లిఙ్గభేదక్రమేణైవ బిన్దుచక్రం చ ప్రాపయేత్ । శమ్భునా తాం పరాం శక్తిమేకీభూతాం విచిన్తయేత్
లింగాన్ని ఛేదించే విధానంతో శక్తిని బిందు చక్రానికి చేర్చాలి. అక్కడ ఆ పరాశక్తిని శంభుతో ఏకమై ఉందని ధ్యానించాలి.
తత్రోత్థితామృతం యత్తు ద్రుతలాక్షారసోపమమ్ । పాయయిత్వా తు తాం శక్తిం మాయాఖ్యాం యోగసిద్ధిదామ్
అక్కడ ఉద్భవించే అమృతం, వెండి లాగా లేదా కరిగిన లక్క లాగా ఉండేది, ఆ మాయ అనే శక్తికి పానమయ్యేలా చేయాలి; అది యోగ సిద్ధిని ఇస్తుంది.
షడ్చక్రదేవతాస్తత్ర సన్తర్ప్యామృతధారయా । ఆనయేత్తేన మార్గేణ మూలాధారం తతః సుధీః
అక్కడ ఆరు చక్రాల దేవతలు అమృత ధారతో తృప్తి చెందుతారు. ఆ మార్గంలో, మేధావి మళ్లీ దానిని మూలాధారానికి తీసుకురావాలి.
ఏవమభ్యస్యమానస్యాప్యహన్యహని నిశ్చితమ్ । పూర్వోక్తదూషితా మన్త్రాః సర్వే సిధ్యన్తి నాన్యథా
ఇలా ప్రతిరోజూ సాధనచేసేవారికి, ముందుగా చెప్పిన లోపభూయిష్టమైన మంత్రాలు కూడా నిస్సందేహంగా ఫలిస్తాయి; వేరేలా కాదు.
జరామరణదుఃఖాద్యైర్ముచ్యతే భవబన్ధనాత్ । యే గుణాః సన్తి దేవ్యా మే జగన్మాతుర్యథా తథా
వృద్ధాప్యం, మరణం వంటి బాధల నుండి, భవబంధనాల నుండి అతడు విముక్తి పొందుతాడు. జగన్మాత అయిన దేవిలో ఉన్న గుణాలన్నీ అతనిలో కూడా ప్రబలిస్తాయి.
తే గుణాః సాధకవరే భవన్త్యేవ న చాన్యథా । ఇత్యేవం కథితం తాత వాయుధారణముత్తమమ్
ఆ గుణాలు, ఓ ఉత్తమ సాధకుడా, నిస్సందేహంగా కలుగుతాయి; వేరేలా కాదు. ఇలా వాయు నిలుపుదల యొక్క ఉత్తమ విధానం వివరించబడింది.
ఇదానీం ధారణాఖ్యం తు శృణుష్వావహితో మమ । దిక్కాలాద్యనవచ్ఛిన్నదేవ్యాం చేతో విధాయ చ
ఇప్పుడు ధారణ అనే విధానాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, నీవు శ్రద్ధగా విను. దిక్కు, కాల పరిమితులు లేని దేవిలో మనస్సును స్థిరపరచాలి.
తన్మయో భవతి క్షిప్రం జీవబ్రహ్మైక్యయోజనాత్ । అథవా సమలం చేతో యది క్షిప్రం న సిద్ధ్యతి
జీవుడు పరబ్రహ్మతో ఏకత్వాన్ని పొందినప్పుడు వెంటనే తాను అదే అయిపోతాడు. కానీ మనస్సు మలినంగా ఉంటే, త్వరగా సిద్ధి కలగదు.
తదావయవయోగేన యోగీ యోగాన్సమభ్యసేత్ । మదీయహస్తపాదాదావఙ్గే తు మధురే నగ
అప్పుడు అవయవాలను కలిపి యోగి యోగ సాధన చేయాలి. నా చేతులు, కాళ్లు, అవయవాలలో, ఓ పర్వతా, ఆ మధురమైన రూపంలో ధ్యానం చేయాలి.
చిత్తం సంస్థాపయేన్మన్త్రీ స్థానస్థానజయాత్పునః । విశుద్ధచిత్తః సర్వస్మిన్రూపే సంస్థాపయేన్మనః
స్థానాలపై విజయం సాధించి, మంత్రసాధకుడు మనస్సును స్థిరపరచాలి. నిర్మలమైన మనస్సుతో అన్ని రూపాలలో మనస్సును స్థాపించాలి.
యావన్మనో లయం యాతి దేవ్యాం సంవిది పర్వత । తావదిష్టమనుం మన్త్రీ జపహోమైః సమభ్యసేత్
మనస్సు దేవిలో పరమ జ్ఞానంలో లయమయ్యే వరకు, ఓ పర్వతా, మంత్రసాధకుడు కోరిన మంత్రాన్ని జపం, హోమంతో సాధన చేయాలి.
మన్త్రాభ్యాసేన యోగేన జ్ఞేయజ్ఞానాయ కల్పతే । న యోగేన వినా మన్త్రో న మన్త్రేణ వినా హి సః
మంత్ర సాధనతో, యోగ సాధనతో, తెలిసినదాన్ని తెలుసుకునే అర్హత కలుగుతుంది. యోగం లేకుండా మంత్రం ఫలించదు; మంత్రం లేకుండా యోగం ఫలించదు.
ద్వయోరభ్యాసయోగో హి బ్రహ్మసంసిద్ధికారణమ్ । తమః పరివృతే గేహే ఘటో దీపేన దృశ్యతే
యోగా, విద్య రెండింటినీ సాధన చేయడం వల్లే పరబ్రహ్మాన్ని పొందగలుగుతారు. చీకటిలో మునిగిపోయిన ఇంట్లో, దీపం వెలిగితే గడిని చూడగలిగినట్టు ఇది కూడా అలాగే.
ఏవం మాయావృతో హ్యాత్మా మనునా గోచరీకృతః । ఇతి యోగవిధిః కృత్స్నః సాఙ్గః ప్రోక్తో మయాఽధునా
అలాగే, మాయతో కప్పబడిన ఆత్మను మనస్సు ద్వారా గ్రహించవచ్చు. రాజా! యోగ విధానాన్ని అన్ని భాగాలతో కూడినదిగా నేను ఇప్పుడే వివరించాను.
గురూపదేశతో జ్ఞేయో నాన్యథా శాస్త్రకోటిభిః
ఇది గురువు బోధ ద్వారా మాత్రమే తెలుసుకోవాలి, ఎన్నో శాస్త్రాలు చదివినా వేరే మార్గం లేదు.
దేవీగీతాయాం బ్రహ్మవిద్యోపదేశవర్ణనమ్ దేవ్యువాచ ఇత్యాదియోగయుక్తాత్మా ధ్యాయేన్మాం బ్రహ్మరూపిణీమ్ । భక్త్యా నిర్వ్యాజయా రాజన్నాసనే సముపస్థితః
దేవి ఇలా పలికింది: రాజా! యోగంతో మనస్సును ఏకాగ్రత చేయగా, నిజమైన భక్తితో, సరైన ఆసనంలో కూర్చొని, బ్రహ్మస్వరూపిణిగా ఉన్న నన్ను ధ్యానించాలి.
ఆవిః సన్నిహితం గుహాచరం నామ మహత్పదమ్ । అత్రైతత్సర్వమర్పితమేజత్ప్రాణమిషచ్చ యత్
ప్రత్యక్షంగా, సమీపంలో, అంతరంగంగా ఉండే మహాపదంగా ప్రసిద్ధమైన ఆ స్థలంలో, ఇక్కడ కదిలే, ఊపిరి తీసుకునే, ఆశించే ప్రతిదీ అర్పించబడుతుంది.
ఏతజ్జానథ సదసద్వరేణ్యం పరం విజ్ఞానాద్యద్వరిష్ఠం ప్రజానామ్ । యదర్చిమద్యదణుభ్యోఽణు చ యస్మింల్లోకా నిహితా లోకినశ్చ
ఇది సద్అసత్ రెండింటిలోనూ శ్రేష్ఠమైనది, ప్రాణులకు అత్యున్నతమైన జ్ఞానం, ప్రకాశవంతమైనది, అత్యంత సూక్ష్మమైనది, ఇందులో లోకాలు, వాటిలోని ప్రజలు అన్నీ ఉన్నాయి — అని తెలుసుకోండి.
తదేతదక్షరం బ్రహ్మ స ప్రాణస్తదు వాఙ్మనః । తదేతత్సత్యమమృతం తద్వేద్ధవ్యం సౌమ్య విద్ధి
అది ఎప్పటికీ మారని బ్రహ్మం, అదే ప్రాణం, అదే మాట, అదే మనస్సు. అదే సత్యం, అదే అమృతం. దానిని తెలుసుకోవాలి, మృదువైనవాడా! దీన్ని గ్రహించు.
ధనుర్గృహీత్వౌపనిషదం మహాస్త్రం శరం హ్యుపాసానిశితం సన్ధయీత । ఆయమ్య తద్భావగతేన చేతసా లక్ష్యం తదేవాక్షరం సౌమ్య విద్ధి
ఉపనిషత్తుల ధనుస్సును, మహాయుద్ధాన్ని పట్టుకొని, ఉపాసన అనే పదును బాణాన్ని పెట్టి, దానిలో మనస్సును పూర్తిగా లగ్నం చేసి లక్ష్యాన్ని ఎక్కించాలి. ఆ లక్ష్యం అదే నశించని పరబ్రహ్మం, మృదువైనవాడా! దీన్ని తెలుసుకో.
ప్రణవో ధనుః శరో హ్యాత్మా బ్రహ్మ తల్లక్ష్యముచ్యతే । అప్రమత్తేన వేద్ధవ్యం శరవత్తన్మయో భవేత్
ఓం అనేది ధనుస్సు, ఆత్మ బాణం, బ్రహ్మం లక్ష్యం. అప్రమత్తంగా దానిని తాకాలి, బాణంలా దానితో ఏకమవాలి.
యస్మిన్ ద్యౌశ్చ పృథివీ చాన్తరిక్ష- మోతం మనః సహ ప్రాణైశ్చ సర్వైః । తమేవైకం జానథాత్మానం అన్యా వాచో విముఞ్చథామృతస్యైష సేతుః
ఎవరిలో ఆకాశం, భూమి, మధ్యలోని లోకాలు, మనస్సు, ప్రాణాలు అన్నీ కలిసివున్నాయో, ఆ ఒక్కనే ఆత్మగా తెలుసుకో. ఇతర మాటలను వదిలిపెట్టు, ఇదే అమృతానికి వంతెన.
అరా ఇవ రథనాభౌ సంహతా యత్ర నాడ్యః । స ఏషోఽన్తశ్చరతే బహుధా జాయమానః
రథచక్రంలో అరకులు నాభిలో కలిసినట్టు, నాడులు కూడా అక్కడే కలుస్తాయి. ఈ ఆత్మ అనేక రూపాలలో అంతరంగంగా సంచరిస్తుంది.
ఓమిత్యేవం ధ్యాయథాత్మానం స్వస్తి వః పారాయ తమసః పరస్తాత్ । దివ్యే బ్రహ్మపురే వ్యోమ్ని ఆత్మా సమ్ప్రతిష్ఠితః
ఓం అనే ధ్వనితో ఆత్మను ధ్యానించండి. మీరు చీకటి నుండి మంగళానికి దాటి వెళ్ళండి. దివ్యమైన బ్రహ్మపురిలో, ఆకాశంలో ఆత్మ స్థిరంగా ఉంది.
మనోమయః ప్రాణశరీరనేతా ప్రతిష్ఠితోఽన్నే హృదయం సన్నిధాయ । తద్విజ్ఞానేన పరిపశ్యన్తి ధీరా ఆనన్దరూపమమృతం యద్విభాతి
మనస్సుతో ఏర్పడినది, ప్రాణశరీరానికి నాయకుడు, అన్నంలో స్థిరమైనది, హృదయంలో నివసించేది. దానిని తెలుసుకున్నవారు, ధీరులు, ఆనందరూపమైన, అమృతమైన ప్రకాశాన్ని దర్శిస్తారు.
భిద్యతే హృదయగ్రన్థిశ్ఛిద్యన్తే సర్వసంశయాః । క్షీయన్తే చాస్య కర్మాణి తస్మిన్దృష్టే పరావరే
పరమాత్మను దర్శించినప్పుడు హృదయంలోని ముడులు విరిగిపోతాయి, అన్ని సందేహాలు తొలగిపోతాయి, కర్మలు కూడా నశిస్తాయి.
హిరణ్మయే పరే కోశే విరాజం బ్రహ్మ నిష్కలమ్ । తచ్ఛుభ్రం జ్యోతిషాం జ్యోతిస్తద్యదాత్మవిదో విదుః
పసిడి వంటి పరమమైన పొరలో, విభిన్నతలేని ప్రకాశవంతమైన బ్రహ్మం ఉంటుంది. అదే పవిత్రమైన వెలుగు, వెలుగులకు వెలుగు, ఆత్మను తెలిసినవారు దానిని తెలుసుకుంటారు.
న తత్ర సూర్యో భాతి న చన్ద్రతారకం నేమా విద్యుతో భాన్తి కుతోఽయమగ్నిః । తమేవ భాన్తమనుభాతి సర్వం తస్య భాసా సర్వమిదం విభాతి
అక్కడ సూర్యుడు ప్రకాశించడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు కూడా కాదు. మెరుపులు కూడా వెలిగవు, అగ్ని ఎలా వెలుగుతుంది? దాని వెలుగుతోనే అన్నీ ప్రకాశిస్తాయి, దాని కాంతితోనే ఈ లోకం వెలుగుతుంది.
బ్రహ్మైవేదమమృతం పురస్తాద్బ్రహ్మ పశ్చాద్బ్రహ్మ దక్షిణతశ్చోత్తరేణ । అధశ్చోర్ధ్వం చ ప్రసృతం బ్రహ్మైవేదం విశ్వం వరిష్ఠమ్
ఈ లోకంలో ముందూ, వెనకా, దక్షిణా, ఉత్తరా, పైకీ, కిందకీ అన్నీ బ్రహ్మమే వ్యాపించింది. ఈ విశ్వం అంతా పరబ్రహ్మమే.
ఏతాదృగనుభవో యస్య స కృతార్థో నరోత్తమః । బ్రహ్మభూతః ప్రసన్నాత్మా న శోచతి న కాఙ్క్షతి
ఇలాంటి అనుభవం ఉన్నవాడు, మనుషులలో శ్రేష్ఠుడు, సర్వసిద్ధుడవుతాడు. బ్రహ్మరూపుడై, ప్రశాంతమైన మనస్సుతో, దుఃఖించడు, ఆశపడడు.