తతోఽప్యధస్తాద్దేవర్షే యక్షాణాం చ సరక్షసామ్ । పిశాచప్రేతభూతానాం విహారాజిరముత్తమమ్
అదే విధంగా, దాని కింద యక్షులు, రాక్షసులు, పిశాచులు, ప్రేతలు, భూతాలకు ఉన్న ఉత్తమమైన ప్రాంతాలు ఉన్నాయి, ఓ దేవర్షీ.
అన్తరిక్షం చ తత్ప్రోక్తం యావద్వాయుః ప్రవాతి హి । యావన్మేఘాస్తతోద్యన్తి తత్ప్రోక్తం జ్ఞానకోవిదైః
వాయువు వీచేంత దూరం, మేఘాలు ఎక్కడ వరకు ఎగిరిపోతాయో అక్కడ వరకు ఉన్న ప్రాంతాన్ని, జ్ఞానంలో నిపుణులు అంతరిక్షంగా పేర్కొంటారు.
తతోఽధస్తాద్యోజనానాం శతం యావద్ ద్విజోత్తమ । పృథివీ పరిసంఖ్యాతా సుపర్ణశ్యేనసారసాః
ఓ ద్విజోత్తమా, దాని కింద వంద యోజనాల వరకు భూమి విస్తరించి ఉంది. ఆ ప్రాంతంలో సుపర్ణుడు, శ్యేనుడు, సారసపక్షులు ఉంటారు.
హంసాదయః ప్రోత్పతన్తి పార్థివాః పృథివీభవాః । భూసన్నివేశావస్థానం యథావదుపవర్ణితమ్
హంసలు మొదలైన పక్షులు భూమిపై పుట్టి, ఆకాశంలో ఎగురుతాయి. భూమి నిర్మాణం, స్థితి యథావిధిగా వివరించబడింది.
అధస్తాదవనేః సప్త దేవర్షే వివరాః స్మృతాః । ఏకైకశో యోజనానామాయామోచ్ఛ్రాయతః పునః
భూమి కింద ఏడుస్థలాలు ఉన్నాయని, ఒక్కొక్కటి యోజనాల పరిమాణంలో పొడవు, ఎత్తుతో ఉంటాయని, ఓ దేవర్షీ, గుర్తుంచుకోవాలి.
అయుతాన్తరవిఖ్యాతాః సర్వర్తుసుఖదాయకాః । అతలం ప్రథమం ప్రోక్తం ద్వితీయం వితలం తథా
పది వేల యోజనాల దూరంలో వేరు వేరు గా ఉండి, అన్ని ఋతువులలో సుఖాన్ని ఇస్తాయి. మొదటిది అతలము, రెండవది విటలము అని చెప్పబడింది.
తృతీయం సుతలం ప్రోక్తం చతుర్థం వై తలాతలమ్ । మహాతలం పఞ్చమం చ షష్ఠం ప్రోక్తం రసాతలమ్
మూడవది సుతలమని, నాలుగవది తలాతలమని, ఐదవది మహాతలమని, ఆరవది రసాతలమని పిలుస్తారు.
సప్తమం విప్ర పాతాలం సప్తైతే వివరాః స్మృతాః । ఏతేషు బిలస్వర్గేషు దివోఽప్యధికమేవ చ
ఏడు ప్రాంతాలలో ఏడవదాన్ని పాతాళమని బ్రాహ్మణా! ఈ ఏడింటినీ లోకాల్లోని గుహలొకాలు అంటారు. ఇవి ఆకాశంలో ఉన్న స్వర్గాలకన్నా గొప్పవిగా భావించబడతాయి.
కామభోగైశ్వర్యసుఖసమృద్ధభువనేషు చ । నిత్యోద్యానవిహారేషు సుఖాస్వాదః ప్రవర్తతే
ఈ లోకాల్లో కోరికలు, ఆనందాలు, ఐశ్వర్యం, సుఖసంపదలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. ఎప్పుడూ ఉద్యానవనాల్లో విహరించడంలో ఆనందం వెల్లివిరుస్తుంది.
దైత్యాశ్చ కాద్రవేయాశ్చ దానవా బలశాలినః । నిత్యప్రముదితా రక్తాః కలత్రాపత్యబన్ధుభిః
అక్కడ దైత్యులు, కాద్రవేయులు, బలవంతమైన దానవులు తమ భార్యలు, పిల్లలు, బంధువులతో కలిసి ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటారు.
సుహృద్భిరనుజీవాద్యైః సంయుతాశ్చ గృహేశ్వరాః । ఈశ్వరాదప్రతిహతకామా మాయావినశ్చ తే
స్నేహితులు, సేవకులు, ఇతరులతో చుట్టుముట్టబడి, వారు తమ ఇళ్లలో అధిపతులుగా ఉంటారు. వారి కోరికలు ఎవరూ అడ్డుకోలేరు, వారు మాయలో నిపుణులు.
నివసన్తి సదా హృష్టాః సర్వర్తుసుఖసంయుతాః । మయేన మాయావిభునా యేషు యేషు చ నిర్మితాః
వారు ఎప్పుడూ ఆనందంగా, అన్ని ఋతువుల సుఖాలతో అక్కడ నివసిస్తారు. మాయ అనే మాయావిభువు ప్రతి ప్రాంతంలో నిర్మించిన నగరాల్లో వారు ఉంటారు.
పురః ప్రకామశో భక్తా మణిప్రవరశాలినః । విచిత్రభవనాట్టాలగోపురాద్యాః సహస్రశః
ఆ ప్రాంతాల్లో అద్భుతమైన నగరాలు విస్తారంగా నిర్మించబడి, విలువైన రత్నాలతో అలంకరించబడి, వెరైటి భవనాలు, గోపురాలు, కోటలు వేల సంఖ్యలో ఉన్నాయి.
సభాచత్వరచైత్యాదిశోభాఢ్యాః సురదుర్లభాః । నాగాసురాణాం మిథునైః సపారావతసారికైః
సభలు, చౌకట్లు, దేవాలయాలు మొదలైనవి అందంగా అలంకరించబడి, దేవతలకు కూడా దుర్లభమైనవి. అక్కడ నాగాసురుల జంటలు, పావురాలు, మైనాలు కలిసి ఉంటాయి.
కీర్ణకృత్రిమభూమిశ్చ వివరేశగృహోత్తమైః । అలఙ్కృతాశ్చకాసన్తి ఉద్యానాని మహాన్తి చ
కృత్రిమంగా తయారైన భూమి మీద, గుహల యజమానుల అద్భుత గృహాలతో అలంకరించబడి, పెద్ద ఉద్యానవనాలు ప్రకాశంగా మెరిసిపోతున్నాయి.
మనఃప్రసన్నకారీణి ఫలపుష్పవిశాలిభిః । లలనానాం విలాసార్హస్థానైః శోభితభాఞ్జి చ
విపులమైన పండ్లు, పువ్వులతో ఆ ఉద్యానవనాలు మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తాయి. అందమైన స్త్రీలు విహరించడానికి అనువైన ప్రదేశాలతో అవి అలంకరించబడి ఉంటాయి.
నానావిహంగమవ్రాతసంయుక్తజలరాశిభిః । స్వచ్ఛార్ణపూరితహ్రదైః పాఠీనసమలఙ్కృతైః
వివిధ రకాల పక్షుల గుంపులతో, నీటి సముదాయాలతో, పారదీసిన ఇసుకతో నిండిన లోతుల్లో, పాఠీన మత్స్యాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.
జలజన్తుక్షుబ్ధనీరనీరజాతైరనేకశః । కుముదోత్పలకహ్లారనీలరక్తోత్పలైస్తథా
ఆ నీళ్ళు అనేక జలజంతువుల చలనంతో అలమటించి, కమలాలు, నీలపద్మాలు, ఎర్రపద్మాలు, కుముదాలు, ఉత్పలాలతో నిండిపోతాయి.
తేషు కృతనికేతానాం విహారైః సఙ్కులాని చ । ఇన్ద్రియోత్సవకారైశ్చ తథైవ వివిధైః స్వరైః
వారు నివాసం ఏర్పరచుకున్న ఆ ప్రదేశాలు వినోదాలతో, ఇంద్రియ సుఖాలతో, రకరకాల సంగీతాలతో నిండి ఉంటాయి.
అమరాణాం చ పరమాం శ్రియం చాతిశయన్తి చ । యత్ర నైవ భయం క్వాపి కాలాఙ్గైర్దినరాత్రిభిః
అక్కడ వారు అమరుల మహిమకన్నా మించిపోయి, కాలం, పగలు, రాత్రి వల్ల ఎక్కడా భయం ఉండదు.
యత్రాహిప్రవరాణాం చ శిరఃస్థైర్మణిరశ్మిభిః । నిత్యం తమః ప్రబాధ్యేత సదా ప్రస్ఫుటకాన్తిభిః
అక్కడ అగ్రగణ్యమైన సర్పాల తలలపై ఉన్న మణుల కాంతితో ఎప్పుడూ చీకటి తొలగిపోతూ, ప్రకాశవంతంగా మెరిసిపోతుంది.
న వా ఏతేషు వసతాం దివ్యౌషధిరసాయనైః । రసాన్నపానస్నానాద్యైర్నాధయో న చ వ్యాధయః
అక్కడ నివసించే వారికి దివ్య ఔషధాలు, రసాయనాలు, ఆహారం, పానీయం, స్నానం వలన ఎలాంటి వ్యాధులు, రుగ్మతలు కలుగవు.
వలీపలితజీర్ణత్వవైవర్ణ్యస్వేదగన్ధతాః । అనుత్సాహవయోఽవస్థా న బాధన్తే కదాచన
వాళ్లకు ముడతలు, తెల్లజుట్టు, వృద్ధాప్యం, రంగు మారడం, చెమట, దుర్గంధం, ఉత్సాహహీనత, యవ్వన హీనత ఎప్పుడూ బాధించవు.
కల్యాణానాం సదా తేషాం న చ మృత్యుభయం కుతః । భగవత్తేజసోఽన్యత్ర చక్రాచ్చైవ సుదర్శనాత్
వారు ఎప్పుడూ శుభంగా ఉండి, వారికి మరణ భయం ఉండదు. భగవంతుని తేజస్సు, సుదర్శన చక్రాన్ని తప్ప మరొకటి వారికి హాని చేయదు.
యస్మిన్ప్రవిష్టే దైతేయవధూనాం గర్భరాశయః । ప్రాయో భయాత్పతన్త్యేవ స్రవన్తి బ్రహ్మపుత్రక
బ్రహ్మ కుమారుడా! అతడు లోపలికి వచ్చినప్పుడు, దైత్య స్త్రీల గర్భాలు భయంతో ఎక్కువగా పడిపోతూ, బయటికి కారిపోతాయి.
అతలవితలసుతలలోకవర్ణనమ్ శ్రీనారాయణ ఉవాచ ప్రథమే వివరే విప్ర అతలాఖ్యే మనోరమే । మయపుత్రో బలో నామ వర్తతేఽఖర్వగర్వకృత్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: మొదటి అందమైన లోహంలో, అతల అనే స్థలంలో, మాయకు కుమారుడైన బల అనే వాడు, అపారమైన గర్వంతో అక్కడ నివసిస్తున్నాడు.
షణ్ణవత్యో యేన సృష్టా మాయాః సర్వార్థసాధికాః । మాయావినో యాశ్చ సద్యో ధారయన్తి చ కాశ్చన
అతడు తొంభై ఆరు రకాల మాయలను సృష్టించాడు. అవన్నీ అన్ని కోరికలను తీరుస్తాయి. కొందరు మాయగాళ్లు వాటిని వెంటనే నేర్చుకుని ప్రదర్శించగలుగుతారు.
జృమ్భమాణస్య యస్యైవ బలస్య బలశాలినః । స్త్రీగణా ఉపపద్యన్తే త్రయోలోకవిమోహనాః
ఆ బలుడు జమ్మినప్పుడు, అతని శక్తివంతమైన జమ్ముతో, మూడు లోకాల్ని మాయచేసే స్త్రీల గుంపులు అక్కడ పుట్టుకొస్తాయి.
పుంశ్చల్యశ్చైవ స్వైరిణ్యః కామిన్యశ్చేతి విశ్రుతాః । యా వై బిలాయనం ప్రేష్ఠం ప్రవిష్టం పురుషం రహః
ఆ స్త్రీలు పుంశ్చలులు, స్వేచ్ఛగా తిరిగే వారు, కామంతో ఉండే వారు అని ప్రసిద్ధి. వారు తమకు ప్రియమైన పురుషుడు రహస్యంగా ఆ బిలంలోకి వచ్చినప్పుడు—
రసేన హాటకాఖ్యేన సాధయిత్వా ప్రయత్నతః । స్వవిలాసావలోకానురాగస్మితవిగూహనైః
హాటక అనే ప్రత్యేక మద్యం తాగించి, తమ చూపులతో, ఆటపాటలతో, ప్రేమతో, మరుగున నవ్వులతో—