గీతా రహస్యభూతేయం గోపనీయా ప్రయత్నతః । సర్వముక్తం స్మసేన యత్పృష్టం తత్త్వయానఘ । పవిత్రం పావనం దివ్యం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
ఈ గీత రహస్యంగా ఉండాలి, జాగ్రత్తగా దాచాలి. నీవు అడిగిన ప్రతిదీ చెప్పాను, పాపరహితుడా! ఇది పవిత్రమైనది, పవిత్రతను ఇస్తుంది, దివ్యమైనది. ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?
భువనకోశప్రసఙ్గే దేవ్యా మనవే వరదానవర్ణనమ్ జనమేజయ ఉవాచ సూర్యచన్ద్రాన్వయోత్థానాం నృపాణాం సత్కథాశ్రితమ్ । చరితం భవతా ప్రోక్తం శ్రుతం తదమృతాస్పదమ్
జనమేజయుడు ఇలా అన్నాడు: సూర్య, చంద్ర వంశాలలో పుట్టిన రాజుల గొప్ప కార్యాలను నువ్వు చెప్పినవి నేను వినాను. అవి నిజంగా అమృతసమానమైనవి.
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి సా దేవీ జగదమ్బికా । మన్వన్తరేషు సర్వేషు యద్యద్రూపేణ పూజ్యతే
ఇప్పుడు ఆ జగదంబ దేవిని మన్వంతరాలన్నింటిలో ఏ రూపంలో పూజిస్తారో వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
యస్మిన్యస్మింశ్చ వై స్థానే యేన యేన చ కర్మణా । (శరీరేణ చ దేవేశీ పూజనీయా ఫలప్రదా । యేనైవ మన్త్రబీజేన యత్ర యత్ర చ పూజ్యతే
ఎక్కడ, ఎలాంటి పనులతో, ఏ శరీరంతో దేవేశిని పూజిస్తే ఫలితాలు లభిస్తాయో, ఏ మంత్రంతో, ఎక్కడ ఆమెను పూజిస్తారో —
యేన ధ్యానేన తత్సూక్ష్మే స్వరూపే స్యాన్మతేర్గతిః । తత్సర్వం వద విప్రర్షే యేన శ్రేయోఽహమాప్నుయామ్
ఏ ధ్యానంతో ఆమె సూక్ష్మరూపాన్ని మనస్సు చేరుకుంటుందో, ఆ వివరాలన్నీ చెప్పు మునిశ్రేష్ఠా! వాటి ద్వారా నేను శ్రేయస్సు పొందాలని కోరుకుంటున్నాను.
వ్యాస ఉవాచ శృణు రాజన్ ప్రవక్ష్యామి దేవ్యారాధనముత్తమమ్ । యత్కృతేన శ్రుతేనాపి నరః శ్రేయోఽత్ర విన్దతే
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! విను, నేను దేవి ఆరాధనలో ఉత్తమమైన విధానాన్ని చెబుతాను. దాన్ని చేయడం లేదా వినడం వలన కూడా మనిషికి శ్రేయస్సు లభిస్తుంది.
ఏవమేతన్నారదేన పృష్టో నారాయణః పురా । తస్మై యదుక్తవాన్దేవో యోగచర్యాప్రవర్తకః
ఇలాంటి విషయాన్ని నారదుడు పూర్వంలో నారాయణుని అడిగాడు. యోగాచార్యుడైన ఆ దేవుడు అతనికి చెప్పాడు.
ఏకదా నారదః శ్రీమాన్పర్యటన్పృథివీమిమామ్ । నారాయణాశ్రమం ప్రాప్తో గతఖేదశ్చ తస్థివాన్
ఒకసారి మహాత్ముడైన నారదుడు భూమి మీద సంచరిస్తూ నారాయణాశ్రమానికి చేరుకున్నాడు. అలసట పోయి అక్కడ నిలిచాడు.
తస్మై యోగాత్మనే నత్వా బ్రహ్మదేవతనూద్భవః । పర్యపృచ్ఛదిమం చార్థం యత్పృష్టో భవతానఘ
యోగస్వరూపుడైన ఆ దేవునికి నమస్కరించి, బ్రహ్మదేవుని శరీరంలో పుట్టిన నారదుడు, నీవు అడిగినదే ఆ ప్రశ్నను అడిగాడు.
నారద ఉవాచ దేవదేవ మహాదేవ పురాణపురుషోత్తమ । జగదాధార సర్వజ్ఞ శ్లాఘనీయోరుసద్గుణ
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతలకు దేవుడవు, మహాదేవుడవు, పురాతనులలో శ్రేష్ఠుడవు, జగత్తుకు ఆధారమైనవాడవు, అన్నిటిని తెలిసినవాడవు, గొప్ప గుణాలకోసం ప్రశంసించదగినవాడవు—
జగతస్తత్త్వమాద్యం యత్తన్మే వద యథేప్సితమ్ । జాయతే కుత ఏవేదం కుతశ్చేదం ప్రతిష్ఠితమ్
ఈ జగత్తు యొక్క అసలు తత్వం ఏమిటో, ఇది ఎక్కడ నుండి పుట్టిందో, దేనిపై ఆధారపడి ఉందో, నాకిష్టమైనట్లు చెప్పు.
కుతోఽన్తం ప్రాప్నుయాత్కాలే కుత్ర సర్వఫలోదయః । కేన జ్ఞాతేన మాయైషా మోహభూర్నాశమాప్నుయాత్
కాలానుగుణంగా ఇది ఎక్కడ ముగుస్తుందో, అన్ని ఫలితాలు ఎక్కడ కలుగుతాయో, ఏది తెలిసినప్పుడు మాయ వల్ల కలిగే మోహం పోతుందో చెప్పు.
కయార్చయా కిం జపేన కిం ధ్యానేనాత్మహృత్కజే । ప్రకాశో జాయతే దేవ తమస్యర్కోదయో యథా
ఏ పూజతో, ఏ జపంతో, లేదా హృదయ పద్మంలో ఏ ధ్యానంతో, దేవా! చీకటిలో సూర్యోదయం జరిగినట్లు జ్ఞానప్రకాశం కలుగుతుంది?
ఏతత్ప్రశ్నోత్తరం దేవ బ్రూహి సర్వమశేషతః । యథా లోకస్తరేదన్ధతమసం త్వఞ్జసైవ హి
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు పూర్తిగా చెప్పు దేవా! నీ కృపతో లోకం ఈ ఘనమైన చీకటి నుంచి త్వరగా బయటపడగలుగుతుంది.
వ్యాస ఉవాచ ఏవం దేవర్షిణా పృష్టః ప్రాచీనో మునిసత్తమః । నారాయణో మహాయోగీ ప్రతినన్ద్య వచోఽబ్రవీత్
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: దేవర్షి అడిగినప్పుడు, ఆ పురాతన మునిశ్రేష్ఠుడు, మహాయోగి నారాయణుడు, అతని మాటలను ఆహ్వానించి ఇలా చెప్పాడు.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ శృణు దేవర్షివర్యాత్ర జగతస్తత్త్వముత్తమమ్ । యేన జ్ఞాతేన మర్త్యో హి జాయతే న జగద్భ్రమే
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: దేవర్షిశ్రేష్ఠా! జగత్తు యొక్క పరమ తత్వాన్ని విను. ఇది తెలిసినవాడు ఇకపై లోకమోహంలో పడడు.
జగతస్తత్త్వమిత్యేవ దేవీ ప్రోక్తా మయాపి హి । ఋషిభిర్దేవగన్ధర్వైరన్యైశ్చాపి మనీషిభిః
ఈ జగత్తు యొక్క సారాంశాన్ని దేవీ అని నేను, ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు మరియు ఇతర జ్ఞానులు కూడా ప్రకటించారు.
సా జగత్సృజతే దేవీ తయా చ ప్రతిపాల్యతే । తయా చ నాశ్యతే సర్వమితి ప్రోక్తం గుణత్రయాత్
ఆ దేవీ ఈ జగత్తును సృష్టిస్తుంది, ఆమెద్వారా ఇది పోషించబడుతుంది, మళ్లీ ఆమె వల్లే అన్నీ నశించిపోతాయి; ఇది మూడు గుణాల ద్వారా జరుగుతుందని చెప్పబడింది.
తస్యాః స్వరూపం వక్ష్యామి దేవ్యాః సిద్ధర్షిపూజితమ్ । స్మరతాం సర్వపాపఘ్నం కామదం మోక్షదం తథా
ఆ దేవీ యొక్క అసలైన స్వరూపాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను; ఆ దేవిని సిద్ధులూ ఋషులూ పూజిస్తారు. ఆమెను స్మరించేవారికి అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి, కోరికలు నెరవేరుతాయి, మోక్షం కూడా లభిస్తుంది.
మనుః స్వాయమ్భువస్త్వాద్యః పద్మపుత్రః ప్రతాపవాన్ । శతరూపాపతిః శ్రీమాన్సర్వమన్వన్తరాధిపః
పద్మంలో జన్మించిన మొదటి మనువు, శక్తిశాలి, శతరూపా భర్త, అన్ని మన్వంతరాల అధిపతి.
స మనుః పితరం దేవం ప్రజాపతిమకల్మషమ్ । భక్త్యా పర్యచరత్పూర్వం తమువాచాత్మభూః సుతమ్
ఆ మనువు భక్తితో తన తండ్రి అయిన పాపరహితుడు, ప్రజాపతి దేవుడిని సేవించాడు. ఆత్మభూతుడు తన కుమారుడితో ఇలా అన్నాడు.
పుత్ర పుత్ర త్వయా కార్యం దేవ్యారాధనముత్తమమ్ । తత్ప్రసాదేన తే తాత ప్రజాసర్గః ప్రసిద్ధ్యతి
బిడ్డా, నీవు దేవిని అత్యుత్తమంగా ఆరాధించాలి. ఆమె కృప వల్ల నీకు ప్రజాసృష్టి కార్యం సాఫల్యం అవుతుంది.
ఏవముక్తః ప్రజాస్రష్ట్రా మనుః స్వాయమ్భువో విరాట్ । జగద్యోనిం తదా దేవీం తపసాతర్పయద్ విభుః
ప్రజలను సృష్టించే తండ్రి ఇలా చెప్పిన తరువాత, స్వాయంభువ మనువు, మహాశక్తివంతుడు, austerity ద్వారా జగత్తుకు మూలమైన దేవిని సంతృప్తిపరిచాడు.
తుష్టావ దేవీం దేవేశీం సమాహితమతిః కిల । ఆద్యాం మాయాం సర్వశక్తిం సర్వకారణకారణామ్
ఆ మనువు ఏకాగ్రతతో దేవతల అధిష్ఠాత్రి అయిన దేవిని, ఆదిమ మాయను, సమస్త శక్తుల అధినేత్రిని, అన్ని కారణాలకు మూలమైనవారిని స్తుతించాడు.
మనురువాచ నమో నమస్తే దేవేశి జగత్కారణకారణే । శఙ్ఖచక్రగదాహస్తే నారాయణహృదాశ్రితే
మనువు ఇలా అన్నాడు: నమస్కారం, నమస్కారం దేవతల అధిపతిగా, జగత్తుకు కారణమైన కారణముగా, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవారుగా, నారాయణుని హృదయంలో నివసించే దేవీకి.
వేదమూర్త్తే జగన్మాతః కారణస్థానరూపిణి । వేదత్రయప్రమాణజ్ఞే సర్వదేవనుతే శివే
వేదమూర్తి, జగత్కు తల్లి, కారణస్థానం రూపిణి, మూడు వేదాల ప్రామాణ్యాన్ని తెలిసినవారు, అన్ని దేవతలు స్తుతించే శివే!
మాహేశ్వరి మహాభాగే మహామాయే మహోదయే । మహాదేవప్రియావాసే మహాదేవప్రియంకరి
మహేశ్వరి, మహాభాగ్యవంతురాలు, మహామాయ, మహోదయ, మహాదేవుని ప్రియమైన వాసస్థలంలో నివసించే, మహాదేవుని అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించే దేవీ!
గోపేన్ద్రస్య ప్రియే జ్యేష్ఠే మహానన్దే మహోత్సవే । మహామారీభయహరే నమో దేవాదిపూజితే
గోపాలునికి ప్రియురాలు, పెద్దదానవు, మహానందమయురాలు, మహోత్సవాలకర్త, మహామారి భయాన్ని తొలగించేవారు, దేవతలందరూ పూజించే దేవీ, నీకు నమస్కారం.
సర్వమఙ్గలమాఙ్గల్యే శివే సర్వార్థసాధికే । శరణ్యే త్ర్యమ్బకే గౌరి నారాయణి నమోఽస్తు తే
సర్వ మంగళాలకు మూలమైన మంగళదాయిని, శివే, అన్ని కార్యాలను సిద్ధిపరిచే, శరణాగతులకు ఆశ్రయం, త్రయంబకీ, గౌరీ, నారాయణి, నీకు నమస్కారం.
యతశ్చేదం యయా విశ్వమోతం ప్రోతం చ సర్వదా । చైతన్యమేకమాద్యన్తరహితం తేజసాం నిధిమ్
ఈ విశ్వం ఎప్పుడూ యావత్తూ యావత్తూ నీ వల్లే ఏర్పడింది, నీవే అది అల్లిపోసినది, ఆది అంతం లేని చైతన్యమూర్తి, తేజస్సుకు నిలయం.