నభస్తలం నాభిసరో జ్యోతిశ్చక్రమురఃస్థలమ్ । మహర్లోకస్తు గ్రీవా స్యాజ్జనోలోకో ముఖం స్మృతమ్
ఆమె నాభి ఆకాశం, ఛాతి వెలుగుల వలయం, మెడ మహర్లోకం, ముఖంగా జనలోకం అని గుర్తించారు.
తపోలోకో రరాటిస్తు సత్యలోకాదధః స్థితః । ఇన్ద్రాదయో బాహవః స్యుః శబ్దః శ్రోత్రం మహేశితుః
తపోలకం ఆమె గొంతు, సత్యలోకం దిగువన ఉంది. ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు ఆమె చేతులు, శబ్దం మహేశ్వరి చెవిగా ఉంది.
నాసత్యదస్రౌ నాసే స్తో గన్ధో ఘ్రాణం స్మృతో బుధైః । ముఖమగ్నిః సమాఖ్యాతో దివారాత్రీ చ పక్ష్మణీ
అశ్వినులు ఆమె ముక్కులో, వాసన ఆమె ఘ్రాణశక్తి. అగ్ని ఆమె నోరు, పగలు-రాత్రి ఆమె కనుబొమ్మల వెంట్రుకలు.
బ్రహ్మస్థానం భ్రూవిజృమ్భోఽప్యాపస్తాలుః ప్ర్కీర్తితాః । రసో జిహ్వా సమాఖ్యాతా యమో దంష్ట్రాః ప్రకీర్తితాః
బ్రహ్మ స్థానం ఆమె కనుబొమ్మ వంపు, నీరు ఆమె తాలువు, రుచి ఆమె నాలుక, యముడు ఆమె పళ్ళు అని చెప్పారు.
దన్తాః స్నేహకలా యస్య హాసో మాయా ప్రకీర్తితా । సర్గస్త్వపాఙ్గమోక్షః స్యాద్ వ్రీడోర్ధ్వోష్ఠో మహేశితుః
ఆమె పళ్ళు ప్రేమ దశలు, నవ్వు మాయ, సృష్టి ఆమె చూపు, లజ్జ ఆమె పై పెదవి.
లోభః స్యాదధరోష్ఠోఽస్యాధర్మమార్గస్తు పృష్ఠభూః । ప్రజాపతిశ్చ మేఢ్రం స్యాద్యః స్రష్టా జగతీతలే
లోభం ఆమె క్రింది పెదవి, అధర్మ మార్గం ఆమె వెనుక భాగం, ప్రజాపతి భూమిపై సృష్టికర్తగా ఆమె జననేంద్రియంగా ఉన్నాడు.
కుక్షిః సముద్రా గిరయోఽస్థీని దేవ్యా మహేశితుః । నద్యో నాడ్యః సమాఖ్యాతా వృక్షాః కేశాః ప్రకీర్తితాః
ఆమె పొట్ట సముద్రాలు, ఎముకలు పర్వతాలు, నాడులు నదులు, జుట్టు వృక్షాలు.
కౌమారయౌవనజరా వయోఽస్య గతిరుత్తమా । బలాహకాస్తు కేశాః స్యుః సన్ధ్యే తే వాససీ విభో
బాల్యం, యవ్వనం, వృద్ధాప్యం ఆమె గమనాలు. మేఘాలు ఆమె జుట్టు, సంధ్యలు ఆమె వస్త్రాలు.
రాజఞ్ఛ్రీజగదమ్బాయాశ్చన్ద్రమాస్తు మనః స్మృతః । విజ్ఞానశక్తిస్తు హరీ రుద్రోఽన్తఃకరణం స్మృతమ్
ఓ రాజా! జగదంబ మానసంగా చంద్రుడు, జ్ఞానశక్తిగా విష్ణువు, అంతఃకరణంగా రుద్రుడు గుర్తించబడ్డారు.
అశ్వా హి జాతయః సర్వాః శ్రోణిదేశే స్థితా విభోః । అతలాదిమహాలోకాః కట్యధోభాగతాం గతాః
అన్ని అశ్వ జాతులు ఆమె నడుము భాగంలో ఉన్నాయి. అతల మొదలైన లోకాలు ఆమె నడుము కింద భాగంలో ఉన్నాయి.
ఏతాదృశం మహారూపం దదృశుః సురపుఙ్గవాః । జ్వాలామాలాసహస్రాఢ్యం లేలిహానం చ జిహ్వయా
అలాంటి మహారూపాన్ని, వేల అగ్ని హారాలతో అలంకరించబడిన, నాలుకతో మింగుతున్నదాన్ని దేవతలు చూశారు.
దంష్ట్రాకటకటారావం వమన్తం వహ్నిమక్షిభిః । నానాయుధధరం వీరం బ్రహ్మక్షత్రౌదనం చ యత్
పళ్ళతో ఘోర శబ్దం చేస్తూ, కళ్ల నుంచి అగ్ని పొగలు వదులుతూ, అనేక ఆయుధాలు ధరించి, బ్రాహ్మణ, క్షత్రియాదులను భుజిస్తూ వీరంగా ఉంది.
సహస్రశీర్షనయనం సహస్రచరణం తథా । కోటిసూర్యప్రతీకాశం విద్యుత్కోటిసమప్రభమ్
వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి కాళ్లు, కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ, కోటి మెరుపుల్లా మెరుస్తోంది.
భయఙ్కరం మహాఘోరం హృదక్ష్ణోస్త్రాసకారకమ్ । దదృశుస్తే సురాః సర్వే హాహాకారం చ చక్రిరే
భయంకరంగా, అత్యంత ఘోరంగా, హృదయాలకు, కళ్లకు భయాన్ని కలిగిస్తూ, అందరు దేవతలు ఆమెను చూసి భయంతో అరవసాగారు.
వికమ్పమానహృదయా మూర్చ్ఛామాపుర్దురత్యయామ్ । స్మరణం చ గతం తేషాం జగదమ్బేయమిత్యపి
వారి హృదయాలు వణికిపోయి, తట్టుకోలేని మూర్చలో పడ్డారు. 'ఇది జగదంబ' అనే జ్ఞాపకమూ పోయింది.
అథ తే యే స్థితా వేదాశ్చతుర్దిక్షు మహావిభోః । బోధయామాసురత్యుగ్రం మూర్ఛాతో మూర్చ్ఛితాన్సురాన్
అప్పుడు మహావిభువు అన్ని దిక్కుల్లో ఉన్న వేదాలు, ఆ తీవ్రమైన మూర్చలో ఉన్న దేవతలను మేల్కొలిపాయి.
అథ తే ధైర్యమాలమ్బ్య లబ్ధ్వా చ శ్రుతిముత్తమామ్ । ప్రేమాశ్రుపూర్ణనయనా రుద్ధకణ్ఠాస్తు నిర్జరాః
అంతట వారు ధైర్యాన్ని కూడగట్టి, పరమమైన జ్ఞానాన్ని పొందిన అనంతరం, అమరులు ప్రేమతో కన్నీళ్లు పొర్లించుకుంటూ, గొంతు కట్టుకొని నిలిచిపోయారు.
బాష్పగద్గదయా వాచా స్తోతుం సముపచక్రిరే । దేవా ఊచుః అపరాధం క్షమస్వామ్బ పాహి దీనాంస్త్వదుద్భవాన్
ఆ ఆనందభరితమైన కన్నీటి స్వరంతో వారు ప్రార్థన చేయడం మొదలుపెట్టారు. దేవతలు ఇలా అన్నారు: "అమ్మా, మా తప్పులను క్షమించు, మేము నీ నుండి పుట్టిన బలహీనులమై ఉన్నాము, మమ్మల్ని రక్షించు."
కోపం సంహర దేవేశి సభయా రూపదర్శనాత్ । కా తే స్తుతిః ప్రకర్తవ్యా పామరైర్నిర్జరైరిహ
దేవతల దేవతా, నీ రూపాన్ని చూసి మేము భయపడుతున్నాము, దయచేసి కోపాన్ని ఉపసంహరించు. మేము పాపాత్ములైన అమరులు, ఇక్కడ నీకు ఎలాంటి స్తుతి చేయగలం?
స్వస్యాప్యజ్ఞేయ ఏవాసౌ యావాన్యశ్చ స్వవిక్రమః । తదర్వాగ్జాయమానానాం కథం స విషయో భవేత్
నీ స్వంత శక్తి నీకే తెలియనింత గొప్పది, మరి మాకు ఎలా తెలుస్తుంది? నీ తరువాత పుట్టిన మేము, పరిమితమైన మాటలతో, దాన్ని ఎలా గ్రహించగలం?
నమస్తే భువనేశాని నమస్తే ప్రణవాత్మికే । సర్వవేదాన్తసంసిద్ధే నమో హ్రీఙ్కారమూర్తయే
భువనాల పాలకురాలు, ఓం స్వరూపిణి, అన్ని వేదాంతాల ద్వారా పరిపూర్ణమైనవాడవు, హ్రీం రూపముగల దేవి, నీకు నమస్కారం.
యస్మాదగ్నిః సముత్పన్నో యస్మాత్సూర్యశ్చ చన్ద్రమాః । యస్మాదోషధయః సర్వాస్తస్మై సర్వాత్మనే నమః
ఎవరినుండి అగ్ని పుట్టిందో, ఎవరినుండి సూర్యుడు, చంద్రుడు, అన్ని మొక్కలు పుట్టాయో, ఆ సర్వాంతర్యామి దేవునికి నమస్కారం.
యస్మాచ్చ దేవాః సమ్భూతాః సాధ్యాః పక్షిణ ఏవ చ । పశవశ్చ మనుష్యాశ్చ తస్మై సర్వాత్మనే నమః
ఎవరినుండి దేవతలు, సాధ్యులు, పక్షులు, జంతువులు, మనుషులు పుట్టారో, ఆ సర్వాంతర్యామి దేవునికి నమస్కారం.
ప్రాణాపానౌ వ్రీహియవౌ తపః శ్రద్ధా ఋతం తథా । బ్రహ్మచర్యం విధిశ్చైవ యస్మాత్తస్మై నమో నమః
ఎవరినుండి ప్రాణం, అపానము, బియ్యం, యవలు, తపస్సు, నమ్మకం, సత్యం, బ్రహ్మచర్యం, విధి పుట్టాయో, ఆ పరమాత్మకు పునఃపునః నమస్కారం.
సప్త ప్రాణార్చిషో యస్మాత్సమిధః సప్త ఏవ చ । హోమాః సప్త తథా లోకాస్తస్మై సర్వాత్మనే నమః
ఎవరినుండి ఏడు ప్రాణశక్తులు, ఏడు ఇంధనాలు, ఏడు హోమాలు, ఏడు లోకాలు పుట్టాయో, ఆ సర్వాంతర్యామి దేవునికి నమస్కారం.
యస్మాత్సముద్రా గిరయః సిన్ధవః ప్రచరన్తి చ । యస్మాదోషధయః సర్వా రసాస్తస్మై నమో నమః
ఎవరినుండి సముద్రాలు, పర్వతాలు, నదులు ప్రవహిస్తున్నాయో, ఎవరినుండి అన్ని మొక్కలు, వాటి రసాలు పుట్టాయో, ఆ పరమాత్మకు పునఃపునః నమస్కారం.
యస్మాద్యజ్ఞః సముద్భూతో దీక్షా యూపశ్చ దక్షిణాః । ఋచో యజూంషి సామాని తస్మై సర్వాత్మనే నమః
ఎవరినుండి యజ్ఞం, దీక్ష, యూపస్తంభం, దక్షిణలు, ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం పుట్టాయో, ఆ సర్వాంతర్యామి దేవునికి నమస్కారం.
నమః పురస్తాత్పృష్ఠే చ నమస్తే పార్శ్వయోర్ద్వయోః । అధ ఊర్ధ్వం చతుర్దిక్షు మాతర్భూయో నమో నమః
ముందు, వెనుక, రెండు వైపులా, క్రింద, పై, నాలుగు దిక్కుల్లో, ఓ తల్లీ, మళ్లీ మళ్లీ నీకు నమస్కారం.
ఉపసంహర దేవేశి రూపమేతదలౌకికమ్ । తదేవ దర్శయాస్మాకం రూపం సున్దరసున్దరమ్
దేవతల దేవతా, ఈ అద్భుతమైన రూపాన్ని ఉపసంహరించు. మాకు అందమైన, మధురమైన రూపాన్ని చూపించు.
వ్యాస ఉవాచ ఇతి భీతాన్సురాన్దృష్ట్వా జగదమ్బా కృపార్ణవా । సంహృత్య రూపం ఘోరం తద్దర్శయామాస సున్దరమ్
వ్యాసుడు చెప్పాడు: దేవతలు భయపడినదాన్ని చూసి, జగదంబ, కరుణాసముద్రం, ఆ ఘోరరూపాన్ని ఉపసంహరించి, అందమైన రూపాన్ని చూపించింది.