అశ్వత్థే వన్దనీయా తు నిధిర్వైశ్రవణాలయే । గాయత్రీ వేదవదనే పార్వతీ శివసన్నిధౌ
అశ్వత్థ వృక్షంలో ఆమె వందనీయగా, వైశ్రవణాలయంలో నిధిగా, వేదాల వదనంలో గాయత్రిగా, శివసన్నిధిలో పార్వతిగా పూజింపబడుతుంది.
దేవలోకే తథేన్ద్రాణీ బ్రహ్మాస్యేషు సరస్వతీ । సూర్యబిమ్బే ప్రభా నామ మాతౄణాం వైష్ణవీ మతా
దేవలోకంలో ఆమె ఇంద్రాణిగా, బ్రహ్మా ముఖాలలో సరస్వతిగా, సూర్యబింబంలో ప్రభగా, మాతృగణంలో వైష్ణవిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
అరున్ధతీ సతీనాం తు రామాసు చ తిలోత్తమా । చిత్తే బ్రహ్మకలా నామ శక్తిః సర్వశరీరిణామ్
సతీ స్త్రీలలో ఆమె అరుంధతిగా, రామ స్త్రీలలో తిలోత్తమగా, మనస్సులో బ్రహ్మకలాగా, సమస్త శరీరధారులలో శక్తిగా ఉంది.
ఇమాన్యష్ట శతాని స్యుః పీఠాని జనమేజయ । తత్సంఖ్యాకాయస్తదీశాన్యో దేవ్యశ్చ పరికీర్తితాః
ఈ ఎనిమిది వందల పీఠాలు జనమేజయా, పీఠాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి; వాటికి అధిపతులైన దేవతలు వాటి సంఖ్య ప్రకారం పేర్లు పొందాయి.
సతీదేవ్యఙ్గభూతాని పీఠాని కథితాని చ । అన్యాన్యపి ప్రసఙ్గేన యాని ముఖ్యాని భూతలే
సతీదేవి అవయవాలుగా ఉన్న పీఠాలు వివరించబడ్డాయి; అలాగే భూమిపై ముఖ్యమైన ఇతర పీఠాలు కూడా సందర్భానుసారం చెప్పబడ్డాయి.
యః స్మరేచ్ఛృణుయాద్వాపి నామాష్టశతముత్తమమ్ । సర్వపాపవినిర్ముక్తో దేవీలోకం పరం వ్రజేత్
ఈ ఎనిమిది వందల ఉత్తమమైన పేర్లను ఎవరైనా జపించినా, వినినావారు కూడా, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, పరమమైన దేవిలోకాన్ని పొందుతారు.
ఏతేషు సర్వపీఠేషు గచ్ఛేద్యాత్రావిధానతః । సన్తర్పయేచ్చ పిత్రాదీఞ్ఛ్రాద్ధాదీని విధాయ చ
ఈ పవిత్ర పీఠాలలో యాత్రా నియమాలను పాటిస్తూ వెళ్లి, శ్రాద్ధాదిక క్రియలు చేసి, పితృదేవతలతో పాటు ఇతరులను సంతృప్తిపరచాలి.
కుర్యాచ్చ మహతీం పూజాం భగవత్యా విధానతః । క్షమాపయేజ్జగధాత్రీం జగదమ్బాం ముహుర్ముహుః
భగవతిని విధిగా గొప్పగా పూజించి, జగత్తు తల్లిని, జగద్ధాత్రిని పునఃపునః క్షమించమని ప్రార్థించాలి.
కృతకృత్యం స్వమాత్మానం జానీయాజ్జనమేజయ । భక్ష్యభోజ్యాదిభిః సర్వాన్బ్రాహ్మణాన్భోజయేత్తతః
జనమేజయా! తాను తన కర్తవ్యాన్ని పూర్తిగా నెరవేర్చానని భావించి, తరువాత వివిధ భక్ష్యభోజ్యాలతో బ్రాహ్మణులను అన్నపానాలు పెట్టాలి.
సువాసినీః కుమారీశ్చ బటుకాదీంస్తథా నృప । తస్మిన్క్షేత్రే స్థితా యే తు చాణ్డాలాద్యా అపి ప్రభో
ఓ రాజా! అక్కడ ఉన్న సువాసినులు, కుమారులు, బాలురు, అలాగే అక్కడ నివసించే చాండాలాదులను కూడా గౌరవించాలి.
దేవీరూపాః స్మృతాః సర్వే పూజనీయాస్తతో హి తే । ప్రతిగ్రహాదికం సర్వం తేషు క్షేత్రేషు వర్జయేత్
వారు అందరూ దేవీ స్వరూపులుగా భావించబడి, పూజించదగినవారే. ఆ పవిత్ర స్థలాలలో దానం తీసుకోవడం వంటి పనులను పూర్తిగా నివారించాలి.
యథాశక్తి పురశ్చర్యాం కుర్యాన్మన్త్రస్య సత్తమః । మాయాబీజేన దేవేశీం తత్తత్పీఠాధివాసినీమ్
తన శక్తికి తగినట్లు ఉత్తమ మంత్రజపుడు, ఆ ఆధ్యాత్మిక పీఠంలో నివసించే మాయాధిపతిని, మంత్రబీజంతో నియమంగా పూజించాలి.
పూజయేదనిశం రాజన్ పురశ్చరణకృద్భవేత్ । విత్తశాఠ్యం న కుర్వీత దేవీభక్తిపరో నరః
ఓ రాజా! రాత్రింబవళ్ళు పూజ చేస్తూ, నియమాలను పాటించాలి. దేవికి భక్తి కలిగినవాడు ధనానికి ఆశపడి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మోసం చేయకూడదు.
య ఏవం కురుతే యాత్రాం శ్రీదేవ్యాః ప్రీతమానసః । సహస్రకల్పపర్యన్తం బ్రహ్మలోకే మహత్తరే
ఎవరైనా శ్రీదేవికి భక్తిపూరిత హృదయంతో యాత్ర చేస్తే, అతడు తన పితృదేవతలతో కలిసి వేల కల్పాల పాటు పరమ బ్రహ్మలోకంలో నివసిస్తాడు.
వసన్తి పితరస్తస్య సోఽపి దేవీపురే తథా । అన్తే లబ్ధ్వా పరం జ్ఞానం భవేన్ముక్తో భవామ్బుధేః
అతని పితృదేవతలు అక్కడే ఉంటారు. అతడూ దేవీపురిలో నివసిస్తాడు. చివరికి పరమ జ్ఞానం పొంది, జననమరణాల సముద్రం నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
నామాష్టశతజాపేన బహవః సిద్ధతాం గతాః । యత్రైతల్లిఖితం సాక్షాత్పుస్తకే వాపి తిష్ఠతి
అష్టశత నామాలను జపించడం వల్ల అనేకులు సిద్ధిని పొందారు. ఇది ఎక్కడైనా వ్రాయబడినా, పుస్తకంలో ఉంచబడినా—
గ్రహమారీభయాదీని తత్ర నైవ భవన్తి హి । సౌభాగ్యం వర్ధతే నిత్యం యథా పర్వణి వారిధిః
అక్కడ గ్రహబాధలు, వ్యాధులు, భయాలు ఉండవు. అదృష్టం ఎప్పటికీ పెరుగుతూనే ఉంటుంది, పర్వదినంలో సముద్రం ఎలా పొంగిపోతుందో అలా.
న తస్య దుర్లభం కిఞ్చిన్నామాష్టశతజాపినః । కృతకృత్యో భవేన్నూనం దేవీభక్తిపరాయణః
అష్టశత నామాలను జపించే వారికి ఏదీ దుర్లభం కాదు. దేవీభక్తి పరాయణుడైనవాడు తప్పకుండా తన కర్తవ్యాలను నెరవేర్చినవాడవుతాడు.
నమన్తి దేవతాస్తం వై దేవీరూపో హి స స్మృతః । సర్వథా పూజ్యన్తే దేవైః కిం పునర్మనుజోత్తమైః
దేవతలు అతనికి నమస్కరిస్తారు, ఎందుకంటే అతడు దేవీ స్వరూపుడిగా భావించబడతాడు. దేవతలే ఎల్లప్పుడూ అతన్ని పూజిస్తారు, మరి మానవులలో ఉత్తములు ఎంతగా పూజిస్తారో!
శ్రాద్ధకాలే పఠేదేతన్నామాష్టశతముత్తమమ్ । తృప్తాస్తత్పితరః సర్వే ప్రయాన్తి పరమాం గతిమ్
శ్రాద్ధ సమయంలో ఈ అష్టశత నామాలను చదివితే, పితృదేవతలు సంతృప్తి చెంది, పరమ గతి పొందుతారు.
ఇమాని ముక్తిక్షేత్రాణి సాక్షాత్సంవిన్మయాని చ । సిద్ధపీఠాని రాజేన్ద్ర సంశ్రయేన్మతిమాన్నరః
ఇవి ముక్తి ప్రసాదించే క్షేత్రాలు, నిజంగా చైతన్యమయమైనవి. ఓ రాజేంద్రా! జ్ఞానులు ఈ సిద్ధపీఠాలలో ఆశ్రయం పొందాలి.
పృష్టం యత్తత్త్వయా రాజన్నుక్తం సర్వం మహేశితుః । రహస్యాతిరహస్యం చ కిం భూయః సహ్రోతుమిచ్ఛసి
ఓ రాజా! నువ్వు అడిగినదంతా మహేశ్వరుడు చెప్పిన ప్రకారం వివరించాను. ఇది అతి రహస్యమైన విషయం. ఇంకా ఏమి వినాలని కోరుకుంటున్నావు?
హిమాలయగృహే పార్వతీజన్మవిషయే దేవాన్ ప్రతి దేవీకథనవర్ణనమ్ జనమేజయ ఉవాచ ధరాధరాధీశమౌలావావిరాసీత్పరం మహః । యదుక్తం భవతా పూర్వం విస్తరాత్తద్వదస్వ మే
జనమేజయుడు అడిగాడు: హిమాలయుని ఇంట్లో, పార్వతీ జనన విషయాన్ని, పర్వతాధిపతికి మస్తకంపై ప్రత్యక్షమైన పరమ తేజస్సును, మీరు ముందుగా చెప్పినదాన్ని విస్తృతంగా వివరించండి.
కో విరజ్యేత మతిమాన్ పిబఞ్ఛక్తికథామృతమ్ । సుధాం తు పిబతాం మృత్యుః స నైతచ్ఛృణ్వతో భవేత్
శక్తి కథామృతాన్ని పానంచేయడాన్ని యోగ్యుడైనవాడు ఎవరు వదులుతాడు? సాధారణ అమృతాన్ని తాగేవారికి మరణం వస్తుంది, కానీ దీన్ని వినేవారికి మరణం దగ్గరకి రాదు.
వ్యాస ఉవాచ ధన్యోఽసి కృతకృత్యోఽసి శిక్షితోఽసి మహాత్మభిః । భాగ్యవానసి యద్దేవ్యాం నిర్వ్యాజా భక్తిరస్తి తే
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు — నీవు ధన్యుడు, నీ జీవితం సార్థకమైంది, మహాత్ములచే బోధించబడ్డావు. నీకు దేవిపై కలిగిన స్వచ్ఛమైన భక్తి వలన నీవు ఎంతో అదృష్టవంతుడవు.
శృణు రాజన్పురా వృత్తం సతీదేహేఽగ్నిభర్జితే । భ్రాన్తః శివస్తు బభ్రామ క్వచిద్దేశే స్థిరోఽభవత్
ఓ రాజా! సతీదేవి శరీరం అగ్నిలో కాలిపోయిన తరువాత ఏం జరిగిందో విను. శివుడు విచారంతో దేశదేశాలు తిరిగాడు, ఎక్కడో ఒకచోట స్థిరంగా ఉండిపోయాడు.
ప్రపఞ్చభానరహితః సమాధిగతమానసః । ధ్యాయన్దేవీస్వరూపం తు కాలం నిన్యే స ఆత్మవాన్
ప్రపంచ విషయాలన్నీ మర్చిపోయి, మనసంతా ధ్యానంలో లీనమై, ఆ పరమాత్ముడు దేవి స్వరూపాన్ని ధ్యానిస్తూ కాలాన్ని గడిపాడు.
సౌభాగ్యరహితం జాతం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్ । శక్తిహీనం జగత్సర్వం సాబ్ధిద్వీపం సపర్వతమ్
అప్పుడు మూడు లోకాలు, చరాచరములతో కూడి, సౌభాగ్యం కోల్పోయాయి. సముద్రాలు, పర్వతాలతో కూడిన ఈ జగత్తు అంతా శక్తి లేకుండా పోయింది.
ఆనన్దః శుష్కతాం యాతః సర్వేషాం హృదయాన్తరే । ఉదాసీనాః సర్వలోకాశ్చిన్తాజర్జరచేతసః
ప్రతి ఒక్కరి హృదయాల్లో ఆనందం ఎండిపోయింది. అందరూ నిరుత్సాహంగా, మనసు చింతతో అలసిపోయి ఉన్నారు.
సదా దుఃఖోదధౌ మగ్నా రోగగ్రస్తాస్తదాభవన్ । గ్రహాణాం దేవతానాం చ వైపరీత్యేన వర్తనమ్
అందరూ ఎప్పుడూ దుఃఖ సముద్రంలో మునిగిపోయి, వ్యాధులతో బాధపడుతూ ఉన్నారు. గ్రహాలు, దేవతలు కూడా తమ సహజ స్వభావానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించసాగారు.