జ్ఞానం లబ్ధ్వా కృతార్థః స్యాదితి వేదాన్తడిణ్డిమః । సర్వముక్తం సమాసేన కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
జ్ఞానం పొందినవాడు సార్థకుడవుతాడు అని వేదాంత ఘంటా ప్రకటిస్తుంది. నేను అన్నీ సంక్షిప్తంగా చెప్పాను; ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?
దేవీగీతాయాం మహోత్సవవ్రతస్థానవర్ణనమ్ హిమాలయ ఉవాచ కతి స్థానాని దేవేశి ద్రష్టవ్యాని మహీతలే । ముఖ్యాని చ పవిత్రాణి దేవీప్రియతమాని చ
దేవీగీతలో మహోత్సవ వ్రత స్థలాల వర్ణన. హిమాలయుడు ఇలా అడిగాడు: దేవతల దేవీ! భూమిపై చూడదగిన ప్రాముఖ్యమైన, పవిత్రమైన, దేవికి అత్యంత ప్రీతికరమైన స్థలాలు ఎన్ని ఉన్నాయి?
వ్రతాన్యపి తథా యాని తుష్టిదాన్యుత్సవా అపి । తత్సర్వం దేవ మే మాతః కృతకృత్యో యతో నరః
అలాగే, సంతోషాన్ని ఇచ్చే వ్రతాలు, ఉత్సవాలు ఏమిటి? దేవతల తల్లి! వాటన్నింటినీ చెప్పు. వాటివల్ల మనిషి సర్వసిద్ధుడవుతాడు.
శ్రీదేవ్యువాచ సర్వం దృశ్యం మమ స్థానం సర్వే కాలా వ్రతాత్మకాః । ఉత్సవాః సర్వకాలేషు యతోఽహం సర్వరూపిణీ
శ్రీదేవి ఇలా చెప్పింది: కనబడే ప్రతిదీ నా స్థానం, అన్ని కాలాలు వ్రతమయమే, అన్ని ఉత్సవాలు ఎప్పుడూ జరుగుతూనే ఉంటాయి. ఎందుకంటే నేను అన్ని రూపాలవాణిని.
తథాపి భక్తవాత్సల్యాత్కిఞ్చిత్కిఞ్చిదథోచ్యతే । శృణుష్వావహితో భూత్వా నగరాజ వచో మమ
అయినా భక్తులపై ప్రేమతో కొంతవరకు చెబుతాను. పర్వతరాజా! నా మాటలు శ్రద్ధగా విను.
కోలాపురం మహాస్థానం యత్ర లక్ష్మీః సదా స్థితా । మాతుః పురం ద్వితీయం చ రేణుకాధిష్ఠితం పరమ్
కొలాపురం మహా స్థలం, అక్కడ లక్ష్మీ ఎప్పుడూ నివసిస్తుంది. రెండవది తల్లి నగరం, అది రేణుకాదేవి అధిష్ఠితమైన పరమ స్థానం.
తులజాపురం తృతీయం స్యాత్సప్తశృఙ్గం తథైవ చ । హిఙ్గులాయా మహాస్థానం జ్వాలాముఖ్యాస్తథైవ చ
మూడవది తులజాపురం, అలాగే సప్తశృంగం, హింగులాదేవి మహా స్థానం, జ్వాలాముఖి స్థానం కూడా ఉంది.
శకమ్భర్యాః పరం స్థానం భ్రామర్యాః స్థానముత్తమమ్ । శ్రీరక్తదన్తికాస్థానం దుర్గాస్థానం తథైవ చ
శాకంభరీదేవి పరమ స్థానం, భ్రమరీదేవి ఉత్తమ స్థానం, శ్రీరక్తదంతికా స్థానం, అలాగే దుర్గాదేవి స్థానం కూడా ఉంది.
విన్ధ్యాచలనివాసిన్యాః స్థానం సర్వోత్తమోత్తమమ్ । అన్నపూర్ణమహాస్థానం కాఞ్చీపురమనుత్తమమ్
వింధ్యాచల నివాసినిదేవి అత్యుత్తమ స్థానం, అన్నపూర్ణాదేవి మహా స్థానం, కాంచీపురం అపూర్వ స్థానం.
భీమాదేవ్యాః పరం స్థానం విమలాస్థానమేవ చ । శ్రీచన్ద్రలామహాస్థానం కౌశికీస్థానమేవ
భీమాదేవి పరమ స్థానం, విమలాదేవి స్థానం, శ్రీచంద్రల మహా స్థానం, కౌశికీదేవి స్థానం కూడా ఉంది.
నీలామ్బాయాః పరం స్థానం నీలపర్వతమస్తకే । జామ్బూనదేశ్వరీస్థానం తథా శ్రీనగరం శుభమ్
నీలాంబాదేవి పరమ స్థానం నీలపర్వత శిఖరంలో ఉంది. జాంబూనాదేశ్వరీ స్థానం, అలాగే మంగళకరమైన శ్రీనగరం కూడా ఉంది.
గుహ్యకాల్యా మహాస్థానం నేపాలే యత్ప్రతిష్ఠితమ్ । మీనాక్ష్యాః పరమం స్థానం యచ్చ ప్రోక్తం చిదమ్బరే
గుహ్యకాళీ మహా స్థానం నేపాల్లో స్థాపించబడింది. మీనాక్షిదేవి పరమ స్థానం, అలాగే చిదంబరంలో ప్రసిద్ధమైన స్థానం కూడా ఉంది.
వేదారణ్యం మహాస్థానం సున్దర్యాః సమధిష్ఠితమ్ । ఏకామ్బరం మహాస్థానం పరశక్త్యా ప్రతిష్ఠితమ్
వేదారణ్యం అనే మహా స్థలాన్ని సుందరీ స్థాపించింది. అలాగే ఏకాంబరం అనే గొప్ప స్థలాన్ని పరాశక్తి ప్రతిష్ఠించింది.
మహాలసా పరం స్థానం యోగేశ్వర్యాస్తథైవ చ । తథా నీలసరస్వత్యాః స్థానం చీనేషు విశ్రుతమ్
మహాలసకు పరమమైన స్థానం ఉంది. అలాగే యోగేశ్వరీకి కూడా ఉంది. నీలసరస్వతికి చైనా దేశంలో ప్రసిద్ధి చెందిన స్థలం ఉంది.
వైద్యనాథే తు బగలాస్థానం సర్వోత్తమం మతమ్ । శ్రీమచ్ఛ్రీభువనేశ్వర్యా మణిద్వీపం మమ స్మృతమ్
వైద్యనాథ వద్ద బగలాదేవి స్థానం అత్యుత్తమంగా భావించబడుతుంది. శ్రీభువనేశ్వరీ అమ్మవారి మణిద్వీపాన్ని నేను గుర్తు చేసుకుంటున్నాను.
శ్రీమత్త్రిపురభైరవ్యాః కామాఖ్యాయోనిమణ్డలమ్ । భూమణ్డలే క్షేత్రరత్నం మహామాయాధివాసితమ్
శ్రీమత్త్రిపురభైరవి అమ్మవారి కామాఖ్యా యోని మండలం భూమండలంలో క్షేత్ర రత్నంగా, మహామాయ ఆవాసంగా ఉంది.
నాతః పరతరం స్థానం క్వచిదస్తి ధరాతలే । ప్రతిమాసం భవేద్దేవీ యత్ర సాక్షాద్రజస్వలా
ఈ స్థలానికి మించినది భూమిపై ఎక్కడా లేదు. ఇక్కడ దేవి ప్రతి నెల కూడా ప్రత్యక్షంగా రజస్వల రూపంలో కనిపిస్తుంది.
తత్రత్యా దేవతాః సర్వాః పర్వతాత్మకతాం గతాః । పర్వతేషు వసన్త్యేవ మహత్యో దేవతా అపి
అక్కడి దేవతలు అన్నీ పర్వతరూపాన్ని ధరించాయి. గొప్ప దేవతలు కూడా ఆ పర్వతాల్లోనే నివసిస్తున్నాయి.
తత్రత్యా పృథివీ సర్వా దేవీరూపా స్మృతా బుధైః । నాతః పరతరం స్థానం కామాఖ్యాయోనిమణ్డలాత్
అక్కడి భూమంతా దేవి స్వరూపంగా పండితులు భావిస్తారు. కామాఖ్యా యోని మండలానికి మించిన స్థలం లేదు.
గాయత్ర్యాశ్చ పరం స్థానం శ్రీమత్పుష్కరమీరితమ్ । అమరేశే చణ్డికా స్యాత్ప్రభాసే పుష్కరేక్షిణీ
గాయత్రి అమ్మవారి పరమ స్థానం శ్రీపుష్కరం అని చెబుతారు. అమరేశంలో చండికా, ప్రభాసలో పుష్కరాక్షిణి ఉంటారు.
నైమిషే తు మహాస్థానే దేవీ సా లిఙ్గధారిణీ । పురుహూతా పుష్కరాక్షే ఆషాఢౌ చ రతిస్తథా
నైమిశ మహా క్షేత్రంలో దేవి లింగధారిణిగా ఉంటుంది. పురుహూతలో ఆమె పుష్కరాక్షి, ఆశాఢంలో రతి రూపంలో ఉంటుంది.
చణ్డముణ్డీమహాస్థానే దణ్డినీ పరమేశ్వరీ । భారభూతౌ భవేద్భూతిర్నాకులే నకులేశ్వరీ
చండముండి మహా స్థలంలో దండినీ పరమేశ్వరీగా ఉంటుంది. భారభూతలో భూతి, నకులలో నకులేశ్వరీగా ఉంటుంది.
చన్ద్రికా తు హరిశ్చన్ద్రే శ్రీగిరౌ శాఙ్కరీ స్మృతా । జప్యేశ్వరే త్రిశూలా స్యాత్సూక్ష్మా చామ్రాతకేశ్వరే
చంద్రికా హరిశ్చంద్రలో ఉంటుంది. శ్రీగిరిలో శాంకరీగా గుర్తించబడుతుంది. జప్యేశ్వరంలో త్రిశూలా, అమ్రాతకేశ్వరంలో సూక్ష్మా ఉంటారు.
శాఙ్కరీ తు మహాకాలే శర్వాణీ మధ్యమాభిధే । కేదారాఖ్యే మహాక్షేత్రే దేవీ సా మార్గదాయినీ
శాంకరీ మహాకాళ వద్ద ఉంటుంది. శర్వాణి మధ్యమ అని పిలవబడుతుంది. కేదార అనే మహా క్షేత్రంలో దేవి మార్గాన్ని చూపించేవారిగా ఉంటుంది.
భైరవాఖ్యే భైరవీ సా గయాయాం మఙ్గలా స్మృతా । స్థాణుప్రియా కురుక్షేత్రే స్వాయమ్భువ్యపి నాకులే
భైరవ అనే స్థలంలో భైరవి ఉంటుంది. గయలో మంగళగా గుర్తించబడుతుంది. కురుక్షేత్రంలో స్థాణుప్రియ, నకులలో స్వయంభువిగా ఉంటుంది.
కనఖలే భవేదుగ్రా విశ్వేశా విమలేశ్వరే । అట్టహాసే మహానన్దా మహేన్ద్రే తు మహాన్తకా
కణఖళలో ఉగ్రా, విశ్వేశ్వరలో విమలేశ్వరీగా ఉంటుంది. అట్టహాసలో మహానంద, మహేంద్రలో మహాంతకగా ఉంటుంది.
భీమే భీమేశ్వరీ ప్రోక్తా స్థానే వస్త్రాపథే పునః । భవానీ శాఙ్కరీ ప్రోక్తా రుద్రాణీ త్వర్ధకోటికే
భీమలో భీమేశ్వరీగా పిలవబడుతుంది. వస్త్రపథంలో భవాని శాంకరీగా, అర్ధకోటికలో రుద్రాణిగా ఉంటుంది.
అవిముక్తే విశాలాక్షీ మహాభాగా మహాలయే । గోకర్ణే భద్రకర్ణీ స్యాద్భద్రా స్యాద్భద్రకర్ణకే
అవిముక్తలో విశాలాక్షి, మహాభాగ్యవంతురాలు, మహాలయంలో ఉంటుంది. గోకర్ణలో భద్రకర్ణి, భద్రకర్ణకలో భద్రగా ఉంటుంది.
ఉత్పలాక్షీ సువర్ణాక్షే స్థాణ్వీశా స్థాణుసఞ్జ్ఞకే । కమలాలయే తు కమలా ప్రచణ్డా ఛగలణ్డకే
ఉత్పలాక్షి సువర్ణాక్షలో ఉంటుంది. స్థాణ్వీశా స్థాణుసంజ్ఞ అనే స్థలంలో ఉంటుంది. కమలాలయంలో కమలా, చగలండలో ప్రచండగా ఉంటుంది.
కురణ్డలే త్రిసన్ధ్యా స్యాన్మాకోటే ముకుటేశ్వరీ । మణ్డలేశే శాణ్డకీ స్యాత్కాలీ కాలఞ్జరే పునః
కురండలలో త్రిసంధ్యా, మాకోటలో ముకుటేశ్వరీగా ఉంటుంది. మండలేశ్వరలో శాండకీ, కాలంజరంలో మళ్లీ కాలిగా ఉంటుంది.