నృత్యం కరోతి పురతః సార్ధం దేవైర్నిశాముఖే । తత్రోపోష్య రజన్యాదౌ ప్రదోషే పూజయేచ్ఛివామ్
దేవతలతో కలిసి రాత్రి ప్రారంభంలో ఆమె ముందర నృత్యం చేస్తాడు. అక్కడ రాత్రి ఆరంభంలో ఉపవాసం చేసి, ప్రదోష సమయంలో శివాను పూజించాలి.
ప్రతిపక్షం విశేషేణ తద్దేవీప్రీతికారకమ్ । సోమవారవ్రతం చైవ మమాతిప్రియకృన్నగ
ప్రతి పక్షంలో ఈ వ్రతం దేవిని ఎంతో సంతోషపెడుతుంది. సోమవారం వ్రతం నాకు అత్యంత ప్రియమైనది, ఓ ఉత్తమ నగరమా.
తత్రాపి దేవీం సమ్పూజ్య రాత్రౌ భోజనమాచరేత్ । నవరాత్రద్వయం చైవ వ్రతం ప్రీతికరం మమ
అక్కడ కూడా దేవిని పూజించి రాత్రి భోజనం చేయాలి. రెండు నవరాత్రుల వ్రతం నాకు ఎంతో ప్రీతికరమైనది.
ఏవమన్యాన్యపి విభో నిత్యనైమిత్తికాని చ । వ్రతాని కురుతే యో వై మత్ప్రీత్యర్థం విమత్సరః
ఇలా, ప్రభూ, ఎవరు ఈ వ్రతాలు మరియు ఇతర నిత్య, నైమిత్తిక వ్రతాలను నాకు ప్రీతికోసం అసూయ లేకుండా ఆచరిస్తారో,
ప్రాప్నోతి మమ సాయుజ్యం స మే భక్తః స మే ప్రియః । ఉత్సవానపి కుర్వీత దోలోత్సవసుఖాన్విభో
వారు నాతో ఐక్యమవుతారు; వారు నా భక్తులు, నాకు ప్రియమైనవారు. వారు దోలా ఉత్సవం ఆనందాన్ని అనుభవిస్తూ ఇతర ఉత్సవాలను కూడా జరుపుకోవాలి.
శయనోత్సవం యథా కుర్యాత్తథా జాగరణోత్సవమ్ । రథోత్సవం చ మే కుర్యాద్దమనోత్సవమేవ చ
శయనోత్సవాన్ని, అలాగే జాగరణోత్సవాన్ని, నాకు రథోత్సవాన్ని, అలాగే దమనోత్సవాన్ని కూడా నిర్వహించాలి.
పవిత్రోత్సవమేవాపి శ్రావణో ప్రీతికారకమ్ । మమ భక్తః సదా కుర్యాదేవమన్యాన్మహోత్సవాన్
పవిత్రోత్సవాన్ని, శ్రావణ మాస ఉత్సవాన్ని కూడా నిర్వహించాలి, ఇవి నాకు ఎంతో ప్రీతికరమైనవి. నా భక్తుడు ఎప్పుడూ ఇలాంటి ఇతర మహోత్సవాలను కూడా జరుపుకోవాలి.
మద్భక్తాన్భోజయేత్ప్రీత్యా తథా చైవ సువాసినీః । కుమారీర్బటుకాంశ్చాపి మద్బుద్ధ్యా తద్గతాన్తరః
నా భక్తులను ప్రేమతో భోజనం పెట్టాలి, అలాగే సువాసినులు, కుమారులు, బాలురను కూడా నన్ను భావిస్తూ, మనసు నాలో లీనమై ఉండాలి.
విత్తశాఠ్యేన రహితో యజేదేతాన్సుమాదిభిః । య ఏవం కురుతే భక్త్యా ప్రతివర్షమతన్ద్రితః
ధనంలో మోసం లేకుండా, సోమాది నైవేద్యాలతో ఈ దేవతలను భక్తితో, ప్రతి సంవత్సరం శ్రద్ధగా పూజించాలి.
స ధన్యః కృతకృత్యోఽసౌ మత్ప్రీతేః పాత్రమఞ్జసా । సర్వముక్తం సమాసేన మమ ప్రీతిప్రదాయకమ్ । నాశిష్యాయ ప్రదాతవ్యం నాభక్తాయ కదాచన
ఇలా చేసే వాడు ధన్యుడు, తన జీవిత ప్రయోజనం సాధించినవాడు, నా అనుగ్రహానికి యోగ్యుడు. నా ప్రీతి కలిగించే విషయాన్ని సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. దీనిని అర్హత లేనివారికి, భక్తి లేనివారికి ఎప్పుడూ చెప్పకూడదు.
దేవీగీతాయాం శ్రీదేవ్యాః పూజావిధివర్ణనమ్ హిమాలయ ఉవాచ దేవదేవి మహేశాని కరుణాసాగరేఽమ్బికే । బ్రూహి పూజావిధిం సమ్యగ్యథావదధునా నిజమ్
హిమాలయుడు ఇలా అడిగాడు: దేవతల దేవి, మహేశ్వరి, కరుణామయి అంబికే! ఇప్పుడు మీకు ఇష్టమైన పూజ విధానాన్ని సరిగ్గా చెప్పండి.
శ్రీదేవ్యువాచ వక్ష్యే పూజావిధిం రాజన్నమ్బికాయా యథా ప్రియమ్ । అత్యన్తశ్రద్ధయా సార్ధం శృణు పర్వతపుఙ్గవ
శ్రీదేవి ఇలా చెప్పింది: రాజా! అంబికకు ఇష్టమైన పూజ విధానాన్ని నేను వివరంగా చెబుతాను. పరమ విశ్వాసంతో విను, పర్వతశ్రేష్ఠా!
ద్వివిధా మమ పూజా స్యాద్ బాహ్యా చాభ్యన్తరాపి చ । బాహ్యాపి ద్వివిధా ప్రోక్తా వైదికీ తాన్త్రికీ తథా
నా పూజ రెండు విధాలుగా ఉంటుంది — బాహ్యంగా, అంతరంగా. ఆ బాహ్య పూజ కూడా రెండు రకాలుగా చెప్పబడింది — వేదపద్ధతి, తాంత్రిక పద్ధతి.
వైదిక్యర్చాపి ద్వివిధా మూర్తిభేదేన భూధర । వైదికీ వైదికైః కార్యా వేదదీక్షాసమన్వితైః
పర్వతా! వేదపద్ధతి పూజ కూడా మూర్తి ఆధారంగా రెండు రకాలుగా ఉంటుంది. వేదపద్ధతి పూజ వేదదీక్ష పొందినవారు చేయాలి.
తన్త్రోక్తదీక్షావద్భిస్తు తాన్త్రికీ సంశ్రితా భవేత్ । ఇత్థం పూజారహస్యం చ న జ్ఞాత్వా విపరీతకమ్
తాంత్రిక పద్ధతి పూజ తంత్రాల్లో చెప్పిన విధంగా దీక్ష పొందినవారు చేయాలి. ఈ పూజ రహస్యాన్ని తెలియక తప్పుగా చేసే వారు—
కరోతి యో నరో మూఢః స పతత్యేవ సర్వథా । తత్ర యా వైదికీ ప్రోక్తా ప్రథమా తాం వదామ్యహమ్
అలాంటి మూర్ఖుడు తప్పక పతించిపోతాడు. ఇందులో ముందుగా చెప్పబడిన వేదపద్ధతి పూజను నేను వివరంగా చెబుతాను.
యన్మే సాక్షాత్పరం రూపం దృష్ట్వానసి భూధర । అనన్తశీర్షనయనమనన్తచరణం మహత్
పర్వతా! నీవు ప్రత్యక్షంగా చూసిన నా పరమరూపం — అనంతమైన తలలు, కళ్ళు, పాదాలు, విస్తారమైనది —
సర్వశక్తిసమాయుక్తం ప్రేరకం యత్పరాత్పరమ్ । తదేవ పూజయేన్నిత్యం నమేద్ ధ్యాయేత్స్మరేదపి
అన్ని శక్తులతో కూడినది, పరమమైనది, ప్రేరేపించేది — దానినే ఎప్పుడూ పూజించాలి, నమస్కరించాలి, ధ్యానించాలి, స్మరించాలి.
ఇత్యేతత్ప్రథమార్చాయాః స్వరూపం కథితం నగ । శాన్తః సమాహితమనా దమ్భాహఙ్కారవర్జితః
ఇలా మొదటి పూజ స్వరూపాన్ని వివరించాను, పర్వతా! మనస్సు ప్రశాంతంగా, ఏకాగ్రంగా, దంభం, అహంకారం లేకుండా ఉండాలి.
తత్పరో భవ తద్యాజీ తదేవ శరణం వ్రజ । తదేవ చేతసా పశ్య జప ధ్యాయస్వ సర్వదా
దానికే పరాయణుడవు, దానినే పూజించు, దానినే ఆశ్రయించు. మనసుతో దానిని దర్శించు, జపించు, ఎల్లప్పుడూ ధ్యానం చేయు.
అనన్యయా ప్రేమయుక్తభక్త్యా మద్భావమాశ్రితః । యజ్ఞైర్యజ తపోదానైర్మామేవ పరితోషయ
ఏకాగ్ర ప్రేమతో, నా స్వరూపాన్ని ఆశ్రయించి, యజ్ఞాలు, తపస్సు, దానాలతో నన్ను పూజించు, నన్నే సంతుష్టిపరచు.
ఇత్థం మమానుగ్రహతో మోక్ష్యసే భవబన్ధనాత్ । మత్పరా యే మదాసక్తచిత్తా భక్తవరా మతాః
ఇలా నా కృపతో నీవు జనన మరణ బంధనాల నుండి విముక్తి పొందుతావు. నన్ను పరమంగా ఆశ్రయించి, నా మీద మనస్సు పెట్టినవారు ఉత్తమ భక్తులు.
ప్రతిజానే భవాదస్మాదుద్ధరామ్యచిరేణ తు । ధ్యానేన కర్మయుక్తేన భక్తిజ్ఞానేన వా పునః
నేను వాగ్దానం చేస్తున్నాను — ధ్యానం, కర్మతో, లేదా భక్తి, జ్ఞానంతో, వారిని త్వరగా ఈ సంసార బంధనాల నుండి విడిపిస్తాను.
ప్రాప్యాహం సర్వథా రాజన్న తు కేవలకర్మభిః । ధర్మాత్సఞ్జాయతే భక్తిర్భక్త్యా సఞ్జాయతే పరమ్
రాజా! అన్ని విధాలుగా నన్ను పొందవచ్చు, కాని కేవలం కర్మలతో కాదు. ధర్మం వల్ల భక్తి కలుగుతుంది, భక్తి వల్ల పరమ పదం లభిస్తుంది.
శ్రుతిస్మృతిభ్యాముదితం యత్స ధర్మః ప్రకీర్తితః । అన్యశాస్త్రేణ యః ప్రోక్తో ధర్మాభాసః స ఉచ్యతే
శృతి, స్మృతుల్లో చెప్పినదే ధర్మం. ఇతర గ్రంథాల్లో చెప్పినది ధర్మం లాంటి రూపమే, కానీ నిజమైనది కాదు.
సర్వజ్ఞాత్సర్వశక్తేశ్చ మత్తో వేదః సముత్థితః । అజ్ఞానస్య మమాభావాదప్రమాణా న చ శ్రుతిః
సర్వజ్ఞ, సర్వశక్తి కలిగిన నన్నుంచి వేదం ఉద్భవించింది. నాలో అజ్ఞానం ఉండదు కాబట్టి, శృతి ఎప్పుడూ అప్రమాణం కాదు.
స్మృతయశ్చ శ్రుతేరర్థం గృహీత్వైవ చ నిర్గతాః । మన్వాదీనాం శ్రుతీనాం చ తతః ప్రామాణ్యమిష్యతే
స్మృతులు అన్నీ కూడా శృతి యొక్క అర్థాన్ని తీసుకొని ఏర్పడ్డాయి. అందువల్ల మనువు మొదలైనవారి శృతులు ప్రామాణికమని అంగీకరించబడింది.
క్వచిత్కదాచిత్తన్త్రార్థకటాక్షేణ పరోదితమ్ । ధర్మం వదన్తి సోంఽశస్తు నైవ గ్రాహ్యోఽస్తి వైదికైః
కొన్ని చోట్ల, కొన్ని సందర్భాల్లో తంత్రాల అర్థాన్ని కొంతమేర చూసి ధర్మాన్ని చెప్పినప్పటికీ, ఆ భాగాన్ని వేదాన్ని అనుసరించే వారు స్వీకరించరాదు.
అన్యేషాం శాస్త్రకర్తౄణామజ్ఞానప్రభవత్వతః । అజ్ఞానదోషదుష్టత్వాత్తదుక్తేర్న ప్రమాణతా
ఇతర శాస్త్రాలను రచించినవారు అజ్ఞానానికి లోనవుతారు. వారి మాటలు అజ్ఞానదోషంతో కలుషితమై ఉంటాయి. అందువల్ల వాటికి ప్రామాణ్యత లేదు.
తస్మాన్ముముక్షుర్ధర్మార్థం సర్వథా వేదమాశ్రయేత్ । రాజాజ్ఞా చ యథా లోకే హన్యతే న కదాచన
కాబట్టి మోక్షాన్ని కోరేవాడు ఎల్లప్పుడూ ధర్మార్థం కోసం వేదాన్ని ఆశ్రయించాలి. ప్రపంచంలో రాజాజ్ఞను ఎప్పుడూ ఎవరూ ఉల్లంఘించరు కదా, అలాగే.