ఏకాదశీవిహీనశ్చ సన్ధ్యాహీనోఽథ నాస్తికః । నరఘాతీ భవేత్పూతో మద్భక్తస్పర్శదర్శనాత్
ఏకాదశి వ్రతాన్ని పాటించని వాడు, సంధ్యావందనం చేయని వాడు, నాస్తికుడు, మనుష్యులను హతమార్చినవాడు— వీరందరూ నా భక్తుని దర్శనం లేదా స్పర్శ వల్ల పవిత్రులవుతారు.
అసిజీవీ మసీజీవీ ధావకో గ్రామయాచకః । వృషవాహో భవేత్పూతో మద్భక్తస్పర్శదర్శనాత్
కత్తి చేతబట్టి జీవనం సాగించే వాడు, మసి కలం పట్టే వాడు, పరుగెత్తే వాడు, ఊరిలో దానం అడిగే వాడు, ఎద్దు బండి నడిపే వాడు— వీరందరూ నా భక్తుని దర్శనంతో లేదా స్పర్శతో పవిత్రులవుతారు.
విశ్వాసఘాతీ మిత్రఘ్నో మిథ్యాసాక్ష్యస్య దాయకః । స్థాప్యాహారీ భవేత్పూతో మద్భక్తస్పర్శదర్శనాత్
విశ్వాసాన్ని ద్రోహించేవాడు, స్నేహితుడిని హతమార్చేవాడు, అబద్ధపు సాక్ష్యం చెప్పేవాడు, ఇతరుల కోసం ఉంచిన భోజనం తినేవాడు— వీరందరూ నా భక్తుని దర్శనంతో లేదా స్పర్శతో పవిత్రులవుతారు.
అత్యుగ్రవాన్దూషకశ్చ జారకః పుంశ్చలీపతిః । పూతశ్చ వృషలీపుత్రో మద్భక్తస్పర్శదర్శనాత్
చాలా క్రూరంగా ప్రవర్తించేవాడు, అపవిత్రం చేసేవాడు, పరస్త్రీ సంబంధం కలిగినవాడు, దురాచారిణి భర్త, వృషళీ కుమారుడు— వీరందరూ నా భక్తుని దర్శనంతో లేదా స్పర్శతో పవిత్రులవుతారు.
శూద్రాణాం సూపకారశ్చ దేవలో గ్రామయాజకః । అదీక్షితో భవేత్పూతో మద్భక్తస్పర్శదర్శనాత్
శూద్రులకు వంట చేసే వాడు, దేవాలయ పూజారి, ఊరి యజ్ఞకర్త, దీక్ష లేని వాడు— వీరందరూ నా భక్తుని దర్శనంతో లేదా స్పర్శతో పవిత్రులవుతారు.
పితరం మాతరం భార్యాం భ్రాతరం తనయం సుతామ్ । గురోః కులం చ భగినీం చక్షుర్హీనం చ బాన్ధవమ్
తండ్రిని, తల్లిని, భార్యను, అన్నను, కుమారుని, కుమార్తెను, గురువు కుటుంబాన్ని, అక్కను, కనికూడని బంధువును హానిచేసినవాడు—
శ్వశ్రూం చ శ్వశురం చైవ యో న పుష్ణాతి సున్దరి । స మహాపాతకీ పూతో మద్భక్తస్పర్శదర్శనాత్
అలాగే, అత్తను, మామను పోషించని వాడు, ఓ సుందరి! అటువంటి మహాపాతకుడు కూడా నా భక్తుని దర్శనంతో లేదా స్పర్శతో పవిత్రుడవుతాడు.
అశ్వత్థనాశకశ్చైవ మద్భక్తనిన్దకస్తథా । శూద్రాన్నభోజీ విప్రశ్చ పూతో మద్భక్తదర్శనాత్
అశ్వత్థ వృక్షాన్ని నాశనం చేసినవాడు, నా భక్తులను దూషించినవాడు, శూద్రుల భోజనం చేసిన బ్రాహ్మణుడు— వీరందరూ నా భక్తుని దర్శనంతో పవిత్రులవుతారు.
దేవద్రవ్యాపహారీ చ విప్రద్రవ్యాపహారకః । లాక్షాలోహరసానాం చ విక్రేతా దుహితుస్తథా
దేవతలకు చెందిన వస్తువులు దొంగిలించే వాడు, బ్రాహ్మణుల వస్తువులు దొంగిలించే వాడు, లాఖ, ఇనుము, ద్రవ పదార్థాలు అమ్మేవాడు, తన కుమార్తెను అమ్మేవాడు—
మహాపాతకినశ్చైవ శూద్రాణాం శవదాహకః । భవేయురేతే పూతాశ్చ మద్భక్తస్పర్శదర్శనాత్
మహాపాతకాలు చేసినవారు, శూద్రుల శవాలను దహనం చేసే వారు— వీరందరూ నా భక్తుని దర్శనంతో లేదా స్పర్శతో పవిత్రులవుతారు.
మహాలక్ష్మీరువాచ భక్తానాం లక్షణం బ్రూహి భక్తానుగ్రహకాతర । యేషాం తు దర్శనస్పర్శాత్సద్యః పూతా నరాధమాః
మహాలక్ష్మి ఇలా అడిగింది: భక్తులకు ఉన్న లక్షణాలు చెప్పు. భక్తులపై కరుణ చూపించడంలో ఉత్సాహంగా ఉన్నవాడా! వారి దర్శనం లేదా స్పర్శతోనే అతి పాపాత్ములు కూడా వెంటనే పవిత్రులవుతారు.
హరిభక్తివిహీనాశ్చ మహాహఙ్కారసంయుతః । స్వప్రశంసారతా ధూర్తాః శఠాశ్చ సాధునిన్దకాః
హరిభక్తి లేని వారు, గొప్ప అహంకారంతో ఉన్నవారు, తమను తాము పొగిడే వారు, మోసగాళ్లు, కపటులు, సద్గుణులను దూషించే వారు—
పునన్తి సర్వతీర్థాని యేషాం స్నానావగాహనాత్ । యేషాం చ పాదరజసా పూతా పాదోదకాన్మహీ
వారి స్నానం వల్ల అన్ని తీర్థాలు పవిత్రమవుతాయి. వారి పాదధూళి, పాదజలం వల్ల భూమి పవిత్రమవుతుంది.
యేషాం సందర్శనం స్పర్శం యే వా వాఞ్ఛన్తి భారతే । సర్వేషాం పరమో లాభో వైష్ణవానాం సమాగమః
భారతదేశంలో ఎవరి దర్శనం, ఎవరి స్పర్శను అందరూ కోరుకుంటారో, అలాంటి వైష్ణవులతో సాంగత్యం కలగడం అందరికీ అత్యంత శ్రేయస్సు.
న హ్యమ్మయాని తీర్థాని న దేవా మృచ్ఛిలామయాః । తే పునన్త్యపి కాలేన విష్ణుభక్తాః క్షణాదహో
మట్టితో చేసిన తీర్థాలు, మట్టి లేదా రాళ్లతో చేసిన దేవతలు కాలక్రమంలో పవిత్రతను ఇస్తాయేమో గానీ, విష్ణుభక్తులు మాత్రం క్షణంలోనే పవిత్రతను ప్రసాదిస్తారు.
సూత ఉవావ మహాలక్ష్మీవచః శ్రుత్వా లక్ష్మీకాన్తశ్చ సస్మితః । నిగూఢతత్త్వం కథితుమపి శ్రేష్ఠోపచక్రమే
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: మహాలక్ష్మి మాటలు విని, లక్ష్మీకాంతుడు చిరునవ్వుతో, అత్యంత గూఢమైన పరమార్థాన్ని చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
శ్రీభగవానువాచ భక్తానాం లక్షణం లక్ష్మి గూఢం శ్రుతిపురాణయోః । పుణ్యస్వరూపం పాపఘ్నం సుఖదం భుక్తిముక్తిదమ్
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నారు — లక్ష్మీ, భక్తుల స్వరూపం వేదాలు, పురాణాల్లో రహస్యంగా ఉంది. అది పుణ్యమయమైనది, పాపాలను తొలగించేది, సుఖాన్ని కలిగించేది, భోగమూ మోక్షమూ ఇస్తుంది.
సారభూతం గోపనీయం న వక్తవ్యం ఖలేషు చ । త్వాం పవిత్రాం ప్రాణతుల్యాం కథయామి నిశామయ
అది ములమైంది, దాచిపెట్టాల్సింది; దుష్టులకు చెప్పకూడదు. నీవు పవిత్రమైనవాడివి, ప్రాణంతో సమానమైనవాడివి కనుక నీకు చెబుతున్నాను — జాగ్రత్తగా విను.
గురువక్త్రాద్విష్ణుమన్త్రో యస్య కర్ణే పతిష్యతి । వదన్తి వేదాస్తం చాపి పవిత్రం చ నరోత్తమమ్
గురువు నోటివెంట విష్ణుమంత్రము ఎవరి చెవిలో పడుతుందో, వేదాలు అతడిని పవిత్రుడిగా, ఉత్తమ పురుషుడిగా ప్రకటించాయి.
పురుషాణాం శతం పూర్వం తథా తజ్జన్మమాత్రతః । స్వర్గస్థం నరకస్థం వా ముక్తిమాప్నోతి తత్క్షణాత్
అతని పుట్టుకతోనే, అతని వంశంలో వంద తరాలకు, వారు స్వర్గంలో ఉన్నా, నరకంలో ఉన్నా, వెంటనే మోక్షం పొందుతారు.
యైః కైశ్చిద్యత్ర వా జన్మ లబ్ధం యేషు చ జన్తుషు । జీవన్ముక్తాస్తు తే పూతా యాన్తి కాలే హరేః పదమ్
ఎక్కడ, ఏ జీవుల్లో పుట్టినా, జీవన్ముక్తులు పవిత్రులవుతారు; కాలానుగుణంగా వారు హరిలోకం చేరుతారు.
మద్భక్తియుక్తో మర్త్యశ్చ స ముక్తో మద్గుణాన్వితః । మద్గుణాధీనవృత్తిర్యః కథావిష్టశ్చ సన్తతమ్
నా భక్తితో ఉన్న మానవుడు, నా గుణాలతో అలంకరించబడి, నా గుణాలనుసరించి ప్రవర్తిస్తూ, నా కథల్లో ఎల్లప్పుడూ లీనమై ఉంటే — అతడు ముక్తుడు.
మద్గుణశ్రుతిమాత్రేణ సానన్దః పులకాన్వితః । సగద్గదః సాశ్రునేత్రః స్వాత్మవిస్మృత ఏవ చ
నా గుణాలు విన్న వెంటనే అతడు ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోతాడు, రోమాలు నిక్కబొడుచుకుంటాయి, మాటలు అడ్డంగా వస్తాయి, కళ్లలో కన్నీళ్లు తడుస్తాయి, తనను తాను మర్చిపోతాడు.
న వాఞ్ఛతి సుఖం ముక్తిం సాలోక్యాదిచతుష్టయమ్ । బ్రహ్మత్వమమరత్వం వా తద్వాఞ్ఛా మమ సేవనే
అతడు సుఖాన్ని, మోక్షాన్ని, నా సన్నిధిలో ఉండే నాలుగు రకాల స్థితులను, బ్రహ్మత్వాన్ని, అమరత్వాన్ని కూడా కోరడు; నాకు సేవ చేయాలనే కోరిక మాత్రమే అతనికి ఉంటుంది.
ఇన్ద్రత్వం చ మనుత్వం చ బ్రహ్మత్వం చ సుదుర్లభమ్ । స్వర్గరాజ్యాదిభోగం చ స్వప్నేఽపి చ న వాఞ్ఛతి
ఇంద్రుడి స్థానం, మనువు స్థానం, దుర్లభమైన బ్రహ్మత్వం, స్వర్గంలో రాజ్యాధికారం — ఇవన్నీ అతడు కలలో కూడా కోరడు.
భ్రమన్తి భారతే భక్తాస్తాదృగ్జన్మ సుదుర్లభమ్ । మద్గుణశ్రవణాః శ్రావ్యగానైర్నిత్యం ముదాన్వితాః
అలాంటి భక్తులు భారతదేశంలో సంచరిస్తారు; అలాంటి జన్మ చాలా అరుదు. వారు నా గుణాలు వినడంలో, పాడడంలో ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటారు.
తే యాన్తి చ మహీం పూత్వా నరం తీర్థం మమాలయమ్ । ఇత్యేవం కథితం సర్వం పద్మే కురు యథోచితమ్ । తదాజ్ఞయా తాస్తచ్చక్రుర్హరిస్తస్థౌ సుఖాసనే
వారు భూమిని, మనుషులను పవిత్రులుగా చేసి, వాటిని తీర్థాలుగా, నా ఆలయాలుగా మారుస్తారు. ఇదంతా చెప్పాను; పద్మా, నీవు యథావిధిగా చేయి. ఆ ఆజ్ఞతో వారు అలా చేశారు; హరి సుఖంగా కూర్చున్నాడు.
నారాయణనారదసంవాదే కలిమాహాత్మ్యవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ సరస్వతీ పుణ్యక్షేత్రమాజగామ చ భారతే । గఙ్గాశాపేన కలయా స్వయం తస్థౌ హరేః పదే
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు — సరస్వతి భారతదేశంలోని పుణ్యక్షేత్రానికి వచ్చింది; గంగా శాపంతో, కాలరూపంలో తానే హరివారి పాదాల వద్ద నిలిచింది.
భారతీ భారతం గత్వా బ్రాహ్మీ చ బ్రహ్మణః ప్రియా । వాణ్యధిష్ఠాతృదేవీ సా తేన వాణీ ప్రకీర్తితా
భారతి భారతదేశానికి వెళ్లింది; బ్రహ్మదేవునికి ప్రియమైన బ్రాహ్మీ, వాక్కుకు అధిపతిగా ఉండే దేవత. అందుకే ఆమెను వాణి అంటారు.
సరో వాప్యాం చ స్రోతస్తు సర్వత్రైవ హి దృశ్యతే । హరిః సరస్వాంస్తస్యేయం తేన నామ్నా సరస్వతీ
ఆమె సరస్సుల్లో, చెరువుల్లో, ప్రవాహాల్లో — ఎక్కడైనా కనిపిస్తుంది. ఆమె హరివారిదే, అందుకే ఆమెను సరస్వతి అని పిలుస్తారు.