర్తను పొందిన తరువాత, ఎన్నో విధాలైన ఐశ్వర్యాన్ని చాలా కాలం అనుభవించింది.
గుణినం రసికం శాన్తం కాన్తం దేవమనుత్తమమ్ । స్త్రీణాం మనోజ్ఞం రుచిరం తథా లేభే యథేప్సితమ్
ఆమె తన కోరిక మేరకు, గుణవంతుడైన, ఆనందదాయకుడైన, శాంతుడైన, అందరికీ ఇష్టమైన, మహిళలకు ఆకర్షణీయమైన, అపూర్వమైన భర్తను పొందింది.
పితుః సత్యపాలనార్థం సత్యసన్ధో రఘూద్వహః । జగామ కాననం పశ్చాత్కాలేన చ బలీయసా
తండ్రి ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టేందుకు, సత్యవంతుడైన రఘువంశశ్రేష్ఠుడు రాముడు, తరువాత కాలంలో తన బలంతో అడవికి వెళ్లాడు.