యస్యాశ్చాంశాంశకలయా బభూవుః సర్వయోషితః । సర్వే విశ్వస్థితా లోకా మోహితాః స్యుశ్చ మాయయా
ఆమె శక్తి యొక్క ఒక భాగంతోనే స్త్రీలు పుట్టారు. జగత్తులోని అన్ని లోకాలు ఆమె మాయ వల్ల మోహితులయ్యాయి.
సర్వైశ్వర్యప్రదాత్రీ చ కామినాం గృహవాసినామ్ । కృష్ణభక్తిప్రదా యా చ వైష్ణవానాం చ వైష్ణవీ
ఆమె ఇష్టపడే గృహస్థులకు అన్ని ఐశ్వర్యాలు ప్రసాదించేది, కృష్ణభక్తిని ప్రసాదించేది, వైష్ణవులలో వైష్ణవిగా ఉంది.
ముముక్షూణాం మోక్షదాత్రీ సుఖినాం సుఖదాయినీ । స్వర్గేషు స్వర్గలక్ష్మీశ్చ గృహలక్ష్యీర్గృహేషు చ
ముక్తిని కోరేవారికి విముక్తిని, సుఖంగా ఉన్నవారికి మరింత సుఖాన్ని, స్వర్గంలో స్వర్గలక్ష్మిగా, ఇళ్లలో గృహలక్ష్మిగా ఉంటుంది.
తపస్విషు తపస్యా చ శ్రీరూపా తు నృపేషు చ । యా వహ్నౌ దాహికారూపా ప్రభారూపా చ భాస్కరే
తపస్సు చేసే వారిలో తపస్సుగా, రాజులలో శ్రీవైభవంగా, అగ్నిలో దహనశక్తిగా, సూర్యునిలో ప్రకాశంగా ఉంటుంది.
శోభారూపా చ చన్ద్రే చ సా పద్మేషు చ శోభనా । సర్వశక్తిస్వరూపా యా శ్రీకృష్ణే పరమాత్మని
చంద్రునిలో అందంగా, పద్మాలలో మంగళకరంగా, శ్రీకృష్ణ పరమాత్మలో సమస్త శక్తుల స్వరూపంగా ఉంది.
యయా చ శక్తిమానాత్మా యయా చ శక్తిమజ్జగత్ । యయా వినా జగత్సర్వం జీవన్మృతమివ స్థితమ్
ఆమె వల్లే ఆత్మకు శక్తి, జగత్తుకు శక్తి. ఆమె లేకపోతే ఈ లోకం బ్రతికినట్టే కానీ, చనిపోయినట్టే ఉంటుంది.
యా చ సంసారవృక్షస్య బీజరూపా సనాతనీ । స్థితిరూపా వృద్ధిరూపా ఫలరూపా చ నారద
నారదా! సంసారవృక్షానికి ఆమె శాశ్వతమైన విత్తనం, స్థిరత, వృద్ధి, ఫలితంగా ఉంటుంది.
క్షుత్పిపాసాదయారూపా నిద్రా తన్ద్రా క్షమా మతిః । శాన్తిలజ్జాతుష్టిపుష్టిభ్రాన్తికాన్త్యాదిరూపిణీ
ఆమె ఆకలి, దాహం, నిద్ర, అలసట, సహనం, బుద్ధి, శాంతి, లజ్జ, సంతృప్తి, పోషణ, మోసం, అందం మొదలైన రూపాలలో ఉంటుంది.
సా చ సంస్తూయ సర్వేశం తత్పురః సమువాస హ । రత్నసింహాసనం తస్యై ప్రదదౌ రాధికేశ్వరః
ఆమెను స్తుతించిన తరువాత, ఆమె సమస్తేశ్వరుని ఎదుట నిలిచింది. రాధికేశ్వరుడు ఆమెకు రత్నాల సింహాసనం ఇచ్చాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే తత్ర సస్త్రీకశ్చ చతుర్ముఖః । పద్మనాభేర్నాభిపద్మాన్నిఃససార మహామునే
అప్పుడే, మహర్షీ! స్త్రీతో కూడిన చతుర్ముఖుడు పద్మనాభుని నాభిలోని పద్మం నుండి బయటకు వచ్చాడు.
కమణ్డలుధరః శ్రీమాంస్తపస్వీ జ్ఞానినాం వరః । చతుర్ముఖైస్తం తుష్టావ ప్రజ్వలన్బ్రహ్మతేజసా
కమండలును ధరించినవాడు, మహా ఐశ్వర్యంతో ప్రకాశిస్తూ, తపస్సులో నిమగ్నుడై, జ్ఞానుల్లో అగ్రగణ్యుడైన అతడిని, నాలుగు ముఖాలున్న బ్రహ్మ, పరబ్రహ్మ తేజస్సుతో వెలిగిపోతూ, ప్రశంసించాడు.
సా తదా సున్దరీ సృష్టా శతచన్ద్రసమప్రభా । వహ్నిశుద్ధాంశుకాధానా రత్నభూషణభూషణా
ఆమెను ఆ సమయంలో సుందరంగా, వంద చంద్రుల్లా ప్రకాశిస్తూ, అగ్నిలో శుద్ధి చేసిన వస్త్రాలు ధరించి, రత్నాల అలంకారాలతో అలంకరించినవాడిగా సృష్టించబడింది.
రత్నసింహాసనే రమ్యే సంస్తూయ సర్వకారణమ్ । ఉవాస స్వామినా సార్ధం కృష్ణస్య పురతో ముదా
రత్నాల సింహాసనంపై అందంగా కూర్చొని, సర్వకారణంగా స్తుతింపబడుతూ, తన భర్తతో కలిసి కృష్ణుని ముందర ఆనందంగా నివసించింది.
ఏతస్మిన్నన్తరే కృష్ణో ద్విధారూపో బభూవ సః । వామార్ధాఙ్గో మహాదేవో దక్షిణే గోపికాపతిః
అప్పటికి కృష్ణుడు రెండు రూపాలలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు; ఎడమవైపు మహాదేవుడిగా, కుడివైపు గోపికల పాలకుడిగా కనిపించాడు.
శుద్ధస్ఫటికసంకాశః శతకోటిరవిప్రభః । త్రిశూలపట్టిశధరో వ్యాఘ్రచర్మామ్బరో హరః
పచ్చటి స్ఫటికంలా నిర్మలంగా, కోటి సూర్యుల వెలుతురుతో ప్రకాశిస్తూ, త్రిశూలం, కటారి పట్టుకుని, పులి చర్మాన్ని వస్త్రముగా ధరించిన హరుడు కనిపించాడు.
తప్తకాఞ్చనవర్ణాభో జటాభారధరః పరః । భస్మభూషితగాత్రశ్చ సస్మితశ్చన్ద్రశేఖరః
కరిగిన బంగారం వర్ణంతో, జటలు ధరించి, బస్మంతో శరీరాన్ని అలంకరించి, చిరునవ్వుతో, చంద్రుడిని కిరీటంగా ధరించినవాడిగా ఉన్నాడు.
దిగమ్బరో నీలకణ్ఠః సర్పభూషణభూషితః । బిభ్రద్దక్షిణహస్తేన రత్నమాలాం సుసంస్కృతామ్
దిశలన్నిటిలో నిర్వస్త్రుడై, నీలవర్ణపు కంఠంతో, పాములతో అలంకరించబడి, కుడి చేతిలో రత్నాల మాలను అందంగా పట్టుకున్నాడు.
ప్రజపన్పఞ్చవక్త్రేణ బ్రహ్మజ్యోతిః సనాతనమ్ । సత్యస్వరూపం శ్రీకృష్ణం పరమాత్మానమీశ్వరమ్
ఐదు ముఖాలతో బ్రహ్మజ్యోతి అనే శాశ్వత ప్రకాశాన్ని జపిస్తూ, సత్యస్వరూపుడైన శ్రీకృష్ణుని, పరమాత్మను, పరమేశ్వరుని స్మరించాడు.
కారణం కారణానాం చ సర్వమఙ్గలమఙ్గలమ్ । జన్మమృత్యుజరావ్యాధిశోకభీతిహరం పరమ్
కారణాలకు కారణమైనవాడు, సర్వ మంగళాలకు మంగళమైనవాడు, జననం, మరణం, వృద్ధాప్యం, వ్యాధి, శోకము, భయాన్ని తొలగించే పరమాత్మ.
సంస్తూయ మృత్యోర్మృత్యుం తం యతో మృత్యుఞ్జయాభిధః । రత్నసింహాసనే రమ్యే సమువాస హరేః పురః
మరణానికి మరణమైనవాడిని, అందుకే మృత్యుంజయుడని పిలవబడే వాడిని స్తుతించి, హరివైపు రత్నాల సింహాసనంపై కూర్చున్నాడు.
బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాదిదేవతోత్పత్తివర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ అథ డిమ్భో జలే తిష్ఠన్యావద్వై బ్రహ్మణో వయః । తతః స కాలే సహసా ద్విధాభూతో బభూవ హ
బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుడు మొదలైన దేవతల ఉద్భవాన్ని వివరించుచున్నాను. శ్రీనారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ అండం నీటిలో బ్రహ్మ వయస్సంత కాలం ఉండగా, సమయం వచ్చినప్పుడు, అది అకస్మాత్తుగా రెండు భాగాలుగా విడిపోయింది.
తన్మధ్యే శిశురేకశ్చ శతకోటిరవిప్రభః। క్షణం రోరూయమాణశ్చ స్తనాన్ధః పీడితః క్షుధా
ఆ అండం మధ్యలో, వంద కోట్ల సూర్యుల్లా ప్రకాశించే శిశువు, క్షణం పాటు ఆకలితో తల్లి పాల కోసం ఏడుస్తూ కనిపించాడు.
పిత్రా మాత్రా పరిత్యక్తో జలమధ్యే నిరాశ్రయః। బ్రహ్మాణ్డాసంఖ్యనాథో యో దదర్శోర్ధ్వమనాథవత్
తండ్రి తల్లిద్వారా విడిచిపెట్టబడి, నీటిలో ఆశ్రయం లేకుండా, అనేక బ్రహ్మాండాలకు అధిపతిగా ఉన్నవాడు, అనాధపిల్లలా పైకి చూస్తూ ఉన్నాడు.
స్థూలాస్థూలతమః సోఽపి నామ్నా దేవో మహావిరాట్। పరమా్ణుర్యథా సూక్ష్మాత్పరః స్థూలాత్తథాప్యసౌ
అతడిని మహావిరాట్ అని పిలుస్తారు. అతడు స్థూలంగా, అత్యంత సూక్ష్మంగా కూడా ఉంటాడు. పరమాణువు ఎంత సూక్ష్మమో, స్థూలమైనదానికంటే అతడు ఇంకా అతీతుడు.
తేజసా షోడశాంశోఽయం కృష్ణస్య పరమాత్మనః। ఆధారః సర్వవిశ్వానాం మహావిష్ణుశ్చ ప్రాకృతః
తన తేజస్సుతో, శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముని పదహారు భాగాల్లో ఒక భాగంగా ఉన్నాడు. అన్ని లోకాల ఆధారంగా, ప్రాకృత మహావిష్ణువుగా పిలవబడతాడు.
ప్రత్యేకం లోమకూపేషు విశ్వాని నిఖిలాని చ। అస్యాపి తేషాం సంఖ్యాం చ కృష్ణో వక్తుం నహి క్షమః
అతని ప్రతి రోమకూపంలో అన్ని విశ్వాలు ఉన్నాయి. వాటి సంఖ్యను చెప్పడానికి శ్రీకృష్ణుడికీ సాధ్యం కాదు.
సంఖ్యా చేద్రజసామస్తి విశ్వానాం న కదాచన। బ్రహ్మవిష్ణుశివాదీనాం తథా సంఖ్యా న విద్యతే
ధూళి కణాలకు సంఖ్య ఉంటే ఉండొచ్చు, కానీ విశ్వాలకు ఎప్పటికీ సంఖ్య లేదు. అలాగే, బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుల సంఖ్య కూడా తెలియదు.
ప్రతివిశ్వేషు సన్త్యేవం బ్రహ్మవిష్ణుశివాదయః। పాతాలాద్ బ్రహ్మలోకాన్తం బ్రహ్మాణ్డం పరికీర్తితమ్
ప్రతి విశ్వంలో బ్రహ్మ, విష్ణు, శివులు ఇలా ఉంటారు. పాతాళం నుండి బ్రహ్మలోకము వరకు ఉన్నదే బ్రహ్మాండంగా చెప్పబడుతుంది.
తత ఊర్ధ్వం చ వైకుణ్ఠో బ్రహ్మాణ్డాద్ బహిరేవ సః। తత ఊర్ధ్వం చ గోలోకః పఞ్చాశత్కోటియోజనః
అది మించి, ఆ బ్రహ్మాండానికి బయట వైకుంఠం ఉంది. దానికంటే ఇంకా పైగా, యాభై కోట్ల యోజనాల ఎత్తులో గోలోకం ఉంది.
నిత్యః సత్యస్వరూపశ్చ యథా కృష్ణస్తథాప్యయమ్। సప్తద్వీపమితా పృధ్వీ సప్తసాగరసంయుతా
అది శాశ్వతమైనది, సత్యస్వరూపమైనది, శ్రీకృష్ణుడు ఎలా ఉంటాడో అలాగే ఉంటుంది. ఈ భూమి ఏడూ ద్వీపాలతో, ఏడూ సముద్రాలతో కూడి ఉంది.