గఙ్గా జగామ వైకుణ్ఠమిదమేవ శ్రుతం మయా । కథం సా తస్య పత్నీ చ బభూవేతి చ న శ్రుతమ్
గంగ దేవి వైకుంఠానికి వెళ్లిందని నేను విన్నాను. కానీ ఆమె ఆయన భార్యగా ఎలా మారిందో నేను వినలేదు.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ గఙ్గా జగామ వైకుణ్ఠం తత్పశ్చాజ్జగతాం విధిః । గత్వోవాచ తయా సార్ధం ప్రణమ్య జగదీశ్వరమ్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: గంగ దేవి వైకుంఠానికి వెళ్లింది. ఆ తరువాత జగత్తును సృష్టించిన బ్రహ్ముడు అక్కడికి వెళ్లి, ఆమెతో కలిసి జగదీశ్వరుడికి నమస్కరించాడు.
బ్రహ్మోవాచ రాధాకృష్ణాఙ్గసమ్భూతా యా దేవీ ద్రవరూపిణీ । నవయౌవనసమ్పన్నా సుశీలా సున్దరీ వరా
బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: రాధా, కృష్ణుల శరీరాల నుండి ఉద్భవించిన ఆ దేవత, ద్రవరూపంలో ఉన్నది, యవ్వనంతో నిండినది, మంచితనంతో, అందంతో, విశిష్టతతో కూడినది.
శుద్ధసత్త్వస్వరూపా చ క్రోధాహఙ్కారవర్జితా । తదఙ్గసమ్భవా నాన్యం వృణోతీయం చ తం వినా
ఆమె శుద్ధ సత్వ స్వరూపం కలది, కోపం, అహంకారం లేనిది, వారి శరీరాల నుండి పుట్టింది. ఆమె ఆయనను తప్ప మరెవ్వరినీ ఎంచుకోదు.
తత్రాతిమానినీ రాధా సా చ తేజస్వినీ వరా । సముద్యుక్తా పాతుమిమాం భీతేయం బుద్ధిపూర్వకమ్
అక్కడ గర్వంతో ఉన్న రాధా, తేజస్సుతో, విశిష్టతతో ఉన్నది. ఆమెను తాగాలని ఉత్సాహపడింది. ఈ గంగ భయంతో, జాగ్రత్తగా వ్యవహరించింది.
వివేశ చరణామ్భోజే కృష్ణస్య పరమాత్మనః । సర్వత్ర గోలకం శుష్కం దృష్ట్వాహమగమం తదా
ఆమె పరమాత్మ అయిన కృష్ణుని పాదపద్మాలలో ప్రవేశించింది. ఆ సమయంలో గోలోకమంతా ఎండిపోయినట్టుగా చూసి, నేను అక్కడికి వచ్చాను.
గోలోకే యత్ర కృష్ణశ్చ సర్వవృత్తాన్తప్రాప్తయే । సర్వాన్తరాత్మా సర్వేషాం జ్ఞాత్వాభిప్రాయమేవ చ
గోలోకంలో కృష్ణుడు ఉన్న చోట, జరిగిన సంగతులన్నింటిని తెలుసుకోవడానికి, అందరి మనసులోని భావాన్ని తెలిసిన ఆంతర్యామి అక్కడ ఉన్నాడు.
బహిశ్చకార గఙ్గా చ పాదాఙ్గుష్ఠనఖాగ్రతః । దత్త్వాస్యై రాధికామన్త్రం పూరయిత్వా చ గోలకమ్
ఆయన తన పాదాంగుళి నఖం దగ్గర నుండి గంగను వెలికి తెచ్చాడు. ఆమెకు రాధామంత్రాన్ని ఇచ్చి, గోలోకాన్ని ఆమెతో నింపాడు.
ప్రణమ్య తాం చ రాధేశం గృహీత్వాత్రాగమం ప్రభో । గాన్ధర్వేణ వివాహేన గృహాణేమాం సురేశ్వరీమ్
ఆమెకు, రాధేశ్వరునికి నమస్కరించి, ఆదేశాన్ని స్వీకరించి, ప్రభూ! ఈ దేవతల రాణిని గాంధర్వ విధానంతో పెళ్లి చేసుకోమని చెప్పాను.
సురేశ్వరేషు రసికో రసికేయం సమాగతా । త్వం రత్నం పుంసు దేవేశ స్త్రీరత్నం స్త్రీష్వియం సతీ
దేవతాధిపతుల్లో నీవు రసికుడు, ఈమె కూడా రసికురాలు, ఇద్దరూ కలిశారు. దేవతలలో నీవు మణి, స్త్రీలలో ఈమె సతీమణి.
విదగ్ధయా విదగ్ధేన సఙ్గమో గుణవాన్ భవేత్ । ఉపస్థితాం స్వయం కన్యాం న గృహ్ణాతీహ యః పుమాన్
తెలివైన పురుషుడు తెలివైన స్త్రీతో కలిసినప్పుడు మంచి గుణాలు కలుగుతాయి. తన ముందే వచ్చిన కన్యను అంగీకరించని వాడు నిజంగా మూర్ఖుడు.
తం విహాయ మహాలక్ష్మీ రుష్టా యాతి న సంశయః । యో భవేత్పణ్డితః సో ఽపి ప్రకృతిం నావమన్యతే
అలాంటి వాడిని మహాలక్ష్మి కోపంతో వదిలిపోతుంది, ఇందులో సందేహం లేదు. ఎంత పండితుడైనా ప్రకృతిని తక్కువగా చూడడు.
సర్వే ప్రాకృతికాః పుంసః కామిన్యః ప్రకృతేః కలాః । త్వమేవ భగవాన్నాథో నిర్గుణః ప్రకృతేః పరః
అన్ని స్త్రీలు పురుషులకు సహజంగా కామభావాన్ని కలిగించే ప్రకృతి భాగాలే. కానీ భగవంతుడవైన నీవు మాత్రమే నిర్గుణుడవు, ప్రకృతికి అతీతుడవు.
అర్ధాఙ్గం ద్విభుజః కృష్ణో యోఽర్ధాఙ్గేన చతుర్భుజః । కృష్ణవామాఙ్గసమ్భూతా బభూవ రాధికా పురా
కృష్ణుడు రెండు చేతులతో అర్ధశరీరంగా ఉన్నాడు. మిగతా భాగంతో నాలుగు చేతులతో ఉన్నాడు. కృష్ణుని ఎడమ భాగం నుండి రాధా పూర్వంలో పుట్టింది.
దక్షిణాంశః స్వయం సా చ వామాంశః కమలా తథా । తేనేయం త్వాం వృణోత్యేవ యతస్త్వద్దేహసమ్భవా
కుడి భాగం ఆయనే, ఎడమ భాగం కమలాదేవి. అందుకే ఆమె నిన్ను ఎంచుకుంది, ఎందుకంటే ఆమె నీ శరీరంలో నుండే పుట్టింది.
ఏకాఙ్గం చైవ స్త్రీపుంసోర్యథా ప్రకృతిపూరుషౌ । ఇత్యేవముక్త్వా ధాతా తాం తం సమర్ప్య జగామ సః
పురుషుడు, స్త్రీ ఒకే శరీరంలా, ప్రకృతి, పురుషులు ఒకటిగా ఉన్నట్లే. ఇలా చెప్పి, సృష్టికర్త ఆమెను ఆయనకు అప్పగించి వెళ్లిపోయాడు.
గాన్ధర్వేణ వివాహేన తాం జగ్రాహ హరిః స్వయమ్ । నారాయణః కరం ధృత్వా పుష్పచన్దనచర్చితమ్
హరి గాంధర్వ విధానంతో స్వయంగా ఆమెను పెళ్లి చేసుకున్నాడు. పుష్పాలు, గంధంతో అలంకరించిన ఆమె చేయిని నారాయణుడు పట్టుకున్నాడు.
రేమే రమాపతిస్తత్ర గఙ్గయా సహితో ముదా । గఙ్గా పృథ్వీం గతా యా సా స్వస్థానం పునరాగతా
అక్కడ లక్ష్మీపతియైన హరి గంగతో ఆనందంగా విహరించాడు. భూమికి వెళ్లిన గంగ, తిరిగి తన స్థానానికి చేరుకుంది.
నిర్గతా విష్ణుపాదాబ్జాత్తేన విష్ణుపదీతి చ । మూర్చ్ఛాం సమ్ప్రాప సా దేవీ నవసఙ్గమలీలయా
విష్ణువు పాదాల కమలాల నుండి ఆ దేవి వెలువడింది కనుక ఆమెను విష్ణుపదిగా పిలిచారు. వారి కొత్త కలయిక ఆనందంలో ఆ దేవి మూర్చిపోయింది.
రసికా సుఖసమ్భోగాద్రసికేశ్వరసంయుతా । తాం దృష్ట్వా దుఃఖితా వాణీ పద్మయా వర్జితాపి చ
ఆనందాన్ని ఆస్వాదించడంలో నిపుణురాలై, రసికేశ్వరునితో ఏకమై ఉన్న ఆ దేవిని చూసి, పద్మ చేత విడిచిపెట్టబడిన వాణి దుఃఖించింది.
నిత్యమీర్ష్యతి తాం వాణీ న చ గఙ్గా సరస్వతీమ్ । గఙ్గా శశాప కోపేన భారతే చ హరిప్రియా
వాణి ఎప్పుడూ ఆమెపై ఈర్ష్యతో ఉంటుంది, కానీ గంగా సరస్వతిపై అలాంటిది కాదు. హరిప్రియ అయిన భారతదేశంలో, కోపంతో గంగా సరస్వతిని శపించింది.
గఙ్గయా సహ తస్యైవ తిస్రో భార్యా రమాపతేః । సార్ధం తులస్యా పశ్చాచ్చ చతస్రశ్చాభవన్మునే
గంగతో కలిపి, లక్ష్మీపతికి మూడు భార్యలు ఉండేవారు. తరువాత తులసితో కలిపి, ఆ భార్యలు నలుగురయ్యారు, మునీశ్వరా.
నారాయణనారదసంవాదే శక్తిప్రాదుర్భావః నారద ఉవాచ నారాయణప్రియా సాధ్వీ కథం సా చ బభూవ హ । తులసీ కుత్ర సమ్భూతా కా వా సా పూర్వజన్మని
నారదుడు అడిగాడు: నారాయణునికి ప్రియమైన, పుణ్యవంతురాలైన తులసి ఎలా జన్మించింది? తులసి ఎక్కడ పుట్టింది? ఆమె గత జన్మలో ఎవరు?
కస్య వా సా కులే జాతా కస్య కన్యా కులే సతీ । కేన వా తపసా సా చ సమ్ప్రాప్తా ప్రకృతేః పరమ్
ఆమె ఏ వంశంలో పుట్టింది? ఎవరి కుమార్తె? ఆమె ఏ విధమైన తపస్సుతో ప్రకృతిని దాటి పరమ పదాన్ని పొందింది?
నిర్వికారం నిరీహం చ సర్వవిశ్వస్వరూపకమ్ । నారాయణం పరం బ్రహ్మ పరమేశ్వరమీశ్వరమ్
నిర్వికారమైన, నిరీహమైన, సర్వవ్యాప్తమైన నారాయణుని, పరబ్రహ్మను, పరమేశ్వరుని ఆమె ఎలా పొందింది?
సర్వారాధ్యం చ సర్వేశం సర్వజ్ఞం సర్వకారణమ్ । సర్వాధారం సర్వరూపం సర్వేషాం పరిపాలకమ్
ప్రపంచమంతా పూజించే, సర్వేశ్వరుడైన, సర్వజ్ఞుడైన, సర్వకారణమైన, సర్వాధారమైన, అన్ని రూపాలుగలిగిన, అందరినీ కాపాడే వాడిని ఆమె ఎలా పొందింది?
కథమేతాదృశీ దేవీ వృక్షత్వం సమవాప హ । కథం సాప్యసురగ్రస్తా సమ్బభూవ తపస్వినీ
అలాంటి దేవత వృక్షరూపాన్ని ఎలా పొందింది? ఆమె రాక్షసుని చేత పట్టుబడి ఎలా తపస్వినిగా మారింది?
సుస్నిగ్ధం మే మనో లోలం ప్రేరయన్మాం ముహుర్ముహుః । ఛేత్తుమర్హసి సన్దేహం సర్వం సన్దేహభఞ్జన
నా మనసు ఎంతో ప్రేమతో, చంచలంగా, మళ్లీ మళ్లీ నన్ను ప్రేరేపిస్తోంది. ఓ సందేహాలను తొలగించేవాడా, నా అన్ని సందేహాలను నివృత్తి చేయాలి.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ మనుశ్చ దక్షసావర్ణిః పుణ్యవాన్ వైష్ణవః శుచిః । యశస్వీ కీర్తిమాంశ్చైవ విష్ణోరంశసముద్భవః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: దక్షసావర్ణి కుమారుడైన మనువు, పుణ్యవంతుడు, విష్ణుభక్తుడు, పవిత్రుడు, కీర్తిశాలి, మహిమగలవాడు, విష్ణువు భాగంగా పుట్టాడు.
తత్పుత్రో బ్రహ్మసావర్ణిర్ధర్మిష్ఠో వైష్ణవః శుచిః । తత్పుత్రో ధర్మసావర్ణిర్వైష్ణవశ్చ జితేన్ద్రియః
ఆయన కుమారుడు బ్రహ్మసావర్ణి, ధర్మపరుడు, విష్ణుభక్తుడు, పవిత్రుడు. అతని కుమారుడు ధర్మసావర్ణి, విష్ణుభక్తుడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.