అధిభూతాధిదైవానాం సత్యభావాన్నృపాభవన్ । అథాఽస్మిన్నేవ కాలే తు తారకాఖ్యో మహసురః
ప్రాణులు, దేవతలు నిజంగా బాధపడుతూ ఉండగా, ఆ సమయంలో తారక అనే గొప్ప అసురుడు పుట్టాడు.
బ్రహ్మదత్తవరో దైత్యోఽభవత్త్రైలోక్యనాయకః । శివౌరసస్తు యః పుత్రః స తే హన్తా భవిష్యతి
బ్రహ్మ ఇచ్చిన వరంతో ఆ దైత్యుడు మూడు లోకాల పాలకుడయ్యాడు. శివుని వంశంలో పుట్టే కుమారుడు అతన్ని సంహరిస్తాడని చెప్పబడింది.
ఇతి కల్పితమృత్యుః స దేవదేవైర్మహాసురః । శివౌరససుతాభావాజ్జగర్జ చ ననన్ద చ
దేవతలు అతని మరణాన్ని నిర్ణయించగా, శివుని కుమారుడు లేనందున ఆ మహాసురుడు గర్వంతో గర్జిస్తూ ఆనందించాడు.
తేన చోపద్రుతాః సర్వే స్వస్థానాత్ప్రచ్యుతాః సురాః । శివౌరససుతాభావాచ్చిన్తామాపుర్దురత్యయామ్
ఆ అసురుని వల్ల అందరు దేవతలు తమ స్థానాలను కోల్పోయి, శివుని కుమారుడు లేనందున తీవ్రమైన చింతలో మునిగిపోయారు.
నాఙ్గనా శఙ్కరస్యాస్తి కథం తత్సుతసమ్భవః । అస్మాకం భాగ్యహీనానాం కథం కార్యం భవిష్యతి
శంకరునికి భార్య లేరు, మరి కుమారుడు ఎలా పుడుతాడు? మాకు అదృష్టం లేకపోతే, మన పని ఎలా నెరవేరుతుంది?
ఇతి చిన్తాతురాః సర్వే జగ్ముర్వైకుణ్ఠమణ్డలే । శశంసుర్హరిమేకాన్తే స చోపాయం జగాద హ
అందరూ చింతతో బాధపడుతూ, వైకుంఠ లోకానికి వెళ్లారు. అక్కడ హరివారికి అంతా చెప్పగా, ఆయన ఓ మార్గాన్ని సూచించాడు.
కుతశ్చిన్తాతురాః సర్వే కామకల్పద్రుమా శివా । జాగర్తి భూవనేశానీ మణిద్వీపాధివాసినీ
మీరు అంతా ఎందుకు ఇంత చింతపడుతున్నారు? శివా, మనసుకు కావలసినది ఇచ్చే కల్పవృక్షం, భువనాధిపతి, మణిద్వీపంలో నివసించే తల్లి, ఎప్పుడూ జాగృతంగా ఉన్నది.
అస్మాకమనయా దేవ తదుపేక్షాస్తి నాన్యథా । శిక్షైవేయం జగన్మాత్రా కృతాస్మచ్ఛిక్షణాయ చ
దేవతలారా! మన మీద ఆమెనే నిర్లక్ష్యం చూపుతోంది, ఇది వేరే కారణం కాదు. జగన్మాత మనకు బుద్ధి చెప్పేందుకు ఇలా చేసింది.
లాలనే తాడనే మాతుర్నాకారుణ్యం యథార్భకే । తద్వదేవ జగన్మాతుర్నియన్త్ర్యా గుణదోషయోః
తల్లి తన బిడ్డను లాలించినా, శిక్షించినా, దయలో ఏమాత్రం తేడా ఉండదు. అలాగే జగన్మాత కూడా, మంచిదైనా చెడైనా, అందరినీ సమంగా చూస్తుంది.
అపరాధో భవత్యేవ తనయస్య పదే పదే । కోఽపరః సహతే లోకే కేవలం మాతరం వినా
బిడ్డ ప్రతి అడుగులోనూ తప్పులు చేస్తూనే ఉంటాడు. ఈ లోకంలో తల్లిని తప్ప మరెవరు సహించగలరు?
తస్మాద్యూయం పరామ్బాం తాం శరణం యాత మా చిరమ్ । నిర్వ్యాజయా చిత్తవృత్త్యా సా వః కార్యం విధాస్యతి
కాబట్టి మీరు అందరూ ఆలస్యం చేయకుండా పరాశక్తి తల్లిని శరణు వేడండి. మీరు నిజమైన మనసుతో ప్రార్థిస్తే, ఆమె మీ పని నెరవేర్చుతుంది.
ఇత్యాదిశ్య సురాన్సర్వాన్మహావిష్ణుః స్వజాయయా । సంయుతో నిర్జగామాశు దేవైః సహ సురాధిపః
అలా అందరిని ఉపదేశించిన మహావిష్ణువు తన భార్యతో పాటు, దేవతలందరితో కలిసి త్వరగా బయలుదేరాడు.
ఆజగామ మహాశైలం హిమవన్తం నగాధిపమ్ । అభవంశ్చ సురాః సర్వే పురశ్చరణకర్మిణః
అందరూ దేవతలు తమ పూర్వకర్మలు చేసి, మహా పర్వతమైన హిమవంతుని వద్దకు చేరుకున్నారు.
అమ్బాయజ్ఞవిధానజ్ఞా అమ్బాయజ్ఞం చ చక్రిరే । తృతీయాదివ్రతాన్యాశు చక్రుః సర్వే సురా నృప
అమ్మవారి యజ్ఞ విధానంలో నిపుణులైన వారు అమ్మవారి యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు. రాజా! మూడవ రోజు మొదలైన వ్రతాలను దేవతలు వెంటనే ఆచరించారు.
కేచిత్సమాధినిష్ణాతాః కేచిన్నామపరాయణాః । కేచిత్సూక్తపరాః కేచిన్నామపారాయణోత్సుకాః
కొంతమంది ధ్యానంలో లీనమై ఉండగా, మరికొంతమంది అమ్మవారి నామాలను జపిస్తూ, ఇంకొందరు స్తోత్రాలు పాడుతూ, మరికొందరు నామపారాయణ కోసం ఉత్సాహంగా ఉన్నారు.
మన్త్రపారాయణపరాః కేచిత్కృచ్ఛ్రాదికారిణః । అన్తర్యాగపరాః కేచిత్కేచిన్న్యాసపరాయణాః
కొంతమంది మంత్రపారాయణలో నిమగ్నమై, మరికొందరు కఠిన వ్రతాలు, ఉపవాసాలు చేశారు. ఇంకొందరు అంతర్యాగంలో, మరికొందరు నియాస పద్ధతిలో నిమగ్నమయ్యారు.
హృల్లేఖయా పరాశక్తేః పూజాం చక్రురతన్ద్రితాః । ఇత్యేవం బహువర్షాణి కాలోఽగాజ్జనమేజయ
హ్రీం బీజాక్షరంతో పరాశక్తిని అలసట లేకుండా పూజించారు. ఇలాగే అనేక సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి, జనమేజయా!
అకస్మాచ్చైత్రమాసీయనవమ్యాం చ భృగోర్దినే । ప్రాదుర్బభూవ పురతస్తన్మహః శ్రుతిబోధితమ్
ఒక రోజు, చైత్రమాసంలో శుక్లపక్ష నవమి, శుక్రవారం వచ్చినప్పుడు, వేదాలలో చెప్పిన ఆ మహా తేజస్సు అకస్మాత్తుగా వారి ముందుకు ప్రత్యక్షమైంది.
చతుర్దిక్షు చతుర్వేదైర్మూర్తిమద్భిరభిష్టుతమ్ । కోటిసూర్యప్రతీకాశం చన్ద్రకోటిసుశీతలమ్
అది నాలుగు దిక్కులలో నాలుగు వేదాలు మూర్తిరూపంలో స్తుతించగా, కోటి సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ, కోటి చంద్రుల్లా శీతలంగా మెరిసింది.
విద్యుత్కోటిసమానాభమరుణం తత్పరం మహః । నైవ చోర్ధ్వం న తిర్యక్చ న మధ్యే పరిజగ్రభత్
ఆ పరమ తేజస్సు కోటి మెరుపుల్లా ఎర్రగా మెరిసింది. అది పైకి కాదు, అడ్డంగా కాదు, మధ్యలో కూడా కాదు—ఎక్కడా పట్టుకోలేనిది.
ఆద్యన్తరహితం తత్తు న హస్తాద్యఙ్గసంయుతమ్ । న చ స్త్రీరూపమథవా న పుంరూపమథోభయమ్
దానికి ఆది, అంతం లేవు; చేతులు, ఇతర అవయవాలు లేవు; అది స్త్రీ రూపంలో కాదు, పురుష రూపంలో కాదు, రెండూ కలిపినట్టూ కాదు.
దీప్త్యా పిధానం నేత్రాణాం తేషామాసీన్మహీపతే । పునశ్చ ధైర్యమాలమ్బ్య యావత్తే దదృశుః సురాః
ఆ తేజస్సు వారి కళ్లను మూసేసింది, ఓ రాజా! కానీ ధైర్యంగా చూసిన తరువాత, దేవతలు దాన్ని దర్శించారు.
తావత్తదేవ స్త్రీరూపేణాభాద్దివ్యం మనోహరమ్ । అతీవ రమణీయాఙ్గీం కుమారీం నవయౌవనామ్
అప్పుడే ఆ తేజస్సు దివ్యమైన, ఆకర్షణీయమైన స్త్రీ రూపంలో ప్రత్యక్షమైంది. ఆమె ప్రతి అవయవం అతి అందంగా, నవయవనంగా, కన్యారూపంలో కనిపించింది.
ఉద్యత్పీనకుచద్వన్ద్వనిన్దితామ్భోజకుడ్మలామ్ । రణత్కిఙ్కిణికాజాలసిఞ్జన్మఞ్జీరమేఖలామ్
ఆమె పుష్టిగా ఉన్న రెండు వక్షోజాలు కమలపు మొగ్గలను మించిపోయాయి. ఆమె నడుము గంటలతో మణిపూసలతో అలంకరించబడి మ్రోగుతూ మెరిసింది.
కనకాఙ్గదకేయూరగ్రైవేయకవిభూషితామ్ । అనర్ఘ్యమణిసమ్భిన్నగలబన్ధవిరాజితామ్
ఆమె చేతులకు బంగారు వంకీలు, కేయూరాలు, మెడలో హారాలు ధరించి, ఆమె మెడను అమూల్యమైన రత్నాలు అలంకరించాయి.
తనుకేతకసంరాజన్నీలభ్రమరకున్తలామ్ । నితమ్బబిమ్బసుభగాం రోమరాజివిరాజితామ్
ఆమె కేశాలు నీలి తేనెటీగల వలె ముదురు రంగులో, కేతకిపూలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి. ఆమె నితంబాలు బింబంలా ఆకర్షణీయంగా, శరీరాన్ని రోమరేఖలు అలంకరించాయి.
కర్పూరశకలోన్మిశ్రతామ్బూలపూరితాననామ్ । కనత్కనకతాటఙ్కవిటఙ్కవదనామ్బుజామ్
ఆమె ముఖంలో కర్పూరంతో కలిపిన తాంబూలం నిండుగా ఉంది. ఆమె ముఖకమలాన్ని బంగారు తాటంకాలు మరింత అందంగా చేశాయి.
అష్టమీచన్ద్రబిమ్బాభలలాటామాయతభ్రువమ్ । రక్తారవిన్దనయనామున్నసాం మధురాధరామ్
ఆమె నుదురు అష్టమి చంద్రబింబంలా ప్రకాశించింది. ఆమె కనుబొమ్మలు పొడవుగా, కళ్లూ ఎర్రని కమలాల వలె, ముక్కు ఎత్తుగా, పెదాలు మధురంగా ఉన్నాయి.
కున్దకుడ్మలదన్తాగ్రాం ముక్తాహారవిరాజితామ్ । రత్నసమ్భిన్నముకుటాం చన్ద్రరేఖావతంసినీమ్
ఆమె పళ్లు మల్లెపువ్వు మొగ్గల్లా మెరిసాయి. ఆమె మెడలో ముత్యాల హారం, తలపై రత్నాలతో కూడిన మకుటం, చంద్రకళ అలంకారంగా మెరిసింది.
మల్లికామాలతీమాలాకేశపాశవిరాజితామ్ । కాశ్మీరబిన్దునిటిలాం నేత్రత్రయవిలాసినీమ్
ఆమె జడను మల్లిక, మాలతీ పూల మాలలు అలంకరించాయి. నుదుటిపై కాష్మీరపు బొట్టు, ఆమె మూడు కళ్లతో కాంతివంతంగా కనిపించింది.