శఙ్కుకర్ణే ధ్వనిః ప్రోక్తా స్థూలా స్యాత్స్థూలకేశ్వరే । జ్ఞానినాం హృదయామ్భోజే హృల్లేఖా పరమేశ్వరీ
శంఖంలో వినిపించే శబ్దాన్ని 'ధ్వని' అంటారు. స్థూలకేశ్వరుని దగ్గర అది స్థూలంగా ఉంటుంది. జ్ఞానులు తమ హృదయ పద్మంలో పరమేశ్వరీ సూత్ష్మమైన హృల్లేఖగా వెలుగుతుంది.
ప్రోక్తానీమాని స్థానాని దేవ్యాః ప్రియతమాని చ । తత్తత్క్షేత్రస్య మాహాత్మ్యం శ్రుత్వా పూర్వం నగోత్తమ
ఇప్పుడు చెప్పిన ఈ స్థలాలు దేవికి ఎంతో ప్రియమైనవి. వాటి గొప్పతనాన్ని ముందుగా వినిన తరువాత, ఓ ఉత్తమ నగరమా,
తదుక్తేన విధానేన పశ్చాద్దేవీం ప్రపూజయేత్ । అథవా సర్వక్షేత్రాణి కాశ్యాం సన్తి నగోత్తమ
ఆ స్థలానికి చెప్పిన విధానాన్ని అనుసరించి తరువాత దేవిని పూజించాలి. లేకపోతే, ఓ ఉత్తమ నగరమా, ఈ పవిత్ర స్థలాలన్నీ కాశీలో ఉన్నాయి.
అతస్తత్ర వసేన్నిత్యం దేవీభక్తిపరాయణః । తాని స్థానాని సమ్పశ్యఞ్జపన్దేవీం నిరన్తరమ్
అందువల్ల దేవీభక్తి పరాయణుడు ఎప్పుడూ అక్కడే నివసిస్తూ, ఆ స్థలాలను దర్శిస్తూ, దేవిని నిరంతరం జపిస్తూ ఉండాలి.
ధ్యాయంస్తచ్చరణామ్భోజం ముక్తో భవతి బన్ధనాత్ । ఇమాని దేవీనామాని ప్రాతరుత్థాయ యః పఠేత్
ఆమె పద్మపాదాలను ధ్యానిస్తూ ఉంటే బంధనాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది. ఉదయం లేచి ఎవరు ఈ దేవీనామాలను పఠిస్తారో,
భస్మీభవన్తి పాపాని తత్క్షణాన్నగ సత్వరమ్ । శ్రాద్ధకాలే పఠేదేతాన్యమలాని ద్విజాగ్రతః
వారి పాపాలు ఆ క్షణంలోనే బస్మమైపోతాయి, ఓ ఉత్తమ నగరమా. శ్రాద్ధ సమయంలో ద్విజుల ముందర ఈ పవిత్ర నామాలను పఠిస్తే,
ముక్తాస్తత్పితరః సర్వే ప్రయాన్తి పరమాం గతిమ్ । అధునా కథయిష్యామి వ్రతాని తవ సువ్రత
వారి పితృదేవతలు అందరూ ముక్తి పొంది పరమగతిని చేరుతారు. ఇప్పుడు నీకు వ్రతాలను వివరంగా చెబుతాను, ఓ సువ్రతా,
నారీభిశ్చ నరైశ్చైవ కర్తవ్యాని ప్రయత్నతః । వ్రతమనన్తతృతీయాఖ్యం రసకల్యాణినీవ్రతమ్
ఈ వ్రతాలు స్త్రీలు, పురుషులు ఇద్దరూ శ్రద్ధతో చేయాలి. అనంతతృతీయ వ్రతం, రసకళ్యాణినీ వ్రతం,
ఆర్ద్రానన్దకరం నామ్నా తృతీయాయా వ్రతం చ యత్ । శుక్రవారవ్రతం చైవ తథా కృష్ణచతుర్దశీ
ఆర్ద్రానందకర వ్రతం, తృతీయ వ్రతం, శుక్రవారం వ్రతం, అలాగే కృష్ణచతుర్దశి వ్రతం,
భౌమవారవ్రతం చైవ ప్రదోషవ్రతమేవ చ । యత్ర దేవో మహాదేవో దేవీం సంస్థాప్య విష్టరే
మంగళవారం వ్రతం, ప్రదోష వ్రతం కూడా ఉన్నాయి. అక్కడ మహాదేవుడు దేవిని ఆసీనపరిచి,
నృత్యం కరోతి పురతః సార్ధం దేవైర్నిశాముఖే । తత్రోపోష్య రజన్యాదౌ ప్రదోషే పూజయేచ్ఛివామ్
దేవతలతో కలిసి రాత్రి ప్రారంభంలో ఆమె ముందర నృత్యం చేస్తాడు. అక్కడ రాత్రి ఆరంభంలో ఉపవాసం చేసి, ప్రదోష సమయంలో శివాను పూజించాలి.
ప్రతిపక్షం విశేషేణ తద్దేవీప్రీతికారకమ్ । సోమవారవ్రతం చైవ మమాతిప్రియకృన్నగ
ప్రతి పక్షంలో ఈ వ్రతం దేవిని ఎంతో సంతోషపెడుతుంది. సోమవారం వ్రతం నాకు అత్యంత ప్రియమైనది, ఓ ఉత్తమ నగరమా.
తత్రాపి దేవీం సమ్పూజ్య రాత్రౌ భోజనమాచరేత్ । నవరాత్రద్వయం చైవ వ్రతం ప్రీతికరం మమ
అక్కడ కూడా దేవిని పూజించి రాత్రి భోజనం చేయాలి. రెండు నవరాత్రుల వ్రతం నాకు ఎంతో ప్రీతికరమైనది.
ఏవమన్యాన్యపి విభో నిత్యనైమిత్తికాని చ । వ్రతాని కురుతే యో వై మత్ప్రీత్యర్థం విమత్సరః
ఇలా, ప్రభూ, ఎవరు ఈ వ్రతాలు మరియు ఇతర నిత్య, నైమిత్తిక వ్రతాలను నాకు ప్రీతికోసం అసూయ లేకుండా ఆచరిస్తారో,
ప్రాప్నోతి మమ సాయుజ్యం స మే భక్తః స మే ప్రియః । ఉత్సవానపి కుర్వీత దోలోత్సవసుఖాన్విభో
వారు నాతో ఐక్యమవుతారు; వారు నా భక్తులు, నాకు ప్రియమైనవారు. వారు దోలా ఉత్సవం ఆనందాన్ని అనుభవిస్తూ ఇతర ఉత్సవాలను కూడా జరుపుకోవాలి.
శయనోత్సవం యథా కుర్యాత్తథా జాగరణోత్సవమ్ । రథోత్సవం చ మే కుర్యాద్దమనోత్సవమేవ చ
శయనోత్సవాన్ని, అలాగే జాగరణోత్సవాన్ని, నాకు రథోత్సవాన్ని, అలాగే దమనోత్సవాన్ని కూడా నిర్వహించాలి.
పవిత్రోత్సవమేవాపి శ్రావణో ప్రీతికారకమ్ । మమ భక్తః సదా కుర్యాదేవమన్యాన్మహోత్సవాన్
పవిత్రోత్సవాన్ని, శ్రావణ మాస ఉత్సవాన్ని కూడా నిర్వహించాలి, ఇవి నాకు ఎంతో ప్రీతికరమైనవి. నా భక్తుడు ఎప్పుడూ ఇలాంటి ఇతర మహోత్సవాలను కూడా జరుపుకోవాలి.
మద్భక్తాన్భోజయేత్ప్రీత్యా తథా చైవ సువాసినీః । కుమారీర్బటుకాంశ్చాపి మద్బుద్ధ్యా తద్గతాన్తరః
నా భక్తులను ప్రేమతో భోజనం పెట్టాలి, అలాగే సువాసినులు, కుమారులు, బాలురను కూడా నన్ను భావిస్తూ, మనసు నాలో లీనమై ఉండాలి.
విత్తశాఠ్యేన రహితో యజేదేతాన్సుమాదిభిః । య ఏవం కురుతే భక్త్యా ప్రతివర్షమతన్ద్రితః
ధనంలో మోసం లేకుండా, సోమాది నైవేద్యాలతో ఈ దేవతలను భక్తితో, ప్రతి సంవత్సరం శ్రద్ధగా పూజించాలి.
స ధన్యః కృతకృత్యోఽసౌ మత్ప్రీతేః పాత్రమఞ్జసా । సర్వముక్తం సమాసేన మమ ప్రీతిప్రదాయకమ్ । నాశిష్యాయ ప్రదాతవ్యం నాభక్తాయ కదాచన
ఇలా చేసే వాడు ధన్యుడు, తన జీవిత ప్రయోజనం సాధించినవాడు, నా అనుగ్రహానికి యోగ్యుడు. నా ప్రీతి కలిగించే విషయాన్ని సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. దీనిని అర్హత లేనివారికి, భక్తి లేనివారికి ఎప్పుడూ చెప్పకూడదు.
దేవీగీతాయాం శ్రీదేవ్యాః పూజావిధివర్ణనమ్ హిమాలయ ఉవాచ దేవదేవి మహేశాని కరుణాసాగరేఽమ్బికే । బ్రూహి పూజావిధిం సమ్యగ్యథావదధునా నిజమ్
హిమాలయుడు ఇలా అడిగాడు: దేవతల దేవి, మహేశ్వరి, కరుణామయి అంబికే! ఇప్పుడు మీకు ఇష్టమైన పూజ విధానాన్ని సరిగ్గా చెప్పండి.
శ్రీదేవ్యువాచ వక్ష్యే పూజావిధిం రాజన్నమ్బికాయా యథా ప్రియమ్ । అత్యన్తశ్రద్ధయా సార్ధం శృణు పర్వతపుఙ్గవ
శ్రీదేవి ఇలా చెప్పింది: రాజా! అంబికకు ఇష్టమైన పూజ విధానాన్ని నేను వివరంగా చెబుతాను. పరమ విశ్వాసంతో విను, పర్వతశ్రేష్ఠా!
ద్వివిధా మమ పూజా స్యాద్ బాహ్యా చాభ్యన్తరాపి చ । బాహ్యాపి ద్వివిధా ప్రోక్తా వైదికీ తాన్త్రికీ తథా
నా పూజ రెండు విధాలుగా ఉంటుంది — బాహ్యంగా, అంతరంగా. ఆ బాహ్య పూజ కూడా రెండు రకాలుగా చెప్పబడింది — వేదపద్ధతి, తాంత్రిక పద్ధతి.
వైదిక్యర్చాపి ద్వివిధా మూర్తిభేదేన భూధర । వైదికీ వైదికైః కార్యా వేదదీక్షాసమన్వితైః
పర్వతా! వేదపద్ధతి పూజ కూడా మూర్తి ఆధారంగా రెండు రకాలుగా ఉంటుంది. వేదపద్ధతి పూజ వేదదీక్ష పొందినవారు చేయాలి.
తన్త్రోక్తదీక్షావద్భిస్తు తాన్త్రికీ సంశ్రితా భవేత్ । ఇత్థం పూజారహస్యం చ న జ్ఞాత్వా విపరీతకమ్
తాంత్రిక పద్ధతి పూజ తంత్రాల్లో చెప్పిన విధంగా దీక్ష పొందినవారు చేయాలి. ఈ పూజ రహస్యాన్ని తెలియక తప్పుగా చేసే వారు—
కరోతి యో నరో మూఢః స పతత్యేవ సర్వథా । తత్ర యా వైదికీ ప్రోక్తా ప్రథమా తాం వదామ్యహమ్
అలాంటి మూర్ఖుడు తప్పక పతించిపోతాడు. ఇందులో ముందుగా చెప్పబడిన వేదపద్ధతి పూజను నేను వివరంగా చెబుతాను.
యన్మే సాక్షాత్పరం రూపం దృష్ట్వానసి భూధర । అనన్తశీర్షనయనమనన్తచరణం మహత్
పర్వతా! నీవు ప్రత్యక్షంగా చూసిన నా పరమరూపం — అనంతమైన తలలు, కళ్ళు, పాదాలు, విస్తారమైనది —
సర్వశక్తిసమాయుక్తం ప్రేరకం యత్పరాత్పరమ్ । తదేవ పూజయేన్నిత్యం నమేద్ ధ్యాయేత్స్మరేదపి
అన్ని శక్తులతో కూడినది, పరమమైనది, ప్రేరేపించేది — దానినే ఎప్పుడూ పూజించాలి, నమస్కరించాలి, ధ్యానించాలి, స్మరించాలి.
ఇత్యేతత్ప్రథమార్చాయాః స్వరూపం కథితం నగ । శాన్తః సమాహితమనా దమ్భాహఙ్కారవర్జితః
ఇలా మొదటి పూజ స్వరూపాన్ని వివరించాను, పర్వతా! మనస్సు ప్రశాంతంగా, ఏకాగ్రంగా, దంభం, అహంకారం లేకుండా ఉండాలి.
తత్పరో భవ తద్యాజీ తదేవ శరణం వ్రజ । తదేవ చేతసా పశ్య జప ధ్యాయస్వ సర్వదా
దానికే పరాయణుడవు, దానినే పూజించు, దానినే ఆశ్రయించు. మనసుతో దానిని దర్శించు, జపించు, ఎల్లప్పుడూ ధ్యానం చేయు.