దన్దశూకోఽవటారోధః పర్యావర్తనకః పరమ్ । సూచీముఖమితి ప్రోక్తా అష్టావింశతినారకాః
దండశూకం, అవటారోధం, పరివర్తనకం, సూచిముఖం అనే నరకాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇలా మొత్తం ఇరవై ఎనిమిది నరకాలు ఉన్నాయి.
ఇత్యేతే నారకా నామ యాతనాభూమయః పరాః । కర్మభిశ్చాపి భూతానాం గమ్యాః పద్మజసమ్భవ
ఇవి నరకాలుగా, భయంకరమైన బాధల ప్రాంతాలుగా చెప్పబడ్డాయి. పద్మసంభవా! జీవులు తమ కర్మల ప్రకారం వీటికి చేరుతారు.
నరకప్రదపాతకవర్ణనమ్ నారద ఉవాచ కర్మభేదాః కతివిధాః సనాతనమునే మమ । శ్రోతవ్యాః సర్వథైవైతే యాతనాప్రాప్తిభూమయః
నరకానికి దారితీసే పాపాల వివరము. నారదుడు అడిగాడు: ప్రాచీన మునీశ్వరా! ఎన్ని విధాల కర్మలు ఉంటాయో చెప్పండి. బాధలకు కారణమయ్యే వాటిని నేను పూర్తిగా వినాలనుకుంటున్నాను.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ యో వై పరస్య విత్తాని దారాపత్యాని చైవ హి । హరతే స హి దుష్టాత్మా యమానుచరగోచరః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఎవరు ఇతరుల ధనం, భార్యలు, పిల్లలను దొంగిలిస్తారో వారు నిజంగా దుష్టులు. వారు యముని సేవకుల చేతిలో పడతారు.
కాలపాశేన సమ్బద్ధో యామ్యైరతిభయానకైః । తామిస్రనామనరకే పాత్యతే యాతనాస్పదే
కాలపాశంతో బంధించబడి, భయంకరమైన యముని సేవకులు పట్టుకొని, తామిస్రం అనే నరకంలో పడవేయబడతారు.
తాడనం దణ్డనం చైవ సన్తర్జనమతః పరమ్ । యామ్యాః కుర్వన్తి పాశాఢ్యాః కశ్మలం యాతి చైవ హి
అక్కడ కొట్టడం, శిక్షించడం, బెదిరించడం జరుగుతుంది. పాశాలతో ఉన్న యముని సేవకులు అతన్ని బాధిస్తారు. అతడు అపవిత్రుడవుతాడు.
మూర్చ్ఛామాయాతి వివశో నారకీ పద్మభూసుత । యః పతిం వఞ్చయిత్వా తు దారాదీనుపభుజ్యతి
పద్మభూసుతా! అక్కడ నరకవాసి, బలహీనుడై, అపస్మారంలో పడిపోతాడు. ఎవరు భర్తను మోసం చేసి ఇతరుల భార్యను అనుభవిస్తారో వారు కూడా ఇదే దుస్థితిని పొందుతారు.
అన్ధతామిస్రనరకే పాత్యతే యమకిఙ్కరైః । పాత్యమానో యత్ర జన్తుర్వేదనాపరవాన్భవేత్
వారిని యముని సేవకులు అంధతామిస్రం అనే నరకంలో పడవేస్తారు. అక్కడ పడుతున్న జీవి తీవ్రమైన బాధతో కుంగిపోతాడు.
నష్టదృష్టిర్నష్టమతిర్భవత్యేవావిలమ్బతః । వనస్పతిర్భజ్యమానమూలో యద్వద్భవేదిహ
వెంటనే అతని చూపు, బుద్ధి పోతాయి. వేరే చెట్టు వేర్లు తెగిపోతున్నట్టు అతడు అలా అవస్థపడతాడు.
తస్మాదప్యన్ధతామిస్రనామ్నా ప్రోక్తః పురాతనైః । ఏతన్మమాహమితి యో భూతద్రోహేణ కేవలమ్
అందుకే ఈ నరకాన్ని పురాతనులు అంధతామిస్రం అని పిలిచారు. 'ఇది నాది' అని స్వార్థంతో ఇతరులను హింసించే వారు
పుష్ణాతి ప్రత్యహం స్వీయం కుటుమ్బం కార్యలమ్పటః । ఏతద్విహాయ చాత్రైవ స్వాశుభేన పతేదిహ
ప్రతి రోజు తన కుటుంబాన్ని మాత్రమే పోషిస్తూ, లాభం కోసం పరితపిస్తూ, ఇతరులను పట్టించుకోకుండా చెడు పనితో ఇక్కడ పడిపోతారు.
రౌరవే నామ నరకే సర్వసత్త్వభయావహే । ఇహ లోకేఽమునా యే తు హింసితా జన్తవః పురా
రౌరవం అనే నరకంలో పడతారు. అది అన్ని జీవులకు భయంకరమైనది. ఇహలోకంలో ఎవరి వల్ల హింసకు గురయ్యారో వారు అక్కడ పడతారు.
త ఏవ రురవో భూత్వా పరత్ర పీడయన్తి తమ్ । తస్మాద్రౌరవమిత్యాహుః పురాణజ్ఞా మనీషిణః
అతనే రురువులు అయ్యి, పరలోకంలో ఆ మనిషిని బాధిస్తారు. అందుకే పురాణాలను తెలిసిన పండితులు దాన్ని 'రౌరవం' అని పిలుస్తారు.
రురుః సర్పాదతిక్రూరో జన్తురుక్తః పురాతనైః । ఏవం మహారౌరవాఖ్యో నరకో యత్ర పూరుషః
'రురు' అనేది పాముకన్నా భయంకరమైన జంతువు అని పూర్వికులు చెప్పారు. అలా 'మహారౌరవం' అనే నరకంలో ఒకడు—
యాతనాం ప్రాప్యమాణో హి యః పరం దేహసమ్భవః । క్రవ్యాదా నామ రురవస్తం క్రవ్యే ఘాతయన్తి చ
బాధ అనుభవించేందుకు శరీరం పొందినవాడు, 'క్రవ్యాదులు' అనే రురువులు అతని మాంసం కోసం చంపుతారు.
య ఉగ్రః పురుషః క్రూరః పశుపక్షిగణానపి । ఉపరన్ధయతే మూఢో యామ్యాస్తం రన్ధయన్తి చ
ఎవరైనా ఉగ్రుడు, క్రూరుడు, జంతువులు, పక్షులను కూడా నిర్దయగా హింసిస్తే, అటువంటి మూర్ఖుడిని యముని సేవకులు ఉడికిస్తారు.
కుమ్భీపాకే తప్తతైలే ఉపర్యపి చ నారద । యావన్తి పశురోమాణి తావద్వర్షసహస్రకమ్
కుంభీపాక నరకంలో, వేడినూనెలో, నారదా! జంతువుల ఒంటిలో ఉన్న రోమాల సంఖ్య ఎంత ఉంటే, అంతటి వేల సంవత్సరాలు అక్కడ నరకవాసి బాధపడతాడు.
పితృవిప్రబ్రాహ్మణధ్రుక్కాలసూత్రే స నారకే । అగ్న్యర్కాభ్యాం తప్యమానే నారకీ వినివేశితః
పితృదేవతలు, బ్రాహ్మణులు, పూజారులను హింసించినవాడు కాలసూత్ర నరకంలో, అగ్ని, సూర్యుని వేడితో కాలిపోతూ పడతాడు.
క్షుత్పిపాసాదహ్యమానోఽన్తఃశరీరస్తథా బహిః । ఆస్తే శేతే చేష్టతే చావతిష్ఠతి చ ధావతి
ఆతడు ఆకలి, దాహంతో లోపల, బయట కూడా కాలిపోతూ, కూర్చుంటాడు, పడుకుంటాడు, నడుస్తాడు, నిలబడతాడు, పరుగెడతాడు.
నిజవేదపథాద్యో వై పాఖణ్డం చోపయాతి చ । అనాపద్యపి దేవర్షే తం పాపం పురుషం భటాః
తన వేదమార్గాన్ని వదిలి, కారణం లేకుండా అపవిత్రమైన మార్గాన్ని అనుసరించిన పాపి, ఓ దేవర్షీ!—
అసిపత్రవనం నామ నరకం వేశయన్తి చ । కశయా ప్రహరన్త్యేవ నారకీ తద్గతస్తదా
అతడిని 'అసిపత్రవనం' అనే నరకంలో పడవేస్తారు. అక్కడ నరకపాలకులు కొరడాలతో కొడతారు.
ఇతస్తతో ధావమాన ఉత్తాలమతివేగతః । అసిపత్రైశ్ఛిద్యమాన ఉభయత్ర చ ధారభిః
అతడు అటూ ఇటూ వేగంగా పరుగెడుతూ, రెండు వైపులా కత్తిపొదలతో కోయబడతాడు.
సంఛిద్యమానసర్వాఙ్గో హాహతోఽస్మీతి మూర్చ్ఛితః । వేదనాం పరమాం ప్రాప్తః పతత్యేవ పదే పదే
అతని అంగాలు కోయబడుతుంటే, 'నన్ను కొట్టారు!' అని అరుస్తూ, అపస్మారంలో పడిపోతాడు. తీవ్రమైన బాధను అనుభవిస్తూ ప్రతి అడుగులోనూ కూలిపోతాడు.
స్వధర్మానుగతం భుఙ్క్తే పాఖణ్డఫలమల్పధీః । యో రాజా రాజపురుషో దణ్డయేద్వై త్వధర్మతః
తన ధర్మాన్ని అనుసరిస్తున్నా, రాజు లేదా రాజపురుషుడు ధర్మానికి విరుద్ధంగా శిక్షిస్తే, అపవిత్రమైన ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు, ఓ మూర్ఖుడా!
ద్విజే శరీరదణ్డం చ పాపీయాన్నారకీ చ సః । నరకే సూకరముఖే పాత్యతే యమకిఙ్కరైః
బ్రాహ్మణుడికి శరీరశిక్ష విధించినవాడు మరింత పాపి. అతడిని యముని సేవకులు 'సూకరముఖ' నరకంలో పడేస్తారు.
వినిష్యిష్టావయవకో బలవద్భిస్తథేక్షువత్ । ఆర్తస్వరేణ స్వనయన్మూర్చ్ఛితః కశ్మలఙ్గతః
అక్కడ అతని అవయవాలను బలమైన వారు, ఎండులో చెరకు పిండినట్టు నలిపేస్తారు. బాధతో అరుస్తూ, అపస్మారంలో పడిపోతూ, దుఃఖంలో మునిగిపోతాడు.
స పీడ్యమానో బహుధా వేదనాం యాత్యతీవ హి । వివిక్తపరపీడో యోఽప్యవివిక్తపరవ్యథామ్
అతడు అనేక విధాలుగా బాధించబడుతూ, తీవ్రమైన వేదన అనుభవిస్తాడు. ఎవరు ఇతరులను బహిరంగంగానో, రహస్యంగానో హింసిస్తారో—
ఈశ్వరాఙ్కితవృత్తీనాం వ్యథామాచరతే స్వయమ్ । స చాన్ధకూపే పతతి తదభిద్రోహయన్త్రితే
ప్రభువు కరుణ కలిగినవారిని కూడా తానే హింసిస్తే, అటువాడు ద్రోహంతో కూడిన యంత్రాల వల్ల అంధకూపంలో పడిపోతాడు.
తత్రాసౌ జన్తుభిః క్రూరైః పశుభిర్మృగపక్షిభిః । సరీసృపైశ్చ మశకైర్యూకామత్కుణజాతిభిః
అక్కడ అతడిని క్రూరమైన జంతువులు, పశువులు, అడవి మృగాలు, పక్షులు, పాము, దోమలు, పిప్పీలు, చీమలు, పురుగులు హింసిస్తాయి.
మక్షికాభిశ్చ తమసి దన్దశూకైశ్చ పీడ్యతే । పరిక్రామతి చైవాత్ర కుశరీరే చ జన్తువత్
అతడు ఈ చీకటిలో ఈగలు, విషపాము వంటివాటితో బాధపడతాడు. అక్కడ దుఃఖభరితమైన శరీరంతో, ఇంకొక జంతువులా సంచరిస్తాడు.