సహస్రాక్షౌహిణీయుక్తః శరాన్ముఞ్చంస్త్వరాన్వితః । రురోధ దేవసైన్యం తద్యద్దేవ్యగ్రే స్థితం పురా
వెయ్యి అక్షౌహిణి సైన్యంతో, వేగంగా బాణాలు వదులుతూ, దేవతల సైన్యాన్ని అడ్డగించాడు. అది అప్పట్లో దేవి ముందున్నది.
తథా విప్రగణం చైవ రోధయామాస సర్వతః । తతః కిలకిలా శబ్దః సమభూద్దేవమణ్డలే
అలాగే, అన్ని వైపులా ఋషుల గుంపును కూడా ముట్టడి చేశాడు. అప్పుడు దేవతల వర్గంలో గొప్ప గోల, శబ్దం వినిపించింది.
త్రాహి త్రాహీతి వాక్యాని ప్రోచుః సర్వే ద్విజామరాః । తతస్తేజోమయం చక్రం దేవానాం పరితః శివా
అందరూ ఋషులు, దేవతలు 'కాపాడు! కాపాడు!' అని అరచారు. అప్పుడు శివా, దేవతల రక్షణ కోసం చుట్టూ తేజోమయమైన చక్రాన్ని సృష్టించింది.
చకార రక్షణార్థాయ స్వయం తస్మాద్ బహిః స్థితా । తతః సమభవద్యుద్ధం దేవ్యా దైత్యస్య చోభయోః
ఆమె తానే బయట నిలబడి, వారి రక్షణ కోసం ఆ చక్రాన్ని చేసింది. అప్పుడు దేవి, దానవుడు ఇద్దరి మధ్య యుద్ధం మొదలైంది.
శరవర్షసమాచ్ఛన్నం సూర్యమణ్డలమద్భుతమ్ । పరస్పరశరోద్ఘర్షసముద్భూతాగ్నిసుప్రభమ్
బాణాల వర్షంతో సూర్య మండలం అద్భుతంగా కప్పబడింది. ఆ బాణాలు పరస్పరం ఢీకొని వెలువడిన అగ్నితో ప్రకాశించాయి.
కఠోరజ్యాటణత్కారబధిరీకృతదిక్తటమ్ । తతో దేవీశరీరాత్తు నిర్గతాస్తీవ్రశక్తయః
బలమైన ధనుస్సుల తాడుల మోగుడు శబ్దం అన్ని దిక్కులను చెవిటి చేసింది. ఆ తరువాత దేవి శరీరంనుంచి ఘోరమైన శక్తులు వెలువడినవి.
కాలికా తారిణీ బాలా త్రిపురా భైరవీ రమా । బగలా చైవ మాతఙ్గీ తథా త్రిపురసున్దరీ
కాళికా, తారిణీ, బాలా, త్రిపురా, భైరవీ, రమా, బగలా, మాతంగీ, త్రిపురసుందరీ దేవతలు ప్రత్యక్షమయ్యారు.
కామాక్షీ తులజా దేవీ జమ్భినీ మోహినీ తథా । ఛిన్నమస్తా గుహ్యకాలీ దశసాహస్రబాహుకా
కామాక్షీ, తులజా దేవి, జంభినీ, మోహినీ, చిన్నమస్తా, గుహ్యకాళీ, పది వేల చేతులతో ఉన్న దేవి కూడా అవతరించిందీ.
ద్వాత్రింశచ్ఛక్తయశ్చాన్యాశ్చతుష్షష్టిమితాః పరాః । అసంఖ్యాతాస్తతో దేవ్యః సముద్భూతాస్తు సాయుధాః
మరియు ఇంకొన్ని ముప్పై రెండు శక్తులు, అరవై నాలుగు పరాశక్తులు, అంతే కాకుండా అనేక సంఖ్యలైన ఆయుధాలతో కూడిన దేవతలు కూడా ఉద్భవించాయి.
మృదఙ్గశఙ్ఖవీణాదినాదితం సఙ్గరస్థలమ్ । శక్తిభిర్దైత్యసైన్యే తు నాశితేఽక్షౌహిణీశతే
మృదంగాలు, శంఖాలు, వీణలు మొదలైన వాద్యాలతో యుద్ధభూమి మారుమోగింది. ఆ శక్తులు రాక్షస సైన్యంలో వంద అక్షౌహిణులను సంహరించాయి.
అగ్రేసరః సమభవద్దుర్గమో వాహినీపతిః । శక్తిభిః సహ యుద్ధం చ చకార ప్రథమం రిపుః
దుర్గముడు సేనాధిపతిగా ముందుకు వచ్చాడు. శక్తులతో మొదటిసారి శత్రువు యుద్ధానికి దిగాడు.
మహద్యుద్ధం సమభవద్యత్రాభూద్రక్తవాహినీ । అక్షౌహిణ్యస్తు తాః సర్వా వినష్టా దశభిర్దినైః
అక్కడ గొప్ప యుద్ధం జరిగింది. అక్కడ రక్తం నదిలా పారింది. ఆ అక్షౌహిణి సైన్యాలన్నీ పది రోజుల్లో నశించిపోయాయి.
తత ఏకాదశే ప్రాప్తే దినే పరమదారుణే । రక్తమాల్యామ్బరధరో రక్తగన్ధానులేపనః
తర్వాత పదకొండవ రోజు, భయంకరమైన దినంలో, అతడు ఎర్ర మాలలు, ఎర్ర వస్త్రాలు ధరించి, ఎర్ర గంధాన్ని పూసుకుని ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
కృత్వోత్సవం మహాన్తం తు యుద్ధాయ రథసంస్థితః । సంరమ్భేణైవ మహతా శక్తీః సర్వా విజిత్య చ
పెద్ద ఉత్సవం జరిపి, యుద్ధానికి తన రథంపై ఎక్కాడు. మహా కోపంతో అన్ని శక్తులను జయించి,
మహాదేవీరథాగ్రే తు స్వరథం సంన్యవేశయత్ । తతోఽభవన్మహద్యుద్ధం దేవ్యా దైత్యస్య చోభయోః
మహాదేవి రథానికి ముందు తన రథాన్ని నిలిపాడు. అప్పుడు దేవి మరియు రాక్షసుని మధ్య గొప్ప యుద్ధం జరిగింది.
ప్రహరద్వయపర్యన్తం హృదయత్రాసకారకమ్ । తతః పఞ్చదశాత్యుగ్రబాణాన్దేవీ ముమోచ హ
రెండు ఘడియల పాటు ఆ యుద్ధం హృదయాల్లో భయాన్ని కలిగించింది. ఆ తరువాత దేవి పదిహేను భయంకరమైన బాణాలను వదిలింది.
చతుర్భిశ్చతురో వాహాన్బాణేనైకేన సారథిమ్ । ద్వాభ్యాం నేత్రే భుజౌ ద్వాభ్యాం ధ్వజమేకేన పత్రిణా
నాలుగు బాణాలతో నాలుగు గుర్రాలను, ఒక బాణంతో సారథిని, రెండు బాణాలతో కన్నులను, రెండు బాణాలతో చేతులను, ఒక బాణంతో జెండాను తాకింది.
పఞ్చభిర్హృదయం తస్య వివ్యాధ జగదమ్బికా । తతో వమన్ స రుధిరం మమార పుర ఈశితుః
ఐదు బాణాలతో జగదంబికా అతని హృదయాన్ని ఛిద్రం చేసింది. వెంటనే అతడు రక్తం వాంతి చేసి అక్కడే మరణించాడు.
తస్య తేజస్తు నిర్గత్య దేవీరూపే వివేశ హ । హతే తస్మిన్మహావీర్యే శాన్తమాసీజ్జగత్త్రయమ్
అతని తేజస్సు బయటకు వచ్చి దేవి రూపంలో కలిసిపోయింది. ఆ మహావీరుడు చనిపోయిన తరువాత మూడు లోకాలు ప్రశాంతంగా మారాయి.
తతో బ్రహ్మాదయః సర్వే తుష్టువుర్జగదమ్బికామ్ । పురస్కృత్య హరీశానౌ భక్త్యా గద్గదయా గిరా
అప్పుడూ బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, హరి, ఈశానుడిని ముందుంచుకుని, భక్తితో గొంతు కడిగి జగదంబికను స్తుతించారు.
దేవా ఊచుః జగద్భ్రమవివర్తైకకారణే పరమేశ్వరి । నమః శాకమ్భరి శివే నమస్తే శతలోచనే
దేవతలు పలికారు: జగత్తు భ్రమను కలిగించే పరమేశ్వరి! నీకు నమస్కారం. శాకంభరీ, శివా, శతలోచన, నీకు వందనం.
సర్వోపనిషదుద్ఘుష్టే దుర్గమాసురనాశిని । నమో మాయేశ్వరి శివే పఞ్చకోశాన్తరస్థితే
సర్వ ఉపనిషత్తులు ఘోషించిన దుర్గమాసుర సంహారిణి! మాయేశ్వరి, శివా, పంచకోశాలలో నివసించే దేవి, నీకు నమస్కారం.
చేతసా నిర్వికల్పేన యాం ధ్యాయన్తి మునీశ్వరాః । ప్రణవార్థస్వరూపాం తాం భజామో భువనేశ్వరీమ్
మనసు ఏకాగ్రతతో ధ్యానం చేసే మునులందరికీ, ఓంకారార్థ స్వరూపిణి అయిన భువనేశ్వరి దేవిని మనము భక్తితో పూజించుదాము.
అనన్తకోటిబ్రహ్మాణ్డజననీం దివ్యవిగ్రహామ్ । బ్రహ్మవిష్ణ్వాదిజననీం సర్వభావైర్నతా వయమ్
అనేక కోట్ల బ్రహ్మాండాలకు జననిగా, దివ్య స్వరూపిణిగా, బ్రహ్మా, విష్ణు మొదలైన దేవతలకు తల్లిగా ఉన్న అమ్మవారిని మనము మన ప్రాణంతో నమస్కరిస్తున్నాము.
కః కుర్యాత్పామరాన్దృష్ట్వా రోదనం సకలేశ్వరః । సదయాం పరమేశానీం శతాక్షీం మాతరం వినా
కరుణ గల పరమేశ్వరి అయిన శతాక్షి తల్లిని లేకుండా, సామాన్యుల బాధను చూసి, ఏ దేవత కన్నీరు పెట్టడు?
వ్యాస ఉవాచ - ఇతి స్తుతా సురైర్దేవీ బ్రహ్మవిష్ణ్వాదిభిర్వరైః । పూజితా వివిధైర్ద్రవ్యైః సన్తుష్టాభూచ్చ తత్క్షణే
వ్యాసుడు చెప్పెను — బ్రహ్మా, విష్ణు మొదలైన దేవతలు అమ్మవారిని ఇలా స్తుతించగా, వివిధ వస్తువులతో పూజించగా, ఆ దేవి వెంటనే సంతోషించెను.
ప్రసన్నా సా తదా దేవీ వేదానాహృత్య సా దదౌ । బ్రాహ్మణేభ్యో విశేషేణ ప్రోవాచ పికభాషిణీ
ఆ సమయంలో ప్రసన్నమైన అమ్మవారు వేదాలను తీసుకొని, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చి, కోయిల స్వరంలో మధురంగా పలికెను.
మమేయం తనురుత్కృష్టా పాలనీయా విశేషతః । యయా వినానర్థ ఏష జాతో దృష్టోఽధునైవ హి
ఈ నా శరీరం అత్యంత ఉత్తమమైనది, దీనిని ప్రత్యేకంగా రక్షించాలి; దీనిలేకుండా ఈ కష్టము ఇప్పుడు ప్రత్యక్షంగా కనిపించింది.
పూజ్యాహం సర్వదా సేవ్యా యుష్మాభిః సర్వదైవ హి । నాతః పరతరం కిఞ్చిత్కల్యాణాయోపదిశ్యతే
మీరు ఎప్పుడూ నన్ను పూజించాలి, సేవించాలి; దీనికంటే మించి మేలు కలిగించే మార్గం మరొకటి లేదు.
పఠనీయం మమైతద్ధి మాహాత్మ్యం సర్వదోత్తమమ్ । తేన తుష్టా భవిష్యామి హరిష్యామి తథాపదః
నా ఈ మహాత్మ్యాన్ని ఎప్పుడూ చదవాలి; దాంతో నేను సంతోషిస్తాను, మీ బాధలను తొలగిస్తాను.