ఏతాదృశం మహారూపం దదృశుః సురపుఙ్గవాః । జ్వాలామాలాసహస్రాఢ్యం లేలిహానం చ జిహ్వయా
అలాంటి మహారూపాన్ని, వేల అగ్ని హారాలతో అలంకరించబడిన, నాలుకతో మింగుతున్నదాన్ని దేవతలు చూశారు.
దంష్ట్రాకటకటారావం వమన్తం వహ్నిమక్షిభిః । నానాయుధధరం వీరం బ్రహ్మక్షత్రౌదనం చ యత్
పళ్ళతో ఘోర శబ్దం చేస్తూ, కళ్ల నుంచి అగ్ని పొగలు వదులుతూ, అనేక ఆయుధాలు ధరించి, బ్రాహ్మణ, క్షత్రియాదులను భుజిస్తూ వీరంగా ఉంది.
సహస్రశీర్షనయనం సహస్రచరణం తథా । కోటిసూర్యప్రతీకాశం విద్యుత్కోటిసమప్రభమ్
వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి కాళ్లు, కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ, కోటి మెరుపుల్లా మెరుస్తోంది.
భయఙ్కరం మహాఘోరం హృదక్ష్ణోస్త్రాసకారకమ్ । దదృశుస్తే సురాః సర్వే హాహాకారం చ చక్రిరే
భయంకరంగా, అత్యంత ఘోరంగా, హృదయాలకు, కళ్లకు భయాన్ని కలిగిస్తూ, అందరు దేవతలు ఆమెను చూసి భయంతో అరవసాగారు.
వికమ్పమానహృదయా మూర్చ్ఛామాపుర్దురత్యయామ్ । స్మరణం చ గతం తేషాం జగదమ్బేయమిత్యపి
వారి హృదయాలు వణికిపోయి, తట్టుకోలేని మూర్చలో పడ్డారు. 'ఇది జగదంబ' అనే జ్ఞాపకమూ పోయింది.
అథ తే యే స్థితా వేదాశ్చతుర్దిక్షు మహావిభోః । బోధయామాసురత్యుగ్రం మూర్ఛాతో మూర్చ్ఛితాన్సురాన్
అప్పుడు మహావిభువు అన్ని దిక్కుల్లో ఉన్న వేదాలు, ఆ తీవ్రమైన మూర్చలో ఉన్న దేవతలను మేల్కొలిపాయి.
అథ తే ధైర్యమాలమ్బ్య లబ్ధ్వా చ శ్రుతిముత్తమామ్ । ప్రేమాశ్రుపూర్ణనయనా రుద్ధకణ్ఠాస్తు నిర్జరాః
అంతట వారు ధైర్యాన్ని కూడగట్టి, పరమమైన జ్ఞానాన్ని పొందిన అనంతరం, అమరులు ప్రేమతో కన్నీళ్లు పొర్లించుకుంటూ, గొంతు కట్టుకొని నిలిచిపోయారు.
బాష్పగద్గదయా వాచా స్తోతుం సముపచక్రిరే । దేవా ఊచుః అపరాధం క్షమస్వామ్బ పాహి దీనాంస్త్వదుద్భవాన్
ఆ ఆనందభరితమైన కన్నీటి స్వరంతో వారు ప్రార్థన చేయడం మొదలుపెట్టారు. దేవతలు ఇలా అన్నారు: "అమ్మా, మా తప్పులను క్షమించు, మేము నీ నుండి పుట్టిన బలహీనులమై ఉన్నాము, మమ్మల్ని రక్షించు."
కోపం సంహర దేవేశి సభయా రూపదర్శనాత్ । కా తే స్తుతిః ప్రకర్తవ్యా పామరైర్నిర్జరైరిహ
దేవతల దేవతా, నీ రూపాన్ని చూసి మేము భయపడుతున్నాము, దయచేసి కోపాన్ని ఉపసంహరించు. మేము పాపాత్ములైన అమరులు, ఇక్కడ నీకు ఎలాంటి స్తుతి చేయగలం?
స్వస్యాప్యజ్ఞేయ ఏవాసౌ యావాన్యశ్చ స్వవిక్రమః । తదర్వాగ్జాయమానానాం కథం స విషయో భవేత్
నీ స్వంత శక్తి నీకే తెలియనింత గొప్పది, మరి మాకు ఎలా తెలుస్తుంది? నీ తరువాత పుట్టిన మేము, పరిమితమైన మాటలతో, దాన్ని ఎలా గ్రహించగలం?
నమస్తే భువనేశాని నమస్తే ప్రణవాత్మికే । సర్వవేదాన్తసంసిద్ధే నమో హ్రీఙ్కారమూర్తయే
భువనాల పాలకురాలు, ఓం స్వరూపిణి, అన్ని వేదాంతాల ద్వారా పరిపూర్ణమైనవాడవు, హ్రీం రూపముగల దేవి, నీకు నమస్కారం.
యస్మాదగ్నిః సముత్పన్నో యస్మాత్సూర్యశ్చ చన్ద్రమాః । యస్మాదోషధయః సర్వాస్తస్మై సర్వాత్మనే నమః
ఎవరినుండి అగ్ని పుట్టిందో, ఎవరినుండి సూర్యుడు, చంద్రుడు, అన్ని మొక్కలు పుట్టాయో, ఆ సర్వాంతర్యామి దేవునికి నమస్కారం.
యస్మాచ్చ దేవాః సమ్భూతాః సాధ్యాః పక్షిణ ఏవ చ । పశవశ్చ మనుష్యాశ్చ తస్మై సర్వాత్మనే నమః
ఎవరినుండి దేవతలు, సాధ్యులు, పక్షులు, జంతువులు, మనుషులు పుట్టారో, ఆ సర్వాంతర్యామి దేవునికి నమస్కారం.
ప్రాణాపానౌ వ్రీహియవౌ తపః శ్రద్ధా ఋతం తథా । బ్రహ్మచర్యం విధిశ్చైవ యస్మాత్తస్మై నమో నమః
ఎవరినుండి ప్రాణం, అపానము, బియ్యం, యవలు, తపస్సు, నమ్మకం, సత్యం, బ్రహ్మచర్యం, విధి పుట్టాయో, ఆ పరమాత్మకు పునఃపునః నమస్కారం.
సప్త ప్రాణార్చిషో యస్మాత్సమిధః సప్త ఏవ చ । హోమాః సప్త తథా లోకాస్తస్మై సర్వాత్మనే నమః
ఎవరినుండి ఏడు ప్రాణశక్తులు, ఏడు ఇంధనాలు, ఏడు హోమాలు, ఏడు లోకాలు పుట్టాయో, ఆ సర్వాంతర్యామి దేవునికి నమస్కారం.
యస్మాత్సముద్రా గిరయః సిన్ధవః ప్రచరన్తి చ । యస్మాదోషధయః సర్వా రసాస్తస్మై నమో నమః
ఎవరినుండి సముద్రాలు, పర్వతాలు, నదులు ప్రవహిస్తున్నాయో, ఎవరినుండి అన్ని మొక్కలు, వాటి రసాలు పుట్టాయో, ఆ పరమాత్మకు పునఃపునః నమస్కారం.
యస్మాద్యజ్ఞః సముద్భూతో దీక్షా యూపశ్చ దక్షిణాః । ఋచో యజూంషి సామాని తస్మై సర్వాత్మనే నమః
ఎవరినుండి యజ్ఞం, దీక్ష, యూపస్తంభం, దక్షిణలు, ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం పుట్టాయో, ఆ సర్వాంతర్యామి దేవునికి నమస్కారం.
నమః పురస్తాత్పృష్ఠే చ నమస్తే పార్శ్వయోర్ద్వయోః । అధ ఊర్ధ్వం చతుర్దిక్షు మాతర్భూయో నమో నమః
ముందు, వెనుక, రెండు వైపులా, క్రింద, పై, నాలుగు దిక్కుల్లో, ఓ తల్లీ, మళ్లీ మళ్లీ నీకు నమస్కారం.
ఉపసంహర దేవేశి రూపమేతదలౌకికమ్ । తదేవ దర్శయాస్మాకం రూపం సున్దరసున్దరమ్
దేవతల దేవతా, ఈ అద్భుతమైన రూపాన్ని ఉపసంహరించు. మాకు అందమైన, మధురమైన రూపాన్ని చూపించు.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి భీతాన్సురాన్దృష్ట్వా జగదమ్బా కృపార్ణవా । సంహృత్య రూపం ఘోరం తద్దర్శయామాస సున్దరమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: దేవతలు భయపడినదాన్ని చూసి, జగదంబ, కరుణాసముద్రం, ఆ ఘోరరూపాన్ని ఉపసంహరించి, అందమైన రూపాన్ని చూపించింది.
పాశాఙ్కుశవరాభీతిధరం సర్వాఙ్గకోమలమ్ । కరుణాపూర్ణనయనం మన్దస్మితముఖామ్బుజమ్
ఆమె చేతుల్లో పాశం, అంకుశం, వరముద్ర, అభయముద్రలు ఉన్నాయి. ఆమె శరీరం మృదువుగా, కళ్ళు కరుణతో నిండినవి, ముఖం మృదుస్మితంతో వికసించిన పద్మంలా ఉంది.
దృష్ట్వా తత్సున్దరం రూపం తదా భీతివివర్జితాః । శాన్తచిత్తాః ప్రణేముస్తే హర్షగద్గదనిఃస్వనాః
ఆ అందమైన రూపాన్ని చూసి వారు భయం పోయి, మనస్సు ప్రశాంతంగా మారింది. ఆనందంతో గొంతు కంపించిపోతూ, వారు నమస్కరించారు.
శ్రీదేవీవిరాడ్రూపదర్శనసహితం దేవకృతతత్స్తవవర్ణనమ్ శ్రీ దేవ్యువాచ క్వ యూయం మన్దభాగ్యా వై క్వేదం రూపం మహాద్భుతమ్ । తథాపి భక్తవాత్సల్యాదీదృశం దర్శితం మయా
శ్రీదేవి విరాట్స్వరూప దర్శనం, దేవతలు చేసిన స్తోత్రాలు.
న వేదాధ్యయనైర్యోగైర్న దానైస్తపసేజ్యయా । రూపం ద్రష్టుమిదం శక్యం కేవలం మత్కృపాం వినా
శ్రీదేవి ఇలా అన్నది: మీరు ఎంత దురదృష్టవంతులో, ఈ అద్భుతమైన రూపం ఎంత గొప్పదో! అయినా, నా భక్తులపై ప్రేమతోనే నేను ఈ రూపాన్ని చూపించాను.
ప్రకృతం శృణు రాజేన్ద్ర పరమాత్మాత్ర జీవతామ్ । ఉపాధియోగాత్సమ్ప్రాప్తః కర్తృత్వాదికమప్యుత
ఓ రాజా, విను. పరమాత్మనే అన్ని జీవుల్లో ఉన్నాడు. కానీ, పరిమితి కలిగిన కారణాల వల్ల, ఆత్మకు 'నేను చేస్తున్నాను' అనే భావన కలుగుతుంది.
క్రియాః కరోతి వివిధా ధర్మాధర్మైకహేతవః । నానా యోనీస్తతః ప్రాప్య సుఖదుఃఖైశ్చ యుజ్యతే
ఆ పరమాత్మ వివిధ క్రియలు చేస్తూ, అవే ధర్మాధర్మాలకు మూలంగా మారతాయి. ఆ తరువాత, అనేక జన్మలు పొందుతూ, సుఖదుఃఖాలను అనుభవిస్తాడు.
పునస్తత్సంస్కృతివశాన్నానాకర్మరతః సదా । నానాదేహాన్సమాప్నోతి సుఖదుఃఖైశ్చ యుజ్యతే
ఆ క్రియల వల్ల కలిగిన వాసనల ప్రభావంతో, ఆత్మ ఎప్పుడూ ఎన్నో పనుల్లో మునిగిపోయి, అనేక శరీరాలు పొందుతూ, సుఖదుఃఖాలను అనుభవిస్తూనే ఉంటుంది.
ఘటీయన్త్రవదేతస్య న విరామః కదాపి హి । అజ్ఞానమేవ మూలం స్యాత్తతః కామః క్రియాస్తతః
ఒక గడియారంలా, ఆత్మకు ఎప్పుడూ ఆగడం ఉండదు. అజ్ఞానమే దీనికి మూలం. దానివల్ల కోరికలు పుడతాయి, వాటివల్ల క్రియలు జరుగుతాయి.
తస్మాదజ్ఞాననాశాయ యతేత నియతం నరః । ఏతద్ధి జన్మసాఫల్యం యదజ్ఞానస్య నాశనమ్
అందువల్ల, మనిషి ఎప్పుడూ అజ్ఞానం నశించేందుకు ప్రయత్నించాలి. ఎందుకంటే, అజ్ఞానం పోవడమే జన్మకు నిజమైన ఫలితం.
పురుషార్థసమాప్తిశ్చ జీవన్ముక్తదశాపి చ । అజ్ఞాననాశనే శక్తా విద్యైవ తు పటీయసీ
అజ్ఞానం పోయినప్పుడు మాత్రమే మనుష్యుని అన్ని లక్ష్యాలు నెరవేరుతాయి, జీవన్ముక్తి స్థితి కూడా వస్తుంది. దీనికోసం జ్ఞానమే నిజంగా శక్తివంతమైనది.