పుష్ణాతి ప్రత్యహం స్వీయం కుటుమ్బం కార్యలమ్పటః । ఏతద్విహాయ చాత్రైవ స్వాశుభేన పతేదిహ
ప్రతి రోజు తన కుటుంబాన్ని మాత్రమే పోషిస్తూ, లాభం కోసం పరితపిస్తూ, ఇతరులను పట్టించుకోకుండా చెడు పనితో ఇక్కడ పడిపోతారు.
రౌరవే నామ నరకే సర్వసత్త్వభయావహే । ఇహ లోకేఽమునా యే తు హింసితా జన్తవః పురా
రౌరవం అనే నరకంలో పడతారు. అది అన్ని జీవులకు భయంకరమైనది. ఇహలోకంలో ఎవరి వల్ల హింసకు గురయ్యారో వారు అక్కడ పడతారు.
త ఏవ రురవో భూత్వా పరత్ర పీడయన్తి తమ్ । తస్మాద్రౌరవమిత్యాహుః పురాణజ్ఞా మనీషిణః
అతనే రురువులు అయ్యి, పరలోకంలో ఆ మనిషిని బాధిస్తారు. అందుకే పురాణాలను తెలిసిన పండితులు దాన్ని 'రౌరవం' అని పిలుస్తారు.
రురుః సర్పాదతిక్రూరో జన్తురుక్తః పురాతనైః । ఏవం మహారౌరవాఖ్యో నరకో యత్ర పూరుషః
'రురు' అనేది పాముకన్నా భయంకరమైన జంతువు అని పూర్వికులు చెప్పారు. అలా 'మహారౌరవం' అనే నరకంలో ఒకడు—
యాతనాం ప్రాప్యమాణో హి యః పరం దేహసమ్భవః । క్రవ్యాదా నామ రురవస్తం క్రవ్యే ఘాతయన్తి చ
బాధ అనుభవించేందుకు శరీరం పొందినవాడు, 'క్రవ్యాదులు' అనే రురువులు అతని మాంసం కోసం చంపుతారు.
య ఉగ్రః పురుషః క్రూరః పశుపక్షిగణానపి । ఉపరన్ధయతే మూఢో యామ్యాస్తం రన్ధయన్తి చ
ఎవరైనా ఉగ్రుడు, క్రూరుడు, జంతువులు, పక్షులను కూడా నిర్దయగా హింసిస్తే, అటువంటి మూర్ఖుడిని యముని సేవకులు ఉడికిస్తారు.
కుమ్భీపాకే తప్తతైలే ఉపర్యపి చ నారద । యావన్తి పశురోమాణి తావద్వర్షసహస్రకమ్
కుంభీపాక నరకంలో, వేడినూనెలో, నారదా! జంతువుల ఒంటిలో ఉన్న రోమాల సంఖ్య ఎంత ఉంటే, అంతటి వేల సంవత్సరాలు అక్కడ నరకవాసి బాధపడతాడు.
పితృవిప్రబ్రాహ్మణధ్రుక్కాలసూత్రే స నారకే । అగ్న్యర్కాభ్యాం తప్యమానే నారకీ వినివేశితః
పితృదేవతలు, బ్రాహ్మణులు, పూజారులను హింసించినవాడు కాలసూత్ర నరకంలో, అగ్ని, సూర్యుని వేడితో కాలిపోతూ పడతాడు.
క్షుత్పిపాసాదహ్యమానోఽన్తఃశరీరస్తథా బహిః । ఆస్తే శేతే చేష్టతే చావతిష్ఠతి చ ధావతి
ఆతడు ఆకలి, దాహంతో లోపల, బయట కూడా కాలిపోతూ, కూర్చుంటాడు, పడుకుంటాడు, నడుస్తాడు, నిలబడతాడు, పరుగెడతాడు.
నిజవేదపథాద్యో వై పాఖణ్డం చోపయాతి చ । అనాపద్యపి దేవర్షే తం పాపం పురుషం భటాః
తన వేదమార్గాన్ని వదిలి, కారణం లేకుండా అపవిత్రమైన మార్గాన్ని అనుసరించిన పాపి, ఓ దేవర్షీ!—
అసిపత్రవనం నామ నరకం వేశయన్తి చ । కశయా ప్రహరన్త్యేవ నారకీ తద్గతస్తదా
అతడిని 'అసిపత్రవనం' అనే నరకంలో పడవేస్తారు. అక్కడ నరకపాలకులు కొరడాలతో కొడతారు.
ఇతస్తతో ధావమాన ఉత్తాలమతివేగతః । అసిపత్రైశ్ఛిద్యమాన ఉభయత్ర చ ధారభిః
అతడు అటూ ఇటూ వేగంగా పరుగెడుతూ, రెండు వైపులా కత్తిపొదలతో కోయబడతాడు.
సంఛిద్యమానసర్వాఙ్గో హాహతోఽస్మీతి మూర్చ్ఛితః । వేదనాం పరమాం ప్రాప్తః పతత్యేవ పదే పదే
అతని అంగాలు కోయబడుతుంటే, 'నన్ను కొట్టారు!' అని అరుస్తూ, అపస్మారంలో పడిపోతాడు. తీవ్రమైన బాధను అనుభవిస్తూ ప్రతి అడుగులోనూ కూలిపోతాడు.
స్వధర్మానుగతం భుఙ్క్తే పాఖణ్డఫలమల్పధీః । యో రాజా రాజపురుషో దణ్డయేద్వై త్వధర్మతః
తన ధర్మాన్ని అనుసరిస్తున్నా, రాజు లేదా రాజపురుషుడు ధర్మానికి విరుద్ధంగా శిక్షిస్తే, అపవిత్రమైన ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు, ఓ మూర్ఖుడా!
ద్విజే శరీరదణ్డం చ పాపీయాన్నారకీ చ సః । నరకే సూకరముఖే పాత్యతే యమకిఙ్కరైః
బ్రాహ్మణుడికి శరీరశిక్ష విధించినవాడు మరింత పాపి. అతడిని యముని సేవకులు 'సూకరముఖ' నరకంలో పడేస్తారు.
వినిష్యిష్టావయవకో బలవద్భిస్తథేక్షువత్ । ఆర్తస్వరేణ స్వనయన్మూర్చ్ఛితః కశ్మలఙ్గతః
అక్కడ అతని అవయవాలను బలమైన వారు, ఎండులో చెరకు పిండినట్టు నలిపేస్తారు. బాధతో అరుస్తూ, అపస్మారంలో పడిపోతూ, దుఃఖంలో మునిగిపోతాడు.
స పీడ్యమానో బహుధా వేదనాం యాత్యతీవ హి । వివిక్తపరపీడో యోఽప్యవివిక్తపరవ్యథామ్
అతడు అనేక విధాలుగా బాధించబడుతూ, తీవ్రమైన వేదన అనుభవిస్తాడు. ఎవరు ఇతరులను బహిరంగంగానో, రహస్యంగానో హింసిస్తారో—
ఈశ్వరాఙ్కితవృత్తీనాం వ్యథామాచరతే స్వయమ్ । స చాన్ధకూపే పతతి తదభిద్రోహయన్త్రితే
ప్రభువు కరుణ కలిగినవారిని కూడా తానే హింసిస్తే, అటువాడు ద్రోహంతో కూడిన యంత్రాల వల్ల అంధకూపంలో పడిపోతాడు.
తత్రాసౌ జన్తుభిః క్రూరైః పశుభిర్మృగపక్షిభిః । సరీసృపైశ్చ మశకైర్యూకామత్కుణజాతిభిః
అక్కడ అతడిని క్రూరమైన జంతువులు, పశువులు, అడవి మృగాలు, పక్షులు, పాము, దోమలు, పిప్పీలు, చీమలు, పురుగులు హింసిస్తాయి.
మక్షికాభిశ్చ తమసి దన్దశూకైశ్చ పీడ్యతే । పరిక్రామతి చైవాత్ర కుశరీరే చ జన్తువత్
అతడు ఈ చీకటిలో ఈగలు, విషపాము వంటివాటితో బాధపడతాడు. అక్కడ దుఃఖభరితమైన శరీరంతో, ఇంకొక జంతువులా సంచరిస్తాడు.
యస్తు సంవిహితైః పఞ్చయజ్ఞైః కాకైశ్చ సంస్తుతః । అశ్నాతి చాసంవిభజ్య యత్కింఞ్చిదుపపద్యతే
ఎవరైనా ఐదు విధాల యజ్ఞాలు సక్రమంగా నిర్వహించి, కాకులు కూడా వాటిని స్తుతించినా, వచ్చిన ఆహారాన్ని ఇతరులతో పంచుకోకుండా తింటే—
స పాపపురుషః క్రూరైర్యామ్యైశ్చ కృమిభోజనే । నరకాధమకే దుష్టకర్మణా పరిపాత్యతే
ఆ పాపాత్ముడు, దుర్మార్గమైన పనుల వల్ల, యముని సేవకులు అతన్ని క్రూరమైన పురుగులు మాత్రమే ఉండే నరకంలో పడేస్తారు.
లక్షయోజనవిస్తీర్ణే కృమికుణ్డే భయఙ్కరే । కృమిరూపం సమాసాద్య భక్ష్యమాణశ్చ తైః స్వయమ్
అక్కడ లక్ష యోజనల వెడల్పుతో భయంకరమైన పురుగు గుంతలో, అతను పురుగుగా మారి, ఇతర పురుగుల చేత తానే తినబడతాడు.
అప్రత్తాప్రహుతాదో యః పాతమాప్నోతి తత్ర వై । యస్తు స్తేయేన చ బలాద్ధిరణ్యం రత్నమేవ చ
అక్కడ ఆహారం లేదా బహుమతులు పంచకుండా తిన్నవాడు, లేదా దొంగతనంగా లేదా బలవంతంగా బంగారం, రత్నాలు తీసుకున్నవాడు—
బ్రాహ్మణస్యాపహరతి అన్యస్యాపి చ కస్యచిత్ । అనాపది చ దేవర్షే తమముత్ర యమానుగాః
బ్రాహ్మణుని దగ్గర నుంచి గానీ, మరెవరినైనా నష్టపరిచినా, అవసరం లేని సమయంలో దొంగతనం చేసినవాడిని, యముని సేవకులు అక్కడ పట్టుకుంటారు.
అయస్మయైరగ్నిపిణ్డైః సదృశైర్నిత్కుషన్తి చ । యోఽగమ్యాం యోషితం గచ్ఛేదగమ్యం పురుషం చ యా
కడగండ్ల మంటతో మండుతున్న ఇనుప ముద్దలతో కొడతారు. ఎవరు నిషిద్ధమైన స్త్రీని దగ్గరగా వెళ్తారో, లేదా నిషిద్ధమైన పురుషుని దగ్గరకి స్త్రీ వెళ్తే—
తావముత్రాపి కశయా తాడయన్తో యమానుగాః । తిగ్మయా లోహమయ్యా చ సూర్మ్యాప్యాలిఙ్గయన్తి తమ్
వారిద్దరినీ అక్కడ యముని సేవకులు కొరడాలతో కొడుతూ, పదునైన ఇనుప రేఖలతో అల్లింగిస్తారు.
తాం చాపి యోషితం సూర్మ్యాలిఙ్గయన్తి యమానుగాః । యస్తు సర్వాభిగమనః పురుషః పాపసఞ్చయీ
ఆ స్త్రీని కూడా యముని సేవకులు ఆ రేఖలతో అల్లింగిస్తారు. నిషిద్ధమైన స్త్రీలను ఎవరైతే ఎప్పుడూ చేరుతారో, పాపాలు కూడబెట్టేవాడిని—
నిరయేఽముత్ర తం యామ్యాః శాల్మలీం రోపయన్తి తమ్ । వజ్రకణ్టకసంయుక్తాం శాల్మలీం తామయస్మయీమ్
నరకంలో యముని సేవకులు అతన్ని వజ్రపు ముల్లు కలిగిన ఇనుప శాల్మలి చెట్టుపై నాటుతారు.
రాజన్యా రాజపురుషా యే వా పాఖణ్డవర్తినః । ధర్మసేతుం విభిన్దన్తి తే పరేత్య గతా నరాః
రాజులు, రాజ సేవకులు, లేదా తప్పు మార్గంలో నడిచేవారు, ధర్మ మార్గాన్ని చెడగొట్టినవారు—వారు మరణించిన తర్వాత—